I SA/Kr 363/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, z dnia 23.12.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata , radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, z dnia 23.12.2014r., nr 256/OR06/14, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.P. ur. w 1959r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.P. ur. w 1962r. , synem K.P. ur. w 1993r. oraz córkami : F.P. ur. w 1998r. i M.P. ur. w 2002r. W 2014r. J.P. uzyskał z różnych tytułów łączny dochód w wysokości 20 965,69 zł., przy przychodzie w kwocie 22 287,14 zł. Wnioskodawca oświadczył , iż ani on ani żona nie są nigdzie zatrudnieni i utrzymują się z gospodarstwa rolnego. Korzystają z pomocy społecznej oraz pomocy przyznanej im na odbudowę strat po powodzi. Jako miesięczne wydatki rodziny wymienione zostały :opłata za energię elektryczną - 215,41 zł. opłata za internet – 64,90 zł., koszty lekarstw – 120 zł., wydatki szkolne – 120 zł. Rodzina spłaca ponadto trzy kredyty, których miesięczne raty wynoszą :157 zł., 202 zł., 535 zł. J.P. jest właścicielem samochodu osobowego marki Citroen Xsara Picasso , rok prod. 2000 a oboje małżonkowie są współwłaścicielami, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości o pow. 48 300 m2, położonej w B., zabudowanej domem o pow. 96 m2. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne i nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Te natomiast są nieodzownym elementem analizy zebranego materiału, w ramach wpadkowego postępowania o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04). Podkreślić bowiem trzeba, że przy deklarowanym braku dochodów wnioskodawcy i jego małżonki rodzina miesięcznie wydaje ok. 1414,31 zł. (215,41 zł. + 64,90 zł. + 120 zł. + 120 zł. +157 zł.+ 202 zł. + 535 zł. = 1414,31 zł.) nie wliczając w to kosztów wyżywienia pięcioosobowej rodziny , kosztów paliwa i ubezpieczenia samochodu. Opisana sytuacja budzi więc poważne wątpliwości co do prawdziwości złożonych przez stronę skarżącą oświadczeń. Zwrócić należy natomiast uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Tak więc, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz kierując się zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy uznać należy, że wskazane wyżej okoliczności czynią zebrany materiał niekompletnym i mało wiarygodnym a więc niewystarczającym do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Postawa strony , która tak jak w tym wypadku, wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności , co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA , z dnia 11.01.2008r. , sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA , z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA , z dnia 28.06.2012r. , sygn. akt I FZ 210/12 ). Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast dopuszczalne (por. postanowienie NSA , z dnia 24.01.2011r. , sygn. akt II FZ 733/10). Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji , na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).