I OSK 597/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Karol Kiczka Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1660/17 sprawy ze skargi K. C., W. W., J. N. i B. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 października 2017 r. znak WS-VI.7534.3.159.2017.MZ w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1660/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę K.C., W.W., J.N., B.N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 października 2017 r. znak WS-VI.7534.3.159.2017.MZ w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości (k. 485, 491-499 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiedli K.C. i W.W., reprezentowani przez adw. P.S., zaskarżając wyrok II SA/Kr 1660/17 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: 1. art. 141 § 4 ppsa, które to uchybienie mogło mieć wpływ na treść wydanego wyroku wobec wadliwego uzasadnienia orzeczenia, a zwłaszcza braku prawidłowego uzasadnienia jego podstawy faktycznej i prawnej, ograniczające się jedynie do lakonicznego i niepełnego przytoczenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez podjęcia próby wytłumaczenia stronie podstaw rozstrzygnięcia; 2. art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa które to uchybienie miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, polegające na braku wyjaśnienia w sposób niebudzący wątpliwości i braku merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a także czy umowa z 11 maja 1970 r. Rep A Nr [...], na mocy której Powiatowa Rada Narodowa miasta Krakowa w imieniu Skarbu Państwa ustanowiła na rzecz Spółdzielni [...] w K. prawo użytkowania wieczystego, została zawarta zgodnie z przepisami prawa, a tym samym braku należytych wyjaśnień, czy umowa ta była ważna i wywołała zamierzony skutek w postaci prawa użytkowania wieczystego; 3. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i art. 229 ugn w zw. z art. 417 § 1 kc w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP przez niezastosowanie tych przepisów i oddalenie skargi w sytuacji, gdy w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji bezpodstawnie uchyliły się od obowiązku poczynienia ustaleń i podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, co w konsekwencji może przyczynić się do znacznego utrudnienia, a nawet uniemożliwienia skarżącym kasacyjnie dochodzenia przed sądem cywilnym odszkodowania względem Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej; 4. art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 Konstytucji RP skutkujące odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku niewykorzystania jej na cel publiczny i niezgodnie z celem wywłaszczenia, co stanowi naruszenie podstawowych zasad ochrony prawa własności oraz wykładnię przywoływanych wyżej przepisów w sposób, który tej ochrony nie gwarantuje; 5. art. 229 ugn przez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy umowa o oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste jest nieważna w świetle art. 58 § 1 kc z uwagi na jej sprzeczność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa - art. 136 i 137 ugn, przy naruszeniu bezwzględnego zakazu użycia nieruchomości na inny cel wynikający z wywłaszczenia i ciążącego na stosownych organach administracji publicznej bezwzględnego obowiązku poinformowania poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę, że wywłaszczona nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia; 6. art. 229 ugn przez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że w przedmiotowej sprawie w sytuacji niewykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia przy naruszeniu bezwzględnego zakazu użycia nieruchomości wywłaszczonej na inny cel wynikający z decyzji o wywłaszczeniu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu; 7. art. 136 ust. 2 ugn przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że podjęcie przez organ decyzji o przeniesieniu własności nieruchomości na inny podmiot jest jednoznaczne z powzięciem zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, co statuuje obowiązek zawiadomienia przez organ poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o tym zamiarze wraz z inform[ac]ją o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; 8. art. 136 ust. 2 w zw. z art. 137 ugn przez ich niezastosowanie w sytuacji ewidentnie przysługującego skarżącym prawa do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku niewykorzystania jej zgodnie z celem wywłaszczenia, przy niespełnieniu przez właściwy organ administracji publicznej obowiązku w zakresie poinformowania uprawnionych osób o zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia; 9. art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił decyzji drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, mimo że organy obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, nie rozpatrzyły w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonały nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Skarżący kasacyjnie wnieśli o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji; ewentualnie - na wypadek uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia o rozpoznanie skargi przez uchylenie w całości decyzji z 9 października 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji z 31 lipca 2017 r.; zasądzenie od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących kasacyjnie [zwrotu] koszów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 631-639, 646 akt sądowych). Prawomocnym postanowieniem z 7 stycznia 2020 r. II SA/Kr 1660/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 178 ppsa odrzucił skargę kasacyjną W.W. (k. 709-710 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Na rozprawie dnia 26 lipca 2023 r. nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zm. poz. 1705, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku pierwszej instancji. Zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które - jej zdaniem - zostały naruszone przez Sąd I instancji (art. 174 i 176 ppsa). Przytoczenie podstaw kasacyjnych winno polegać na wskazaniu konkretnych przepisów, konkretnego aktu normatywnego i stopnia ich naruszenia. Ma to istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 ppsa sąd II instancji jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania (postanowienie NSA z 24. 11.2004 r. OSK 948/04; wyrok NSA z 19.1.2012 r. II GSK 1449/10, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 897, nb 19). Istota zagadnienia w kontrolowanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ugn, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [...] ustanowiono na nieruchomości prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (art. 229 ugn). Na istotność tego zagadnienia wskazuje skarżąca kasacyjnie w zarzucie 2, 3, 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej. Do przyjęcia, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje zgodnie z art. 229 ugn, niezbędne jest łączne spełnienie trzech przesłanek: 1. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego; 2. sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r.; 3. prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej (wyrok WSA w Warszawie z 6.3.2008 r. I SA/Wa 32/08, akceptowany przez A. Prusaczyka w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 1330, nb 4). Wskazane przesłanki muszą nastąpić przed dniem 1 stycznia 1998 r. Decydujące znaczenie dla określenia daty ujawnienia prawa należy przydać dacie skutecznego złożenia wniosku w tej sprawie. Nieistotne z tego punktu widzenia jest to, że wpis prawa własności ma znaczenie deklaratoryjne (z wyjątkiem ustanowienia odrębnej własności lokalu), a wpis użytkowania wieczystego ma wpis konstytutywny. Kluczowe znaczenie ma fakt ujawnienia prawa w księdze wieczystej (przez wpis), a nie tylko jego nabycie. W obu przypadkach dla oceny, kiedy wpis ujawniono w księdze wieczystej, decydujące znaczenie ma chwila złożenia wniosku w tej sprawie, gdyż stosownie do art. 29 kwh, wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu (wyrok NSA z: 29.5.2002 r. I SA 2683/00; 20.3.2001 r. I SA 2341/99, akceptowane przez A. Prusaczyka - op. cit. s. 1326, nb 1). Rozwiązanie przyjęte w art. 29 kwh pozwala na uniezależnienie powstania skutków wpisu w księdze wieczystej od chwili rozpoznania wniosku o wpis przez sąd wieczystoksięgowy, a więc od okoliczności, na które uczestnicy postępowania nie mają wpływu (B. Swaczyna w: red. J. Pisuliński, Księgi wieczyste i hipoteka. Komentarz, LexisNexis 2014, s. 449-450, uw. 1). Zgodnie z art. 229 ugn roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ugn (zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten zawiera tzw. negatywną przesłankę zwrotową, przeszkodę w zwrocie nieruchomości, której ustalenie powinno prowadzić do odmowy zwrotu nieruchomości (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Warszawa 2007, s. 284). Ustalenie przez organ administracji istnienia przesłanki z art. 229 ugn powoduje brak możliwości merytorycznego orzekania o zwrocie nieruchomości. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 ugn nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi. Art. 229 ugn ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości (teza nr 1, 2 wyroku NSA z 30.3.2010 r. I OSK 679/09, Lex 595463). W wyroku z 30.1.2007 r. I OSK 386/06 NSA stwierdził, że jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ugn i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w zw. z art. 137 ugn. Spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 ugn stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ugn wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (wyroki NSA z: 28.7.2009 r. I OSK 648/08, Lex 552324; 7.10. 2010 r. I OSK 1673/09, Lex 745124; 21.6.2012 r. I OSK 979/11, Lex 1218906; 17.9. 2014 r. I OSK 330/13; 4.10.2013 r. I OSK 840/12; 11.7.2018 r. I OSK 2044/16; 25.7.2018 r. I OSK 2283/16, cbosa). Trafnie Sąd I instancji aprobował stanowisko organów obu instancji, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ugn nie przysługuje, skoro przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ustanowiono na nieruchomości prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej (umową użytkowania wieczystego z dnia 11 maja 1970 r. Repertorium A.II.6532/70, k. 501-500 akt administracyjnych) i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości w dniu 13 maja 1970 r. (k. 416-385 akt administracyjnych; art. 229 ugn). Zawarte w art. 229 ugn wyłączenie możliwości dochodzenia roszczenia z art. 136 ust. 3 ugn stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości. Organy administracji publicznej są zwolnione w takim wypadku od obowiązku zbadania, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, skoro uwzględnienie roszczenia jest niemożliwe z uwagi na realizację przesłanek z art. 229 ugn (wyrok WSA w Krakowie z 28.4.2008 r. II SA/Kr 50/08, aprobowany przez A. Prusaczyka - op. cit., s. 1330-1331, nb 4-6; M. Wolanin - op. cit., s. 932, nb 41). Wykładnia art. 229 ugn, prócz wykładni gramatycznej, wymaga również wykładni funkcjonalnej, gdyż przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie było wyrazem dążenia do stabilizacji stosunków własnościowych, powstałych przed wejściem w życie ugn i systemowej zgodności obowiązującego prawa - niedopuszczalności powstania prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości "prywatnej". Powyższe rozważania doprowadziły NSA do wniosku, że dokonana przez Sąd I instancji [w wyroku I SA/Wa 1829/09] wykładnia art. 229 ugn była błędna (uzasadnienie wyroku I OSK 904/10, cbosa). Stanowisko prezentowane w wyroku I OSK 904/10 odzwierciedla szerszy nurt orzecznictwa NSA (przykładowo wyrok NSA z: 28.7.2009 r. I OSK 648/08 - aprobowany przez A. Prusaczyka - tamże, s. 1326-1327, nb 2 i G. Bieńka, aktualizacja G. Matusik, M. Gdesz w: red. S. Kalus; G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 1064, uw. 3; E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wolters Kluwer 2023, s. 1563-1567 i aprobowane przez Komentatorkę orzecznictwo, uw. 1 do art. 229); także wyrok NSA z: 17.6.2011 r. I OSK 1251/10; 12.3.2013 r. I OSK 1880/11, aprobowane przez A. Błaszczak w: red. P. Czechowski, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, s. 1029, uw. 4 oraz wyrok NSA z: 12.4.2019 r. I OSK 1599/17; 3.7.2019 r. I OSK 2643/18). Umowa, na podstawie której wywłaszczona nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste, zawarta z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 47 ust. 4 i art. 69 ust. 1 uggwn nie jest z tego powodu nieważna. Jej zawarcie z naruszeniem tych przepisów maże uzasadniać tylko odpowiedzialność odszkodowawczą (wyrok Sądu Najwyższego z 21.6.2007 r. IV CSK 81/07 (OSNC-ZD 2008, nr B, poz. 40, s. 55, aprobowany przez A. Prusaczyka - op. cit., s. 1331, nb 7). Nietrafnie skarżąca kasacyjnie oczekiwała badania przez organy obu instancji i Sąd I instancji ważności umowy ustanawiającej użytkowanie wieczyste. Badanie ważności umów cywilnoprawnych należy wyłącznie do drogi sądowej (art. 2 § 1 kpc; art. 58 § 1-3 kc). O nieważności umowy ustanawiającej użytkowanie wieczyste mogły orzekać wyłącznie Sądy powszechne i Sąd Najwyższy, nie zaś organy administracji publicznej i Sądy administracyjne. Skarżąca kasacyjnie nie przedłożyła odpisu prawomocnego wyroku Sądu powszechnego, stwierdzającego nieważność umowy z 11 maja 1970 r. Repertorium A.II.6532/70 w całości lub w części obejmującej działki nr 149 i 148/2. Źródłem konstytucyjnego prawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia, jest art. 64 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946 (punkt 3.3.1 uzasadnienia wyroku z 14.7.2015 r. SK 26/14, OTK-A 2015/ 7/101). Z uwagi na intertemporalny charakter przepisu, art. 229 odnosi się do stanów, jakie istniały w dniu 1 stycznia 1998 r. (dniu wejścia w życie ugn; wyrok NSA z 10.5.2017 r. I OSK 870/16, Lex 2325428). Ratio legis tego unormowania stanowi ochrona osób trzecich, które nabyły od Skarbu Państwa lub gmin własność lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wywłaszczonych do 31 grudnia 1997 r. (G. Bieniek - op. cit., s. 1064, uw. 1). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym pogląd ten w pełni aprobuje. Nabycie prawa własności bądź użytkowania wieczystego nieruchomości wywłaszczonych do 31 grudnia 1997 r. przez osoby trzecie w warunkach opisanych w art. 229 ugn, chronione jest na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Z przywołanego wyżej wyroku SN z 21.6.2007 r. IV CSK 81/07 wynika, że nawet nieważność umowy, na podstawie której nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą, co nie niweczy ewentualnego dochodzenia przez skarżącą odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 kc w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów zarzuty naruszenia: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i art. 229 ugn w zw. z art. 417 § 1 kc w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP; art. 229 ugn i art. 58 § 1 oraz art. 136 i 137 ugn; art. 136 wskazany jako wzorzec kontroli samoistnie; art. 136 ust. 2 ugn wskazany jako wzorzec kontroli samoistnie; art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ugn; (pkt 3, 5-8 petitum skargi kasacyjnej), okazały się niezasadne. Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło umową z dnia 12 grudnia 1969 r. Repertorium A.I.26171/69, zawartą w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [Dz.U. z 1961 r. nr 18 poz. 94, dalej uztwn - uw. NSA], a "wyżej wymienione działki przeznaczone są pod budowę budynku mieszkalnego przy ulicy H. dla Spółdzielni [...] w K. zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] wydaną dnia 3 lipca 1968 r. przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury tut. Prezydium." (k. 201-200v akt administracyjnych). Nie ulega wątpliwości, że ów cel był celem użyteczności publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 2 zd. 1 uztwn "Na obszarze miasta lub osiedla może być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego." W doktrynie trafnie wskazywano, że w ujęciu art. 3 uztwn możliwy jest - w konkretnym wypadku wywłaszczania nieruchomości - zbieg celów i zadań, do których realizacji następuje wywłaszczenie. Dzieje się tak wówczas, gdy cele użyteczności publicznej (np. budowa szpitala) [...] jednocześnie [...] mają charakter budownictwa ogólnomiejskiego albo zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego (W. Ramus, Prawo wywłaszczeniowe. W. Pr. 1970, s. 26-28, uw. 9, 11). Wywłaszczenie w celu budowy spółdzielczego domu wielomieszkaniowego realizowało cel publiczny w ramach zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Czyni to zarzuty naruszenia art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 Konstytucji RP i art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa (pkt 4 i 2 petitum skargi kasacyjnej) nieusprawiedliwionymi. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia: art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 141 § 4 ppsa (pkt 9 i 1 petitum skargi kasacyjnej). Art. 3 § 1 ppsa zakreśla granice właściwości sądu administracyjnego do dokonywania kontroli legalności działalności administracji publicznej, nadto uprawnia do stosowania przewidzianych w ustawie środków. Jest to przepis, który w zasadzie może być naruszony w wyjątkowych tylko wypadkach, a to np. w razie zastosowania niewłaściwego środka kontroli. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 9.8.2016 r. II OSK 2929/14, Lex 2119367, art. 3 § 1 ppsa zawiera normę o charakterze ustrojowym, więc przesłanka wskazująca na naruszenie go mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Przepis ten nie zawiera wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Żadna z tych sytuacji w wyroku II SA/Kr 1660/17 nie miała miejsca. Sąd I instancji nie uchybił art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że winno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że spełnia ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a dostatecznie przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. Prawidłowe zastosowanie wskazanych norm materialnoprawnych (zwłaszcza art. 229 ugn) zadecydowało o braku naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa (te same normy dopełnienia i ten sam art. 3 § 1 ppsa zawierający normę o charakterze ustrojowym) wskazano w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej), bowiem brak było podstaw do badania wskazywanych przez skarżącą kasacyjnie okoliczności, które nie były istotne dla rozstrzygania kontrolowanej sprawy. Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania normy wynikowej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, prawidłowo stosując normę wynikową z art. 151 ppsa. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis ten nie może z zasady stanowić samodzielniej podstawy kasacyjnej, bo wedle uchwały 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.2.2010 r. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39, może on być samodzielną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski - op. cit., s. 778, nb 13). Takiego braku nie można skutecznie wytknąć motywom wyroku II SA/Kr 1660/17. Skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny, na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną oddalono.