II OSK 1466/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-26

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Grzegorz Czerwiński, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy domagają się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie wykażą istnienia przepisów prawa materialnego wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości w związku z planowaną inwestycją?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy domagający się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę muszą wykazać, że przysługuje im przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Oznacza to konieczność wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości w związku z planowaną inwestycją. Brak takiego wykazania skutkuje uznaniem, że wnioskodawcy nie są stronami postępowania, a tym samym nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB odmówił uchylenia decyzji Wojewody Pomorskiego, która z kolei uchyliła wcześniejszą decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę remontu rurociągu. Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że są stronami postępowania z uwagi na swoje prawa własności do sąsiednich działek. WSA uznał, że wnioskodawcy nie wykazali swojego statusu strony, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. J., J. J. i J.1 J.1 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1283/21 w sprawie ze skargi A. J., J. J. i J.1 J.1 na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2021 r. znak: DOA.7110.27.2021.JOO w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1283/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. J., J. J. i J. J.1 na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2021 r. znak: DOA.7110.27.2021.JOO w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda Pomorski decyzją z 5 stycznia 2021 r. znak Wl-ll.7840.1.369.2016.MW, uchylił we wznowionym na wniosek A. J., J. J. i J. J.1 postępowaniu, decyzję Wojewody z 24 stycznia 2017 r. nr 14/2017/AG (zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. K., M. K. i P. K. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "Remont rurociągu doprowadzającego wodę z kanału do komory turbinowej wraz z konstrukcją ramy nośnej rurociągu na terenie działek nr [...], [...] i [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], w miejscowości [...] przy ulicy [...]) i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Odwołanie od ww. decyzji Wojewody z 5 stycznia 2021 r. w ustawowym terminie, wnieśli J. K., M. K. i P. K.. Decyzją z 30 kwietnia 2021 r., znak DOA.7110.27.2021.JOO, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił uchylenia decyzji Wojewody z 24 stycznia 2017 r. nr 14/2017/AG. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał i omówił istotę wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazał, że kwestia badania, czy podmiot domagający się wznowienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. posiada przymiot strony postępowania, jest realizowana po wznowieniu postępowania w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. GINB wyjaśnił, że podaniem z 11 kwietnia 2019 r., A. J., J. J. oraz J. J.1 wnieśli (na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z 24 stycznia 2017 r., nr 14/2017/AG. Jako datę, w której dowiedzieli się o ww. decyzji organu wojewódzkiego, wnioskodawcy wskazali dzień 19 marca 2019 r. W związku z powyższym Wojewoda postanowieniem z 5 czerwca 2019 r., znak: Wl-ll.7840.1.369.2016.MW, wznowił na wniosek A. J., J. J., J. J.1 postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody z 24 stycznia 2017 r., nr 14/2017/AG. GINB powołując się na art. 28 K.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił pojęcie interesu prawnego. Wyjaśnił również, że art. 3 pkt 20 p.b. stanowiący definicję obszaru oddziaływania obiektu, uległ zmianie na podstawie ustawy z 13 lutego 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zaznaczył, że rozpoznając niniejszą sprawę należało zastosować art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Wojewodę postanowienia z 5 czerwca 2019 r., znak: Wl-ll.7840.1.369.2016.MW, jak również decyzji z 24 stycznia 2017 r., nr 14/2017/AG, zgodnie z którym obszar oddziaływania definiowano jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 p.b., który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. GINB wskazał, że A. J. legitymację prawną w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wywodzi z przysługującego mu prawa własności działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...]. Podniósł, że jak wynika z treści Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kartuzach, V Wydział Ksiąg Wieczystych, wnioskodawca obecnie jak również w czasie wydania ww. decyzji Wojewody z 24 stycznia 2017 r., nr 14/2017/AG, był właścicielem m.in ww. dz. nr ew. [...]. Ponadto wskazał, że J. J. w dacie wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę jak również aktualnie jest właścicielem dz. nr ew. [...] i [...] (Kw Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w Kartuzach, V Wydział Ksiąg Wieczystych). Wskazał również, że J. J.1 swoją legitymację do kwestionowania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę wywodzi z prawa własności dz. nr ew. [...]. Zaznaczył jednocześnie, że wnioskodawca nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego powyższą okoliczność. GINB odstąpił od wezwania wnioskodawcy do udowodnienia tytułu prawnego do działki nr [...], bowiem działka ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Dalej GINB wskazał, że przewidziany do remontu akwedukt, zlokalizowany na dz. nr ew. [...], [...] i [...] położonych w miejscowości [...], znajduje się w odległości ponad 300 m od granicy z dz. nr ew. [...], w odległości ok 1 m od granicy z dz. nr [...], oraz w odległości ok. 35 m od dz. nr ew. [...] i [...]. Wskazał ponadto, że istniejący akwedukt przebiega na wysokości 3,20 m (spód konstrukcji) nad nawierzchnią ulicy tj. dz. nr ew. [...]. Opiera się on z jednej strony na murze młyna zlokalizowanego na dz. nr ew. [...] zaś z drugiej strony na fundamencie usytuowanym w nasypie kanału doprowadzającego (opis techniczny, k. 10). GINB wyjaśnił, że remont akweduktu swoim zakresem ma obejmować odtworzenie zniszczonej barierki ochronnej, wymianę obudowy rurociągu z spróchniałych desek, wymianie skorodowanej blachy zewnętrznej, wymianie zdeformowanych i skorodowanych dwuteowników, odtworzeniu zniszczonej barierki ochronnej, wymianie skorodowanej blachy zewnętrznej przykrywającej rurociąg, wymianie skorodowanych ściągów stalowych (4 sztuki), demontażu rurociągu celem analizy stopnia korozji metalowej rury stanowiącej element rurociągu doprowadzającego wodę do turbiny oraz jej naprawieniu lub wymianie na nową (Projekt Budowlany, opis techniczny, pkt. 3 s. 10-11, rys. NrK-2, s. 20). W ocenie GINB mając na uwadze zakres remontu akweduktu obszar jego oddziaływania ogranicza się do działek, na których został on zlokalizowany. Brak jest przepisów prawa materialnego, które wprowadzałyby związane z wykonaniem kwestionowanego remontu ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich terenów. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji wniosku o wznowienie postępowania, że interes prawny J. J. wynika z faktu, iż akwedukt opiera się na murze oporowym przebiegającym przez dz. nr ew. [...], [...] oraz dz. [...] wskazał, że z projektu budowlanego wynika, że akwedukt opiera się na fundamencie zlokalizowanym w nasypie kanału, na dz. nr [...], a nie na murze oporowym podtrzymującym nasyp. Zaznaczył, że z projektu budowlanego spornego zamierzenia nie wynika aby fundament, na którym oparta jest konstrukcja akweduktu podlegał pracom remontowym jak również nie wynika z niego aby przewidziany remont w jakikolwiek sposób ingerował w istniejący mur oporowy w tym zwłaszcza w jego część zlokalizowaną na dz. nr ew. [...]. Organ wyjaśnił również, że argumentacja wnioskodawców A. J. i J. J., iż akwedukt stanowi część Kanału Rzeki [...] i jest niezbędny dla zapewnienia przepływu wody w Kanale, które to wody zasilają m. in fontannę położoną na dz. nr ew. [...] nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał, że sporne zamierzenie polega na remoncie istniejącego rurociągu, nie zaś na jego likwidacji. Ponadto wskazał, że sporny rurociąg służy doprowadzaniu wody z kanału do komory turbinowej młyna (Projekt Budowlany, Opis techniczny, s. 10). Zdaniem GINB, również zarzut, iż sporne zamierzenie uniemożliwi nawadnianie dz. nr ew. [...] stanowiącej własność A. J., gdyż "spowoduje niemożność zasilania drenaży, a w konsekwencji korzystanie z wód", mając na uwadze zarówno lokalizację ww. dz. nr [...] jak i funkcję remontowanego rurociągu, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dodatkowo wskazał, że z zawartej w projekcie budowlanym ekspertyzy technicznej wynika, iż w korycie doprowadzającym brak było wody - młyn wyłączono z eksploatacji (ekspertyza techniczna pkt. 1 opis ogólny przedmiotowego obiektu, s. 8). Zdaniem GINB, skoro w korycie doprowadzającym brak było wody, to podlegający remontowi akwedukt nie spełniał swojej funkcji. GINB zaznaczył ponadto, że podnoszona we wniosku kwestia, iż "nieruchomości rodziny Jaworskich mogą zostać zalane wodą wskutek przerwania ciągłości kanału prowadzącego wody rzeki [...]" również nie wpływa na ocenę legitymacji prawnej wnioskodawców. Zdaniem GINB, sporne zamierzenie polegać będzie jedynie na remoncie istniejącego rurociągu, w wyniku którego, z uwagi na zły stan techniczny, zostaną wymienione poszczególne jego elementy, a nie na "przerwaniu ciągłości kanału". Ponadto zaznaczył, że bezpodstawne są twierdzenia skarżących, jakoby remont mający na celu poprawę stanu technicznego istniejącego rurociągu miałby spowodować zalanie ich nieruchomości. Dalej GINB wyjaśnił, że argumentacja wniosku związana z wywodzeniem przez wnioskodawców roszczeń w zakresie tytułu prawnego m. in do działki inwestycyjnej nr ew. [...] oraz okoliczność toczącego się postępowania w sprawie zasiedzenia tej działki przez wnioskodawców nie ma wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, iż którykolwiek z wnioskodawców aktualnie posiada jak również aby w dacie wydania skarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę posiadał tytuł prawny do działki inwestycyjnej nr ew. [...]. Podniósł, że dz. nr ew. [...] stanowi grunty pod wodami stojącymi i jak wynika z treści Księgi Wieczystej Nr [...] jest ona w posiadaniu Skarbu Państwa. W związku z powyższym GINB stwierdził, że wnioskodawcy mogą bez przeszkód zagospodarować działki będące ich własnością, zaś realizacja spornej inwestycji w najmniejszym stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dotyczący dopuszczalnego sposobu zagospodarowania ww. działek nr ew. [...], [...], [...], [...]. Ponadto odnosząc się do nieprawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 14 listopada 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 503/18), w którym to Sąd uznał, iż J. J., J. J.1 i A. J. posiadają przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przed organami ochrony zabytków GINB wskazał, że ww. wyrok nie może stanowić podstawy do uznania wnioskodawców za strony w postępowaniu wznowieniowym względem decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił, że postępowanie dotyczące zgody na prace przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków jakkolwiek ma wpływ na postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę to jednak jest ono postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania o pozwolenie na budowę i krąg stron ustalany jest na podstawie odmiennych przepisów prawa. GINB wyjaśnił jednocześnie, że wniosek J. K., M. K. i P. K. o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 14 listopada 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 503/18 nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem GINB, zakres sprawy zawisłej przed NSA nie ma wpływu na kwestię legitymacji prawnej wnioskodawców w przedmiotowym postępowaniu. Organ odwoławczy podniósł, że w analizowanej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, zaś GINB nie dopatrzył się, istnienia przepisów, związanych ze sporną inwestycją, które to ograniczałyby A. J., J. J. i J. J.1 możliwość zagospodarowania i korzystania z działek nr ew. [...], [...], [...], [...]. Stwierdził ponadto, że A. J., J. J. i J. J.1 - wbrew ustaleniom organu wojewódzkiego - nie są stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, a tym samym nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił ww. decyzję Wojewody z 5 stycznia 2021 r., znak: Wl-ll.7840.1.369.2016.MW w całości i odmówił uchylenia decyzji Wojewody z 24 stycznia 2017 r., nr 14/2017/AG. Jednocześnie wskazał, że z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawców, w przedmiotowym postępowaniu ocenie GINB nie podlegała kwestia prawidłowości decyzji Wojewody z 24 stycznia 2017 r. Skargę na decyzję GINB z 30 kwietnia 2021 r. złożyli A. J., J. J. i J. J.1 podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 28 K.p.a. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący nie są stroną postępowania, pomimo iż sporny rurociąg częściowo położony jest na gruntach stanowiących ich własność; 2. art. 138 K.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji Wojewody z 5 stycznia 2021 r. w sytuacji gdy decyzja ta była prawidłowa i odpowiadała prawu; 3. art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. ze względu na niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, niepełną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedokonanie wyczerpujących ustaleń zmierzających do stwierdzenia, czy skarżącym służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu, niewyjaśnienie i w konsekwencji gołosłowne przyjęcie, iż nie przysługuje im legitymacja strony; 4. art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 81 K.p.a. przez uniemożliwienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, a także niezawiadomieniu ich o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem sprawy; 5. art. 85 § 1 K.p.a. przez brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy oględzin z urzędu działki nr [...] na której znajduję się mur oporowy, na którym osadzona jest konstrukcja nośna rurociągu w sytuacji w której istniała potrzeba przeprowadzenia powyższego dowodu wobec niewyczerpującego ustalenia w całości stanu faktycznego sprawy; 6. art. 140 K.c., art. 143 K.c. i art. 191 K.c. przez błędne pominięcie, iż skarżącym służy przymiot strony wynikający z przysługującego im prawa własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1283/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy skarżący w tzw. postępowaniu wznowieniowym posiadali legitymację materialnoprawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. oraz czy sporna inwestycja ogranicza skarżącym możliwość zagospodarowania i korzystania z ich działek. Zdaniem Sądu, rację należało przyznać organowi II instancji zaś wszelkie zarzuty sformułowane w skardze należało uznać za bezzasadne. Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji, o której mowa w art. 16 § 1 K.p.a. i stanowi instytucję procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania obejmuje dwie fazy. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w I instancji bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona (z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawę wznowienia stanowi art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, czy decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania jest ostateczna, a także czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania określony w art. 148 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1086/04). Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Kwestia badania, czy podmiot domagający się wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. posiada przymiot strony postępowania, jest realizowana po wznowieniu postępowania (po wydaniu w tym przedmiocie postanowienia) - w drugiej fazie postępowania wznowieniowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 79/08). Po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w kolejnej fazie postępowania organ ocenia, czy zaszła przesłanka wznowienia, tj. czy podmiot wnioskujący posiada przymiot strony w kwestionowaniu w postępowaniu wznowieniowym danego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3140/18). Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 612/17). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/GD 150/18). Ocena interesu prawnego nie może być dokonana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 października z 7 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 364/16). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1527/19). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 p.b. jako przepis szczególny względem art. 28 K.p.a., który ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei art. 3 pkt 20 p.b. stanowi definicję obszaru oddziaływania obiektu. Definicja ta uległa zmianie na podstawie ustawy z 13 lutego 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 19 września 2020 r.) przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy dotychczasowe. GINB zasadnie przyjął, że należało zastosować art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez organ wojewódzki postanowienia z 5 czerwca 2019 r. jak również decyzji z 24 stycznia 2017 r., zgodnie z którym obszar oddziaływania definiowano jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Jak wskazano wyżej, interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Nie budzi żadnych wątpliwości, że omówiony wyżej przepis art. 28 ust. 2 p.b. wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalanego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 K.p.a. - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wynika to już z samego uzasadnienia projektu przywołanej ustawy zmieniającej (Sejm RP IV Kadencji, Nr druku: 493), gdzie stwierdzono jednoznacznie: "Ponadto zaproponowano (w nowym ust. 2 art. 28) ograniczenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców sąsiednich nieruchomości (lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a.)". Również w literaturze przedmiotu podkreśla się wyraźnie, że celem powyższej zmiany było przesądzenie w ustawie, iż osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować dane zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (zob. J. Dessoulavy-Śliwiński [w:] Z. Niewiadomski (red.) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2007, s. 325). Generalnie zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06). Sąd I instancji wskazał, że A. J. swoją legitymację w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wywodzi z przysługującego mu prawa własności dz. nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] (jak wynika z KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kartuzach, V Wydział Ksiąg Wieczystych, wnioskodawca obecnie jak również w dacie wydania decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2017 r. był właścicielem m. in dz. nr ew. [...]). J. J. w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jak również aktualnie jest właścicielem działek nr ew. [...] i [...] (KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w Kartuzach, V Wydział Ksiąg Wieczystych). J. J.1 swoją legitymację do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji wywodzi z prawa własności dz. nr ew. [...] (wnioskodawca nie przedłożył jednak żadnego dokumentu potwierdzającego powyższą okoliczność). Z kolei przewidziany do remontu akwedukt zlokalizowany na działkach nr ew. [...], [...] (działka drogowa ul. [...]) i nr ew. [...] (ul. [...]) położonych w miejscowości [...] i znajduje się w odległości: ─ ponad 300 m od granicy z dz. nr ew. [...], ─ około 1 m od granicy z dz. nr ew. [...], ─ około 35 m od dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...]. Istniejący akwedukt przebiega na wysokości 3,20 m (spód konstrukcji) nad nawierzchnią ulicy (dz. nr ew. [...]). Akwedukt opiera się z jednej strony na murze młyna zlokalizowanego na dz. nr ew. [...] zaś z drugiej strony na fundamencie usytuowanym w nasypie kanału doprowadzającego (por. opis techniczny, k. 10). Remont akweduktu swoim zakresem ma obejmować odtworzenie zniszczonej barierki ochronnej, wymianę obudowy rurociągu z spróchniałych desek, wymianie skorodowanej blachy zewnętrznej, wymianie zdeformowanych i skorodowanych dwuteowników, odtworzeniu zniszczonej barierki ochronnej, wymianie skorodowanej blachy zewnętrznej przykrywającej rurociąg, wymianie skorodowanych ściągów stalowych (4 sztuki), demontażu rurociągu celem analizy stopnia korozji metalowej rury stanowiącej element rurociągu doprowadzającego wodę do turbiny oraz jej naprawieniu lub wymianie na nową (zob. Projekt Budowlany, opis techniczny, pkt 3, s. 10-11, rys. Nr K-2, s. 20). W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął GINB, że mając na uwadze zakres remontu akweduktu, obszar jego oddziaływania ogranicza się wyłącznie do działek, na których został on zlokalizowany. Zatem brak jest przepisów prawa materialnego, które wprowadzałyby związane z wykonaniem kwestionowanego remontu ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich terenów. W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął GINB, że: ─ nie jest zasadne twierdzenie J. J., że akwedukt opiera się na murze oporowym przebiegającym przez działki nr ew. [...], [...] oraz [...], gdyż w rzeczywistości z projektu budowlanego wynika, że akwedukt opiera się na fundamencie zlokalizowanym w nasypie kanału, na dz. nr [...], a nie na murze oporowym podtrzymującym nasyp; ─ z projektu budowlanego spornego zamierzenia nie wynika aby fundament na którym oparta jest konstrukcja akweduktu podlegał pracom remontowym jak również nie wynika z niego aby przewidziany remont w jakikolwiek sposób ingerował w istniejący mur oporowy w tym zwłaszcza w jego część zlokalizowaną na działce nr ew. [...]; ─ argumentacja wnioskodawców (tj. A. J. i J. J.), iż akwedukt stanowi część Kanału Rzeki [...] i jest niezbędny dla zapewnienia przepływu wody w Kanale, które to wody zasilają m. in fontannę położoną na działce nr ew. [...] nie zasługują na uwzględnienie, gdyż sporne zamierzenie polega na "remoncie" istniejącego rurociągu, nie zaś na jego "likwidacji", sporny rurociąg służy doprowadzaniu wody z kanału do komory turbinowej młyna (zob. Projekt Budowlany, Opis techniczny, s. 10); ─ zarzut, iż sporne zamierzenie uniemożliwi nawadnianie działki nr ew. [...] stanowiącej własność A. J., gdyż "(...) spowoduje niemożność zasilania drenaży, a w konsekwencji korzystanie z wód", mając na uwadze zarówno lokalizację działki nr [...] jak i funkcję remontowanego rurociągu - nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym; z zawartej w projekcie budowlanym ekspertyzy technicznej wynika, że w korycie doprowadzającym brak było wody a młyn wyłączono z eksploatacji (ekspertyza techniczna pkt. 1 opis ogólny przedmiotowego obiektu, s. 8); skoro w korycie doprowadzającym brak było wody, to podlegający remontowi akwedukt nie spełniał swojej funkcji; ─ podnoszona we wniosku kwestia, iż "(...) nieruchomości rodziny Jaworskich mogą zostać zalane wodą wskutek przerwania ciągłości kanału prowadzącego wody rzeki [...]" - nie wpływa na ocenę legitymacji prawnej wnioskodawców; sporne zamierzenie polegać będzie jedynie na "remoncie" istniejącego rurociągu, w wyniku którego, z uwagi na zły stan techniczny, zostaną wymienione poszczególne jego elementy, a nie na "przerwaniu ciągłości kanału"; ─ bezpodstawne są twierdzenia skarżących, iż remont mający na celu poprawę stanu technicznego istniejącego rurociągu miałby spowodować zalanie ich nieruchomości; ─ argumentacja skarżących związana z wywodzeniem przez wnioskodawców roszczeń w zakresie tytułu prawnego m. in do działki inwestycyjnej nr ew. [...] oraz okoliczność toczącego się postępowania w sprawie zasiedzenia tej działki przez wnioskodawców nie ma wpływu na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia; w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, iż którykolwiek z wnioskodawców aktualnie posiada jak również aby w dacie wydania skarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę posiadał tytuł prawny do działki inwestycyjnej nr ew. [...]; działka nr ew. [...] stanowi grunty pod wodami stojącymi jest w posiadaniu Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął GINB, że skarżący mogą bez przeszkód zagospodarować działki będące ich własnością. Realizacja spornej inwestycji nie wpływa na zakres dotyczący dopuszczalnego sposobu zagospodarowania działek nr ew. [...], [...], [...], [...]. Zdaniem Sądu, prawidłowo również GINB ocenił konsekwencje wyroku WSA w Warszawie z 14 listopada 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 503/18) dla niniejszej sprawy. Sąd w wyroku tym uchylił postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wskazał przy tym, że niedopuszczalność odwołania może być stwierdzona tylko wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty. Kluczowym argumentem uzasadniającym - zdaniem Ministra - stwierdzenie niedopuszczalności odwołania było przekonanie, że skoro skarżący nie byli stroną w postępowaniu przed organem konserwatorskim pierwszej instancji, to jasne jest, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku, a zatem nie mają oni również zdolności do złożenia odwołania, jako środka zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji. Wskazany wyrok nie może jednak stanowić podstawy do uznania wnioskodawców za strony w postępowaniu wznowieniowym względem decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy bowiem podkreślić, że postępowanie dotyczące zgody na prace przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków jakkolwiek ma wpływ na postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę to jednak jest ono postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania o pozwolenie na budowę i krąg stron ustalany jest na podstawie odmiennych przepisów prawa. Zdaniem Sądu, niezasadny był również wniosek skarżących o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 14 listopada 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 503/18). Wyrok ten nie ma bowiem żadnego wpływu na kwestię legitymacji prawnej wnioskodawców w przedmiotowym postępowaniu. Pozostałe zarzuty skarżących, w ocenie Sądu, również nie zasługiwały nauwzględnienie. Postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem takiego postępowania nie może być powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stąd zarzuty skargi związane z niewyjaśnieniem okoliczności faktycznych sprawy, dowolną i wybiórczą oceną materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czy też brakiem oględzin przez organ II instancji, czy też próbą wykazania, że skarżącym przysługuje przymiot strony na podstawie przepisów k.c. - nie mogą zostać zaaprobowane i uwzględnione. Odnosząc się do zarzutów błędnej oceny materiału dowodowego, a w szczególności projektu przez organ, który pierwotnie rozpoznawał sprawę, Sąd wskazał, że takie zarzuty nie mogą odnieść żadnego skutku prawnego w postępowaniu wznowieniowym, natomiast mogły mieć znaczenie w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1216/19). Sąd stwierdził, że to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nadzwyczajnego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialnoprawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. zaś organ właściwy w sprawie jest zobowiązany do podjęcia odpowiednich czynności kontrolnych (por. wyrok NSA z 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1572/09). Skarżący wbrew ustaleniom organu I instancji nie mogą być uznani za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Prawidłowo zatem GINB nie podzielił uwag Wojewody tym zakresie. Tym samym nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a., wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Skoro w niniejszej sprawie nie zaszła przesłanka, na podstawie której wznowiono postępowanie, tj. wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony, to prawidłowo przyjął GINB, że należało wydać decyzję w oparciu art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Stąd zasadnie GINB uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z 5 stycznia 2021 r. w całości i odmówił uchylenia decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2017 r. Uznanie po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 K.p.a. (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3438/19). Sąd zauważył, że z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawców, w przedmiotowym postępowaniu ocenie GINB nie podlegała kwestia prawidłowości decyzji Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2017 r. Wznowione postępowanie nie daje możliwości ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już decyzją ostateczną, a jedynie powoduje konieczność powtórnego przeprowadzenia postępowania tylko w zakresie, w jakim postępowanie instancyjne dotknięte było kwalifikowaną wadą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 715/19). Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wnieśli A. J., J. J. i J. J.1 podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 140, art. 143 i art. 191 K.c., przez błędną wykładnie i przyjęcie, iż skarżącym nie służy przymiot strony wynikający z przysługującego im praw a własności nieruchomości, 2. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nie zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący nie są stroną postępowania, pomimo iż sporny akwedukt (rurociąg) wraz z konstrukcją nośną opiera się o mur oporowy znajdujący się na działce nr [...], stanowiącej własność J. J. oraz realizacja spornej inwestycji wypływa na zakres sposobu zagospodarowania pozostałych działek [...], [...] stanowiących własność A. J. i J. J.1; 3. art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego przez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że J. K., M. K., P. K. posiadali prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji gdy zgromadzony w aktach sprawy materiał w tym pismo Burmistrza Gminy [...] z dnia 26.06.2020 r. potwierdza, że J. K., M. K., P. K. nie posiadali prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. a także art. 81 kpa art. 85 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, niepełną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedokonanie wyczerpujących ustaleń zmierzających do stwierdzenia, czy skarżącym służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu, niewyjaśnienie i w konsekwencji gołosłowne przyjęcie, iż nie przysługuje im legitymacja strony; uniemożliwienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, a także niezawiadomieniu ich o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem sprawy; brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy oględzin z urzędu działki nr [...], na której znajduję się mur oporowy, na którym osadzona jest konstrukcja nośna rurociągu w sytuacji w której istniała potrzeba przeprowadzenia powyższego dowodu wobec niewyczerpującego ustalenia całości stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ prowadziłoby do odmiennych ustaleń co do zakresu obszaru oddziaływania spornej inwestycji, 5. art. 145 § 1 pkt 1 Iii. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8. 9 , 75 § 1. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. a także art. 81 K.p.a. art. 85 § 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie oraz niewyjaśnienie przez organ istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym i jednoczesne przyjęcie w sposób arbitralny na podstawie projektu budowlanego, iż akwedukt opiera się na fundamencie zlokalizowanym na nasypie kanału, na dz. nr [...], a nie na murze oporowym podtrzymującym nasyp, w sytuacji gdy w rzeczywistości akwedukt przechodzi (bez żadnej dylatacji) i opiera się o mur oporowy znajdujący się na działce nr [...], stanowiącej własność J. J. co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ prowadziłoby do odmiennych ustaleń co do zakresu obszaru oddziaływania spornej inwestycji, 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. przez jego mylną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący nie są stroną postępowania, pomimo iż sporny akwedukt (rurociąg) wraz z konstrukcją nośną opiera się o mur oporowy znajdujący się na działce nr [...], stanowiącej własność J. J., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ prowadziłoby do odmiennych ustaleń co do zakresu obszaru oddziaływania spornej inwestycji; 7. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I Instancji iż doszło do rozpoznania istoty sprawy w sytuacji gdy organ odwoławczy - Główny inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił stan faktyczny bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ prowadziłoby do odmiennych ustaleń co do zakresu obszaru oddziaływania spornej inwestycji, 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I Instancji do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze, zwłaszcza w zakresie uniemożliwienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, a także niezawiadomieniu ich o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem sprawy oraz braku przeprowadzenia przez organ odwoławczy oględzin z urzędu działki nr [...], na której znajduje się mur oporowy, na którym osadzona jest konstrukcja nośna rurociągu w sytuacji, w której istniała potrzeba przeprowadzenia powyższego dowodu, co w konsekwencji doprowadziło do nie rozpoznania istoty sprawy; 9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi od decyzji wy danej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającej na dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego i niedostrzeżeniu w projekcie budowlanym faktu, iż sporny akwedukt (rurociąg) wraz z konstrukcją nośną opiera się i przechodzi bez żadnej dylatacji przez mur oporowy znajdujący się na działce nr [...], stanowiącej własność J. J., a nadto przez uniemożliwienie skarżącym złożenia wniosków dowodowych w postaci wniosku i przeprowadzenie oględzin i wniosku o przeprowadzenie dowodu z fotografii, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego usytuowania akweduktu względem muru oporowego, kondycji muru oraz ustalenia, że zachodzi istotne ryzyko obalenia się muru podczas prowadzenia prac, a w konsekwencji wpływu na możliwość zagospodarowania i zabudowy działek sąsiednich; 10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzją wydaną z naruszeniem przepisów postępowania polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszeniu przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i uznaniu, że J. K., M. K., P. K. posiadali prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy albowiem prowadziłoby do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym; 11. art. 133 § 1 P.p.s.a., 134 § 1 P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie zakresem orzekania pisma Burmistrza Gminy [...] z dnia 26.06.2020 r. potwierdzającego, że J. K., M. K., P. K. nie posiadali prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane co mogło mieć wpływ na wynik sprawy albowiem prowadziłoby do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżących kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. J., J. J. i J. J.1 nie ma usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej podniesiono naruszenie szeregu różnych przepisów, jednakże dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku znaczenie ma to, czy Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżącym kasacyjnie nie przysługuje status strony postępowania. Ta okoliczność bowiem została wskazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako zasadnicza podstawa oddalenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżącym kasacyjnie nie przysługuje status strony postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody Pomorskiego z 24 stycznia 2017 r. nr 14/2017/AG zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. K., M. K. i P. K. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "Remont rurociągu doprowadzającego wodę z kanału do komory turbinowej wraz z konstrukcją ramy nośnej rurociągu. Definicja strony postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zawarta została w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Praw budowlane. Zgodnie z treścią ww. przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei z art. 3 pkt 20 wymienionej ustawy, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r. poz. 471), wynika, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Organ administracji w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ma tym samym obowiązek ustalić, czy: a. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę wystąpił właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, oraz b. czy realizacja inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę spowoduje, że właściciel użytkownik wieczysty lub zarządca innej nieruchomości dozna ograniczeń w zagospodarowaniu swojej nieruchomości. Ograniczenia w zagospodarowaniu muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa i organ administracji bądź też podmiot, który twierdzi, że powinien być stroną postępowania, ma obowiązek taki przepis wskazać. Także sąd administracyjny, jeśli uważa, że określony podmiot jest stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę powinien wskazać przepis prawa, który w związku z planowaną inwestycją wprowadza ograniczenia w możliwości zagospodarowania nieruchomości należącej do tego podmiotu. Przykładem przepisów prawa, które mogą być uznane za podstawę ustalenia, że danej osobie przysługuje status strony postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę jest rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. 2014 r. poz. 1853 t.j.). Z § 136 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że dla rurociągów przesyłowych dalekosiężnych ustala się strefy bezpieczeństwa, których środek stanowi oś rurociągu. Z kolei z § 137 ust. 2 wynika, że wewnątrz strefy bezpieczeństwa niedopuszczalne jest wznoszenie budowli, urządzanie stałych składów i magazynów oraz zalesianie. Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, która znalazłaby się w strefie bezpieczeństwa rurociągu byłby ograniczony w swoich prawach do zagospodarowania swojej działki, gdyż nie mógłby zrealizować na niej budowli. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę organ administracji dokonuje kompleksowej oceny projektu budowlanego dając temu wyraz w decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu wznowieniowym, jeśli zostanie ono wszczęte na wniosek uprawnionego podmiotu także dochodzi do kompleksowej oceny pozwolenia na budowę. Nie ma tym samym uzasadnionych podstaw do tego, by krąg stron postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji pozwoleniu na budowę, określany był według innych zasad niż krąg stron postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie wskazali żadnego przepisu prawa, który w związku z realizacją inwestycji wprowadzałby ograniczenia w możliwości zagospodarowania należących do nich nieruchomości. W konsekwencji słusznie Sąd I instancji uznał, że nie przysługiwał im status strony postępowania. Art. 140 K.c. stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Art. 143 K.c. stanowi, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Przepis ten nie uchybia przepisom regulującym prawa do wód. Art. 191 K.c. stanowi natomiast, że własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Ww. przepisy określają granice prawa własności jednakże nie wynika z nich żadne ograniczenie w możliwości zagospodarowania należących do skarżących kasacyjnie nieruchomości w związku z inwestycją, której dotyczy decyzja o pozwoleniu na budowę. Sąd nie miał obowiązku w niniejszej sprawie badania kwestii naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. To czy przepis ten został naruszony może być poddane ocenie wówczas, gdy postępowanie wznowieniowe zostanie wszczęte na wniosek strony postępowania. W przypadku, gdy wniosek taki zostanie złożony przez podmiot niebędący stroną stanowisko Sądu ogranicza się wyłącznie do wyrażenia oceny, czy podmiot występujący z wnioskiem o wznowienie postępowania zasadnie nie został uznany za stronę postępowania. Za niezasadne uznać należy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty zmierzające do wykazania, iż w toku postępowania poczynione zostały błędne ustalenia faktyczne. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonywał analizy, czy w świetle robót budowlanych przewidzianych w pozwoleniu na budowę dojdzie do prawnego ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości należących do skarżących kasacyjnie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do dokonania ustaleń w tej kwestii i nie wymagał uzupełnienia. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w skardze kasacyjnej nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło