II GZ 544/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 2 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 344/13 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R. do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 344/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odrzucił zażalenie [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W dniu 27 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. wpłynęło zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie, nadane za pośrednictwem poczty w dniu 26 czerwca 2013 r. Zarządzeniami z dnia 27 czerwca 2013 r. wezwano skarżącego do usunięcia -w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia - braków formalnych tego zażalenia poprzez nadesłanie odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego oraz braków fiskalnych zażalenia poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Odbiór przesyłki zawierającej wezwania do uzupełniania braków formalnych i fiskalnych zażalenia pokwitował dorosły domownik – żona skarżącego [...] w dniu 1 lipca 2013 r. W dniu 2 lipca 2013 r. skarżący uiścił wpis sądowy od zażalenia. Mimo upływu w dniu 8 lipca 2013 r. zakreślonego terminu do uzupełnianie braków formalnych zażalenia skarżący nie nadesłał brakującego odpisu zażalenia. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 47 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) do pism strony (w tym także do zażalenia) należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników do doręczenia ich stronom. Powyższy brak uniemożliwia bowiem nadanie zażaleniu dalszego biegu. W tym stanie rzeczy, skoro mimo wezwania Sądu, nie uzupełniono ww. braku formalnego zażalenia, skutkować to musi jego odrzuceniem na podstawie art. 178 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zależenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odrzucił zażalenie skarżącego uznając, że mimo prawidłowego wezwania, w którym został wskazany rygor odrzucenia zażalenia, strona skarżąca nie usunęła braków formalnych zażalenia, poprzez złożenie jego odpisu. Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podstawę odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych stanowi natomiast przepis art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Należy jednocześnie podkreślić, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo. Jak wynika z akt sprawy w dniu 27 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. wpłynęło zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 czerwca 2013 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 r. wezwano skarżącego do usunięcia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia - braków formalnych tego zażalenia poprzez nadesłanie odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Wobec nieusunięcia tego braku Sąd I instancji odrzucił zażalenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji, które w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia zażalenia należy uznać za zbyt rygorystyczne. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu (por. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2013 r., I OSK 1910/13, z dnia 27 czerwca 2008 r., I OZ 430/08). Brak odpisu zażalenia nie można zakwalifikować jako braku istotnego (postanowienia NSA: z dnia 10 września 2013 r., II OZ 723/13, z dnia 30 sierpnia 2012 r., II GZ 280/12, z dnia 14 lutego 2012 r., I OZ 84/12, z dnia 14 czerwca 2011 r. II OSK 1168/11). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się również, że brak odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ Sąd jest władny wykonać dodatkową kopię takiej skargi we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu (por. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2013 r., II OSK 42/13, z dnia 13 września 2011 r., II GSK 1654/11; z dnia 19 listopada 2008 r.; I OZ 851/08, z dnia 1 grudnia 2009 r., II OZ 1046/09). Skoro zatem brak odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego powodującego odrzucenie skargi, to również za taki brak nie można uznać niezłożenie w terminie odpisu zażalenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie skarżącego do nadesłania odpisu zażalenia było uzasadnione, jednakże jego niewykonanie w terminie nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady zapisanej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazujących zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie (por. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2013 r., I OSK 1910/13, z dnia 18 czerwca 2013 r., I GSK 741/13, z dnia 5 grudnia 2012 r., II OSK 2852/12, z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 3050/12, z dnia 30 sierpnia 2012 r., II GZ 280/12). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 47 § 1 i art. 49 § 1 oraz art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.