I SA/Gl 194/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-08-02

Skład orzekający: Bożena Pindel, Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, oparty na twierdzeniu o wyrejestrowaniu odbiorników i wypowiedzeniu umowy, może być uwzględniony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ciężar dowodu wyrejestrowania odbiorników spoczywa na zobowiązanym. Skoro skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiorników ani nie udokumentował formalności z tym związanych, a wierzyciel nie posiada takiego dowodu, zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV jest nieuzasadniony. Ponadto, sąd wskazał, że termin przedawnienia opłat abonamentowych wynosi 5 lat, a nie 2 lata, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. uznające za nieuzasadnione zarzuty J. H. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłacie abonamentowej RTV. Skarżący podnosił zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że zaprzestał opłacania abonamentu w 2005 r. po wypowiedzeniu umowy i nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Kwestionował również termin przedawnienia roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: "organ egzekucyjny") z dnia [...] r. nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez J. H. (dalej: "strona" lub "zobowiązany") w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. obejmujących zaległości w opłacie abonamentowej rtv. Do wydania ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W oparciu o tytuły wykonawcze Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. nr od [...] do [...], obejmujące zaległości w opłacie abonamentowej rtv za okres od 01.2009 r. do 01.2014 r., organ egzekucyjny wszczął wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, doręczając w dniu 30 maja 2014 r. odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności stanowiących nadpłatę podatkową z dnia [...] r. nr [...]. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku oświadczając, że nie godzi się na egzekucję z wierzytelności pieniężnej i nie zapłaci abonamentu rtv w kwotach wskazanych w ww. tytułach wykonawczych. Strona zainicjowała także postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wniosła skargę na czynności egzekucyjne, co zostało odrębnie rozpoznane i rozstrzygnięte.. Postanowieniem z dnia [...] r. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej: "wierzyciel"), działając na podstawie art. 34 u.p.e.a. w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej: "u.o.a." lub "ustawa abonamentowa"), uznała zarzut za nieuzasadniony. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] r.) wierzyciel, po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego na ww. postanowienie, utrzymał je w mocy. W motywach rozstrzygnięcia wierzyciel stwierdził, iż zobowiązany nie dopełnił obowiązków ciążących na abonencie, wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych i nie uiszczał opłaty abonamentowej rtv od zarejestrowanych w 1989 r. na jego imię i nazwisko odbiorników. Wskazał, że w dniu 10 września 2008 r. przesłano abonentowi zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zastępującego imienną książeczkę opłat abonamentowych oraz że wysłano zobowiązanemu upomnienie w sprawie zaległych opłat, doręczone w dniu 1 lutego 2013 r., poprzedzające wystawienie tytułów wykonawczych. Zobowiązany ze swojej strony nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów mogących potwierdzić nieistnienie obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny oddalił zarzuty zobowiązanego, po czym uchylił je w trybie zażaleniowym postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny uznał zarzuty zobowiązanego na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. W wyniku złożenia zażalenia na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach uchylił je postanowieniem z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ egzekucyjny po otrzymaniu odpowiedzi wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] r. uznał za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu organ egzekucyjny powołał się na ostateczne stanowisko wierzyciela, który stwierdził, że zobowiązanie objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi istnieje i podlega uregulowaniu. Zaznaczył, że wierzyciel nie otrzymał pozwu skierowanego przez zobowiązanego do Sądu, zatem brak jest podstaw do wystąpienia do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w trybie art. 35a ustawy egzekucyjnej. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie i zmianę oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez Sąd Rejonowy w T. W uzasadnieniu, powołując się na art. 35a ustawy egzekucyjnej wskazał, że w dniu 2 listopada 2016 r. wniósł do Sądu Rejonowego w T. powództwo, w którym kwestionuje należności dochodzone przez wierzyciela, o czym poinformował organy egzekucyjne wnosząc jednocześnie o wstrzymanie i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego orzeczenia sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu swego postanowienia organ nadzoru wskazał, że wobec podniesienia przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu nieistnienia dochodzonej przymusowo zaległej opłaty abonamentowej rtv, koniecznym było wg dyrektywy art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, uzyskanie stanowiska wierzyciela, który uznał ww. zarzut za nieuzasadniony. Według wierzyciela zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników rtv, a zatem stał