II SA/Ke 487/18
WyrokWSA w Kielcach2018-10-03
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis ostateczny 15 punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, dokonany na podstawie prawomocnego mandatu karnego za wyprzedzanie kolumny pojazdów na linii podwójnej ciągłej i przejściu dla pieszych, jest zgodny z prawem, jeśli kierowca twierdzi, że wyprzedzał tylko jeden pojazd i powinien otrzymać niższą liczbę punktów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis ostateczny 15 punktów karnych do ewidencji kierowców, dokonany na podstawie prawomocnego mandatu karnego, jest zgodny z prawem. Prawomocny mandat karny jest wiążący dla organów i sądów, a Policja nie ma obowiązku badania prawidłowości kwalifikacji prawnej zdarzenia zawartej w mandacie. Ilość punktów przypisanych w mandacie, który został przyjęty przez kierowcę, jest podstawą do dokonania wpisu ostatecznego i nie może być kwestionowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący R. C. kwestionował prawidłowość wpisu 15 punktów karnych do ewidencji kierowców, przypisanych mu za naruszenia przepisów ruchu drogowego z dnia 18 sierpnia 2016 r. Twierdził, że wyprzedzał tylko jeden pojazd, a nie kolumnę pojazdów, i powinien otrzymać niższą liczbę punktów. W wyniku tych naruszeń oraz wykroczenia polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, otrzymał decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący wniósł skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. polegającą na odmowie skorygowania wpisu ostatecznego w ewidencji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi R. C. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r. znak[...] Komendant Wojewódzki Policji w K., w odpowiedzi na wniosek R. C. z dnia 9 kwietnia 2018 r. dotyczący weryfikacji punktów karnych przypisanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego zaistniałe w dniu 18 sierpnia 2016 r., stwierdził brak podstaw do skorygowania wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Organ wyjaśnił, że sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012, poz.488). Komenda Powiatowa Policji w S. poinformowała organ, że przeprowadzono analizę zapisów figurujących w notatniku służbowym oraz notatce urzędowej sporządzonej przez policjanta podejmującego wobec R. C. interwencję w dniu 18 sierpnia 2016 r. Z powyższej dokumentacji wynika, że w S. na ul. Opatowskiej R. C. popełnił naruszenia polegające na jednoczesnym wyprzedzaniu kolumny kilku pojazdów bezpośrednio przed przejściem dla pieszych oraz niestosowaniu się do znaku linia podwójna ciągła. Organ wyjaśnił więc, wobec niezastosowania § 2 ust. 7 ww. rozporządzenia, że przepis ten dotyczy wyprzedzania tego samego pojazdu. Zgodnie z definicją określoną w art. 2 pkt 28 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 poz.1260 z późn. zm.) wyprzedzanie rozumiane jest jako przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym kierunku. W tym świetle wyprzedzanie rzędu pojazdów nie jest jednym manewrem, lecz sekwencją kilku manewrów wyprzedzania. Kierujący pojazdem, przed podjęciem decyzji o wyprzedzeniu każdego kolejnego pojazdu z tego rzędu, jest obowiązany upewnić się co do możliwości wykonania manewru, stosownie do postanowień wynikających z art. 24 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz z uwzględnieniem zakazów wynikających z ustawy lub znaków i sygnałów drogowych; ma również obowiązek zrezygnować z wyprzedzania, jeżeli kontynuowanie owej "serii" manewrów zagrażałoby bezpieczeństwu ruchu lub powodowało naruszenie znaku drogowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, że przypisanie 15 punktów karnych za powyższe naruszenia było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
W odniesieniu do naruszenia polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie po użyciu alkoholu Komenda Powiatowa Policji w S. wskazała, że policjant informował R. C., iż za to wykroczenie będzie przypisane 10 punktów karnych.
Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że punkty karne przypisywane kierowcom mają charakter akcesoryjny w stosunku do wykroczenia lub przestępstwa i są przypisane do poszczególnych naruszeń przepisów ruchu drogowego. Policjant lub sąd bezpośrednio nie decydują, czy kierowcy należy je przyznać i w jakiej wysokości, ponieważ są one przypisywane automatycznie po zapadnięciu prawomocnego rozstrzygnięcia.
Reasumując, po dokonaniu ponownej analizy danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach stwierdził, że punkty karne naliczone za naruszenia popełnione w dniu 18 sierpnia 2016 r. zostały naliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, więc brak jest podstaw prawnych do uchylenia wniosków o sprawdzenie kwalifikacji oraz badanie psychologiczne - l.dz. RD-MT/5380-1/66/17 z dnia 6 marca 2017 r., w związku z którymi Starosta S. wydał decyzje administracyjne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. C. wniósł o uznanie jego uprawnienia do przypisania mu 10 punktów karnych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego - za wykroczenie popełnione w dniu 18 sierpnia 2016 r. w Sztombergach, gm. Staszów, co do którego został uznany winnym jego popełnienia w postępowaniu mandatowym - w miejsce nieprawidłowo przypisanych mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach punktów 15.
Nadto autor skargi wniósł o przeprowadzenie dowodów: z kompletnej dokumentacji postępowania w sprawie [...] , celem wykazania, jakie wykroczenia zostały mu przypisane i ujawnione w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego; z zapisów z notatników służbowych funkcjonariuszy KPP w S. przeprowadzających w dniu 18 sierpnia 2016 r. czynności z udziałem skarżącego oraz z druku mandatu karnego wystawionego w dniu 18 sierpnia 2016 r. w związku z popełnionym wykroczeniem, celem ustalenia okoliczności sprawy. Wniósł też o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, albowiem w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 7 maja 2017 r. nr [...] nie zawarto żadnego pouczenia co do możliwości złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ani też co do terminu złożenia takiej skargi.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzją z dnia 13 lipca 2017 r. Starosta S. cofnął mu uprawnienie do prowadzenia pojazdów. Podstawą faktyczną wydania tej decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 6 marca 2017 r. złożony wobec rzekomego, zdaniem strony, uzyskania przez nią 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w następstwie zdarzenia z dnia 18 sierpnia 2016 r. w miejscowości Sztombergi, gm. Staszów, gdzie rzeczywiście dopuścił się wykroczenia drogowego polegającego na wyprzedzaniu innego pojazdu bezpośrednio przed przejściem dla pieszych i niezastosowaniu się w trakcie manewru wyprzedzania do znaku P-4 "linia podwójna ciągła". Skarżący wskazał, że przyznał się do popełnienia zarzuconego mu wykroczenia i został ukarany grzywną w postępowaniu mandatowym, którą uiścił w zakreślonym terminie.
W trakcie powyższej kontroli został również poddany badaniu alkomatem i stwierdzono, że znajdował się w stanie po spożyciu alkoholu w stopniu uzasadniającym skierowanie do Sądu Rejonowego w S. wniosku o ukaranie za wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Przyznał się również do popełnienia tego wykroczenia, nie kwestionował wyników pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu i wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 3 stycznia 2017 r. w sprawie sygn. akt [...] został uznany za winnego - orzeczono wobec niego karę grzywny, którą uiścił oraz zakaz prowadzenia pojazdów w wymiarze 6 miesięcy z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 18 sierpnia 2016 r. W lutym 2017 roku orzeczony przez sąd środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów został wykonany i skarżący odzyskał uprawnienia do prowadzenia pojazdów, a przed zdarzeniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. nie posiadał żadnych punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Po zapoznaniu się z aktami postępowania Starosty S. w sprawie K-[...] skarżący stwierdził, że w aktach znajduje się wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 6 marca 2017 r., będący podstawą wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w którym wskazano, iż w związku z wykroczeniami z dnia 18 sierpnia 2016 r. łącznie przyznano mu 25 punktów karnych tj. 15 punktów za popełnienie wykroczeń polegających na wyprzedzaniu przed przejściem dla pieszych z jednoczesnym niezastosowaniem się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła" oraz 10 punktów z tytułu kierowania pojazdem mechanicznym w stanie po spożyciu alkoholu.
Zdaniem skarżącego, przyznanie mu w opisanej wyżej sytuacji 25 punktów karnych było bezprawne, wniosek organu z dnia 6 marca 2017 r. zawiera nieprawdziwe dane. Skarżący powołał się bowiem na § 2 ust. 1, 3 i 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i załącznik nr 1 do tego rozporządzenia, wskazując, że naruszenie oznaczone kodem B02 to wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przez nimi (art. 97, art. 90 albo art. 86 § 1 lub 2 k.w. - art. 26 ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym), za co przyznaje się 10 punktów karnych, natomiast naruszenie określone kodem C11 to niestosowanie się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła" (art. 90 lub art. 92 § 2 k.w. - art. 86 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych), za co przyznaje się 5 punktów karnych.
