II OSK 3092/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Anna Klotz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2024r. sygn. akt II SA/Gl 386/24 w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 stycznia 2024 r. nr SKO.UL/41.7/514/2023/26462/RS w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 6 września 2024r., sygn. akt II SA/Gl 386/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 stycznia 2024 r., nr SKO.UL/41.7/514/2023/26462/RS w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach złożyło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zarzuciło na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 101 § 3, art. 134 i 144 kpa, poprzez przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie na postanowienie o odmowie dopuściło się rażącego naruszenia prawa, podczas gdy w doktrynie i orzecznictwie spotyka się stanowiska zarówno wskazujące na prawną możliwość zaskarżania postanowień o odmowie zawieszenia postępowania, jak i wskazujące na brak takiej możliwości, co wyklucza zastosowanie w przedmiotowej sprawie sankcji nieważnościowej. W związku ze wskazanymi podstawami kasacyjnymi, na podstawie art. 188 p.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przypisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zrzekło się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). NSA przedstawi zatem jedynie motywy uzasadniające oddalenie skargi kasacyjnej, z kolei stan faktyczny będzie tym, który został przedstawiony w zaskarżonym wyroku sądu I instancji. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Sądu I instancji, znajdujące oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie (por. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2019 r., I OSK 1501/17; z dnia 6 marca 2019 r., II OSK 987/17; z dnia 18 czerwca 2013 r., II OSK 2296/12; z dnia 12 lutego 2014 r., II OSK 2509/12; z dnia 28 maja 2014 r., II OSK 2975/12; z dnia 17 lipca 2014 r., II GSK 1651/14; z dnia 25 czerwca 2015 r., II OSK 2855/13; z dnia 22 marca 2016 r., I OSK 339/16, wyrok NSA z dnia 3 marca 2015 r., II OSK 1542/16; z dnia 3 marca 2017 r., II OSK 1542/17; z dnia 3 stycznia 2017 r., II OSK 885/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść art. 101 § 3 kpa należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania (,,w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (,,w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie ,,w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem ,,w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Za taką interpretacją art. 101 § 3 kpa przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą bowiem nowelizacji art. 101 § 3 kpa było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., II OSK 3827/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodziła niedopuszczalność środka zaskarżenia o charakterze przedmiotowym, co nie zostało dostrzeżone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Taka zaś sytuacja obligowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania w oparciu o art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa postanowienia o niedopuszczalności zażalenia. Natomiast podjęcie postępowania zażaleniowego w tej sprawie przez organ wyższej instancji oraz wydanie w jego wyniku postanowienia sąd I instancji słusznie uznał za działanie o znamionach rażącego naruszenia prawa procesowego, które na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oceniane być powinno jako podstawa do stwierdzenia jego nieważności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.