I SA/Ke 260/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-18
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych było zbyt uciążliwe dla zobowiązanego, a także czy organ egzekucyjny prawidłowo postąpił, nie umarzając postępowania egzekucyjnego pomimo uchylenia decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, a jego zastosowanie było uzasadnione, zwłaszcza że skuteczne zajęcie dotyczyło tylko jednego z rachunków, a drugi został niezwłocznie zwolniony po wyegzekwowaniu należności. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzut dotyczący braku umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu uchylenia decyzji nie mógł być rozpatrzony w trybie zarzutów, ponieważ nie został zgłoszony w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.Ł.-R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. odmawiające uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zryczałtowanego podatku dochodowego. Organ egzekucyjny zajął rachunki bankowe skarżącej. Skarżąca zarzuciła zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niedopuszczalność egzekucji z uwagi na uchylenie decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi D.Ł.-R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem
z [...] r., nr [..] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...]nr [...] w sprawie odmowy uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ podał, że wobec D.Ł.-R. prowadzono postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr 9475.2017
z 7 grudnia 2017 r. dotyczącego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2011 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – U.. W dniu 13 grudnia 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w Alior Banku S.A. oraz Banku Millenium S.A. Zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanej w dniu 18 grudnia 2017 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. powołał się na art. 27 § 1
pkt 9 oraz art. 33 § 1 pkt 8 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), zwanej dalej ,,u.p.e.a.". Z art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika, że stanowisko wierzyciela nie było w tym przypadku wymagane.
Wobec D.Ł.-R. zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w u.p.e.a. Zajmując rachunki bankowe w dwóch bankach organ nie naruszył przepisów, bowiem żaden przepis prawa nie zabrania jednocześnie zajęcia kilku rachunków bankowych. Ponadto wyegzekwowanie środków nastąpiło wyłącznie z rachunków w jednym banku. Należność pieniężna objęta tytułem wykonawczym
nr 9475.2017 została w całości wyegzekwowana w dniu 28 marca 2018 r. wskutek realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z Alior Banku S. A. W związku z powyższym organ egzekucyjny zasadnie spośród środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1 a pkt 12 u.p.e.a. wybrał ten środek, który najlepiej i najprościej zrealizował zakładany cel tj. doprowadził do zaspokojenia należności wierzyciela i spowodował brak konieczności zastosowania kolejnych środków egzekucyjnych. Drugi zajęty rachunek bankowy w Banku Millenium S. A. został w dniu 29 marca 2018 r. (tj. w dniu otrzymania wyciągu bankowego oraz
w dniu zaksięgowania pozyskanych środków finansowych) niezwłocznie zwolniony.
Wskazano, że z art. 80 § 1 i art. 81 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie musi podawać rodzajów rachunków bankowych, ani tym bardziej ich numerów. Zobowiązany może posiadać np. jednocześnie rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, konto oszczędnościowe, rachunki walutowe, lokaty itd. Zatem działanie organu egzekucyjnego należy ocenić jako prawidłowe i zgodne z celami prowadzonego postępowania. Sam fakt konieczności spełnienia celu postępowania egzekucyjnego nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka. Zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Ponadto zajmując rachunki zobowiązanej w kilku bankach organ egzekucyjny nie ma wiadomości o stanie środków na poszczególnych rachunkach.
Rozpatrując zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
w S. w zakresie zgłoszonego zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził,
że postanowienie to zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Podniósł również, że zarzuty są instytucją sformalizowaną. Ich wniesienie do organu egzekucyjnego powoduje konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela, co wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania na zasadach określonych w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. Dopiero uzyskanie stanowiska wierzyciela uprawnia organ egzekucyjny do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli więc zobowiązany, w zarzutach wniesionych w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej) ograniczy je wyłącznie do jednej (bądź kilku) podstaw wymienionych w art. 33 u.p.e.a., traci możliwość późniejszego zgłaszania nowych podstaw zarzutów, w szczególności w toku postępowania zażaleniowego. Z tych też względów, skoro zobowiązana nie podniosła w zarzutach naruszenia art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z
art. 60 § 1 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec wydania w dniu 26 lutego 2018 r., przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzji uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – U. z 6 grudnia 2017 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, skutkiem czego rygor natychmiastowej wykonalności wygasł jako orzeczenie akcesoryjne do decyzji i obecnie na jego podstawie prowadzenie egzekucji nie jest możliwe (niedopuszczalność egzekucji), nie mógł się do tych kwestii odnieść wierzyciel, a tym samym również organ egzekucyjny. Powyższe stanowisko zostało wyrażone między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 444/07.
Na powyższe postanowienie D.Ł.- R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.h. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w przypadku zaistnienia podstawy
z art. 145 § 3 p.p.s.a. o umorzenie egzekucji i zwrot dotychczas wyegzekwowanych kwot wraz z odsetkami, albowiem wobec uchylenia decyzji i upadku tytułu wykonawczego kwoty te są nienależne i w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej jako nadpłata - podlegają zwrotowi na wniosek podatnika. Jednocześnie
z ostrożności procesowej, wobec treści art. 61 § 1 p.p.s.a. a contrario wniosła
o wstrzymanie wykonania postanowienia i/iub wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych i zwolnienie rachunków bankowych od dokonanych zajęć. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
I. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a w konsekwencji art. 34 § 4 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec wydania w dniu 26 lutego 2018 r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzji uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.U. z 6 listopada 2017 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, skutkiem czego rygor natychmiastowej wykonalności i sam tytuł wykonawczy nr 9475.2017 wygasł jako orzeczenie akcesoryjne do decyzji i obecnie na jego podstawie prowadzenie egzekucji nie jest możliwe (niedopuszczalność egzekucji);
II. naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych
i wkładów oszczędnościowych;
III. naruszenie art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez brak uwzględnienia wniosku lub podjęcia z urzędu czynności w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz zawiadomienia wierzyciela o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych, w tym pominięcia znaczenia dowodów stwierdzających wygaśniecie lub nieistnienie obowiązku przy jednoczesnym stwierdzeniu "uzupełnienia" zarzutów i zaniechania uzyskania stanowiska wierzyciela w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zażalenie jednoznacznie wskazywało na upadek tytułu wykonawczego oraz konieczność umorzenia postępowania w świetle zaistnienia przesłanej art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Okoliczności podniesione w zażaleniu jak również sam wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie zostały uwzględnione. Zajęcie zostało zrealizowane a organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, której uprzednio nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w następstwie uchylenia przez organ odwoławczy oznacza, że rygor natychmiastowej wykonalności wygasa, zaś postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne. Byt postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności jest bowiem środkiem akcesoryjnym, determinowanym bytem samej decyzji, do której postanowienie
o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności się odnosi. Postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone wobec upadku samego tytułu wykonawczego oraz obowiązku stwierdzenia nieistnienia obowiązku, a w czasie późniejszym również przedawnienia zobowiązania.
Przechodząc do samego zarzutu uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci dokonania zajęć na rachunkach bankowych
i oszczędnościowych skarżąca wskazała, że pozbawienie podatnika środków finansowych, w tym środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej jest jednym z najbardziej dokuczliwych do zastosowania środków egzekucyjnych. Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych dokonane w przedmiotowej sprawie przeczy naczelnej zasadzie stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego,
w szczególności wobec podatnika, który posiada majątek w wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, oraz który nie dokonują jakichkolwiek czynności zmierzających do udaremnienia egzekucji lub utrudnienia wyegzekwowania należności (np. przez ukrycie lub wyzbycie majątku). Dyspozycja art. 81 § 3 u.p.e.a. zawiera pośrednio wskazania kolejności egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, kładąc szczególny nacisk na lokaty terminowe - jako podlegające egzekucji w ostatniej kolejności. Organ egzekucyjny mając do wyboru egzekucję z innych rachunków bankowych (kont głównych), należących wyłącznie do podatnika, jak również ruchomości powinien skierować egzekucję bądź do tego rodzaju majątku, bądź wezwać dłużnika do złożenia odpowiednich wyjaśnień i ewentualnie wskazania właściwego do egzekucji majątku lub dobrowolnej spłaty zobowiązania.
Odnosząc się do powołanego przez organ orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że rozstrzygniecie to dotyczy nowych zarzutów podnoszonych w zażaleniu. Sytuacja taka nie miała miejsca
w niniejszym postępowaniu, albowiem konstruując zarzuty zażaleniowe nie podniosła nowych, kolejnych zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji opartych na przesłane art. 33 § 1 u.p.e.a., ani też nie podniosła okoliczności niestanowiących podstaw zarzutów (a tak było w powoływanej sprawie). Podstawą zażalenia
w powoływanym zakresie nie było uzupełnienie zarzutów ale m.in. jednoznaczne wskazanie podstaw obligatoryjnego umorzenia postępowania (art. 59 § 1 w zw. z
art. 60 § 1 u.p.e.a.) wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, o którym mowa w art. 45 § 1 u.p.e.a. W opinii skarżącej, organ odwoławczy nie może uchylać się od oceny powołanych okoliczności powołując się jedynie na dotychczas uzyskane stanowisko wierzyciela w sprawie zbytniej uciążliwości egzekucji, skoro miał możliwość weryfikacji podniesionych okoliczności, odstąpienia od czynności egzekucyjnych i powiadomienia o tym fakcie wierzyciela, który jednocześnie obowiązany był do wydania stosownego postanowienia o umorzeniu egzekucja.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest obecnie rozpatrywany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W myśl art. 3 § 2 pkt 3
ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej: ,,p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Skarga jest niezasadna, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności były postanowienia organów administracji wydane w przedmiocie odmowy uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w tym przedmiocie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze. zm. dalej: ,,u.p.e.a.").
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w
art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie
art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. jako organ egzekucyjny, prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr 9475.2017 z 7 grudnia 2017 r. obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2011 r. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w
Alior Banku S.A. oraz Banku Millenium S.A., zostały doręczone zobowiązanej 18 grudnia 2017 r. Pismem nadanym 27 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej adwokat G. N. wniósł zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., w zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz o wstrzymanie czynności egzekucyjnych.
W ocenie Sądu słusznie organ egzekucyjny I instancji, a za nim organ II instancji, odmówił uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka, opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przy czym zdefiniowana w orzecznictwie sądów administracyjnych "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika
(por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 26/08, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2018 r., III SA/Wr 52/18).
W orzecznictwie przyjmuje się również, że w świetle przepisów u.p.e.a., zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.
W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych, i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1462/07, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2018 r., III SA/Wr 52/18). W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a zatem – jak zasadnie wskazał organ II instancji, zastosował jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Przy czym skuteczne zajęcie dotyczyło tylko jednego z zajętych rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych z Alior Banku S.A. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, należność objęta ww. tytułem wykonawczym została w całości wyegzekwowana 28
marca 2018 r. Drugi zajęty rachunek bankowy w Banku Millenium S.A. został 29 marca 2018 r., niezwłocznie zwolniony.
Odpowiadając na zarzuty skargi dotyczące zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego oraz lokaty oszczędnościowej jako zbyt uciążliwego dla prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, stwierdzić należy, że organ nie naruszył w tym zakresie prawa. Wybór i zastosowanie środka egzekucyjnego przyjmowanego jako najmniej uciążliwego, wbrew gołosłownym zarzutom skargi, nie mogło doprowadzić do całkowitego ,,zablokowania" funkcjonowania w życiu gospodarczym skarżącej uczestniczącej w spółce osobowej. Podejmowane w ramach postępowania egzekucyjnego czynności mają na celu wyegzekwowanie wierzytelności, a jak trafnie podnosi Dyrektor sam fakt konieczności spełnienia celu postępowania egzekucyjnego nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zwłaszcza, takiego jaki zastosowano w stosunku do skarżącej, która oponując nie wskazała innego środka egzekucyjnego, a jedynie twierdzi, że posiada ona majątek w wartości odpowiadającej wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. A jak wskazano wyżej zajęcie rachunku bankowego przyjmowane jest powszechnie w orzecznictwie sądowym, jako jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia ewidentnie wynika, że organ egzekucyjny, a następnie Dyrektor uwzględniły tę okoliczność przy rozpoznawaniu zarzutu skarżącej. Dlatego dla osiągnięcia celu polegającego na wyegzekwowaniu spornych wierzytelności, uzasadnionym przepisami prawa było zajęcie nie tylko rachunku bankowego ale też lokaty oszczędnościowej, skoro stan środków finansowych na tych rachunkach w całości zaspokoił wierzyciela. Ponownie zwrócić należy uwagę na fakt, że podjęta w sprawie czynność egzekucyjna skierowana została skutecznie do rachunku bankowego i lokaty wyłącznie w Alior Banku S.A. co oznacza, że z powodu egzekucji nie zostały zablokowane inne rachunki bankowe jakie skarżąca na ten moment posiadała. Ta okoliczność dodatkowo przesądza o właściwej ocenie organów, że w stosunku do skarżącej zastosowano jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, mimo objęcia nim również lokaty oszczędnościowej.
Ponadto ocenę działań organu egzekucyjnego jako prawidłowych oraz zgodnych z celami prowadzonego postępowania, uzasadnia treść przytoczonych w zaskarżonym postanowieniu przepisów art. 80 § 1 i 1a, § 4 i 5 u.p.e.a. Na mocy powołanych przepisów organ egzekucyjny nie musi podawać rodzajów tych rachunków, ani tym bardziej ich numerów. Taka procedura obowiązuje bez względu na rodzaj posiadanego przez zobowiązanego rachunku, czy to oszczędnościowo – rozliczeniowego, konta oszczędnościowego, walutowego, lokaty. Ponadto z
art. 80 § 1 u.p.e.a. wynika, że rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Oceniając zastosowany w sprawie środek egzekucyjny jako najmniej uciążliwy, sądy administracyjne podkreślają właśnie to uprawnienie korzystne dla zobowiązanego, by nie ,,zablokować" całkowicie jego działalności gospodarczej. W tym zakresie Sąd akceptuje w pełni pogląd prawny zaprezentowany w powołanym przez organ wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 666/14.
Prawidłowo zatem przyjął organ egzekucyjny, a za nim organ II instancji, że niezasadny był zarzut z art. 33 §1 pkt 8 u.p.e.a.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 34 § 1 i art. 45 § 1 u.p.e.a.
Wbrew zarzutowi skargi w rozpoznawanej sprawie nie było wymagane stanowisko wierzyciela, a to z uwagi na treść art. 34 § 1 u.p.e.a. Przepis ten wprost wskazuje na konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, i to w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. Zatem rozpatrzenie zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., w sytuacji gdy przedmiotem egzekucji jest obowiązek o charakterze pieniężnym stanowisko wierzyciela nie jest wymagane.
Stosownie do art. 45 § 1 u.p.e.a.: Organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych.
Ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie nie wynika aby przed podjęciem czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bakowego, skarżąca okazała dowody, o których mowa w art. 45 § 1 u.p.e.a., dające organowi egzekucyjnemu podstawę do odstąpienia od czynności egzekucyjnych. Dlatego niezasadny jest zarzut skargi oparty na naruszeniu art. 45 § 1 u.p.e.a.
Oczywiście bezzasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 1
pkt 1 u.p.e.a., a w konsekwencji art. 34 § 4 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z
art. 60 § 1 u.p.e.a. Skarżąca naruszenie ww. przepisów u.p.e.a. upatruje w braku umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec wydania w dniu 26 lutego 2018 r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzji uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. U. z 6 listopada 2017 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, skutkiem czego rygor natychmiastowej wykonalności i sam tytuł wykonawczy nr 9475.2017 wygasł jako orzeczenie akcesoryjne do decyzji i obecnie na jego podstawie prowadzenie egzekucji nie jest możliwe (niedopuszczalność egzekucji).
Oceny o niezasadności podniesionego zarzutu skargi, nie zmienia wyjaśnienie skarżącej, że konstruując zarzuty zażaleniowe nie podniosła nowych, kolejnych zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji opartych na przesłane art. 33 § 1 u.p.e.a., ani też nie podniosła okoliczności niestanowiących podstaw zarzutów. Podstawą zażalenia w powoływanym zakresie, jej zdaniem nie było uzupełnienie zarzutów ale m.in. jednoznaczne wskazanie podstaw obligatoryjnego umorzenia postępowania (art. 59 § 1 w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a.) wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, o którym mowa w art. 45 § 1 u.p.e.a.
Dokonując oceny prawnej powyższego zarzutu skargi konieczne jest odniesienie się do instytucji zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., bowiem tej materii dotyczy zaskarżone postanowienie. Stwierdzić zatem należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z
art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie
i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w
art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r.,
II FSK 1244/10; z dnia 18 sierpnia 2015 r. II FSK 1688/13; z dnia 18
listopada 2015 r., II FSK 2594/13; z dnia 12 kwietnia 2018 r. II FSK 954/16).
Z przytoczonych wyroków wynika jednolicie, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10;
wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 603/11; wyrok Nsa z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 954/16). Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r.,
sygn. akt III SA/Wa 2485/04, a także P. Pietrasz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX wersja elektroniczna, stan prawny na dzień 1 lipca 2015 r.). Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. (tak np. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I SA/Po 387/17). Powyższe tezy zostały również jako uzasadnienie swojego stanowiska przytoczone w wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r.,
sygn. akt II FSK 954/16, które Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni akceptuje i przyjmuje za własne.
Skarżąca zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie sformułowała w swoim piśmie z dnia 22 grudnia 2017 r. Powołała się w nim wyłącznie na zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego
(art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) oraz na obowiązek wstrzymania czynności egzekucyjnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.).
Przyjmując nawet tak jak twierdzi skarżąca, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgłoszony po raz pierwszy w zażaleniu nie należy uznać jako rozszerzenie podstaw zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to i tak podniesiony w skardze zarzut nieuwzględnienia zgłoszonego w zażaleniu wniosku na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a., nie może odnieść skutku.
Z przedstawionej wyżej argumnenatcji Sądu wynika, że w trybie zainicjowanym przez skarżącą, przewidzianym w art. 33 u.p.e.a., możliwe jest jedynie rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego. Przedmiotem prowadzonego w tym trybie postępowania mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie. Tylko bowiem zarzuty zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie
i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn podlegają rozpatrzeniu przez organ egezkucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Uznanie za dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym z inicjatywy strony wnoszącej zarzuty, rozpatrywanie innych wniosków np. o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a., nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego wniosku po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny (podobnie przy zarzutach – por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2267/10). Zatem z przyczyn wyżej wskazanych nie może zostać rozpatrzony wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zgłoszony w zażaleniu, jako pozostający poza przedmiotem postępowania określonym przepisami art. 33 § 1 i art. 43 u.p.e.a. Dlatego prawidłowo wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgłoszony w zażaleniu skarżącej jest obecnie rozpatrywany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Stosowna informacja w tym zakresie została zawarta w odpowiedzi na skargę.
Biorąc pod uwagę powyższe nie sposób zarzucić oragnowi II instancji naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a. i nie wyjście poza ramy niniejszego postępowania, zakreślone przedstawionemu przez skarżącą organowi egzekucyjnemu zarzutem opartym na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło