I SA/Kr 1657/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ś. i A.Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27.06.2014r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postepowanie egzekucyjne postanawia: wniosek oddalić Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" A.Ś. ur. w 1930r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną W.Ś. ur. w 1935r. Otrzymuje on emeryturę w wysokości 800 zł, miesięcznie, netto. Żona natomiast otrzymuje emeryturę w wysokości 1470 zł, miesięcznie, netto. Miesięczne wydatki strony skarżącej obejmują: opłatę za energię elektryczną – 250 zł., opłatę za gaz – 200 zł., opłatę za dostawę wody i odprowadzanie ścieków – 100 zł., opłatę za wywóz śmieci – 75 zł., podatek od nieruchomości - 75 zł., koszty lekarstw – 650 zł., opłatę za telefon – 100 zł., koszty środków czystości i higieny – 100 zł., koszty żywności – 750 zł. Strona skarżąca jest właścicielem: domu o pow. 160 m2, wybudowanego w 1980r, obciążonego hipoteką na kwotę 1 200 000 zł oraz działki położonej w K. o pow. 0,4187 ha, obciążonej hipoteką w wysokości 8 500 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W.Ś. i A.Ś.. Stąd też zostali oni wezwani do przedłożenia: - wyciągów z ich kont bankowych obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągów z ich lokat bankowych, - zeznań podatkowych W.Ś., A Ś, za 2015r. , - oświadczenia określającego czy W. Ś. jest wspólnikiem lub udziałowcem jakiejś spółki (jeżeli tak, należało podać dokładną jej nazwę i wysokość posiadanych w niej udziałów, akcji), - oświadczenia określającego czy A. Ś. jest wspólnikiem lub udziałowcem jakiejś spółki (jeżeli tak, należało podać dokładną jej nazwę i wysokość posiadanych w niej udziałów, akcji), - odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii) obejmujących nieruchomości będące własnością lub współwłasnością W.Ś., A.Ś., - dowodów przelewów, przekazów, emerytur W.S., A.Ś., za ostatni miesiąc, - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością W.S., A.Ś. (obejmującego ich markę i rok produkcji), lub o ich braku, - oświadczenia określającego czy małżonkowie prowadzą jakąś działalność gospodarczą, - oświadczenia określającego czy budynek pensjonatu w K. przynosi im jakieś dochody, jeżeli tak należy je dokładnie określić. Strona skarżąca nie nadesłała jednak po raz kolejny, w przedmiotowej sprawie, dokumentów źródłowych bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Nie odniosła się też w żaden sposób do przedmiotowego wezwania. Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby każdorazowo, rzetelnie, ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i wiarygodnymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te, na potrzeby konkretnej sprawy, powinien dostarczyć wnioskodawca, tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Stąd też, brak zaspokojenia żądania Sądu w przedmiocie przedłożenia dowodów uznanych przez ten Sąd za niezbędne w celu przyznania prawa pomocy prowadzi do niewykazania przez stronę istnienia w/w przesłanek, co w konsekwencji uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 14.01.2014 r., sygn. akt II FZ 1523/13). Niedopełnienie więc - nawet w części - obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia, uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 09.07.2014r., sygn. akt I OZ 539/14, por. też postanowienie NSA z dnia 29.01.2015r., sygn. akt II OZ 58/15, postanowienie NSA z dnia 02.09.2016r., sygn. akt II GZ 822/16, postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718).