III SA/Łd 178/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. k.p. I. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W skardze tej skarżący zawarł też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że cofnięte w wyniku wykroczenia uprawnienia do kierowania samochodem są mu niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Skarżący pracuje w systemie 3 zmianowym i równocześnie się kształci, stąd też bardzo dużo czasu poświęca na dojazdy między pracą, domem a szkołą. Dlatego choćby chwilowa utrata uprawnień do kierowania samochodem spowoduje, że z części planów i zajęć skarżący i jego partnerka życiowa będą musieli zrezygnować, co w trudnej sytuacji na rynku pracy doprowadzi do utraty pracy i braku możliwości awansu społecznego. Ponadto z uwagi na planowane założenie rodziny i poczęcie dziecka, posiadanie uprawnień do kierowania samochodem jest dla skarżącego konieczne. Wobec zgromadzonych dotychczas dowodów w sprawie istnieje duże prawdopodobieństwo, że do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji doszło z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, a przedstawione w skardze okoliczności wywołują wątpliwości, co do zasadności wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także nadania tej ostatniej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z uwagi na to, że jako podstawę swojego wniosku skarżący wskazał art. 61 tak § 2, jak i § 3 p.p.s.a. zauważyć trzeba, że art. 61 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia skargi: na decyzję lub postanowienie – organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (pkt 1); na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – właściwy organ może, z urzędu lub na wniosek skarżącego, wstrzymać wykonanie aktu lub czynności w całości lub w części (pkt 2); na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz na akty terenowych organów administracji rządowej – właściwy organ może, z urzędu lub na wniosek skarżącego, wstrzymać wykonanie uchwały lub aktu w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie (pkt 3). Przepis ten reguluje zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji lub postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, uchwał oraz aktów prawa miejscowego wydanych przez organ administracji publicznej i to w ściśle określonych ramach czasowych, tj. do czasu przekazania skargi sądowi. Tymczasem w niniejszej sprawie nastąpiło już przekazanie skargi. Na obecnym etapie postępowania ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może opierać się wyłącznie na podstawie prawnej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05; z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04; z dnia 3 lipca 2012r., II OSK 1438/12). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011r., II FZ 17/11; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010 r., s. 206 w. 10). Zdaniem Sądu skarżący nie przedstawił żadnych, konkretnych argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się jedynie w ogólnikowy sposób na ewentualne, bliżej niesprecyzowane utrudnienia w codziennej egzystencji, jak można się jedynie domyślać związane z dojazdami do pracy, domu i szkoły, mogące w przekonaniu skarżącego spowodować konieczność rezygnacji z części nieokreślonych planów i zajęć skarżącego oraz jego partnerki życiowej, a konsekwencji "utratę pracy" i "brak możliwości awansu społecznego". Skarżący nie wyjaśnił przy tym z jakich względów utrata przez niego uprawnień do kierowania pojazdami życiowymi mogłaby wpłynąć na sytuację jego partnerki życiowej, czy posiada ona uprawnienia do kierowania pojazdami, czy też nie, nie wyjaśnił na czym polega jego praca i dlaczego utrata uprawnień do kierowania pojazdami może spowodować jej utratę. Skarżący nie wykazał zatem żadnych okoliczności mogących świadczyć o istniejącej potencjalnie możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Ewentualne, nieskonkretyzowane utrudnienia w życiu codziennym, a tym bardziej odnoszące się do sytuacji przyszłej i niepewnej (planowanie założenia rodziny i poczęcie dziecka), "brak możliwości awansu społecznego" związane z wykonaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie przesądzają o spełnieniu omówionych wyżej przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku. Tymczasem decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony, a jej podjęcie wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014r., I OZ 1215/13). Wadliwości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej wskazane w skardze, mające w przekonaniu skarżącego uzasadniać jej uwzględnienie, pozostają bez wpływu na ocenę zasadności wniosku. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd ocenia bowiem jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje wówczas oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. np. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008r., I OZ 410/08 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005r., II OZ 513/05). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). Nadto należy zauważyć, że w przepisie art. 61 § 4 p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., sygn. akt II FSK 1549/09). Samo zaś wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 61 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. k.p.