III SA/Łd 93/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.Cz. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] o wymierzeniu P.M. kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że istnieje ryzyko utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody, co może prowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla skarżącego i jego rodziny. Jego dochody wyniosły w 2016 r. – 242 773,31 zł, miesięcznie około 20 200 zł, w 2015 r. – 102 802,54 zł, miesięcznie około 8 500 zł, w 2014 r. – 118 939,59 zł, miesięcznie około 9 900 zł. Zdaniem skarżącego, wymienione kwoty nie pokazują jednak stanu finansowego skarżącego i jego rodziny, gdyż nie uwzględniają wydatków związanych z zapewnieniem dobrobytu rodzinie. Utrzymuje dwójkę dzieci w wieku wczesnoszkolnym – 6 i 9 lat, a wychowanie dzieci niewątpliwie wiąże się z niemałym nakładem finansowym. Żona skarżącego od połowy 2008 r. nie pracuje. Ponadto, comiesięczne wydatki oprócz zaspokajania podstawowych potrzeb stanowi opłacanie rat leasingowych w wysokości 1 558,28 zł. Wysokość podatku od nieruchomości w wymiarze rocznym wynosi 5 988 zł. W dniu 20 października 2014 r. zaciągnął kredyt inwestycyjny w wysokości 384 152 zł, a spłata rat kredytowych znacznie obciąża budżet rodzinny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł. Skarżący powołał się na określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ale nie wykazał, aby jego sytuacja spełniała zakres co najmniej jednej z nich. Wysokość udokumentowanych przez skarżącego dochodów od 2014 r. systematycznie wzrasta i w 2016 r. miesięcznie wynosiła 20 200 zł, czyli 5 050 zł na 1 osobę (z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że rodzina skarżącego jest 4 osobowa)., a więc przekroczyła przeciętne miesięczne wynagrodzenie (4 530,47 zł – obwieszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 stycznia 2018 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w 2017 r. opubl. w Dz. Urz. GUS. z 2018 r., poz. 3 z dnia 19 stycznia 2018 r.), nie wspominając już o minimum socjalnym i minimum egzystencji (według informacji Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z dnia 31 marca 2017 r. o poziomie minimum socjalnego w 2016 r. i o poziomie minimum egzystencji w 2016 r. w gospodarstwie pracowniczym 4-osobowym minimum socjalne wynosiło 3 489,28 zł, na 1 osobę 872,32 zł, zaś minimum egzystencji wynosiło 1 888,14 zł, na 1 osobę 472,04 zł). W kwestii zobowiązania kredytowego i rat leasingowych, na których znaczną wysokość skarżący się powołuje, wskazać trzeba, że zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, jakimi są kary administracyjne. Ponadto uzyskanie znacznej kwoty kredytu inwestycyjnego w wysokości 384 152 zł oraz leasingu wiąże się z tym, że skarżący musiał wykazać się wysoką zdolnością kredytową. Nie można się zatem zgodzić się z takim zapatrywaniem skarżącego, jakoby sama wysokość nałożonej na niego kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł miała prowadzić do wystąpienia ryzyka utraty płynności finansowej, wyrządzenia znacznej oraz nieodwracalnej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji i dalej idących negatywnych dla skarżącego i jego rodziny skutków. Należy zauważyć, że samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Poza tym nawet faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie wskazuje się, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; z 13 czerwca 2017 r., II FZ 315/17; z 29 listopada 2017 r., II FZ 608/17). W świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych obejmują egzekucję: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości (art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zasadą postępowania egzekucyjnego jest ta właśnie kolejność stosowania środków egzekucji. Są one bowiem uszeregowane od najmniej do najbardziej dolegliwego. Skarżący natomiast nawet nie wskazał, że takie postępowanie egzekucyjne już się toczy. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.