Zdaniem skarżącego, dopuścił się on opisanych wyżej naruszeń, wyprzedzając pojazd w rejonie przejścia dla pieszych i w miejscu oznaczonym podwójną linią ciągłą, za co przyznano mu 15 punktów karnych wbrew powołanym wyżej przepisom, z treści których jednoznacznie wynika, że należało mu przyznać jedynie 10 punków karnych i taka ilość powinna zostać ujawniona w ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach. Ostatecznie - po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w S. w sprawie sygn. akt [...] - ilość obciążających go punktów karnych wprowadzonych do ewidencji nie powinna przekroczyć 20, a zatem bezpodstawny był wniosek organu z dnia 6 marca 2017 r. skierowany do Starosty S.ego oraz wydana w jego następstwie decyzja Starosty S.ego cofająca mu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. skarżący zwrócił się więc do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z wnioskiem o dokonanie zmiany wpisów w ewidencji kierowców oraz podjęcie czynności w kierunku wyeliminowania wskazanej wyżej decyzji Starosty S.ego. W odpowiedzi z dnia 7 maja 2018 r. stwierdzono, że wpis do ewidencji kierowców dokonany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji był prawidłowy, bo skarżący miał w dniu 18 sierpnia 2016 r. dopuścić się wyprzedzania "kolumny kilku pojazdów", co - w opinii strony - nie jest zgodne ze stanem faktycznym wykroczenia, którego się dopuścił. Skarżący podkreślił, że wyprzedzał w rejonie przejścia dla pieszych i z przekroczeniem podwójnej linii ciągłej jedynie jeden pojazd, do czego się przyznał i przyjął mandat karny, a ustalenie powyższych okoliczności nie jest możliwe bez analizy notatek sporządzonych przez funkcjonariuszy w dniu 18 sierpnia 2016 r., wpisów do ich notatników służbowych oraz treści blankietu mandatu karnego z dnia 18 sierpnia 2016 r.
Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach, w odpowiedzi na powyższą skargę, wniósł o jej oddalenie jako całkowicie niezasadnej.
Organ wyjaśnił, że w dniu 2 marca 2017 r., realizując zadania związane z prowadzeniem ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach została wygenerowana lista kierujących zamieszkałych na terenie województwa świętokrzyskiego oczekujących na wniosek z powodu przekroczenia limitu punktowego, na której jako pierwszy figurował skarżący R. C.. W wyniku wstępnej analizy naruszeń popełnionych przez skarżącego zwrócono się do Komendy Powiatowej Policji w S. o potwierdzenie, czy przypisanie 15 punktów za wykroczenia popełnione w dniu 18 sierpnia 2016 r. polegające na wyprzedzaniu na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi określone kodem B-02 oraz niestosowaniu się do znaku linia podwójna ciągła określone kodem C-11 było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] r. l.dz. [...] Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w S. poinformował, że w dniu 18 sierpnia 2016 r. R. C. wyprzedzał kolumnę pojazdów na linii podwójnej ciągłej oraz przejściu dla pieszych. W takim stanie rzeczy w dniu 6 marca 2017 r. organ wystąpił do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskami o skierowanie na badanie psychologiczne oraz sprawdzenie kwalifikacji w stosunku do R. C., z powodu przekroczenia łącznej liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, co znajdowało odzwierciedlenie w prowadzonej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Jak wyjaśnił organ, w okresie od dnia 18 sierpnia 2016 r. do dnia 18 sierpnia 2016 r. R. C. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, tj. w dniu 18 sierpnia 2016 r. w S. wyprzedzał na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi oraz nie zastosował się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła" za co przypisano 15 punktów karnych, a nadto w dniu 18 sierpnia 2016 r. w miejscowości Sztombergi kierował pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu lub środka podobnie działającego do alkoholu, za co przypisano mu 10 punktów karnych.
W dniu 18 lipca 2017 r. ze Starostwa Powiatowego w S. do Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Kielcach wpłynęła decyzja [...] z dnia 13 lipca 2017 r., w której orzeczono o cofnięciu R. C. uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przyczyną cofnięcia uprawnień było to, iż skarżący do dnia 13 lipca 2017 r. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany w dniu 21 kwietnia 2017 r. przez Starostę S. na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, od której to decyzji zgodnie z pouczeniem służyło odwołanie.
W dniu 17 kwietnia 2018 r. do organu wpłynęło pismo R. C., w którym zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach o wystąpienie do Starosty S.ego z wnioskiem w przedmiocie uchylenia wydanych przez niego decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz cofnięciu uprawnień do kierowania. Uzasadniając wniosek, jego autor zakwestionował m.in. zasadność naliczenia 15 punktów, jakie otrzymał za naruszenia przepisów ruchu drogowego zaistniałe w dniu 18 sierpnia 2016 r. Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w S. poinformował, że
z przeprowadzonej analizy zapisów w notatniku służbowym policjanta oraz notatki urzędowej wynika, że R. C. na ul. Opatowskiej w S. wykonał manewr jednoczesnego wyprzedzania kolumny kilku pojazdów, nie stosując się do znaków P-4 ("linia podwójna ciągła") oraz P-10 ("przejście dla pieszych"). Po zatrzymaniu do kontroli drogowej za ww. wykroczenia został ukarany mandatem karnym w wysokości 400 złotych oraz poinformowany o przypisaniu 15 punktów karnych. O tych ustaleniach w odpowiedzi z dnia 7 maja 2018 r. skarżący został poinformowany przez organ.
W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że w dniu 18 sierpnia 2016 r. R. C. wyprzedzał kolumnę kilku pojazdów, dlatego też przypisanie 15 punktów jest zgodne z treścią zapisów wynikających § 2 ust. 7 ww. rozporządzenia. Punkty karne przypisywane kierowcom mają charakter akcesoryjny w stosunku do wykroczenia lub przestępstwa i są przypisane do poszczególnych naruszeń przepisów ruchu drogowego. Policjant lub sąd bezpośrednio nie decydują, czy kierowcy należy je przyznać i w jakiej wysokości, ponieważ są one przypisywane automatycznie po zapadnięciu prawomocnego rozstrzygnięcia.
Wpis dotyczący naruszenia przepisów ruchu drogowego przez skarżącego w dniu 18 sierpnia 2016 r. ma status wpisu ostatecznego. Został on prawidłowo wpisany do ewidencji w oparciu o uregulowanie wynikające § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
Skarżący od początku miał pełną wiedzę i świadomość o przypisaniu za kwestionowane wykroczenia 15 punktów. Potwierdza to liczba punktów figurująca na otrzymanym i podpisanym przez niego w dniu 18 sierpnia 2016 r mandacie karnym kredytowanym seria CZ nr [...]. W notatniku służbowym podejmującego interwencję asp. R. W. widnieją zapisy, z których jednoznacznie wynika, że nałożył mandat karny w kwocie 400 zł i przypisał 15 punktów karnych.
W sporządzonej przez funkcjonariusza podejmującego interwencję notatce urzędowej z dnia 21 kwietnia 2018 r. policjant stanowczo stwierdził, że skarżący wyprzedzał ciąg jadących za sobą pojazdów, co w pełni koreluje z dokumentacją, jaka została sporządzona w dniu popełnienia naruszenia.
Co do terminu złożenia skargi organ zauważył, że R. C. w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. nie zwracał się o dokonanie korekty wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach o wystąpienie do Starosty S. z wnioskiem o uchylenie decyzji Starosty S. wydanych w związku z przekroczeniem dopuszczalnego limitu punktów karnych. R. C. został zapoznany z decyzjami Starosty S. i był poinformowany o prawie, miejscu i terminie do wniesienia odwołania od decyzji wskazanych w swoim piśmie. Wobec powyższego, zdaniem organu, w udzielonej w dniu 7 maja 2018 r. odpowiedzi w sposób wystarczający wyjaśniono skarżącemu wszystkie podnoszone w piśmie wątpliwości. Policja nie jest stroną postępowania związanego z przekroczeniem dopuszczalnego limitu punktów karnych, dlatego też
w udzielonej odpowiedzi nie miała obowiązku pouczania R. C. co do terminu złożenia skargi, gdyż nie wydawała w tym zakresie żadnych decyzji administracyjnych.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Strony nie złożyły zażalenia od tego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach w przedmiocie dokonania ostatecznego wpisu 15 punktów karnych do ewidencji kierowców oraz uznanie uprawnienia jak w pkt 1 pisemnej skargi. Oświadczył, że wnioski dowodowe strony zawarte w skardze zostały zrealizowane poprzez dołączenie do akt dokumentacji, co do której wnosił o przeprowadzenie dowodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej czynności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa. Skarga R. C. nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny prawidłowości dokonanego przez organ wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego poprzez przypisanie skarżącemu 15 punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w związku ze zdarzeniem drogowym z dnia 18 sierpnia 2016 r.
Rozważania związane z rozstrzygnięciem powyższego sporu powinno jednak poprzedzać wyjaśnienie w zakresie dopuszczalności rozpoznania przez Sąd skargi R. C..
Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy do wyłącznej kompetencji Policji (wyrok NSA z dnia 13 marca 2013r., sygn.. akt I OSK 2187/11, wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r., I OSK 1451/09, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1222/13, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1030/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 562/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1192/12). Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która mieszcząc się w katalogu, o którym stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlega kontroli sądu administracyjnego. Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego, kwestionując czynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców, naruszających przepisy ruchu drogowego, stanowiące odpowiedź na wniosek o skorygowanie punktów karnych w ewidencji jest aktem/czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającym zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1923/16 i powołane tam orzecznictwo: postanowienie NSA z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 329/10, postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11, wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1552/11, wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13, postanowienie NSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1968/14, wszystkie orzeczenia publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarga R. C. w przedmiotowej sprawie została wniesiona w dniu 26 czerwca 2018 r., a więc należało ją rozpoznawać według przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu po nowelizacji obowiązującej od dnia 1 czerwca 2017 r. Z tych przyczyn skargi nie musiało poprzedzić uprzednie wezwanie organu przez skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. Ponieważ w istocie organ w piśmie z dnia 7 maja 2018 r. nie uwzględnił wniosku skarżącego o skorygowanie wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców, skarga do sądu administracyjnego na taką czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach jest więc dopuszczalna, a Sąd przywrócił skarżącemu termin do jej wniesienia.
Przechodząc z kolei do merytorycznego rozpoznania powyższej skargi, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., obowiązującym w brzmieniu przed dniem 4 czerwca 2018 r.), dalej jako "Prawo o ruchu drogowym", Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Stosownie zaś do art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.
Z powyższych przepisów wynika, że jeżeli kierowca w ciągu roku od pierwszego naruszenia przekroczył liczbę 24 punktów, to nie podlegają one usunięciu z ewidencji bez poniesienia przez kierowcę konsekwencji prawnych wynikających z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09, lex 745026). Zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
Z tymi regulacjami ustawowymi korelują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012, poz. 488, w brzmieniu przed dniem 4 czerwca 2018 r.), dalej jako "rozporządzenie". Stosownie do § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Do ewidencji wpisuje się naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). W przypadkach określonych w § 6 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia, organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, w szczególności organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty (pkt 3).
Z przepisów tych wynika, że jedynie od wpisu ostatecznego zależy definitywne przyznanie punktów. A zatem to punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego pozostają w ewidencji do czasu zaistnienia sytuacji skutkującej ich usunięciem. Przy czym zgodnie z ustawą - Prawo o ruchu drogowym, znajdującą potwierdzenie w regulacji § 6 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia, przekroczenie przez kierowcę w ciągu roku od pierwszego naruszenia liczby 24 punktów, przy braku odbycia szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, skutkuje obligatoryjnie konsekwencjami prawnymi wynikającymi z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym (skierowaniem kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji). W takiej sytuacji dopiero pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skutkować będzie usunięciem z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r., I OSK 1451/09, lex nr 745026).
Z powyższego wynika, że dopiero uzyskanie przez wpis przymiotu ostateczności wpływa bezpośrednio na możliwość skierowania przez komendanta wojewódzkiego Policji wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Potwierdza to też § 7 ust. 2 rozporządzenia, wedle którego wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Zatem w momencie sporządzania wniosku punkty, składające się na liczbę przekraczającą 24, muszą być punktami przyznanymi na podstawie wpisów ostatecznych. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce właściwy komendant wojewódzki Policji jest zobligowany wystąpić do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy (zob. wyrok WSA z Łodzi z dnia 17 czerwca 2015 r., III SA/Łd 242/15, lex nr 1793404). Ostateczność wpisu decyduje zatem o przyznaniu określonej ilości punktów oraz o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W orzecznictwie podkreśla się nawet, że usunięcie punktów po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie (np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 września 2014 r., III SA/Gd 463/14).
Z okoliczności bezspornych niniejszej sprawy wynika, że w związku ze zdarzeniem drogowym z dnia 18 sierpnia 2016 r. Policja nałożyła na skarżącego mandat karny w dniu 18 sierpnia 2016 r., który to mandat skarżący przyjął i uiścił przewidzianą tym mandatem grzywnę w wysokości 400 zł (co skarżący przyznał
w skardze). Z zawartych w tym mandacie karnym informacji wynika, że został on nałożony za naruszenie art. 72 § 1 Kodeksu wykroczeń (w skrócie k.w.) poprzez "niestosowanie się do znaku P-4 linia podwójna ciągła" i art. 97 k.w. z uwagi na "naruszenie zakazu wyprzedzania na przejściu dla pieszych". Z treści mandatu karnego wynika również, że za powyższe naruszenia skarżącemu zostało przyznanych 15 punktów. W związku z tym, zgodnie z przywołanym wyżej
§ 4 ust. 1 rozporządzenia, prawomocny mandat karny stał się podstawą do dokonania wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Mandat kredytowany, a taki skarżący otrzymał, stał się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego, co wynika z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Jak twierdzi w skardze R. C., w związku ze zdarzeniem drogowym z dnia 18 sierpnia 2016 r. winno zostać mu przyznane wyłącznie 10 punktów karnych. Swoje twierdzenia skarżący opiera o dyspozycję § 2 ust. 7 rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli w związku z wyprzedzaniem tego samego pojazdu albo kolumny rowerów, wózków rowerowych lub kolumny pieszych kierowca dopuścił się naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02, C 11 lub F 01 do F 09, do ewidencji wpisuje się to naruszenie, któremu przypisano największą liczbę punktów. Jeżeli dwu lub więcej naruszeniom przypisano taką samą liczbę punktów, wpisuje się to naruszenie, które ma mniejszy znacznik literowy i liczbowy. Autor skargi wywodzi, że w dniu 16 sierpnia 2016 r. nie wyprzedzał kolumny pojazdu, jak twierdzi organ, ale jeden pojazd, dlatego w jego sprawie winien znaleźć zastosowanie cyt. wyżej § 2 ust. 7 rozporządzenia.
Sąd podziela jednak w tej kwestii stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach, że w analizowanym przypadku brak jest podstaw faktycznych i prawnych do skorygowania ilości punktów przyznanych przedmiotowym wpisem ostatecznym, który stał się podstawą skierowania przez organ do Starosty S. wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wobec skarżącego.
Wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców organ dokonał w oparciu o prawomocny mandat karny z dnia 18 sierpnia 2016 r. O ilości przyznanych skarżącemu tym wpisem ostatecznym punktów karnych zadecydowały naruszenia przepisów ruchu drogowego wskazane w treści mandatu. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, łączna ilość punktów karnych za wskazane w prawomocnym mandacie karnym naruszenia to 15 punktów karnych.
Nie można skutecznie poczynić organowi zarzutu, że ilość przyznanych punktów karnych jest błędna, bo nie potwierdzają tego zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, w szczególności prawomocny mandat karny. Powoływana przez skarżącego okoliczność wyprzedzania tylko jednego pojazdu przeczy treści mandatu, który skarżący przyjął, aprobując jego treść. W mandacie brak jest informacji o wyprzedzaniu kolumny pojazdów, ale jednocześnie brak w nim także informacji o wyprzedzaniu tego samego pojazdu, a ilość wskazanych w nim punktów wskazuje na ustalenie przez funkcjonariusza Policji (stosującego obowiązujące przepisy prawa) punktów karnych w ilości odpowiadającej wyprzedzaniu więcej niż jednego pojazdu. W ocenie Sądu, już treść mandatu karnego nie powinna budzić wątpliwości co do niezasadności zarzutów skargi w tym zakresie.
Prawidłowość dokonanej przez organ oceny okoliczności sprawy potwierdza jednak również notatka urzędowa z dnia 21 kwietnia 2018 r. sporządzona przez funkcjonariusza Policji, który przeprowadzał przedmiotową kontrolę drogową – asp. R. W.. Odnośnie tego dowodu, nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że obecnie nie może on stanowić podstawy do oceny w zakresie prawidłowości przyznania wpisem ostatecznym 15 punktów z tej przyczyny, że notatka ta została sporządzona w kwietniu 2018 r., a więc po upływie znacznego okresu od przedmiotowego zdarzenia drogowego. Analizowany dokument został niewątpliwie sporządzony na potrzeby postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 9 kwietnia 2018 r., ale dopiero wówczas skarżący zakwestionował zgodność z prawem przypisania mu 15 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego dnia 18 sierpnia 2016 r. określone w mandacie karnym. W każdym razie z akt sprawy nie wynika, aby strona podejmowała jakiekolwiek kroki prawne z tym związane przed 9 kwietnia 2018 r.
Również treść informacji zamieszczonych w notatnikach służbowych sporządzonych przez kontrolujących skarżącego funkcjonariuszy Policji nie potwierdza, że skarżący wyprzedzał jeden pojazd. Brak w tych notatnikach szczegółowego opisu przebiegu zdarzenia drogowego odnośnie wyprzedzania kolumny pojazdów, czy to jednego pojazdu przez ukaranego, ale – jak wskazuje treść notatnika asp. R. W. - skarżący dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego wskazanych w mandacie karnym, za co nałożono na kierowcę grzywnę 400 zł i 15 punktów. Taka treść zapisów w notatniku służbowym koreluje z treścią mandatu karnego i potwierdza, że wskazana w nim ilość punktów karnych odpowiada popełnionym naruszeniom. Pośrednio ilość określonych przez kontrolującego punktów wskazuje, że funkcjonariusze Policji nie znaleźli podstaw do zastosowania § 2 ust. 7 rozporządzenia. Gdyby takie podstawy widział skarżący, to winien mandatu nie przyjąć, ewentualnie powinien podjąć kroki prawne do jego podważenia. Szczególny tryb weryfikacji prawomocnych mandatów przewidują przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 101 k.p.s.w.). Takich działań strona nie podjęła. Ponadto skarżący nie przedłożył organowi, ale też Sądowi, dowodów podważających prawidłowość dokonanego wpisu ostatecznego. Te dokumenty, którymi dysponował organ, a potem Sąd, nie wskazują na błędną ilość przypisanych skarżącemu kwestionowanym wpisem ostatecznym punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Analiza powołanych regulacji związanych z prowadzeniem ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wskazuje, że organy Policji nie mają możliwości działania w ramach uznania administracyjnego - w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ruchu drogowego zobowiązane są przypisać temu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów wynikającą z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, zatytułowanego "wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom" i wpisać punkty do ewidencji. Dokonywany przez organy Policji na podstawie prawomocnego mandatu wpis punktów w ewidencji ma jedynie charakter techniczny i na tym etapie nie jest możliwe kwestionowanie mandatu. W sytuacji, gdy naruszenie przepisów ruchu drogowego zostało stwierdzone prawomocnym mandatem karnym, komendant wojewódzki Policji zobligowany jest, w świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia, przypisać stwierdzonemu w nim naruszeniu przepisów odpowiednią liczbę punktów, dokonując wpisu ostatecznego punktów do ewidencji i nie jest uprawniony do badania, czy przyjęta w mandacie kwalifikacja prawna zdarzenia jest prawidłowa (zob. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., I OSK 1654/16, lex nr 2177184). Prawomocny mandat karny jest wiążący dla organów i sądów, które z tego faktu wywodzą dalsze konsekwencje prawne. Podobnie jak organ, tak i Sąd w niniejszej sprawie zobligowany był zatem uwzględnić skutki materialnoprawne wynikające z prawomocności mandatu karnego.
Ubocznie należy podnieść, że zarzutów skargi nie może czynić zasadnymi także taka argumentacja, iż skarżący otrzymał określone w mandacie karnym 15 punktów za wszystkie naruszenia łącznie, których dopuścił się w dniu 18 sierpnia 2016 r. (czyli z uwzględnieniem naruszenia polegającego na kierowaniu pojazdu w stanie po użyciu alkoholu). Z treści mandatu karnego, który skarżący przyjął, wynika wprost, za jakie naruszenia został on nałożony i brak jest tam wskazania, że dotyczy naruszenia polegającego na kierowaniu pojazdem po użyciu alkoholem, co również przeczy twierdzeniu, że 15 punktów zostało nałożone także za to ostatnie naruszenie prawa.
Mając powyższe na względzie, Sąd ocenił, że zaskarżona czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach odpowiada prawu.
Z tych przyczyn Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło