III SA/Kr 1699/21

WyrokWSA w Krakowie2022-10-04

Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Janusz Kasprzycki, Katarzyna Marasek-Zybura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt gminy ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do szkoły, gdy droga dziecka z domu do szkoły nie przekracza 4 km?
Ratio decidendi
Wójt gminy nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do szkoły, jeśli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie mieszka, nie przekracza odległości określonej w art. 39 ust. 2 Prawa oświatowego (4 km dla uczniów klas V-VIII). W takim przypadku gmina może, ale nie musi, zorganizować bezpłatny transport. Skarga została oddalona, ponieważ droga dziecka skarżącej wynosiła 3,8 km i była bezpieczna oraz publiczna.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy S. o zorganizowanie dowozu syna do szkoły podstawowej, wskazując, że nie może zapewnić dowozu osobiście. Wójt odmówił, wskazując, że droga dziecka do szkoły nie przekracza 4 km, co zwalnia gminę z obowiązku dowozu. Skarżąca złożyła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość odmowy i powołując się na orzecznictwo dotyczące obowiązku dowozu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na czynność Wójta Gminy S. z dnia 10 sierpnia 2021 r., znak: PSP.Z.1.4241.2021, w przedmiocie zorganizowanego dowozu dzieci do szkoły skargę oddala Wnioskiem z dnia 30 lipca 2021 r. M. S., zwana dalej skarżącą, zwróciła się do Wójta Gminy S. o zorganizowanie dowozu jej syna do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w Z. We wniosku podniosła, że nie jest zainteresowana zwrotem kosztów dojazdu, ponieważ nie jest w stanie zapewnić dziecku dowozu osobiście. W odpowiedzi na powyższy wniosek, czynnością z dnia 10 sierpnia 2021 r., znak: [...], Wójt Gminy S. poinformował skarżącą, że w roku szkolnym 2021/2022, podobnie jak w latach poprzednich, dowóz dzieci zamieszkałych w miejscowości D. odbywał się on będzie zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082; zwanej dalej Prawem oświatowym), zgodnie z którym: 1. Sieć publicznych szkół powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2 2. Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 1.3 km-w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych 2. 4 km-w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych 3. Jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka: 1. przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Przyjęta, od kilku lat forma organizacji dowozu dzieci polega na zwrocie kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej i wynika z zawartego kompromisu. Dyrektor po zakończonym miesiącu nauki wypłaca należną kwotę, poniesionych kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej na konto rodziców/opiekunów dziecka. Rodzice nie wnosili pisemnych ani ustnych zastrzeżeń do tej formy dowozu oraz do jej organizacji. Nadmieniam, że szkoła nie jest dysponentem żadnych środków transportowych i nie może zorganizować dowozu dzieci do szkoły w formie zaproponowanej przez skarżącą. Pismem z dnia 14 września 2021 r. skarżąca skierowała do Wojewody Małopolskiego ponaglenie dotyczące bezczynności Wójta Gminy S. w załatwianiu przedmiotowego wniosku o dowożenie ucznia do szkoły, uzasadniając to faktem, iż odpowiedzi na wniosek udzielił dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Z., a nie bezpośrednio Wójt Gminy S. Wojewoda Małopolski pismem z dnia 17 września 2021 r., znak: OK-1.144.7.2021, przekazał ponaglenie Wójtowi Gminy S. W odpowiedzi na ponaglenie Wójt Gminy S. pismem z dnia 23 września 2021 r., znak: [...], poinformował skarżącą, że dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Z. posiada kompetencje do składania oświadczeń woli w imieniu Gminy S. w kwestii organizowania dowozu uczniów, celem wypełniania przez nich obowiązku szkolnego, na podstawie udzielonego dyrektorowi pełnomocnictwa wynikającego z art. 47 ustawy o samorządzie gminnym, w powiązaniu z regulacją art. 39 ustawy Prawo oświatowe. Nadto, w piśmie tym organ poinformował skarżącą, że droga ucznia z domu do szkoły jest krótsza niż 4 kilometry – toteż nie zachodzi obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki. Na czynność Wójta Gminy S. z dnia 10 sierpnia 2021 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniosła w jej treści, że stanowisko organu zaprezentowane w piśmie z dnia 10 sierpnia 2021 r. pozostaje w sprzeczności z art. 39 Prawem oświatowym. Zgodnie z orzecznictwem sądowym jeśli rodzice zdecydują się na dowożenie dziecka i zapewnienie opieki w czasie przewozu, to gmina zostaje zwolniona z obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu pod warunkiem, że między gminą a rodzicami dojdzie do zawarcia umowy, o której mowa w art. 39 ust. 4 pkt 3 Prawa oświatowego. Innymi słowy, brak zawarcia umowy (niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy) aktualizuje obowiązek gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki, o których mowa w art. 39 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa oświatowego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt: II SA/Bk 698/19). Jeżeli zaś chodzi o treści zawarte w piśmie z dnia 23 września 2021 r., to wskazać należy następujący pogląd orzecznictwa: "Ustawodawca nie wskazał w przepisach ustawy Prawo oświatowe, że transport uczniów z domu do szkoły i z powrotem ma odbywać się najkrótszą drogą. Obowiązek gminy w tym zakresie realizuje się tylko w zorganizowaniu transportu uczniów na trasie dom-szkoła-dom" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt: II SA/Sz 743/19). Trasa na której dzieci mają przemieszczać się do i ze szkoły ma zapewniać im elementarne bezpieczeństwo, stąd też nie zawsze dla obliczania odległości z domu do szkoły należy brać pod uwagę drogę najkrótszą "geograficznie" a trasę która zapewnia dzieciom bezpieczną podróż do i ze szkoły. W konsekwencji rozstrzygnięcie Wójta z dnia 10 sierpnia 2021 r. jest sprzeczne z art. 39 Prawa oświatowego, ponieważ narzucało mi organizowanie przejazdu syna do szkoły we własnym zakresie, podczas gdy jest to obowiązek Wójta, od którego może się on zwolnić w sytuacji kiedy rodzice wyrażą wolę organizowania dzieciom transportu do szkoły sami za zwrotem kosztów. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu skargi organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, że syn skarżącej ma możliwość korzystania z istniejącej drogi gminnej D. – D.1 – I. (nr [...]) o nawierzchni asfaltowej będącej fragmentem ciągu komunikacyjnego z miejscowości D. do miejscowości Z. Od kilku lat Gmina S. podejmuje działania inwestycyjne mające na celu polepszenie przejezdności i zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników ww. drogi gminnej D. – D.1 - I. W 2020 r. wyasfaltowano odcinek o długości 420 mb., a we wrześniu 2021 r. zakończono asfaltowanie i oddano do użytku odcinek o długości 235 mb., dzięki czemu cała ta droga posiada obecnie nawierzchnię asfaltową. Nadto droga ta jest drogą o mniejszym natężeniu ruchu od innych alternatywnych połączeń - stąd też jej eksploatację należy ocenić jako bezpieczniejszą. Korzystanie z drogi gminnej skraca odległość z miejsca zamieszkania ww. ucznia do szkoły, do której uczęszcza, powodując, że odległość ta jest krótsza od określonej w przepisach prawa odległości, której przekroczenie zobowiązuje gminę do podjęcia działań związanych z dowożeniem ucznia do szkoły. Organ wskazał, że syn skarżącej uczęszcza aktualnie do klasy V Publicznej Szkoły Podstawowej w Z. i zamieszkuje w obwodzie tej szkoły. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych. Zgodnie natomiast z art. 39 ust. 3 pkt 1 tej ustawy cyt. "jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka przekracza odległości wymienione w ust. 2 – tym znajdującą zastosowanie w przedmiotowej sprawie - sprawie odległość 4 km - obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat – także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej". W celu ustalenia, czy droga uczniów zamieszkałych w D., a pośród nich droga syna skarżącej z domu do szkoły przekracza czy też nie przekracza 4 km - Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Z. dokonał, wykorzystując wskazania licznika samochodowego, pomiaru odległości miedzy innymi z domu ucznia (pod adresem D. [...]) do siedziby tej szkoły (pod adresem Z. [...]), korzystając z ww. drogi gminnej D. – D.1. – I. (nr [...]). Pomiar ten wykazał, że droga ucznia z domu do szkoły stanowi odległość 3,8 km, jest więc krótsza od określonej ustawowo odległości 4 km, której przekroczenie zobowiązuje gminę do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrotu kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Notatka służbowa z dnia 6 sierpnia 2021 r. z czynności pomiaru odległości, znajduje się w aktach sprawy. Ponadto ustalenie długości drogi dziecka z domu do szkoły, z wykorzystaniem ww. drogi gminnej przeprowadzono także w oparciu o wskazania na mapach w portalu internetowym: Google Maps (google.pl/maps): odległość - 3,7 km. Bezsporna jest więc okoliczność, że droga syna skarżącej, z domu do szkoły nie przekracza 4 km, w związku z czym Gmina S. nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka -stąd niezawodnie skarga jest niczym nieuzasadniona. Organ wyjaśnił nadto, że Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Z. na spotkaniu z rodzicami w dniu 2 września 2021 r., skierował do obecnych, w tym również skarżącej - oczekiwanie dostarczenia wypełnionego oświadczenia określającego odległość drogi z domu uczniów do Publicznej Szkoły Podstawowej w Z. - co miało związek z tematem zapewnienia transportu z domu do szkoły. Podkreślam, skarżąca takiego oświadczenia po dzień formułowania niniejszej odpowiedzi na skargę nie udzieliła. Odnosząc się orzecznictwa na które powołała się skarżąca organ wyjaśnił, że wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2019 r. , sygn. akt II SA/Bk 698/19, zapadł w odmiennych okolicznościach niż przedmiotowa sprawa. Syn skarżącej nie jest bowiem uczniem niepełnosprawnym, dlatego też kwestie dowożenia tego ucznia do szkoły nie są załatwiane na podstawie ww. przepisów, lecz na podstawie przepisu art. 39 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego, zgodnie z którym droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych. Z kolei w wyroku z dnia WSA w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 743/19, sąd wskazał, że "Ustawodawca nie wskazał w przepisach ustawy, że transport uczniów z domu do szkoły i z powrotem ma odbywać się najkrótszą drogą. Obowiązek gminy w tym zakresie realizuje się tylko w zorganizowaniu transportu uczniów na trasie dom - szkoła – dom". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest pismo Wójta Gminy S. z dnia 10 sierpnia 2021 r., znak: [...], o odmowie zapewnienia dziecku skarżącej bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że odmowa zapewnienia uczniom dojazdu do placówki oświatowej jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Taka odmowa niewątpliwie dotyczy bowiem uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego, do których z całą pewnością zaliczają się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082; zwanej dalej Prawem oświatowym). Akt ten ma jednocześnie charakter władczy, indywidualny i jest skierowana na zewnątrz struktur administracji gminnej, względem osoby wnioskującej o takie świadczenia. Jest ona zatem zaskarżalna skargą do sądu administracyjnego (por. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 270/17, w Szczecinie z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 775/07, w Olsztynie z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 149/08, w Warszawie z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 614/07 i z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 369/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga nie zasługiwała jednak na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego aktu stanowił art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082; zwanej dalej Prawem oświatowym). Zgodnie z ust. 1 art. 39 Prawa oświatowego sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. Ust. 2. art. 39 Prawa oświatowego stanowi zaś, że: Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 1) 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych; 2) 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych. W myśl ust. 3 art. 39 Prawa oświatowego jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka: 1) przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej; 2) nie przekracza odległości wymienionych w ust. 2, gmina może zorganizować bezpłatny transport, zapewniając opiekę w czasie przewozu. Jak wynika z kolei z art. 39a ust. 1 Prawa oświatowego obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. Stosownie do art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Z kolei w myśl art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego obowiązkiem gminy jest: 1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia; 2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą: a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Mając powyższe regulacje na względzie stwierdzić należy, że art. 39 ust. 3 Prawa oświatowego ma charakter legis generalis i dotyczy uczniów pełnosprawnych, korzystających ze szkół funkcjonujących w ramach gminnych sieci szkolnych. Drugi, art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego, jest lex specialis i dotyczy tylko uczniów niepełnosprawnych, objętych kształceniem specjalnym bądź też uczestniczących w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 36 ust. 17. Analiza przedstawionych regulacji, zwłaszcza art. ust. 3 art. 39 Prawa oświatowego, który w niniejszym stanie faktycznym sprawy administracyjnej miał zastosowanie, prowadzi do wniosków, że w przypadku ustalenia, iż droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka przekracza odległości wskazane w ust. 2 tego przepisu, to obowiązki gminy w zakresie zapewnienia uczniom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej placówki oświatowej mają charakter "zobowiązania przemiennego". Gmina ma wówczas obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu dziecka albo zwrócić koszty przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat także obowiązek zwrotu kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Oznacza, to że realizacja przez gminę jednej z alternatywnych powinności skutkuje wypełnieniem wskazanego obowiązku. W przypadku natomiast, gdy droga dziecka z domu do szkoły, w obwodzie której mieszka, nie przekracza odległości wskazanych w ust. 2 art. 39 Prawa oświatowego, gmina nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu, choć może taki bezpłatny transport zorganizować zapewniając również opiekę podczas przewozu. W rozpoznawanej sprawie nie ulega jednakże wątpliwości fakt, że skarżąca nie jest zainteresowana samodzielnym dowożeniem syna do szkoły. Wynika to wprost zarówno z treści wniosku skarżącej, jak i z treści skargi, w których to pismach procesowych skarżąca wskazała również przyczyny braku możliwości samodzielnego dowozu dziecka do szkoły - ucznia klasy V szkoły podstawowej. Skoro z materiału dowodowego niezbicie, w ocenie Sądu, wynika, że droga dziecka skarżącej – ucznia klasy V szkoły podstawowej - do szkoły – jest krótsza niż 4 km, to zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w takim przypadku, w świetle postanowień art. 39 ust. 3 pkt 2 Prawa oświatowego, Wójt nie miał obowiązku zapewnienia we własnym zakresie bezpłatnego transportu i opieki dziecka w czasie jego przewozu do szkoły. Argumenty podniesione w skardze nie zasługiwały więc na uwzględnienie. Trafnie bowiem zauważył organ, że przywołany przez skarżącą wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 698/19, zapadł w odmiennym stanie faktycznym, gdyż dotyczył niepełnosprawnego ucznia. Jeśli chodzi natomiast o drugi z podniesionych przez skarżącą argumentów, dotyczących drogi dziecka z domu do szkoły, to wskazać należy, że "drogą, o której mowa art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082), nie może być droga gruntowa, nieutwardzona, nieregularnie uczęszczana, składająca się ze skrótów prowadzonych przez tereny leśne i rolne, gdyż w określonych porach roku mogą być one niezdolne do użytku bądź też niebezpieczne. Musi to być również droga prowadząca z domu do szkoły ..." (por. wyrok WSA w Gdańsku7 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1104/21; LEX nr 3365094). Z materiału dowodowego sprawy bezsprzecznie wynika, że droga dziecka skarżącej do szkoły była mierzona od domu, w którym ono zamieszkuje, do szkoły podstawowej do której uczęszcza (zob., pismo procesowe organu z dnia 23 września 2021 r., k. 8 akt administracyjnych oraz protokół zestawień oświadczeń uczniów, wydruk z Google maps). Podniesiony w tym zakresie zarzut skarżącej, że to "najkrótsza droga", także nie zasługiwał na uwzględnienie. Odległość ta była mierzona drogą gminną, zapewniającą bezpieczne dotarcie dziecka do szkoły. Trudno przecież wymagać, by dziecko z domu do szkoły poruszało się okrężną drogą. Po drugie, trasa ta powinna przebiegać drogą publiczną, przy czym drogami publicznymi zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.) są drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne.(zob. M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II; komentarz do art. 39a Prawa oświatowego w LEX/elektr.). Skarżąca nie przedstawiła też żadnych dowodów podważających ustalenia organu co do przekroczenia odległości drogi dziecka skarżącej z domu do szkoły, w której obwodzie mieszka, wskazanej w art. 39 ust. 3 pkt 2 Prawa oświatowego. Nie bez znaczenia dla prawidłowej wykładni art. 39 Prawa oświatowego, jest również fakt, że rodzice dzieci (opiekunowie prawni) podjęli taką decyzję w większości – zapewnienia dowozu dzieci z domu do szkoły we własnym zakresie, co zobowiązuje gminę do zawarcia umowy. Zawarcie jej powoduje, że gmina zobowiązana jest wówczas do zwrotu zryczałtowanych kosztów dowozu, na zasadach określonych w tej umowie, na podstawie art. 39a Prawa oświatowego. Zauważyć też należy, że odległości minimalne drogi z domu do szkoły, wskazane w art. 39 ust. 2 Prawa oświatowego jednocześnie nie wykluczają możliwości sprecyzowania odległości minimalnej z domu do najbliższego przystanku komunikacji publicznej (odległości będącej jedynie częścią drogi z domu do szkoły) oraz umożliwiają samodzielnie regulowanie tych kwestii celem zapewnienia bezpłatnego transportu albo zwrotu kosztów przejazdu organom samorządu gminnego w ramach przysługującej im zasady samodzielności wyrażonej w art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559). Taką konkluzję można bowiem wyprowadzić zarówno z uchwały 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 3/13, a także wyroku NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 91/17 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn., akt II SAB/Wa 799/16 (CBOSA). W powołanej uchwale NSA wprost stwierdził, że gminy mogą realizować swój obowiązek dowożenia dzieci do szkół podstawowych i gimnazjów, określony w art. 17 ust. 3 ustawy, w ten sposób, iż zorganizują miejsca zbiórek, z których dzieci są przewożone do szkoły pod warunkiem, że miejsca te nie będą znajdowały się w większej odległości od ich domów, niż określone w art. 17 ust. 2 ustawy (obecnie art. 39 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo oświatowe).mogą realizować swój obowiązek dowożenia dzieci do szkół podstawowych i gimnazjów, określony w art. 17 ust. 3 ustawy, w ten sposób, iż zorganizują miejsca zbiórek, z których dzieci są przewożone do szkoły pod warunkiem, że miejsca te nie będą znajdowały się w większej odległości od ich domów, niż określone w art. 17 ust. 2 ustawy (obecnie art. 39 ust. 2 Prawa oświatowego). Sąd uznał więc, że zaskarżona czynność z zakresu administracji publicznej odpowiada prawu. Organ nie naruszył bowiem ani przepisów postępowania ani prawa materialnego – Prawa oświatowego - w stopniu skutkującym stwierdzeniem jej bezskuteczności, jak stanowią to postanowienia art. 146 § 1 P.p.s.a. Z powyższych przyczyn skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło