I SA/Łd 374/16
WyrokWSA w Łodzi2016-07-20
Skład orzekający: Cezary Koziński, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 70 § 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, poprzez jej wydanie po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a także poprzez łączne zastosowanie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. do niepodzielnego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza art. 70 § 1 O.p., ponieważ została doręczona stronie po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2010 r. Ponadto, organ odwoławczy naruszył art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. oraz zasadę dwuinstancyjności, łącząc niedopuszczalnie dwa rodzaje rozstrzygnięć (umorzenie i utrzymanie w mocy) w odniesieniu do niepodzielnego zobowiązania podatkowego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2010 r. Organ pierwszej instancji określił spółce zobowiązanie podatkowe w kwocie 53.253,00 zł, opodatkowując m.in. budowle o wartości 1.633.816,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części i umorzyło postępowanie co do kwoty 10.308,00 zł, a w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym m.in. wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia oraz błędne opodatkowanie linii kablowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Referent stażysta Jakub Zegarlicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r.. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 2735 (dwa tysiące siedemset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A S.A. (wcześniej B S.A.) z siedzibą w W. od decyzji Burmistrza Ł. z [...] września 2015 r. znak [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 53.253,00 zł: 1) uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 10.308,00 zł i w tej części umorzyło postępowanie; 2) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 42.945,00 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że 18 stycznia 2010 r. podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości za 2010 r. na kwotę 34.584,00 zł, przedstawiając do opodatkowania: 4.558,50 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 52,00 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, 1.787,25 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości 15.585,00 zł.
Organ zwrócił uwagę, że podatnik deklarował we wcześniejszych latach radykalnie odmienną wartość budowli podlegających opodatkowaniu. W 2007 r. deklarował zatem budowle o wartości 1.633.816 zł, w 2008 r. – o wartości 910.324 zł, natomiast w 2009 r. – o wartości 922.443,00 zł. Ponadto 16 lutego 2009 r. podatnik złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2009 r. deklarując do opodatkowania między innymi: budowle o wartości 922.443,00 zł za styczeń 2009 r., a za okres od lutego do grudnia 2009 r. – o wartości 0 zł, w związku ze sprzedażą na rzecz C Sp. z o.o. budowli podlegających podatkowi. Dyrektor wskazał dalej, że Burmistrz Ł. zakwestionował prawidłowość rozliczenia za 2008 r. i decyzją z [...] lutego 2009 r. znak [...] określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 65.483,00 zł, opodatkowując w szczególności budowle o wartości 1.633.816 zł. Decyzja ta nie została zaskarżona przez podatnika i stała się ostateczna.
Przechodząc do rozliczenia za 2010 r. organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pismem z 30 lipca 2014 r. Burmistrz Ł. wezwał podatnika do skorygowania deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za ten okres, a następnie postanowieniem z [...] września 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe. W jego toku wezwał stronę do wyjaśnienia przyczyn zmiany wartości budowli podlegających opodatkowaniu, a następnie także do przedstawienia uwierzytelnionej kopii części ewidencji środków trwałych w zakresie w jakim obejmuje ona dane dotyczące linii kablowych oraz kanalizacji kablowej zlokalizowanej na terenie gminy, w szczególności dane dotyczące ich wartości na potrzeby obliczenia podatku od nieruchomości, a także do wyjaśnienia jaką wartość stanowią poszczególne rodzaje przedmiotów opodatkowania wykazane w deklaracji na 2010 r. W odpowiedzi spółka wskazała, że w wyniku analizy dokonanej przed sporządzeniem deklaracji podatkowej, wyodrębnione zostały tylko obiekty, które są obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i te właśnie zadeklarowano do opodatkowania. Spółka nie sporządziła natomiast zestawienia obiektów nieuwzględnionych w deklaracji, a które były w jej ocenie nieprawidłowo ujmowane w latach wcześniejszych. W załączeniu Spółka przesłała nośnik danych w postaci płyty CD zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych gr. 2 KŚT i gr. 6 KŚT dla obszaru, w obrębie którego położone jest Miasto Ł. W dalszym piśmie spółka wyjaśniła, że sporządziła zestawienie obiektów nieuwzględnionych w deklaracji, a które były nieprawidłowo ujmowane w latach wcześniejszych, a ich wartość na terenie Miasta Ł. wynosiła 118.706,23 zł.
Decyzją z [...] września 2015 r. Burmistrz Ł. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 53.253,00 zł, opodatkowując między innymi budowle o wartości 1.633.816,00 zł.
Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że jest ono częściowo zasadne. Jako podstawę prawną decyzji wskazano między innymi: art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.), a także art. 1a ust. 1 pkt 1–5, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b i pkt 3 oraz art. 6 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 849; dalej: u.p.o.l.),
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że od 2008 r. spóła przestała traktować linie kablowe jako budowle i ujmować je w deklaracjach podatkowych. W tym roku zgłosiła do opodatkowania budowle o wartości 910.324,00 zł i nie deklarowała żadnych zmian w swoim majątku w stosunku do 2007 r. Skoro zatem w deklaracji za 2007 r. zgłoszono budowle o wartości 1.633.816 zł, to różnica pomiędzy kwotami wykazanymi w deklaracjach za 2007 i 2008 r. (723.492 zł) stanowiła wartość linii kablowych. Wartość tę przyjęto również w rozliczeniu za 2010 r. ponieważ spółka nie wykazała, że wartość budowli w zakresie linii kablowych zmieniła się w latach 2009–2010 w stosunku do tego co deklarowano w 2008 i 2007 r. Spółka zmieniła tylko ocenę prawną linii kablowych.
Kolegium zwróciło dalej uwagę na zawartą pomiędzy podatnikiem a C Sp. z o.o. umowę sprzedaży i leasingu zwrotnego z [...] stycznia 2009 r., na mocy której spółka C stała się właścicielem kanalizacji kablowej, natomiast podatnik pozostał właścicielem kabli umieszczonych w tej kanalizacji.
W swojej decyzji Burmistrz Ł. nie uwzględnił tej zmiany. Ponadto nie uwzględnił zmiany ustawowej, polegającej na dodaniu w art. 3 Prawa budowlanego, ustępu 3a, który definiując pojęcie "obiekt liniowy" (a do tego rodzaju obiektów zaliczyć należy sieci telekomunikacyjne) wyraźnie wyłączył z tego pojęcia kable zainstalowane w kanalizacji kablowej. Od 17 lipca 2010 r. kable takie nie stanowią zatem, z mocy wyraźnej regulacji ustawowej, budowli podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Ostatecznie organ pierwszej instancji opodatkował budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 1.633.816,00 zł podczas gdy, zdaniem Kolegium, należało w okresie styczeń–lipiec 2010 r. przyjąć wartość 739.077,00 zł (723.492 zł jako wartość linii kablowych oraz 15.585,00 zł jako wartość budowli zadeklarowanych przez stronę w 2010 r.), natomiast w okresie sierpień–grudzień 2010 r. deklarowaną przez podatnika kwotę 15.585.00 zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że po korekcie deklaracji za 2007 r. spółka nie deklarowała zmian w zakresie podstawy opodatkowania dotyczącej budowli (w zakresie wartości linii kablowych), a zatem – zdaniem organu – zmiany takie nie następowały. W związku z tym organy podatkowe były uprawnione do przyjęcia, że wartość linii kablowych w 2010 r. wyniosła 910.324,00 zł. Kolegium wskazało, że spółka nie przedstawiła żadnego, wiarygodnego dowodu na inną wartość tych linii. Za niewiarygodny w zakresie wartości budowli w 2010 r. uznano w szczególności dowód z płyty CD mającej zawierać wyciąg ze środków trwałych. Kolegium wskazało, że z dowodu tego nie wynikało jaka była wartość budowli spółki w 2010 r. z uwzględnieniem linii kablowych w kanalizacji kablowej. Spółka znając wartość wszystkich swoich obiektów (niezależnie od różnicy w ich kwalifikacji jako budowli) nie przedstawiła ich wartości na terenie Gminy Miasta Ł. wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r., pomimo wyraźnego w tym zakresie wezwania ze strony organu pierwszej instancji. Wartości tej nie przedstawiono także w toku postępowania odwoławczego. W konsekwencji organy podatkowe uznały za uprawnione posłużenie się danymi wynikającymi z deklaracji podatkowych za wcześniejsze okresy.
Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji w zakresie opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawyżył opodatkowaną powierzchnię o 8,50 m2, zaliczając do niej powierzchnię zajętą pod kabiny i półkabiny, w stosunku do których nie został ustalony właściciel. W tym przypadku nie można było domniemywać, że tym właścicielem była spółka, Skarb Państwa czy też jednostka samorządu terytorialnego, tym bardziej, że za 2008 i 2007 r. spółka tych powierzchni gruntów w ogóle nie deklarowała. Na koniec organ odwoławczy wskazał na zawyżenie powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, poprzez wliczenie (zgodnie z deklaracją podatnika) powierzchni 4,25 m2 kabin (budek telefonicznych) i półkabin, które nie były budynkami i nie były też deklarowane przez spółkę w latach 2007–2008.
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania organ pierwszej instancji dokonał w części błędnych ustaleń faktycznych zarówno w zakresie opodatkowania gruntu, budynków i budowli. W ten sposób powstała różnica w kwocie 10.308,00 zł pomiędzy prawidłową kwotą 42.945,00 zł wynikającą z tej decyzji, a kwotą 53.253,00 zł wynikającą z decyzji organu pierwszej instancji. W tej sytuacji – zdaniem Kolegium – należało zastosować art. 208 § 1 O.p. i umorzyć postępowanie co do bezzasadnie określonej części zobowiązania podatkowego.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika A SA, który wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
(1) art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. przez wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie nieodpowiadające wynikającemu z przywołanych w tych przepisach zakresowi kompetencji organu odwoławczego; zdaniem skarżącego łączne zastosowanie tych przepisów w jednej decyzji było niedopuszczalne;
(2) art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 193 O.p. przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co było konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza zaniechania przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych;
(3) art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo że w 2010 r., ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywała się, nie stanowiły one dla skarżącej budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim zauważyć należy, że zobowiązanie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, uległo przedawnieniu. W myśl art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. osoby prawne są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku do nieruchomości za 2010 r. upływał zatem z końcem roku 2015 r. Decyzja organu pierwszej instancji określająca zobowiązanie podatkowe została wydana i doręczona stronie przed jego upływem. Decyzja organu odwoławczego została wydana [...] grudnia 2015 r., jednakże doręczono ją stronie dopiero [...] lutego 2015 r. Zdaniem sądu istotna jest – przy zobowiązaniu powstającym, jak w niniejszej sprawie, w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. – data doręczenia decyzji organu odwoławczego, nie zaś data jej wydania. W uchwale NSA z 29 września 2014 r., II FPS 4/13 (dostępna: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA) stwierdzono, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.).
Decyzja organu odwoławczego została wydana przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 O.p. Data wydania decyzji jest niezbędnym elementem decyzji podatkowej (art. 210 § 1 pkt 2 O.p.). Wynika z niej, jaki stan faktyczny i prawny został uwzględniony przy jej wydawaniu. Skoro decyzja była wydana w grudniu 2015 r., to możliwe było jej wydanie, zobowiązanie podatkowe nie wygasło jeszcze wówczas w wyniku przedawnienia, a organ nie był uprawniony bądź zobowiązany do antycypowania, że decyzji nie uda się doręczyć przed upływem terminu przedawnienia. Tym samym nie był zobowiązany do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Data wydania decyzji nie jest jednak równoznaczna z momentem, od którego decyzja wywiera skutki prawne. Zgodnie z art. 212 O.p., poza wyjątkiem, dotyczącym decyzji, o których mowa w art. 67d, decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia stronie. Dopiero od tego momentu wywiera skutki prawne. Do momentu doręczenia decyzja może być zmieniona bez konieczności wdrożenia procedur prawnych dotyczących zmiany lub uchylenia decyzji. Dopóki zatem decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w wysokości innej niż zadeklarowana przez podatnika nie zostanie doręczona jej adresatowi, obowiązuje domniemanie, że podatnik prawidłowo określił w deklaracji zobowiązanie i podatek do zapłaty (art. 21 § 5 O.p.). Dla ustalenia, czy skutek decyzji w postaci określenia zobowiązania podatkowego nastąpił przed upływem terminu przedawnienia, istotna jest zatem data doręczenia decyzji, a nie data jej wydania (por. wyroki NSA z 22 kwietnia 2014 r., II FSK 2466/14, z 6 maja 2015 r., II FSK 333/14, z 15 kwietnia 2016 r., II GSK 1214/14, czy z 9 czerwca 2016 r., II FSK 1683/14; dostępne w CBOSA).
Ostatecznie zatem zaskarżona decyzja narusza art. 70 § 1 O.p. i już z tego powodu podlega uchyleniu.
Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu także z uwagi na naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. W punkcie wyjścia wskazać należy, że zobowiązanie podatkowe określonego podatnika za ściśle wskazany okres rozliczeniowy, jest za swej natury niepodzielne. Organ podatkowy określa zatem jedno zobowiązanie niezależnie od tego czy uwzględnia wszystkie koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym, czy akceptuje skład i wartość majątku wchodzącego w skład spadku w podatku do spadków i darowizn, czy też uwzględnia wszystkie dostawy stwierdzone fakturami przedstawionymi do rozliczenia w podatku od towarów i usług. Podobnie, wymierzając zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości organ podatkowy wydaje jedno rozstrzygnięcie, mimo że przedmiotem opodatkowania jest grunt wraz z położonymi na nim budynkiem i budowlą. Dlatego organ podatkowy wymierzy jedno zobowiązanie w podatku od nieruchomości także wtedy, gdy uzna, że jeden z tych elementów wyłączony jest z opodatkowania. Zasada ta dotyczy również postępowania odwoławczego. Wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy musi zadecydować które z rozstrzygnięć opisanych w art. 233 O.p. chce zastosować. Łączne zastosowanie dwóch rozstrzygnięć co do tej samej podstawy opodatkowania jest niedopuszczalne. Jeżeli zatem organ drugiej instancji ustali, że podstawa opodatkowania jest inna niż ustalona przez organ pierwszej instancji, wymierza zobowiązanie podatkowe według właściwej podstawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję popadł zatem w sprzeczność umarzając postępowanie co do określonej kwoty zobowiązania i utrzymując decyzję organu pierwszej instancji co do innej kwoty. Organ odwoławczy naruszył przy tym nie tylko art. 233 § 1 pkt 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., ale również zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p.), polegającą między innymi na tym, że złożenie odwołania zobowiązuje organ do ponownego, samodzielnego rozpoznania sprawy i określenia zobowiązania podatkowego, nie zaś wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Wspomniane naruszenie przepisów postępowania miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, skoro organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie poza swoimi kompetencjami i wewnętrznie sprzeczne.
Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty skargi. Z uwagi na stwierdzenie przedawnienia, sąd wskazuje tylko podstawowe argumenty przemawiające za ich nietrafnością.
Bezzasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 193 O.p. poprzez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli. Przyczyn tego uchybienia strona skarżąca upatruje w tym, że organy podatkowe nie przeprowadziły ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza zaniechały przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z ewidencji środków trwałych.
W tym miejscu przypomnieć należy, że podstawę opodatkowania budowli stanowi wartość początkowa ustalona na potrzeby amortyzacji w oparciu o ewidencję środków trwałych, co wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 16a i zał. Nr 1 do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r., Nr 54 poz. 654 ze zm.) – zob. L. Etel i S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe, Dom. Wyd. ABC 2003 r., str. 65 i 66; L. Etel, Podatek od nieruchomości rolny i leśny, Wyd. C.H. Beck 2005 r., str. 101-103. Dla ustalenia wartości podstawy opodatkowania budowli nie są brane pod uwagę zmiany wartości środka trwałego wynikające z tytułu dokonywania od nich odpisów amortyzacyjnych (por. wyrok NSA z 18 lutego 2014 r., II FSK 470/12, a także wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r., II FSK 2027/09, CBOSA). W sytuacji gdy znana jest organom podatkowym wartość początkowa budowli oraz zakres zmian w środkach trwałych, które mogły mieć wpływ na tę wartość, a wiedza ta wynika wprost z deklaracji i oświadczeń strony, szczegółowa (i w istocie ponowna) analiza ewidencji środków trwałych jest zbędna. Wiedzę co do wartości początkowej budowli organ może uzyskać między innymi opierając się na złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości (por. wyrok WSA w Łodzi z 18 czerwca 2014 r., I SA/Łd 522/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Deklaracja taka stanowi formę oświadczenia wiedzy i służy przede wszystkim ustaleniu przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania. Wynikające z niej domniemanie prawne, że podatek obliczony w deklaracji jest podatkiem, który w podanej przez podatnika wysokości powinien być zapłacony, jest jednak domniemaniem wzruszalnym. W sytuacji gdy wartość budowli podana w deklaracji za dany rok podatkowy zmienia się w stosunku do podanej za rok wcześniejszy tylko dlatego, że podatnik dokonuje odmiennej subsumcji identycznego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego, wystarczającym dowodem przeciwnym, zgodnie z art. 181 O.p., są deklaracje na podatek złożone za lata poprzedzające.
W niniejszej sprawie wartość początkową budowli pozostałych we władaniu podatnika można było ustalić analizując jego deklaracje podatkowe za 2007 i 2008 r., a także wyjaśnienia udzielane w toku postępowania. W wyniku umowy ze spółką C podatnik pozbył się zatem części posiadanych środków trwałych, pozostawiając w zasadzie jedynie linie kablowe. Posługując się zatem wartością budowli zadeklarowaną w 2007 r. organ podatkowy mógł przyjąć prawidłową wartość budowli dla potrzeb ustalenia wielkości podstawy opodatkowania w 2010 r. Zbędne było tym samym poszukiwanie wartości linii telekomunikacyjnych w ewidencji środków trwałych, tym bardziej, że materiał przedstawiony przez podatnika w istocie uniemożliwiał dokonanie przydatnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. W konsekwencji bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia tych przepisów postępowania podatkowego, które wskazują zasady gromadzenia materiału dowodowego i jego należytej oceny, a w konsekwencji – które służą prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego sprawy (art. art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 193 O.p.). Nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia art. 210 § 4 O.p., skoro uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wszystkie formalne wymogi wynikające z art. 210 O.p.
Przechodząc na zakończenie do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to jest: art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przez obciążenie podatkiem od nieruchomości samych linii telekomunikacyjnych kablowych położonych w kanalizacji kablowej, sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wyrażony już w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym zmiana właściciela jednego z elementów sieci technicznej nie zmienia charakteru tej budowli; dalej mamy bowiem do czynienia z przewodami telekomunikacyjnymi ułożonymi w kanalizacji kablowej tworzącymi całość techniczno-użytkową. Okoliczność zbycia kanalizacji kablowej na rzecz innego podmiotu, przy jednoczesnym pozostawieniu linii kablowych w rękach skarżącej spółki, nie oznacza, że przestała istnieć całość techniczno-użytkowa pomiędzy tymi liniami kablowymi a kanalizacją kablową, w której zostały umieszczone. Czynność ta nie prowadzi do wyłączenia z opodatkowania części budowli tylko dlatego, że wspomniana budowla nie jest już własnością jednego podmiotu. Powyższy pogląd został wyrażony między innymi w wyrokach z 3 czerwca 2015 r., I SA/Łd 288/15, z 14 października 2015 r., I SA/Bk 277/15, z 10 listopada 2015 r., I SA/Rz 289/15, z 25 listopada 2015 r., I SA/Kr 1459/15, z 10 lutego 2016 r., I SA/Łd 1310/15, a także dwóch wyrokach NSA z 14 czerwca 2016 r., II FSK 3608/15 i II FSK 3128/15 (dostępne w CBOSA).
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a.
J.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło