I SA/Kr 483/18

Straszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. .o. w K., w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa , z dnia 06.02.2018r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. .o. w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa , z dnia 06.02.2018r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka zajmuje się wynajmem nieruchomości i sprzedażą nieruchomości. Jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych na dzień 31.12.2017r. wynosiła [...] zł, z tego grunty i prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiły [...] zł, a środki trwałe w budowie opiewały na kwotę [...]zł. W ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł, przy przychodzie na poziomie [...] zł, a jej strata podatkowa wyniosła [...] zł, przy przychodzie w wysokości [...] zł. Saldo konta spółki w Alior Banku S.A. na dzień 04.06.2018r. wynosiło [...] zł, a saldo jej konta w Banku Gospodarstwa K. S.A. na dzień 09.02.2018r. wynosiło [...] zł. a na dzień 03.04.2018r. wynosiło [...] zł. Wysokość środków w kasie na dzień 05.07.2018r. określona została natomiast na [...] zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12). Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14). W rozpatrywanym przypadku spółka spełnia w/w kryteria tj. funkcjonuje w obrocie gospodarczym i nie ogłosiła upadłości czy likwidacji. Posiada środki trwałe znacznej wartości (96 651 121,44 zł), na kontach bankowych ma zgromadzone środki finansowe (85 306,72 zł i [...] zł) przekraczające wysokość wpisu od skargi w niniejszym postępowaniu (27 151 zł). Swobodnie nimi dysponuje, płacąc podmiotom prywatnym w ramach prowadzonej działalności sumy porównywalne z wpisem w niniejszej sprawie (por. transakcja z dnia 13.06.2018r. na kwotę [...]zł. na rzecz Firmy Handlowo Usługowej TBC T.Bogus z Balińska ). Trzeba natomiast podkreślić, iż zobowiązania prywatne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznymi, do których zaliczają się koszty sądowe. Odnosząc się natomiast, do kwestii poniesienia straty przez spółkę w ubiegłym roku, podkreślić należy, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. akt I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. akt II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20.01.201r. , sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20.01.2016r. , sygn. akt I GZ 889/15). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, pozbawione jest podstaw w rozpatrywanym przypadku. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369) orzeczono jak w sentencji.