III SA/Lu 300/17
WyrokWSA w Lublinie2017-12-12
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Grzegorz Grymuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu prawa jazdy kategorii C, jeśli właścicielowi orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i D, mimo że kategoria C nie została bezpośrednio objęta zakazem sądu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu prawa jazdy kategorii C, ponieważ zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B skutkuje niemożnością wydania lub zwrotu prawa jazdy również w zakresie innych kategorii, w tym C, w okresie obowiązywania zakazu. Przepis ten ma na celu ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym i jest zgodny z Konstytucją.Stan faktyczny
Skarżący E. A. złożył wniosek o zwrot prawa jazdy kategorii C po tym, jak prawomocnym wyrokiem sądu został objęty zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B i D. Organ I instancji odmówił zwrotu prawa jazdy kategorii C, powołując się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, konstytucyjnych zasad oraz rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania E. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt III K 62/17, Sąd Rejonowy [...] orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kategorii B i D na okres 5 lat.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B i D zgodnie z wyżej wymienionym wyrokiem Sądu Rejonowego.
W dniu 6 kwietnia 2017 r. strona złożyła wniosek o zwrot prawa jazdy w zakresie kategorii C. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Prezydent Miasta [...] odmówił zwrotu prawa jazdy kategorii C powołując się na przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 978, ze zm.; dalej jako: u.k.p.), które uniemożliwiają wydanie prawa jazdy kategorii C osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienia w zakresie praw jazdy kat. B i D.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Stwierdził, że to sąd powszechny, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Organ, do którego przesłano orzeczenie, stosownie do 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydawać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym, niż to orzeczono w prawomocnym wyroku sądu powszechnego, gdyż narusz to art. 10 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zdaniem strony odmowa wydania prawa jazdy kategorii innych niż przewidziane w wyroku sądowym prowadzi do niedopuszczalnej zmiany przez organ administracji prawomocnego wyroku sądowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium powołało się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami, które wykluczają wydanie prawa jazdy osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Ponadto ustawowy zakaz wydania prawa jazdy stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy m.in. kategorii C, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Kolegium wskazało, że celem ustawy o kierujących pojazdami, w tym powołanych przepisów jest zapobieganie sytuacjom zagrażającym bezpieczeństwu na drodze. Skoro strona ma zakaz prowadzenia pojazdów pozostałych kategorii w tym B to trudno uznać, że powinna mieć wydany dokument stwierdzający uprawnienia do prowadzenia pojazdów o większej masie całkowitej (kategoria C), których prowadzenie ze względu na gabaryty w większym stopniu zagrażać może bezpieczeństwu na drodze.
W obecnym stanie prawnym przepis art. 12 ust. 2 u.k.p. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Aktualnie przepisy prawa stanowią wprost o zakazie wydawania prawa jazdy wnioskowanych przez stronę kategorii w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik E. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami poprzez odmowę uwzględnienia wniosku o wydanie uprawnień określonego rodzaju, czym organ pozbawił skarżącego uprawnień do prowadzenia pojazdów nie objętych zakazem orzeczonym przez sąd powszechny. Zarzucił również naruszenie zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów przez nieuwzględnienie istotnej okoliczności w postaci prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...], orzekającego wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kategorii B i D. Pełnomocnik podniósł również zarzut wydania decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela, a także zarzuty naruszenia przepisów konstytucyjnych poprzez zaniechanie zastosowania przepisów, zgodnie z którymi to właściwy sąd w postępowaniu karnym wymierza karę i stosuje środki karne, a wyrok taki jest wiążący dla organu administracji publicznej.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że skoro Sąd Rejonowy w prawomocnym wyroku nie pozbawił skarżącego prawa jazdy kategorii C, to powinno być mu zwrócone prawo jazdy w zakresie tej kategorii, w przeciwnym razie stanowiłoby niedopuszczalną zmianę przez organ prawomocnego wyroku sadowego. Skoro to sąd w postępowaniu karnym wymierza karę i stosuje środki karne, a wydany wyrok jest wiążący dla organów, nie jest dopuszczalne, aby organ rozszerzał go z własnej inicjatywy, tak jak uczyniono to w sprawie skarżącego. Takie działanie narusza zasadę trójpodziału władzy, zasadę praworządności i zasadę legalizmu. Z przepisów Kodeksu karnego wykonawczego i ustawy o kierujących pojazdami wynika, że sąd orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, określając jednocześnie, jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym zakresie przez właściwy organ administracji. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niewykonalności wyroków sądu powszechnego. Gdyby wolą ustawodawcy było uniemożliwienie takim osobom zwrotu prawa jazdy w tym zakresie, wówczas dokonałby on stosownych zmian w Kodeksie karnym, czego nie uczyniono.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).
