I OZ 1173/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-08
Skład orzekający: Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, zawarty w skardze do sądu administracyjnego, spełnia wymogi formalne, jeśli organ administracji nie orzekł o wniosku o zawieszenie postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zawarty w skardze do sądu administracyjnego, jest skutecznie złożony i spełnia wymogi formalne, nawet jeśli organ administracji nie orzekł o wniosku o zawieszenie postępowania. Sąd administracyjny ma obowiązek rozpoznać taki wniosek, oceniając przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a nie tylko na podstawie treści wniosku strony, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie, która uchyliła własną decyzję i stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. W skardze skarżące wniosły o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować negatywne i trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Na to postanowienie zażalenie złożył J. B., kwestionując m.in. prawidłowość procedury i przesłanki wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Oddalono również wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2200/13 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. T., A.K. i L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1.oddalić zażalenie; 2.oddalić wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2200/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji z wniosku U. T., A. K. i L. W. (dalej skarżące) w sprawie ze skargi U. T., Alicji K. i L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej SKO bądź Kolegium) z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] (dalej decyzja [...]) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżące dnia 6 sierpnia 2013 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...]. Decyzją tą Kolegium uchyliło własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] (dalej decyzja [...] sierpnia 2012 r.) i stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy (dalej Prezydent) z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2007 r.) w przedmiocie ustanowienia na rzecz A. T., M. T. i U. T. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. N. [...] nr hip. [...] w Warszawie.
W skardze złożonej do WSA, skarżące wystąpiły równocześnie o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie może spowodować dla skarżących negatywne skutki, które będą następnie niemożliwe lub trudne do odwrócenia. Zaskarżona decyzja jest bowiem ostateczna i może być wykonana, a tym samym Prezydent może rozpoznać wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanej nieruchomości na rzecz nieuprawnionych osób lub ich następców prawnych. Może to powodować, że na skutek działań podjętych przez spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości A. i W. D., nieruchomość przejdzie w ręce osób trzecich, co doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych zaskarżonej decyzji i narazi skarżących na znaczną szkodę pozbawiając ich uprawnień nabytych w drodze umów przelewu praw i to bez możliwości obrony swoich praw.
W skardze podniesiono, że w latach 50. zostały zawarte pomiędzy I. Ś. (której obecnymi następcami prawnymi są m.in. skarżący) a: A. D., J. G. i D.Bole. (działającą również w imieniu nieletniego wówczas J. B.) umowy przelewu praw do wskazanej nieruchomości. Wraz z zawarciem umów sprzedający złożyli oświadczenie z którego wynika, że w razie uchylenia orzeczenia administracyjnego z [...] lutego 1952 r. nie będą zgłaszać żadnych pretensji i praw do przedmiotowej nieruchomości, uznając I. Ś. jako właścicielkę tejże nieruchomości.
Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, że orzeczeniem z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie (dalej orzeczenie z [...] lutego 1952 r.) odmówiono W. i A. D. przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości z jednoczesnym przejęciem na własność państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] (dalej decyzja z [...]czerwca 2006 r.) SKO stwierdziło nieważność orzeczenia z [...] lutego 1952 r. Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2007 r.) uchyliło własną decyzję z [...] czerwca 2006 r. i orzekło, że orzeczenie administracyjne z [...] lutego 1952 r. w odniesieniu do sprzedanych lokali mieszkalnych nr: 1, 2, 2B, 3-10, 14, 15, 17, 19-21 znajdujących się w budynku położonym w Warszawie przy ul. N. [...] było wydane z naruszeniem prawa, jednakże wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie można stwierdzić jego nieważności w tym zakresie oraz stwierdziło w pozostałej części nieważność powołanego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją SKO m.in. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie ustanowienia na rzecz A. T., M. T. i U. T. prawa użytkowania wieczystego do opisanej nieruchomości.
Zdaniem Sądu I instancji, mimo że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu, mając na względzie, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego z 2007 r. spowoduje istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności opisanej nieruchomości. Wniosek dawnych właścicieli będzie mógł ponownie zostać rozpoznany, w następstwie czego może zostać ustanowione prawo użytkowania wieczystego do opisanej nieruchomości, przy czym w przypadku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości istnieje niebezpieczeństwo obrotu prawnego tą nieruchomością, a co za tym idzie możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał przy tym żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży. Sąd zauważył, że w obecnym stanie sprawy organy uznają za następcę prawnego w kwestii praw wynikających z ww. wniosku J. B. jako spadkobiercę tych osób a nie skarżące, które są spadkobiercami I. Ś..
Z tego względu WSA w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji (k. 4, 15, 71-74 akt I SA/Wa 2200/13).
Zażalenie na postanowienie wywiódł J. B. (dalej żalący się), reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. A. R..
Uczestnik zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając naruszenie:
a. prawa wspólnotowego: 1. Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej; 2. rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z dnia 13 września 1989 r., w szczególności rekomendacji zawartych w zasadach II i III;
b. prawa krajowego: 1. art. 20 § 3 ppsa (w związku z art. 18 i 19 ppsa); 2. art. 61 § 3 ppsa ab initio (w związku z art. 46 ppsa), który wymaga, by w przypadku nie uwzględnienia przez organ wniosku skarżących o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji administracyjnej, postępowanie w tym przedmiocie przed Sądem administracyjnym zostało poprzedzone oddzielnym wnioskiem skarżących, w ramach prowadzonego już postępowania ze skargi skarżących, to jest naruszenie przez Sąd orzekający zasady skargowości wniosku o wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego przez uwzględnienie wniosku skarżących mimo istnienia braków formalnych, w rozumieniu art. 46 ppsa, nie skierowanych do uzupełnienia we właściwym trybie, określonym podanymi przepisami lub przyjęcia, że wniosek skarżących o udzielenie ochrony tymczasowej nie został w ogóle złożony; 3. art. 61 § 3 ppsa, przez wadliwe przyjęcie, że pierwotny akt administracyjny, to jest decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] grudnia 2007 r. nr [...] pozostaje w dacie złożenia skargi w obrocie prawnym; 4. art. 61 § 3 ppsa (w związku z art. 12 ppsa), przez wadliwe ograniczenie praw J. B. (oraz pozostałych uczestników postępowania), wskutek nie poinformowania wyżej wymienionych o złożeniu skargi, zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji [...], co pozbawiło ich możliwości odniesienia się do wskazanej argumentacji przed wydaniem kwestionowanego postanowienia przez Sąd orzekający; 5. art. 61 § 3 ppsa, przez przyjęcie, że decyzja [...] jest aktem administracyjnym posiadającym charakter kształtujący prawa skarżących oraz uczestników w stopniu nadającym się do wykonania decyzji lub wymagającym jej wykonania, to jest wadliwym przyjęciu, że wyżej wymieniona decyzja może być przedmiotem ochrony tymczasowej; 6. art. 61§ 3 ppsa (w związku z art. 33 ppsa), przez wadliwe przyjęcie, że skarżący posiadają interes prawny w wytoczeniu przedmiotowego postępowania skargowego; 7. art. 61 § 3 ppsa, przez wadliwe przyjęcie, że zachodzą enumeratywnie wymienione w przepisie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym przez przymiot ostateczności skarżonej decyzji [...] znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków kwestionowanego aktu administracyjnego; 8. art. 61 § 3 ppsa, przez wadliwe rozstrzygniecie merytoryczne skargi z 6 sierpnia 2013 r. w ramach orzekania o wstrzymaniu wykonalności decyzji [...]; 9. art. 153 ppsa przez dokonanie oceny prawnej wbrew ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania zawartym w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2012 r. w sprawach: l SA/Wa 2397/11 i l SA/Wa 2398/11; 10. art. 170 ppsa przez dokonanie oceny prawnej sprzecznej z prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawach: l SA/Wa 2397/11 i l SA/Wa 2398/11.
Żalący się wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt postępowań sądowoadministracyjnych sygn. akt: l SA/Wa 1502/12, I SA/Wa 1503/12, na okoliczność prawidłowości zarzutów nr: b.1 i b.6.; przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt II C 201/11, na okoliczność zasadności zarzutu nr 6. Zarzucił Sądowi I instancji niekonsekwentną i zarazem błędną ocenę w zakresie możliwości zbycia nieruchomości w udziałach wynikających z decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego z [...] grudnia 2007 r.
Wniósł o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w tym przedmiocie oraz o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego (k. 124-128, 129-134 akt I SA/Wa 2200/13).
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zażalenie z 18 grudnia 2013 r. dotyczy postępowania wpadkowego, w którym zapadło postanowienie z 19 listopada 2013 r. Charakter tego postępowania wpływa na zakres kognicji Sądu I i II instancji, bowiem dotyczy on postanowienia, które przedmiotem jest udzielenie ochrony tymczasowej, na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym kontrola zaskarżonego postępowania wymaga oceny, czy zaszły przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, a nie może przerodzić się w merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, do czego w istocie dąży żalący się. W postępowaniu zażaleniowym brak było podstaw do prowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach "postępowań administracyjnych" sygn. akt I SA/Wa 1502/12, I SA/Wa 1503/12, przy czym wskazane sygnatury dotyczą akt spraw sądowoadministracyjnych, a nie administracyjnych (k. 125 akt I SA/Wa 2200/13).
Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 61 § 3 ppsa (powołanego jako wzorzec kontroli samoistnie bądź w związku z innymi przepisami) pod literą b w punktach 2-8. Wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zawarty w skardze, podpisanej przez należycie umocowanego pełnomocnika skarżących, nie naruszał zasady skargowości wniosku o wstrzymanie wykonalności aktu. Mimo że organ nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w ogóle o wniosku tym nie orzekł (postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. nr [...] Kolegium na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 144 kpa orzekło o odmowie zawieszenia postępowania; nie orzekło zaś w trybie art. 61 § 2 pkt 1 ppsa), skarżący nie musieli wystąpić "po przyjęciu ich skargi do rozpoznania z analogicznym wnioskiem". Wniosek zawarty w skardze spełniał wymogi formalne w rozumieniu art. 46 ppsa (nie wymagał uzupełnienia jakiegokolwiek braku formalnego – żalący nie wskazuje żadnego z 5 punktów § 1 art. 46 ppsa); nie wymagał też doprecyzowania i jako skutecznie złożony, trafnie został odczytany przez Sąd I instancji.
Sąd I instancji nie przyjął, że "pierwotny akt administracyjny... decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z [...] grudnia 2007 r. nr [...] pozostaje w dacie złożenia skargi w obrocie prawnym" – Sąd przywołał tę decyzję w części historycznej, wyraźnie stwierdzając, że Kolegium zaskarżoną decyzją stwierdziło m. in. nieważność owej decyzji i w części motywacyjnej uzasadnienia (k. 72, 73/74 akt I SA/Wa 2200/13). Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 61 § 3 w zw. z art. 12 ppsa – Sąd pismami z 17 września 2013 r. zwrócił się do: r. pr. A. R. o podanie, czy będzie reprezentować uczestnika J. B. w sprawie ze skargi skarżących na decyzję [...]; jeśli tak – wezwał o nadesłanie pełnomocnictwa; J. B. o podanie, czy będzie reprezentować uczestniczkę D. P. w sprawie ze skargi skarżących na decyzję [...]; jeśli tak – wezwał o nadesłanie pełnomocnictwa (k. 1-1v p. III i IV, k. 48, 49,58-60, 62, 64-66, 68 akt I SA/Wa 2200/13). Żalący się i jego pełnomocnik wiedzieli zatem, że sprawa ze skargi na decyzję [...] toczy się. Pogląd prawny zawarty w postanowieniu z NSA z 10.2.2006 r., II OZ 102/06, zapadłym w postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego, pod rządem dawnego brzmienia Prawa budowlanego, nie znajduje zastosowania w kontrolowanym postępowaniu. Postanowienie NSA z 21.12.2006 r., I OZ 1621/06, zapadło w zasadniczo odmiennym stanie faktycznym. Postanowienie WSA w Białymstoku z 3.8.2006 r. II SA/Bk 352/06, było przedmiotem kontroli postanowieniem z 5.10.2006 r. II GZ 125/06, w którym NSA wskazał na ochronę interesu publicznego, co przesądzało o zasadności wstrzymania wykonania decyzji, a nie o potrzebie uchylenia postanowienia wstrzymującego jej wykonanie. Od roku 2006, gdy zapadły wszystkie te postanowienia, pogląd o potrzebie każdoczesnego doręczenia odpisu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu przed jego rozpoznaniem, nie utrwalił się, za czym przemawia charakter (szybkość) i istota postępowania z art. 61 § 3 ppsa.
Słusznie Sąd I instancji uznał, że przedmiotowa decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z [...] grudnia 2007 r. może być przedmiotem ochrony tymczasowej. W piśmiennictwie trafnie wskazuje się, że wnosząc skargę na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, będzie można skutecznie żądać wstrzymania decyzji, której stwierdzenia nieważności odmówiono (W. Ryms, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zagadnienia wybrane), Warszawa 2003, s. 40). Podobnie doktryna wskazuje na możliwość wstrzymania decyzji o odmowie zezwolenia na pobyt czasowy lub stały cudzoziemca (glosa E. Łętowskiej do postanowienia NSA z 19.5.2000 r. V SA 2509/99, OSP 2000/11/164; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 224-225, uw. 3, 5).
W kontrolowanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w postanowieniu NSA z 2.6.2005 r. II OZ 510/05. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (postanowienie NSA z 13.8.2009 r., I OZ 779/09, Lex 552417). Przesłanki te odnoszą się do zdarzeń przyszłych, które mogą stanowić efekt wykonania zaskarżonego aktu. Jedną z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek jest spowodowanie wykonaniem zaskarżonego aktu trudnych do odwrócenia skutków. Mogą one mieć zarówno charakter prawny, jak i faktyczny. Pojęcie skutków aktu lub czynności, tym się wyróżniających, że trudno je odwrócić, będzie związane z prawnymi i faktycznymi następstwami rozstrzygnięcia o istocie sprawy, o prawach lub obowiązkach stron. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniony na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (postanowienie NSA z: 14.12.2010 r., II OZ 1309/10, Lex 743786; 4.1. 2011 r., II OZ 1306/10, Lex 743783; J. P. Tarno – op. cit., s. 228-229, uw. 12). W doktrynie podkreśla się przy tym potencjalność wystąpienia tych skutków. Nie jest wymagane, by w jakimkolwiek zakresie skutki te rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej się ujawniły (T. Woś, w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 497-499, uw. 22-23).
Potencjalność zmiany stosunków własnościowych nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją stwarza niebezpieczeństwo spowodowania przez tę decyzję skutków trudnych do odwrócenia (w kontekście wstrzymania wykonania decyzji). Zważyć należy, że są to skutki, których w przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, organ nie będzie mógł - przy użyciu dostępnych mu środków prawnych - cofnąć jednostronną czynnością (postanowienie z 17.6.2014 r., I OZ 455/14, Lex 1480935). Jak zauważył Sąd Najwyższy w uchwale 7 Sędziów z 15.2. 2011 r., III CZP 90/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 76, rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości. W wyroku z 23.1.2014 r. I OSK 1585/12, wskazano że u podstaw stwierdzenia nieodwracalności skutku prawnego w odniesieniu do aktu wywołującego skutki w sferze prawa cywilnego tkwi to, że administracja nie dysponuje instrumentami do tego, by tego rodzaju skutek odwrócić. Jak zaznaczył NSA, szczególnie ma to miejsce w sytuacji, gdy decyzja administracyjna wywarła pośredni skutek w sferze prawa cywilnego, tj. gdy stała się ona podstawą do dokonania (nieodwracalnych dla organu) czynności prawa cywilnego.
Wykonanie decyzji powodującej istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że niniejsza decyzja pozostaje w mocy, a w międzyczasie nastąpiła zmiana stanu prawnego nieruchomości (np. nieruchomość została sprzedana innej osobie), na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że orzekając o wstrzymaniu zaskarżonego zarządzenia należy mieć na względzie także przedmiot sprawy. Przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (postanowienie NSA z 12.1.2012 r., I OZ 1097/11, Lex 1113306).
Skarżący uczestniczą od wielu lat w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest przedmiotowa nieruchomość, w tym w postępowaniu kontrolowanym w niniejszej sprawie i wywiedli skargę (art. 32 ppsa), zatem nie doszło do naruszenia art. 61 § 3 w zw. z art. 33 ppsa. Co do ewentualnego braku interesu prawnego skarżących Sąd wypowie się w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uwzględnił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, prawidłowo uznając, że w sprawie zachodzą przesłanki pozytywne z art. 61 § 3 ppsa, i prawidłowo udzielił skarżącym tymczasowej ochrony.
Wojewódzki Sąd nie rozstrzygnął zaskarżonym postanowieniem merytorycznie skargi. Zarzuty merytoryczne podnoszone w tym zażaleniu, będą przedmiotem merytorycznej kontroli ze strony Sądu I instancji. Odnosząc się do pozostałych, zawartych w zażaleniu zarzutów, należy podnieść, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 20 § 3 w zw. z art. 18 i 19 ppsa. Wniosek o wyłączenie danego sędziego, z uwagi na charakter tego wniosku, może być skutecznie zgłoszony wyłącznie w danej sprawie. Zgłoszenie wniosku w sprawach I SA/Wa 1502/12 i I SA/Wa 1503/12, nie odnosi skutku w sprawie I SA/Wa 2200/13. Prawomocnym postanowieniem z 28 marca 2014 r. I OZ 231/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. B. na postanowienie z 22 sierpnia 2013 r. I SA/Wa 1503/12 o odmowie wyłączenia 23 sędziów – w tym sędziego WSA M. G.; prawomocnym postanowieniem z 11 marca 2015 r. I OZ 195/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J.B. na postanowienie z 3 lipca 2013 r. I SA/Wa 1502/12 o odmowie wyłączenia 23 sędziów – w tym sędziego WSA M. G. (cbosa).
Sąd I instancji na tym etapie sprawy nie stosował i nie miał obowiązku stosować art. 153 i 170 ppsa – zarzut naruszenia norm wywiedzionych z tych przepisów może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Kserokopia wyroku z dnia 30 września 2013 r. II C 201/11 Sądu Okręgowego w Warszawie nie jest odpisem urzędowym; brak na nim klauzuli prawomocności – wskazuje jedynie, że istnieje oryginał tego dokumentu.
Żalący nie wskazuje konkretnego przepisu Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, co nie spełnia wymogu prawidłowego wskazania wzorca kontroli.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu winna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 ppsa, sąd administracyjny nie może pomijać w swym rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swe odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Dlatego poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku wojewódzkiego sądu administracyjnego do rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (postanowienie NSA z: 30.11. 2010 r., II FZ 558/10, Lex 742616; 30.11.2010 r., II FZ 557/10, Lex 742615; 13.10. 2010 r., I FZ 401/10, Lex 740846; pkt 2 rekomendacji Rady Europy nr R (89)8 w sprawie tymczasowej ochrony prawnej; P. Daniel: Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego 2011/2/ 46-47; Postępowanie w sprawie ochrony tymczasowej przed polskim sądem administracyjnym w świetle standardów Rady Europy, ZNSA 2010/4/36-48; Ochrona tymczasowa w przepisach ppsa w świetle prawa unijnego, ZNSA 2011/5/26-30, 38-42; T. Woś – op. cit., s. 497-499, uw. 22-23, cytowane przez Komentatora orzecznictwo i literatura). Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 6.12.2006 r., II OZ 1352/06, cbosa; M. Bogusz, Glosa do postanowienia NSA z 31.3.2005 r. II OZ 155/05, Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa z 2006, nr 1, s. 12-15).
Wbrew poglądowi żalącego się, zaskarżone postanowienie spełnia wymogi punktu 2 i 3 rekomendacji Rady Europy nr R (89)8, a argumenty podniesione w zażaleniu nie prowadzą do odmiennych rezultatów. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa oddalił zażalenie. Zgodnie z art. 197 § 2 ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia (J. P. Tarno – op. cit., s. 534-535, uw. 9).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło