I SA/Kr 524/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-12

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Niejasności dotyczące dochodów, brak pełnego wykazu wydatków oraz rozbieżności w adresach faktur uniemożliwiły sądowi rzetelną ocenę jego zdolności płatniczych i uzasadnienie przyznania pomocy.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł. Wnioskodawca przedstawił informacje o swojej sytuacji rodzinnej, dochodach z działalności gospodarczej i świadczeniach z ZUS, a także o posiadanych nieruchomościach i zadłużeniu alimentacyjnym. Sąd uznał, że przedstawione dane są niepełne i nie pozwalają na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.12.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.12.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B. W.ur. w 1964r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w T., Wydział I Cywilny, z dnia 28.05.2010r. (sygn. akt [...]) nastąpiło rozwiązanie jego małżeństwa z E.W.. Został on także zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz synów: D.W. ur. w 1997r., K.W. ur. w 2004r. oraz E. W. w kwotach po 1000 zł. na każdą z w/w osób. Wnioskodawca prowadzi "Firmę Handlowo – Usługową "B" W.B.", z której, jak podał, otrzymuje ok. 3000 zł., miesięcznie. Nadesłana "historia transakcji z rachunku", prowadzonego przez Deutsche Bank Polska S.A., wskazuje, że otrzymuje on ponadto świadczenia z ZUS, w różnych wysokościach : 1 331,27 zł. (przelew z dnia 27.02.2015r.), 574,95 zł., (przelew z dnia 06.03.2015r.), 362,71 zł. (przelew z dnia 20.03.2015r.), 967,56 zł. (przelew z dnia 10.04.2015r.), W 2014r. B.W. uzyskał dochód w wysokości 37 635,58 zł., przy przychodzie na poziomie 132 252,48 zł. Jest zadłużony w stosunku do Funduszu Alimentacyjnego na kwotę 11 235,34 zł. Na okoliczność wykazania miesięcznych wydatków wnioskodawca przedłożył fakturę za gaz, z dnia 08.05.2015r. na kwotę 170,36 zł., wystawioną na nabywcę – B. W. zam. ul. P., , fakturę za wodę, z dnia 13.04.2015r., na kwotę 185,31 zł., wystawioną na nabywcę – B. W. zam. ul. P., , fakturę za energie elektryczną, wystawioną również na nabywcę – B. W. zam. ul. P., a dotyczącą budynku mieszkalnego przy ul. K. ,. Zauważyć natomiast trzeba , że B. W. podał we wniosku o przyznanie prawa pomocy jako swój adres : ul. S., . Wnioskodawca jest wraz z E.W. współwłaścicielem, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej trzech nieruchomości, znajdujących się w Koszycach Wielkich: o pow. 0,11 ha, zabudowanej domem o pow. 150 m2, objętej kw [...], o pow. 0,11 ha, objętej kw [...] i o pow. 0,07 ha, objętej kw [...]. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne, przez co nie wskazują na wykazanie przez wnioskodawcę w/w przesłanek. B.W. oświadczył bowiem we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że jego jedynym źródłem dochodu jest działalność gospodarcza. Z nadesłanego jednak później dokumentu, z dnia 25.05.2015r. : "historia transakcji z rachunku", wystawionego przez Deutsche Bank Polska S.A. wynika natomiast, że skarżący otrzymuje ponadto świadczenia z ZUS, w różnych kwotach, których wcześniej nie ujawnił. Fakt ten uniemożliwia ustalenie rzeczywistego dochodu wnioskodawcy a co za tym idzie analizę jego zdolności płatniczych. Skarżący nie wywiązał się też w pełni z nałożonego na niego obowiązku tj. nie przesłał spisu miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami. Trzeba bowiem podkreślić, że przesłanie trzech w/w faktur nie stanowi wypełnienia tego obowiązku. W kontekście nadesłania w/w dokumentów zwrócić należy również uwagę na niejasności z nimi związane. Skoro bowiem, jak twierdzi wnioskodawca, prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, dziwny wydaje się fakt , że faktury te wystawione są na B.W. i dotyczą innego lokalu (- ów) niż lokal stanowiący jego miejsce zamieszania przy ul. S. Trudno więc zaliczyć, kwoty nimi objęte, do wydatków związanych z bieżącymi potrzebami wnioskodawcy, mieszkającego w innym miejscu niż wymienione w w/w fakturach. Tak więc, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny uznać należy, że wskazane wyżej okoliczności czynią zebrany materiał niekompletnym a więc niewystarczającym do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Postawa strony , która tak jak w tym wypadku, wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności , co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA , z dnia 11.01.2008r. , sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA , z dnia 09.02.2005r. , sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA , z dnia 28.06.2012r. , sygn. akt I FZ 210/12 ). Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast dopuszczalne (por. postanowienie NSA , z dnia 24.01.2011r. , sygn. akt II FZ 733/10). Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2 , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło