II SA/Go 989/21

Dnia 26 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.K. na uchwałę Rady Miasta Nr XXXI/293/09 z dnia 12 lutego 2009 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w [...] pomiędzy ul. [...]. p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. T.K. zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 12 lutego 2009 r. Nr XXXI/293/09 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w [...] pomiędzy ul. [...]. Jak wynika z uzasadnienia skargi, skarżący przed jej wniesieniem, pismem z dnia [...] października 2020 r. wystąpił do Rady Miasta z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i pomimo upływu ponad 3 miesięcy nie otrzymał odpowiedzi na wezwanie, dlatego pismem z dnia [...] lipca 2021 r. powtórzył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które również okazało się bezskuteczne. Następnie dnia 17 września 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 27 akt sądowych) wniósł skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazano, iż złożenie skargi poprzedzało trzykrotne złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dniach 23 października 2020 r., 12 lutego 2021 r. i 16 lipca 2021 r. do których organ nie odniósł się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy odpowiada ona warunkom formalnym, czy wniesiona została w ustawowym terminie, a także czy jest dopuszczalna. Z uwagi na datę podjęcia zaskarżonej uchwały, w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1732, zwanej dalej u.s.g.) – w wersji obowiązującej przed 1 czerwca 2017 r., co wynika z treści art. 17 ust. 2 w związku z art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). W myśl tych przepisów, art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z powołanym wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g., w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W związku z tym, iż zaskarżona uchwała Rady Miasta została podjęta w dniu 12 lutego 2009 r., a więc przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) skarżący był zobowiązany do skierowania do Rady Miasta tego wezwania, a także do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) – w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest bowiem obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, Nr 3, poz. 60) wyjaśnił, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skargę na uchwałę rady gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r., w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi rady gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Jak wynika z powyższego, wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na opisaną na wstępie uchwałę Rady Miasta, a termin do wniesienia skargi liczyć należy od dnia doręczenia wzywającemu odpowiedzi organu, albo od dnia wniesienia wezwania, jeżeli organ odpowiedzi nie udzielił. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia w stanie prawnym przed 1 czerwca 2017 r. miała bowiem na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosował się do wezwania, zachodziła przesłanka do wniesienia skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący trzykrotnie wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia swego interesu prawnego, kierując w dniach 23 października 2020 r., 12 lutego 2021 r. i 16 lipca 2021 r. wezwania, do których organ nie odniósł się. W tym miejscu wskazać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego jest czynnością procesową powodującą w stanie prawnym przed 1 czerwca 2017 r. wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały rady gminy lub zarządzenia organu wykonawczego gminy pod względem ich zgodności z prawem. Niedopuszczalne jest traktowanie wezwania jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby wezwanie znaczenia prawnego. Ponadto takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów wnoszących skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 u.s.g., przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2013 r., II OSK 227/13; z 6 lipca 2012 r., I OSK 1516/12; z 13 marca 2012 r., II OSK 596/12; z 2 czerwca 2011 r., I OSK 895/11; z 11 maja 2011 r., II OSK 744/11; z 3 marca 2011 r., II OSK 202/11; z 13 stycznia 2011 r., II OSK 2488/10; z 25 maja 2009 r. II OSK 769/09; z 16 grudnia 2008 r. II OSK 552/08 , postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., OSA 2/02). Następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02). Odnosząc powyższe poglądy do sprawy niniejszej uznać należało, że z uwagi na brak odpowiedzi ze strony organu na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego z dnia [...] października 2020 r., sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi na wskazaną na wstępie uchwałę Rady Miasta rozpoczął swój bieg od tej daty i upłynął w dniu 22 grudnia 2020 r. Na marginesie należy dodać, iż po pierwsze, bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący wystąpił z kolejnymi kierowanymi do organu wezwaniami do usunięcia naruszenia interesu prawnego, bowiem termin do wniesienia skargi należy liczyć od daty wniesienia pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia, a za takie, ze względu na treść w nim zawartą, należało bezspornie uznać pismo z dnia [...] października 2020 r. Po drugie natomiast, nawet gdyby wbrew przedstawionemu wyżej poglądowi uznać, iż sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od daty wniesienia ostatniego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego (16 lipca 2020 r.), to termin ten upłynął z dniem 14 września 2021 r. Tymczasem skarga w niniejszej sprawie została wniesiona dnia 17 września 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 27 akt sądowych). W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.