Istotą sporu prawnego w badanej sprawie jest zgodność z prawem odmowy zwrócenia skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii C.
Jako materialnoprawną podstawę decyzji organy powołały art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Reguła ta ma zastosowanie także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy min. kategorii C, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2).
W aktualnym stanie prawnym, skutki zdarzenia prawnego w postaci prawomocnego wyroku zakazującego prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, zarówno wobec osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jak i dysponujących już takim prawem jazdy.
Wojewódzki Sad Administracyjny, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela dotychczasową linię orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wyrażoną m.in. w wyroku WSA w Lublinie z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 294/17, wyroku WSA w Lublinie z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 91/17, wyroku WSA w Lublinie z 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 1101/16, wyroku WSA w Lublinie z 7 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 1131/16, wyroku WSA w Lublinie z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1153/15.
Ustawodawca dokonując zmiany treści art. 12 u.k.p. (ustawa z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierującymi pojazdami; Dz. u. z 2014 r., poz. 970) w odniesieniu do osób, wobec których orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, nie dokonał zmiany Kodeksu Karnego. W następstwie tego w systemie prawnym na dzień wydania decyzji ostatecznej istniały niedopasowane dwie równorzędne regulacje ustawowe: ustawa o kierujących pojazdami oraz Kodeks karny. W myśl art. 42 § 1 Kodeksu karnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przez Sąd Rejonowy w wspomnianego wyroku z 24 lutego 2017 r., sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177. Powołany art. 42 § 2 k.k., zastosowany przez Sąd Rejonowy, daje podstawy do orzeczenia zarówno całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jak i pojazdów określonego rodzaju, przy czym w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowała się linia orzecznicza wskazująca na tendencję do uściślania, in concreto, zakresu orzekanego zakazu prowadzenia pojazdów (por. Z. Sienkiewicz, Komentarz do art. 42, pkt 3, w: Kodeks karny. Komentarz, red. M. Filar, Warszawa 2014, wer. el. SIP LEX; A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, Komentarz do art. 42, pkt 11, wer. el. SIP LEX oraz powoływane tam orzecznictwo).
W związku z tym pojawia się problem relacji między wyrokiem sądu karnego, orzekającym, jak w badanej sprawie, zakaz prowadzenia pojazdów w określonym zakresie (tu: kategorii B i D), a przepisami ustawy o kierujących pojazdami, przewidującymi zakaz wydania i zwrotu prawa jazdy kategorii (m.in. C), w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii (m.in. B).
Problem ten stanowi bazę dla argumentacji pełnomocnika skarżącego. Istota jego zarzutów sprowadza się do naruszenia szeregu fundamentalnych zasad porządku prawnego, w tym zasad konstytucyjnych, poprzez swoiste rozszerzenie sankcji karnej wynikającej z prawomocnego wyroku sądu karnego (wyrok Sądu Rejonowego [...] z 24 lutego 2017 r.), poprzez odmowę zwrotu prawa jazdy w zakresie uprawnień, które nie zostały objęte zakazem sadowym (kategoria C).
W ocenie Sądu, argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, że jeszcze w odniesieniu do zastosowania art. 12 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją z 2014 r., w kilku orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami (por. m.in. wyroki NSA z 29 października 2015 r., I OSK 382/14 i z 3 grudnia 2015 r., I OSK 603/14; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, za taką interpretacją tego przepisu przemawia wykładnia językowa i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwoliłby na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, inne rozumienie art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. prowadziłoby również do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii A, C, D, gdy tymczasem osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, wobec których orzeczono sądownie taki sam zakaz, ale – co najważniejsze – byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych, jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem, przez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu w sprawie wymienionych przepisów należało mieć na względzie, że przepisy i zasady ruchu drogowego odznaczają się rygoryzmem służącym przede wszystkim zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia relacje miedzy orzeczeniem sądu karnego a przepisami ustawy o kierujących pojazdami w ten sposób, że decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego środka karnego przez sąd karny. Z wyroku sądu karnego wynika dla skarżącego bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio również zakaz prowadzenia pojazdów innych kategorii określonych w ustawie, gdyż ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy. Prezentowane stanowisko NSA zostało utrzymane w aktualnych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku NSA z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 105/16, wyroku NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3181/15 czy w wyroku NSA z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2715/16.
Sąd orzekający w badanej sprawie w pełni podziela utrwalone już przedstawione powyżej stanowisko. Nie da się racjonalnie usprawiedliwić sytuacji, w której osoba, która dopuściła się bardzo poważnych czynów o charakterze przestępnym, skutkujących orzeczeniem wobec niej zakazu prowadzenia określonych pojazdów, mogła swobodnie poruszać się po drogach publicznych korzystając z uprawnień nie objętych wyraźnie wyrokiem sądu karnego. Byłoby to zaprzeczeniem naczelnej wartości bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakiej mają służyć zarówno przepisy karne, sankcjonujące przestępstwa i wykroczenia godzące w tą wartość, jak i przepisy administracyjne dotyczące wydawania i zwrotu prawa jazdy, których naczelnym ratio legis również jest gwarancja bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
W tej sytuacji nie można zgodzić się z argumentacją skargi zarzucającą naruszenie zasady legalizmu, skoro organy zastosowały przepisy miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji publicznej orzekające w badanej sprawie nie mogły wydać innego rozstrzygnięcia, będąc związanymi obowiązującymi w dacie orzekania i mającymi zastosowanie do rozpoznawanej sprawy, jednoznacznymi przepisami ustawy o kierujących pojazdami. Zarzuty naruszenia art. 12 u.k.p. są chybione, organy dokonały ich prawidłowej interpretacji i właściwie zastosowały te przepisy. Ich treść w aktualnym stanie prawnym nie budzi już wątpliwości interpretacyjnych.
Chybione są zarzuty naruszenia zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów, bowiem podstawą sporu w badanej sprawie nie były kwestie ustaleń faktycznych i materiału dowodowego, ale właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego (art. 12 u.k.p.).
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP (zasady demokratycznego państwa prawnego, legalizmu, ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, podziału i równowagi władz), w warunkach prawnych sprawy stanowią one w istocie zakwestionowanie regulacji ustawowej, którą zastosowały organy (art. 12 u.k.p.). To bowiem ten przepis umożliwia organom administracji publicznej to, co skarżący określa mianem sprzecznej z powyższymi zasadami konstytucyjnymi ingerencji w treść prawomocnego wyroku sadu karnego, poprzez rozszerzenie sankcji nałożonych tych wyrokiem.
Należy zauważyć, że w świetle utrwalonych już poglądów orzecznictwa sądowoadministracyjnego ani zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP), ani zasada podlegania sędziego tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1) nie dają podstaw do odmowy zastosowania przez sąd przepisu rangi ustawowej, który sąd ten uznałby za niekonstytucyjny. Takie działanie uznawane jest za niezgodne z konstytucyjno-prawnymi uwarunkowaniami systemu sądownictwa w Polsce. Przyjmuje się istnienie domniemania zgodności ustawy z Konstytucją, które może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym związanie sędziego ustawą, przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jeżeli w ocenie sadu istnieją istotne wątpliwości co do konstytucyjności przepisu ustawowego, który ma być zastosowany w sprawie, wątpliwości te powinny zostać rozstrzygnięte poprzez skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego (por. przykładowo wyroki NSA z 18 września 2008 r., II FSK 852/07; z 5 listopada 2010 r., II GSK 1208/10; z 21 stycznia 2011 r., II OSK 101/10; z 10 lutego 2011 r., II OSK 269/10; postanowienie NSA z 12 sierpnia 2014 r., II FSK 2070/14; CBOSA).
Sąd orzekający w badanej sprawie nie ma jednak tego rodzaju wątpliwości, która nakazywałyby mu skierowanie do Trybunału wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 12 u.k.p.
Wbrew argumentom podniesionym w skardze nie można uznać, że art. 12 ust. 2 u.k.p. narusza zasady państwa prawnego i trójpodziału władz. Organ działający na podstawie tego przepisu nie ingeruje w prawomocny wyrok sądu karnego. Nie zmienia niczego w tym wyroku, co więcej, gwarancja przestrzegania zasady podziału władz jest fakt, że to właśnie prawomocny wyrok sadu karnego orzekający zakaz prowadzenia pojazdów leży u podstaw możliwości zastosowania art. 12 ust. 2 u.k.p. Adresatem tego przepisu jest organ administracji publicznej, a nie sąd karny, sfera jego stosowania nie dotyczy sprawy sankcji karnej, o której rozstrzygał sad karny, lecz odrębnej, choć powiązanej funkcjonalnie, sprawy rozstrzygnięcia w sferze prawa administracyjnego o uprawnieniach do prowadzenia pojazdów. Sposób orzekania sądu karnego w sprawie zakazu prowadzenia pojazdów jest determinowany specyfiką sankcji karnej, która musi być bardzo ściśle powiązana z zachowaniem sprawczym. Stosowanie art. 12 ust. 2 u.k.p. przez organy administracji publicznej opiera się na zupełnie innych przesłankach – chodzi tu nie o sankcję, lecz o ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, o czym będzie jeszcze mowa dalej.
Nie można podzielić również zarzutów naruszenia zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Należy zauważyć, że ochroną jaką gwarantuje ta zasada są oczekiwania usprawiedliwione, znajdujące oparcie w systemie wartości społecznych, które wyraża Konstytucja. Za swoistą "zasłoną" zasady ochrony zaufania nie może ukrywać się osoba naruszająca porządek prawny i godząca w te wartości. Trzeba przypomnieć, że wartością chronioną konstytucyjnie jest również bezpieczeństwo publiczne (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Bez szczelnego systemu sankcjonowania działań godzących w tą wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa. Jak już wspomniano wyżej, regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 u.k.p. ma silne uzasadnienie aksjologiczne, celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu publicznemu (bezpieczeństwu ruchu drogowego). Cel ten jest realizowany poprzez dopełnienie skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na kategorie prawa jazdy nie wskazane bezpośrednio w wyroku sądu karnego, ale oczywiście tylko w okresie obowiązywania zakazu. W ten sposób następuje wspomniane wyżej "domknięcie" systemu ochrony bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z punktu widzenia chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego nie da się zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w bardzo poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, stwarzająca realne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, która swoim działaniem (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym) narusza nie tylko obowiązujące przepisy, ale godzi w elementarne poczucie rozsądku i odpowiedzialności za swoje zachowanie, co spotkało się z negatywna oceną wyrażona w prawomocnym wyroku karnym, mogłaby nadal być użytkownikiem ruchu drogowego prowadząc bez ograniczeń pojazdy objęte inną kategorią uprawnień, niż te, których czasowo została pozbawiona. Mówiąc wprost: nie da się logicznie zaakceptować sytuacji, w której ktoś, kto dopuścił się przestępstwa kierując pojazdem osobowym, za co został ukarany prawomocnym wyrokiem sadu karnego, może swobodnie poruszać się po drogach samochodem ciężarowym, autobusem itp.
Trudno też zgodzić się z twierdzeniami o naruszeniu zasady zaufania w sytuacji, kiedy już w dacie orzekania przez sąd karny obowiązywała nowa treść art. 12 ust. 2 u.k.p., a zatem skarżący powinien mieć pełną świadomość dodatkowych konsekwencji swojego czynu w sferze uprawnień do kierowania pojazdami.
Chybione w tej sytuacji są również zarzuty naruszenia zasady legalizmu, skoro – jak wywiedziono wyżej, organ stosował obowiązujące przepisy, których zgodność z Konstytucja nie została podważona.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło