I SA/Kr 1149/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 14.04.2014r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności za zajęcie pasa drogowego, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 14.04.2014r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności za zajęcie pasa drogowego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R. K. ur. w 1978r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K. P. – K. ur. w 1978r. oraz synem B. K. ur. w 2009r. Rodzina mieszka w mieszkaniu rodziców skarżącego o pow. 57,89 m2, znajdującym się w K. przy ul. S. R.K. podaje, iż jest zatrudniony w Korporacji Prawno Finansowej "F" Spółka Komandytowo Akcyjna oraz na U. a jego miesięczny dochód wynosi 542,30 zł. We wskazanym przez niego przelewie wynagrodzenia widnieje jednak kwota 718,93 zł. a jej nadawcą jest V. S.A. z W. W 2013r. uzyskał on łączny dochód w wysokości 6 507,58 zł., przy przychodzie na pozimie 7 794,06 zł. Według oświadczenia wnioskodawcy K. P. – K. zatrudniona jest na Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w K. oraz na ½ etatu w Stowarzyszeniu Dobrej Nadziei w K., gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1 833,98 zł. Jednocześnie z przedłożonego zaświadczenia, z dnia 28.08.2014r. wynika , że K. P. – K. zatrudniona jest na ½ etatu, na czas nieokreślony i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2 091,17 zł. W 2013r. uzyskała ona łączny dochód w wysokości 35 555,69 zł., przy przychodzie na poziomie 39 774,45 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : czynsz – 544,05 zł., opłaty za energię elektryczną w wysokości 177,96 zł. (dostawca: Tauron Dystrybucja S.A. ) oraz w wysokości 201,50 zł . (dostawca: Duon Marketing and Trading S.A.). Wnioskodawca podaje, iż nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy, są sprzeczne oraz niepełne. Przede wszystkim należy podkreślić , iż strona skarżąca nie sporządziła pełnego spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, mimo wezwania jej o to. Wymienienie kwot płaconych z tytułu czynszu oraz za energię elektryczną nie stanowi bowiem wywiązania się z obowiązku nałożonego na stronę skarżącą, w tym zakresie. Wnioskodawca nie podał w konsekwencji, nawet w przybliżeniu, sum wydawanych na wyżywienie, środki czystości czy inne stałe opłaty. Rozbieżne są też kwoty miesięcznych dochodów małżonków, podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w porównaniu z przedłożoną później dokumentacją, przesłaną w wyniku wezwania. W formularzu PPF R.K. podał bowiem, iż jest zatrudniony w Korporacji Prawno Finansowej "F" Spółka Komandytowo Akcyjna oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim a jego miesięczny dochód wynosi 542,30 zł. Tymczasem w nadesłanym piśmie z dnia 14.10.2014r. miesięczny dochód określił on na poziomie 718 zł., podkreślając na tą okoliczność przelew na kwotę 718,93 zł., ujęty w wyciągu z rachunku prowadzonego przez mBank S.A. Zaznaczyć przy tym trzeba , że nadawcą przelewu był trzeci, niewymieniony, uprzednio podmiot - V. S.A. z W. Nieścisłości występują też w oświadczeniu wnioskodawcy, dotyczącym wynagrodzenia K. P. – K. W formularzu PPF R.K. podał iż wynosi ono 1 833,98 zł., miesięczne a przedłożone zaświadczenie, z dnia 28.08.2014r. określało przedmiotowe wynagrodzenie na sumę 2 091,17 zł., miesięcznie. Z przesłanego wyciągu z konta R.K. nr [...], prowadzonego przez mBank S.A. wynika ponadto, iż otrzymuje on stałe wpłaty od firmy: "V" (dowód : transakcja z dnia13.07.2014r. na kwotę 200 zł., transakcja z dnia14.07.2014r. na kwotę 400 zł., transakcja z dnia 21.07.2014r. na kwotę 620 zł., transakcja z dnia 21.08.2014r. na kwotę 464 zł.), mimo formalnego zawieszenia jej działalności ! Dokładna analiza przedmiotowego wyciągu wskazuje również, że konto nr [...] zasilane jest przelewami z innego, nieujawnionego, konta R.K. nr [...] (transakcja z dnia 01.08.2014r. na kwotę 98 zł., transakcja z dnia 23.08.2014r. na kwotę 54 zł., transakcja z dnia 21.08.2014r. na kwotę 2 068 zł.). Zgodnie natomiast z wymogami wystosowanego do strony skarżącej wezwania, wnioskodawca zobowiązany był przesłać stosowny wyciąg i z tego rachunku. Zauważyć też wypada, że K. P. – K. posiada kartę kredytową Santander Consumer Bank S.A., której limit zadłużenia wynosi 3 500 zł., z czego kwota 1 178,22 zł. możliwa jest do wydania. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji w/w okoliczności trzeba stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.