się abonentem obowiązanym opłacać abonament na podstawie otrzymanej imiennej książeczki opłat, zastąpionej indywidualnym numerem identyfikacyjnym, o którego nadaniu został zawiadomiony. Zobowiązany nie zgłosił zaprzestania użytkowania odbiorników, a ponieważ nie opłacał abonamentu rtv, przesłano mu upomnienie. W związku z tym, że abonent uchylał się od dobrowolnego uiszczania opłat, w ocenie organu odwoławczego uprawnionym i koniecznym było jej dochodzenie w trybie egzekucji administracyjnej. Ponadto organ nadzoru zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 35a ustawy egzekucyjnej, bowiem jak stwierdził wierzyciel w skierowanym do organu egzekucyjnego piśmie z dnia 11 września 2017 r., nie otrzymał odpisu pozwu z Sądu. Podniósł, że wbrew stwierdzeniom zobowiązanego dosłowne brzmienie tego przepisu nie przewiduje możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego ze względu na złożenie pozwu do Sądu na wniosek zobowiązanego. W świetle powyższego organ nadzoru uznał, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego nie narusza prawa. Niezależnie od powyższego nadmienił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu może zostać w każdej chwili wstrzymane bądź zawieszone, po otrzymaniu przez organ egzekucyjny stosownego wniosku od wierzyciela. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając organowi: - naruszenie interesu prawnego zobowiązanego w sprawie roszczeń wierzyciela, oparte na przepisach art. 35a ustawy egzekucyjnej, co do dopuszczalności kwestionowania istnienia należności w drodze powództwa; - uchybienie w postępowaniu egzekucyjnym polegające na pomijaniu przez organ egzekucyjny rozpatrzenia sprawy postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 i 3 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wobec poinformowania organu egzekucyjnego o wniesieniu powództwa do sądu powszechnego, był on zobowiązany zawiesić postępowanie egzekucyjne do czasu zakończenia tego postępowania na podstawie art. 35a u.p.e.a.. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie naruszono art. 45 Konstytucji RP stanowiący, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy. Zaznaczył, że Sąd Okręgowy w G. odrzucił jego pozew, uznając się niewłaściwym w sprawie. W związku z tym wniósł o rozpatrzenie skargi w powiązaniu z pozwem skierowanym do sądu powszechnego. Zdaniem skarżącego nie rozpoznano jego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., o co wnosił w zażaleniu do Ministra Finansów dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. Zaznaczył, że wniosek ten Minister Finansów winien był przesłać organowi egzekucyjnemu do rozpatrzenia, czego nie uczynił, czym naruszył jego interes prawny w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego dochodzony abonament rtv nie istnieje, uległ przedawnieniu i określony został niezgodnie z treścią przepisów prawa. Poza tym wierzyciel nie wywiązał się z obowiązku przesłania indywidualnego numeru identyfikacyjnego w terminie wyznaczonym w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., tj. do dnia 25 listopada 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że rozważaniom w niniejszym postępowaniu mogą podlegać wyłącznie zarzuty podniesione w piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r., dotyczące bezpodstawnego i bezprawnego żądania zapłaty abonamentu rtv, a więc zarzut nieistnienia dochodzonego obowiązku, wymieniony w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Ze względu zaś na wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny zmuszony był zgodzić się z wierzycielem, uznającym zarzuty za nieuzasadnione. Zaznaczył przy tym, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów ujętych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ww. ustawy, czyli wskazanego przez skarżącego nieistnienia dochodzonego obowiązku zapłaty abonamentu rtv - jest wiążące także dla organu odwoławczego. Odnosząc się natomiast do zarzutu nierozpatrzenia sprawy umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a., organ wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na wniosek i na podstawie tytułów wykonawczych wierzyciela. Zaznaczył, że to umorzenie postępowania egzekucyjnego wchodziłoby w rachubę także w postępowaniu dotyczącym zarzutów na postępowanie egzekucyjne, ale wyłącznie w przypadku ich uwzględnienia, o czym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a., jednakże z powodu oddalenia zarzutów, instytucja ta nie mogła znaleźć zastosowania w prawidłowo i zasadnie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wobec skarżącego. W obszernym piśmie procesowym z dnia 8 marca 2018 r. skarżący podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Ponadto podniósł, że dwukrotnie wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego, które to wnioski nie były rozpatrzone bez wyjaśnienia podstaw prawnych i uzasadnienia organu egzekucyjnego. Zaznaczył, że postanowienie z dnia [...] r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem organ egzekucyjny niesłusznie zastosował art. 33 u.p.e.a., a strona wnosiła o umorzenie postępowania w oparciu o art. 59 § 1 ww. ustawy. Zarzucił organowi egzekucyjnemu oraz organowi nadzoru pominięcie istotnego faktu, tj. zawartego w postanowieniu wierzyciela z dnia [...] r. pouczenia o braku możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ egzekucyjny prowadził postępowanie nieobiektywnie i stronniczo na korzyść wierzyciela. Zaznaczył, że nie miał obowiązku zapłaty abonamentu rtv bowiem przestał go opłacać w październiku 2005 r. po wypowiedzeniu umowy w placówce pocztowej, o czym powiadomił wierzyciela w piśmie z dnia 4 lutego 2013 r. po otrzymaniu upomnienia i wezwania do zapłaty zaległych opłat abonamentowych. Jednocześnie podniósł, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zarzucił, że roszczenie wierzyciela jest przedawnione albowiem termin przedawnienia opłat abonamentowych wynosi 2 lata. Biorąc powyższe pod uwagę wniósł o rozpatrzenie skargi z uwzględnieniem pozwu skierowanego do sądu powszechnego, a w konsekwencji o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2018 r. skarżący wskazał, że zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru nie prowadziły postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstawy do uwzględnienia jego zarzutów i obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Z tego względu wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia wierzyciela skutkować winno uchyleniem postanowienia organu nadzoru w sprawie zgłoszonych zarzutów. Bowiem do końcowego załatwienia sprawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji konieczne jest zbadanie legalności stanowiska wierzyciela. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Mając na względzie twierdzenia skarżącego podniesione w skardze oraz w pismach procesowych przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że pomimo tego, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. dalej - P.p.s.a.) wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarysowany powyżej zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela daje się wyprowadzić z art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że wypowiedź wierzyciela jest w znaczącym zakresie wiążąca dla organu egzekucyjnego i organu nadzoru. W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 603/11). Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, nawet jeżeli "nowe" podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały. Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/04, a także P. Pietrasz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX wersja elektroniczna, stan prawny na dzień 1 lipca 2015 r.). Wreszcie wskazać należy, że to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, czyli na zobowiązanym, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. opiera zarzut (tak np. NSA w wyrokach z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1441/10, z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10). Zaznaczyć także trzeba, iż Sąd zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10). Tym samym nie podlegają w niniejszej sprawie rozpoznaniu zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący w piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r., uznanym przez organ egzekucyjny za zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego stwierdził, że nie uznaje zajętych wierzytelności, gdyż żądanie zapłaty należności jest bezpodstawne i bezprawne. Nie wskazał przy tym podstawy prawnej zarzutów w postaci jednego z punktów art. 33 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie zdecydował się na zastosowanie regulacji procesowych dotyczących wyjaśniania wątpliwości, które określone zostały w art. 64 § 2 k.p.a. lub w art. 50 § 1 k.p.a., a które na mocy art. 18 u.p.e.a. powinny być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przyjął, że skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Stąd też wierzyciel rozpoznał zarzuty zobowiązanego w zakresie nieistnienia obowiązku objętego spornymi tytułami wykonawczymi. Zasadniczym argumentem podnoszonym przez stronę było to, że w październiku 2005 r. przestał opłacać abonament rtv z uwagi na wypowiedzenie umowy w placówce pocztowej, a ponadto Poczta Polska nie zawiadomiła go o nadanym numerze identyfikacyjnym. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazać należy, iż obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. Powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Kwestia opłat z tytułu abonamentu rtv była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich judykaturach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA). Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera zapisy, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 u.o.a.). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ww. ustawy). Poczta Polska zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Podkreślenia wymaga, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru) na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż skarżący zarejestrował w dniu 26 września 1989 r. odbiorniki rtv na swoje imię i nazwisko i została mu wydana książeczka opłat o nr [...], czego nie kwestionował. Został on również powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego pismem nadanym w dniu 10 września 2008 r. (nr abonenta [...]) co potwierdza duplikat zawiadomienia, przesłany stronie w załączeniu do postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu. Sąd w składzie orzekającym aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia" (tak też WSA w Gliwicach np. w wyrokach o sygn. akt I SA/Gl 641/15, I SA/Gl 792/15). Jeśli zaś chodzi o kwestię wyrejestrowania przez skarżącego odbiorników rtv wskazać należy, iż na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190) posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej był zobowiązany powiadomić placówkę operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej (tj. Poczty Polskiej) o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (§ 3). Zgłoszenia zaprzestania używania wszystkich odbiorników rtv należało dokonać po przedstawieniu w urzędzie pocztowym dwóch wypełnionych odcinków "W", stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Urząd pocztowy zatrzymywał okładkę książeczki, wraz z jednym odcinkiem "W", a pozostałą część książeczki, wraz z drugim odcinkiem "W", potwierdzonym podpisem pracownika poczty i odciskiem datownika, zwracał klientowi. Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników rtv zawarte były w książeczce radiofonicznej. Natomiast zgodnie z § 4 obowiązującego od dnia 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, o zaprzestaniu używania odbiorników rtv ich użytkownik był zobowiązany niezwłocznie powiadomić operatora publicznego (tj. Pocztę Polską), poprzez złożenie w placówce tego operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór został określony w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia. Potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników był wypełniony i podpisany przez użytkownika formularz uzupełniony przez pracownika operatora publicznego o datę przyjęcia formularza, jego podpis i odcisk datownika oraz przekazany zgłaszającemu wyrejestrowanie odbiorników. Jak z tego wynika, zarówno powołane wyżej regulacje jak i później obowiązujący przepis § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników. W niniejszej sprawie strona skarżąca poniosła, że w 2005 r. w placówce Poczty Polskiej w T. wyrejestrowała odbiornik ("wypowiedziała umowę"), jednakże dowodem wyrejestrowania odbiorników rtv nie dysponuje wierzyciel, a strona w żaden sposób tego twierdzenia nie udokumentowała. To oznacza, że twierdzenia skarżącego nie zostały niczym potwierdzone. Sąd natomiast podziela pogląd prezentowany w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika rtv leży po stronie osoby - abonenta - chcącego wykazać brak obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Ta okoliczność służy obronie jego praw, a nadto - w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16). Warto w tym miejscu przywołać wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18, w którym Sąd stwierdził, że niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika RTV i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia podjęcie czynności egzekucyjnych zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia. Jednocześnie sąd kasacyjny podkreślił, że jeżeli fakt zarejestrowania odbiornika został w sprawie ustalony, to aby skutecznie podważyć ciążący obowiązek uiszczania abonamentu, należy wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, przy czym to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych (tak też WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r., I SA/Gd 1367/17 LEX nr 2434088). Konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika, przesądza bowiem o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez skarżącego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1020/17, LEX nr 2441336). Sąd w pełni podziela także pogląd WSA w Gliwicach wyrażony w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 927/15, że regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać taki dokument, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie skarżącego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się na nieotrzymanie przez długi czas od wierzyciela żadnej korespondencji dotyczącej zalegania w opłatach abonamentowych. Inaczej rzecz ujmując, o ile w razie sporu co do faktu rejestracji odbiornika to na organie spoczywa obowiązek wykazania, że do tej czynności doszło, o tyle w przypadku sporu co do wyrejestrowania odbiornika, ciężar dowodowy spoczywa na zobowiązanym. Co prawda w Kodeksie postępowania administracyjnego nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, ale konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez abonenta. Kształt tychże regulacji prawnych determinuje więc rozkład ciężaru dowodowego. W badanej sprawie bezsporne jest, że zobowiązany zarejestrował odbiornik, nie przedstawił natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z jego wyrejestrowaniem. Takiego dokumentu brak jest również w dokumentacji wierzyciela. W ocenie Sądu zatem stanowisko wierzyciela zawarte w wydanych przez niego postanowieniach należy uznać za prawidłowe. Wierzyciel zbadał wyczerpująco podniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku i trafnie uznał go za nieuzasadniony. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Mając na uwadze zarzuty zawarte w skardze i w pismach procesowych komplementarnie Sąd wskazuje iż wbrew twierdzeniom skarżącego co do 2 letniego okresu przedawnienia - do określenia terminu przedawnienia zaległości z tytułu opłat abonamentowych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 70 § 1 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Jednocześnie, stosownie do art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, co w niniejszej sprawie miało miejsce (zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku w dniu 27 maja 2014 r.). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W takiej sytuacji brak było podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Z tego względu Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, uznając sformułowane w niej zarzuty za nieuzasadnione.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło