II SO/Ke 2/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie Komendantowi Komisariatu Policji [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. p o s t a n a w i a : I. wymierzyć Komendantowi Komisariatu Policji [...] grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Komendanta Komisariatu [...] na rzecz M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 26 lutego 2022 r. M. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Komendantowi Komisariatu Policji [...] grzywny w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku podano, że organ nie przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach skargi M. M. z dnia 2 lutego 2022 r., w której zakwestionowano bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] "w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej". W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie, wskazując że w dniu 4 lutego 2022 r. otrzymał ww. skargę, wniesioną w związku z udzieleniem niepełnej odpowiedzi na skierowane wnioski. W skardze zarzucano bezczynność w związku z pismami M. M. z dnia 4 listopada i 12 grudnia 2021 r. Przedmiotowe pisma były tytułowane jako "Wniosek o udzielenie informacji", bez podania podstawy i trybu, wynikającego z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz 2176 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe, jak również fakt, że autorka pism wnosiła o informacje o sposobach przeprowadzania i zakończenia czynności i postępowań, w których była osobą zgłaszającą i pokrzywdzoną, pisma te zostały rozpatrzone w trybie wynikającym z art. 35 K.p.a. Na przedmiotowe wnioski M. M. otrzymała odpowiedzi, odpowiednio w terminach 24 listopada 2021 r. i 3 stycznia 2022 r. Natomiast w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach strona zarzuciła niewypełnienie obowiązku organu, wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając na względzie, że przedmiotowe wnioski były rozpatrywane w trybie art. 35 K.p.a., w ocenie organu obowiązywał termin przekazania skargi wraz z materiałami wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. W rezultacie przedmiotowa skarga wraz z materiałami została złożona w siedzibie Sądu w dniu 4 marca 2022 r. – z zachowaniem ustawowego terminu (sprawa o sygn. akt II SAB/Ke 17/22). W załączeniu przedstawiono odpowiedź na ww. skargę, w której Komendant Miejski Policji, powołując się na art. 54 § 3 p.p.s.a., wskazał, że uwzględnił skargę w całości i udzielił skarżącej informacji odnośnie wysokości nałożonych mandatów karnych. Z weryfikacji materiałów postępowań RSOW 972/19 oraz RSOW 1248/21 wynika, że wnioskodawczyni nie miała informacji odnośnie danych sprawców wykroczeń, wobec których przedmiotowe postępowania zakończyły się nałożeniem mandatów karnych. Dlatego uznano, że "w wymienionych przypadkach nie zachodzi przesłanka z art. 5 Ustawy o dostępie do informacji publicznej, mówiąca, że Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorcą rezygnują z przysługującego im prawa". Mając na uwadze powyższe pismem z dnia 2 marca 2022 roku udzielono M. M. informacji dotyczącej wysokości mandatów karnych w wyszczególnionych postępowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Na wstępie – odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę – wskazać należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Nadto grzywna pełni również funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu ewentualnym naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Samo zatem wykonanie obowiązku, określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny (tak m.in. WSA w Olsztynie w postanowieniu z 2 marca 2010 r., sygn. II SA/Ol 42/09). Należy również zaznaczyć, że powołany przepis pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści tego przepisu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. akt I OZ 930/18). Podnieść jednak trzeba, że to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt I OZ 489/14, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt I OZ 759/14, z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1368/15, z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 335/16, z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 1940/17, z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II GZ 395/18, z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1296/18). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że M. M. skierowała do tut. Sądu skargę (data wpływu do organu – co jest bezsporne – 4 lutego 2022 r.) "na bezczynność Komisariatu Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej", żądanej wnioskami z dnia 4 listopada i 12 grudnia 2021 r. Również w dalszej części skargi zarzuca się "nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek" oraz "naruszenie art. 1 ust. u.d.i.p.". Treść skargi wskazuje zatem wyraźnie, że intencją skarżącej była ocena jej żądań zawartych we wnioskach z 4 listopada 2021 r. i 12 grudnia 2021 r. w trybie przepisów regulujących dostęp do informacji publicznej. Kwestia tego, czy organ prawidłowo zidentyfikował te żądania i czy prawidłowo na nie zareagował, podlega rozpoznaniu w ramach skargi na bezczynność organu. Natomiast niewątpliwym jest w ocenie Sądu, że skarga winna podlegać przekazaniu Sądowi w trybie art. 21 pkt 1 u.d.i.p., tj. w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Trzeba zresztą zwrócić uwagę, że w odpowiedzi na skargę, która w niniejszym przypadku miała zostać przekazana do Sądu, organ wskazał po pierwsze, iż odpowiadając na wniosek M. M. z 12 grudnia 2021 r. wyjaśnił, że "wysokość grzywny, nałożone w drodze mandatu karnego, nie stanowi informacji publicznej", a po drugie analizując skargę na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Komendant uznał, iż w wymienionych przypadkach nie zachodzi przesłanka z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., końcowo zresztą udzielając żądanych informacji i wnosząc o umorzenie postępowania. Okoliczności te dodatkowo świadczą o tym, że organ badał wnioski pod kątem przepisów właśnie u.d.i.p. Zestawiając datę wpływu skargi M. M. do organu – 4 lutego 2022 r. – z datą przesłania akt ze skargą do tut. Sądu – 4 marca 2022 r. (okoliczności niesporne) uznać trzeba, że Komendant Komisariatu Policji [...] uchybił terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., który wynosi 15 dni. Wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł Sąd miał na uwadze, że powyższe – niewielkie – opóźnienie nie było efektem złej woli i chęci uchylenia się organu od kontroli sądu administracyjnego, a wynikało z niewłaściwej kwalifikacji trybu, a w konsekwencji terminu w jakim należało przekazać skargę. Z tych wszystkich względów, mając na uwadze charakter omawianej instytucji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny w wysokości orzeczonej w punkcie I sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., uznając że wysokość grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. O kosztach, na które składa się uiszczony przez stronę wpis od wniosku (100 zł), orzeczono jak w pkt II sentencji zgodnie z art. 200 w związku z art. 64 § 3 i art. 205 § 1 p.p.s.a.