I GSK 1379/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Ł. N. oraz skargi kasacyjnej Ł. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 281/19 w sprawie ze skargi Ł. N. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej; 2. uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 281/19 pozostawił skargę bez rozpatrzenia oraz zwrócił wpis od skargi wywiedzionej przez Ł. N. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2019 strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia poprzez poświadczenie za zgodność z oryginałem wniosku o dofinansowanie projektu oraz wniesionego protestu na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Przedmiotową korespondencję skarżący odebrał [...] kwietnia 2019 r. W niniejszej sprawie skarżący, pomimo wezwania i pouczenia nie uzupełnił dokumentacji o oryginał lub odpis poświadczony za zgodność z oryginałem. Z przesłanego protestu i wniosku o dofinansowanie nie wynika, że posiadają one cechy przemawiające za tym, iż stanowią oryginał lub poświadczoną kopię. W świetle powołanych regulacji przesłanie protestu i wniosku o dofinansowanie projektu, które nie są oryginałem ani odpisem oryginału, nie stanowi kompletnej dokumentacji w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Tym samym brak formalny skargi nie został uzupełniony w sposób, który spełniałby wyżej opisane wymogi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Na powyższe postanowienie Sądu, Ł. N. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz skargę kasacyjną. We wniosku wskazał, że postanowieniem z dnia 7 czerwca 2019 r. Starszy Referendarz Sądowy w WSA w Łodzi w sprawie III SPP/Łd 119/19 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. doręczonym w dniu 24 czerwca 2019 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Ł. wyznaczyła r.pr. M. W. pełnomocnikiem skarżącemu, wskazując w treści pisma adres skarżącego ul.[...], [...] W., na dowód czego pełnomocnik skarżącego przedłożył ww. pismo. Pismem z dnia 25 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego zawiadomił skarżącego na wskazany w ww. piśmie adres o wyznaczeniu. Skarżący nie skontaktował się z pełnomocnikiem, co było istotne z uwagi na konieczność udzielenia wyjaśnień co do nieuzupełnienia braków skargi (pełnomocnik przedłożył dowód nadania i potwierdzenie odbioru). W dniu 16 lipca 2019 r. skarżący skontaktował się z pełnomocnikiem skarżącego, po wcześniejszym uzyskaniu danych teleadresowych pełnomocnika w sekretariacie WSA w Łodzi. Z rozmowy okazało się, że skarżący nie odebrał pisma pełnomocnika z 25 czerwca 2019 r., gdyż faktyczny adres skarżącego do korespondencji jest inny. Pełnomocnik został zatem błędnie poinformowany przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Ł. o adresie skarżącego, co uniemożliwiło mu skuteczne nawiązanie kontaktu i uzyskanie wymaganych wyjaśnień i dokumentów w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach skarżący nie ponosi winy w niezłożeniu w terminie skargi kasacyjnej. Ponadto skarżący złożył skargę kasacyjną. Wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania, przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, przy czym oświadczam, że koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 ust. 6 pkt 2 i 7 ustawy wdrożeniowej w związku z art. art. 6 i 48 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia wobec uzupełnienia braków formalnych skargi przez Skarżącego poprzez złożenie poświadczonej przez niego kopii wniosku o dofinansowanie oraz protestu w sytuacji gdy został on błędnie pouczony w wezwaniu do uzupełnienia braków skargi. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez poświadczenie za zgodność z oryginałem wniosku o dofinansowanie projektu oraz wniesionego protestu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania, czemu jednakże uchybił, poświadczając brakujące dokumenty własnoręcznie, co było niezgodne z art. 61 ust. 4 ustawy rożeniowej w związku z art. 48 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie został w nim pouczony, że powinien złożyć uwierzytelnione kopie dokumentacji, przez które należy rozumieć dokumenty poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez wystepujące w sprawie pełnomocika strony będącego radcą prawnym lub adwokatem - zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 48 § 3 ppsa w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej. i Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny przed przystąpieniem do oceny złożonej przez stronę skargi kasacyjnej rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85-89 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku. Zgodnie z art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Odnosząc się do pierwszej przesłanki wskazanej w wymienionych przepisach p.p.s.a. należy zauważyć, że odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu Ł. N. w dniu 21 maja 2019 r. (zpo k. 24). Jak prawidłowo wskazał pełnomocnik skarżącego postanowieniem z 7 czerwca 2019 r. starszy referendarz sądowy WSA w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Na gruncie rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg – w świetle art. 177 § 3 p.p.s.a. – od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika o jego wyznaczeniu, co jak twierdzi skarżący miało miejsce w dniu 24 czerwca 2019 r. Ponieważ skarżący nie przedłożył zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki należy przyjąć, że termin ten biegł od daty 13 czerwca 2019 r. tj. daty pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. która wyznaczyła r.pr. M. W. pełnomocnikiem skarżącego. Odnosząc się do kolejnych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu. Jak wskazał we wniosku w dniu 16 lipca 2019 r. skarżący skontaktował się z wyznaczonym pełnomocnikiem, po wcześniejszym uzyskaniu danych teleadresowych pełnomocnika w sekretariacie WSA w Łodzi. Należy zatem przyjąć, że tego dnia ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem od tej daty należy liczyć termin 7 dni do wniesienia skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego nadał w dniu 18 lipca 2019 r. Zatem termin 7 dni został zachowany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnicza przesłanka przywrócenia terminu, w postaci braku winy strony w niedokonaniu czynności w terminie również, została spełniona a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadniony. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Ł. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego r.pr. M. W. wskazując w treści pisma adres do korespondencji skarżącego Ł. N.: ul. T. [...],[...]W.. Z akt sprawy wynika, że adres skarżącego do korespondencji jest inny niż wskazała w piśmie OIRP tj. ul. P.[...], [...] Ł. Pełnomocnik został zatem błędnie poinformowany przez OIRP o adresie skarżącego, co uniemożliwiło mu skuteczne nawiązanie kontaktu i uzyskanie wymaganych wyjaśnień i dokumentów w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. W powyższych okolicznościach pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu nie ponosi zatem winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego wykazał należytą staranność w dochowaniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył również skargę kasacyjną. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny mógł przystąpić do oceny złożonego środka odwoławczego. Strona wnosząca skargę kasacyjną oparła złożony środek odwoławczy na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny strona wyznaczyła zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 61 ust. 6 pkt 2 i 7 ustawy wdrożeniowej w związku z art. art. 6 i 48 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia wobec uzupełnienia braków formalnych skargi przez Skarżącego poprzez złożenie poświadczonej przez niego kopii wniosku o dofinansowanie oraz protestu w sytuacji gdy został on błędnie pouczony w wezwaniu do uzupełnienia braków skargi. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Ustawa wdrożeniowa w art. 61 ust. 1 przewiduje, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 2 powołanej ustawy, skarga, o której mowa w ust. 1, wnoszona jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 3 art. 61 kompletna dokumentacja obejmuje wniosek o dofinansowanie projektu, informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 wraz z ewentualnymi załącznikami. Kompletna dokumentacja jest wnoszona przez wnioskodawcę w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii (art. 61 ust. 4). Na stronę został zatem nałożony obowiązek dostarczenia sądowi materiałów koniecznych do rozpatrzenia skargi, tj. do skontrolowania, czy ocena projektu była przeprowadzona zgodnie z prawem. Stosownie do art. 61 ust. 7 ustawy w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Do postępowania przed sądami administracyjnymi w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosownie do art. 64 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio przepisy ppsa określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. W związku z tym, w sprawach sądowoadministracyjnych z zakresu prowadzenia polityki spójności nie ma zastosowania art. 54 § 2 p.p.s.a., w tym w części dotyczącej przekazywania akt sprawy sądowi przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt lub dokonał zaskarżonej czynności. Dokumenty dołączane przez stronę do skargi w zakresie określonym w art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej zastępują akta administracyjne. Obowiązek ich przedkładania służy przede wszystkim temu, aby sąd administracyjny miał zachowaną możność dokonania badania zgodności z prawem działania właściwych instytucji dokonujących oceny projektów w postępowaniu, które cechuje dążność do szybkiego rozpoznania sprawy. Cel ten zostaje osiągnięty zarówno wtedy, gdy strona przedłoży oryginał dokumentu, jak i wtedy, gdy dołączy do skargi jego uwierzytelnioną kopię. Wynika to wyraźnie z art. 61 ust. 4 ustawy, który przewiduje te dwa sposoby przedłożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji. Oryginał, to niebędący kopią dokument autentyczny, czyli inaczej pierwowzór (por. Słownik Języka Polskiego pod red. Szymczaka, Wyd. PWN W-wa 1982, t. I, s. 544). Natomiast kopia (odbitka, reprodukcja fotograficzna), to dokładne odtworzenie oryginału dokumentu (por. Słownik... op. cit. t. I, s. 1008-1009). Ustawa wdrożeniowa nie definiuje użytego w art. 61 ust. 4 pojęcia "uwierzytelniona kopia". Dodać należy, że według art. 64 ustawy wdrożeniowej, ustawa ta nie wyłącza odpowiedniego stosowania art. 48 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Generalnie przyjmuje się, że odpisem jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści oryginalnego dokumentu, poświadczone za zgodność z oryginałem dokumentu. Poświadczenie zgodności odpisu dokumentu z oryginałem oznacza, że osoba poświadczająca potwierdza, iż treść odpisu odzwierciedla treść oryginału. Osoba taka przed złożeniem poświadczenia miała zatem możliwość obejrzenia oryginału i porównania go z odpisem. Pełnomocnik wymieniony w art. 48 § 3 p.p.s.a., składając na odpisie dokumentu adnotację, że jest on zgodny z oryginałem, wraz z innymi danymi wymaganymi przez ustawę, de facto zaświadcza, że zapoznał się z oryginalnym dokumentem, a następnie skopiował go w celu wykorzystania w danym postępowaniu. Powyższe oznacza, że dokument oryginalny musi istnieć, a co więcej – powinien być w zasięgu danego pełnomocnika (M. Grego "Uwierzytelnianie dokumentów przez pełnomocników", ATDP 2010/2, s. 96-100). W piśmiennictwie zwraca się też uwagę, że celem czynności polegającej na poświadczeniu zgodności z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego dokumentu, jest stwierdzenie, że dokumenty te są ze sobą zgodne pod względem treściowym oraz zamieszczenie odpowiedniej klauzuli legalizacyjnej (por. J. Biernat "Poświadczenie przez notariusza zgodności z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii dokumentu sporządzonego w języku obcym" Rejent 2002/10/28). Zwrócić przy tym należy uwagę na to, że dokumenty dołączone przez wnioskodawcę do skargi w zakresie określonym w art. 61 ust. 2 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej nie stanowią dokumentów, o jakich mowa w art. 48 § 1 p.p.s.a. (nie są przedkładane na żądanie sądu) lecz faktycznie stanowią akta administracyjne, czyli akta sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. Nie wszystkie dokumenty, które składają się na kompletną dokumentację w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej będą miały charakter oryginałów. Charakter oryginałów będą zasadniczo miały doręczone wnioskodawcy w formie pisemnej i objęte zaskarżeniem rozstrzygnięcia. Wnioskodawca nie będzie posiadał oryginału wniosku o dofinansowanie czy też jego załączników oraz protestu i pism bądź oświadczeń załączonych do wniosku, gdyż te będą w dyspozycji organu. Zatem możliwość złożenia w oryginale może dotyczyć jedynie tych dokumentów, które mając taki charakter pozostają w dyspozycji wnioskodawcy na moment złożenia skargi. W konsekwencji logiczny jest wniosek, że w przypadku braku posiadania przez wnioskodawcę oryginałów dokumentów składających się na kompletną dokumentację w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, podmioty wymienione w art. 48 § 3 p.p.s.a. nie będą miały możliwości poświadczenia za zgodność z oryginałem odpisów tych dokumentów. Dokonanie czynności poświadczenia przez notariusza czy też pełnomocnika strony występującego w tej sprawie, będącego adwokatem lub radcą prawnym, jest bowiem możliwe wyłącznie, gdy podmioty te miały rzeczywistą możliwość zapoznania się z oryginałem dokumentu. Z powyższych wywodów wynika więc, że odpowiednie stosowanie art. 48 § 3 p.p.s.a. przez jego bezpośrednie zastosowanie wręcz uniemożliwiałoby wnioskodawcy dopełnienie obowiązku określonego w art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. W ten sposób naruszone zostałoby prawo do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zatem użytego w art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej zwrotu "uwierzytelniona kopia" nie można na gruncie tej ustawy utożsamiać wyłącznie z czynnością poświadczenia zgodności z okazanym oryginałem odpisu lub kopii dokumentu przez podmioty, o których mowa w art. 48 § 3 p.p.s.a. Uwierzytelnieniem jest umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem (por. wyrok NSA z dnia 9.08.2006 r., sygn. akt I OSK 1112/05, lex 275435). Niewątpliwie podmiotem uprawnionym do uwierzytelnienia dokumentów urzędowych jest organ, który dokumenty te wytworzył. Uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej pełnomocnik (por. post. NSA z dnia 29.12.2011 r., sygn. akt I OSK 2351/11, lex 1149364). Natomiast podmiotem uprawnionym do potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego okazanego dokumentu jest notariusz działający jako osoba zaufania publicznego (por. wyrok NSA z dnia 6.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1508/09, lex 746596). Podkreślić przy tym należy, że na gruncie art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) – przed jego nowelizacją wprowadzoną z dniem 28 czerwca 2013 r. – Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował, iż uwierzytelnienia kopii dokumentów pochodzących od strony, jak również pism organu kierowanych do strony może dokonać sama strona, ze wszystkimi prawnymi konsekwencjami rzetelności takiego oświadczenia (por. post. NSA z dnia 7 luty 2012 r., sygn. akt II GSK 2401/11; post. NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1452/10; z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 1051/10 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Jednakże w niektórych judykatach wydanych na podstawie art. 30c ust. 2b u.s.p.p.r. (identyczny w treści z przepisem art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej) NSA przyjmował, że uwierzytelnienia przedkładanych odpisów lub kopii może dokonać jedynie osoba uprawniona, zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 19/14; post. NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/13 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Ten ostatnio powołany pogląd nie został zaakceptowany w doktrynie. Podkreślono, że jest to stanowisko zbyt daleko idące. Odpowiednie zastosowanie przepisu art. 48 § 3 p.p.s.a. w zakresie objętym art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, tj. w odniesieniu do kompletnej dokumentacji sprawy w rozumieniu art. 61 ust. 2 i 3, powinno polegać na wyłączeniu stosowania art. 48 § 3 p.p.s.a. Argumentowano, że obowiązek przedłożenia przez skarżącego dokumentów składających się na akta sprawy jest odwróceniem standardowej reguły wynikającej z art. 54 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą akta sprawy powinien przekazać sądowi organ administracji. Jest to istotne obciążenie dla skarżącego i nie powinny mu towarzyszyć inne dodatkowe wymogi, a takimi jest niewątpliwie konieczność poniesienia kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika w celu uwierzytelniania dokumentacji. Przedkładana przez wnioskodawcę dokumentacja podlega niejako automatycznie weryfikacji przez organ, którego dotyczy złożona skarga. Wszelkie zastrzeżenia odnośnie wiarygodności odpisów czy kopii, przedłożonych jako "kompletna dokumentacja" sprawy mogą być łatwo weryfikowane przez ich konfrontację z oryginałami pozostającymi w dyspozycji organu (por. J. Ostałowski w: M. Dołowiec, D.E. Harasimiuk, M. Metlerska-Drabik, J. Ostałowski, R. Poździk, A. Wołyniec-Ostrowska "Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów Wyd. Sej. W-wa 2016, s. 351-355). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy w pełni podzielić powyższą argumentację. Nie bez znaczenia jest przy tym specyfika trybu, w jakim wnoszona jest skarga, o której stanowi art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (bezpośrednio do sądu administracyjnego), a także i to, że sądy administracyjne orzekają w tych sprawach z uwagi na regulację zawartą w art. 3 § 3 p.p.s.a. Na gruncie art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że zastosowanie w sposób odpowiedni art. 48 § 3 p.p.s.a. nie wyklucza przyjęcia, iż wydruk pisma z adnotacją skarżącego "za zgodność z oryginałem" w istocie odpowiada oryginałowi tego dokumentu. Taką adnotację należy bowiem uznać za oświadczenie, że strona otrzymała w wersji elektronicznej pismo o treści takiej, jak załączony do skargi wydruk. Domniemywać należy zgodność takiego oświadczenia z rzeczywistym stanem rzeczy, jeżeli rzetelność kopii nie jest kwestionowana przez instytucję będącą stroną w sprawie sądowoadministracyjnej (por. post. NSA z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2413/17, post. NSA z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2468/18, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Reasumując powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać, że "uwierzytelniona kopia" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej odnosi się jedynie do poświadczenia za zgodność z oryginałem odpisów lub kopii dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników albo notariusza. Oczywiście ten sposób uwierzytelniania kompletnej dokumentacji, o której stanowi art. 61 ust. 3 ww. ustawy, załączonej do skargi jest dopuszczalny. Jednakże w świetle art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej przyjąć należy, że wymóg ten zostanie także spełniony, gdy strona dołączy do skargi kopię tej dokumentacji, której zgodność z oryginałem zostanie potwierdzona w sposób wiarygodny. Nastąpić to może poprzez umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem, zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem. Zatem złożenie tego rodzaju oświadczenia zaopatrzonego podpisem może być dokonane przez stronę. W sprawie Sąd I instancji pozostawił skargę bez rozpatrzenia, bowiem skarżący nie przedłożył na jego wezwanie poświadczonego za zgodność z oryginałem wniosku o dofinansowanie projektu oraz wniesionego protestu. Dodać należy, że skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem wezwanie zostało przesłane bezpośredniego do skarżącego. Jak wynika z akt sądowych sprawy skarżący został wezwany do usunięcia barków formalnych skargi poprzez poświadczenie za zgodność z oryginałem wniosku o dofinansowanie projektu oraz wniesionego protestu zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania. Skarżący w wyniku powyższego wezwania Sądu poświadczył brakujące dokumenty własnoręcznie, co było zdaniem Sądu I instancji niezgodne z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 48 § 3 p.p.s.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż poświadczone za zgodność z oryginałem przez skarżącego: wniosek o dofinansowanie projektu i wniesiony protest nie spełnia wymogu, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 tej ustawy. Tym samym zarzut naruszenia art. 61 ust. 6 pkt 2 oraz art. 61 ust. 4 w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 48 § 3 p.p.s.a. należało uznać za trafny. Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżący nie uzupełnił braku skargi z tej przyczyny, iż załączoną kompletną dokumentację złożyła w uwierzytelnionej kopii w ten sposób, iż zgodność z oryginałem poświadczył skarżący . Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i 182 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej.