III SA/Lu 444/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami oddala skargę. W dniu [...] listopada 2012 r. [...] Wojewódzki Komendant Policji w [...]wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji R. G. do kierowania pojazdami. Przyczyną wystosowania wniosku było otrzymanie w okresie od 27 czerwca 2012 r. do 5 listopada 2012 r. przez kierującego, łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Starosta [...] skierował R. G. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. W odwołaniu od tej decyzji R. G. podniósł, że w dniu [...] listopada 2012 r. odbył przeszkolenie powodujące obniżenie przypisanej liczby punktów o 6. Na powyższą okoliczność przedstawił stosowne zaświadczenie [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako Kolegium) uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia terminu na poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje i w tej części umorzyło postępowanie, zaś w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zostały spełnione przesłanki do poddania R.G. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, określone w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.; dalej jako u.p.r.d.). Liczba punktów karnych otrzymanych w okresie 1 roku wyniosła 28 punktów. Równocześnie, przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obligowało Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podnoszone w odwołaniu argumenty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie spawy, gdyż stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 - zwanego dalej rozporządzeniem), odbycie szkolenia nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odwołujący się przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznie wyniosła 28, a zatem w trakcie uczestniczenia w szkoleniu miał już ich powyżej 24. Odbycie szkolenia nie mogło więc odnieść pożądanych przez kierowcę skutków, w postaci obniżenia liczby punktów karnych. Organ odwoławczy podniósł, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. upoważnia organ do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, nie określając terminu ich sprawdzenia, ani też nie przyznając organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi. Brak jest zatem podstawy normatywnej do określania przez organ terminu wykonania skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Dopuszczalność zamieszczenia takiej klauzuli nie wynika także z innych przepisów ustawy, w tym z art. 140 ust. 1 pkt 4a, gdyż skutki prawne w nim wskazane ustawodawca łączy z samym niewykonaniem obowiązku nałożonego na kierowcę na określonej podstawie, a nie z przekroczeniem ściśle określonego okresu realizacji tego obowiązku, zwłaszcza niedotrzymaniem terminu, który miałby być wyznaczony przez organ w skierowaniu. Stwierdzone uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia terminu na poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje (do 31 grudnia 2012r.), jako wydanej bez podstawy prawnej. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył R.G., zarzucając naruszenie: - art. 130 ust. 3 u.p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nie odjęciu punktów karnych po odbytym przez kierowcę szkoleniu; - § 4 pkt 8 rozporządzenia i art. 130 ust. 4 u.p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżącemu nie można odjąć punktów karnych po odbytym szkoleniu Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem skarżącego, odbycie przez niego szkolenia powinno było skutkować zmniejszeniem liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. W konsekwencji, organ administracji publicznej nie był uprawniony do zatrzymania mu prawa jazdy, gdyż po odbyciu szkolenia liczba punktów nie przekraczała 24. Podkreślił, że w sprawach skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, sądy administracyjne wielokrotnie odmawiały zastosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia uznając, że wykracza on poza granice upoważnienia ustawowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Okoliczności faktyczne, stanowiące postawę wydania zaskarżonej decyzji są niesporne i nie były zwalczane w skardze. W okresie od dnia 27 czerwca 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r. R.G. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łącznie 28 punktów (pismo [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] – k. 1 akt administracyjnych). W dniu [...] listopada 2012 r. R.G, odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d. (zaświadczenie [...] – k. 5 akt administracyjnych). W myśl art. 130 ust. 1 u.p.r.d., Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie zaś do art. 130 ust. 2 u.p.r.d. - punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. W tej sytuacji, zastosowanie ma przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d., zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. W świetle wykładni językowej art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 130 ust. 2 u.p.r.d. nie budzi wątpliwości, że w przypadku przekroczenia 24 punktów, jedyną powinnością starosty po uzyskaniu stosownego wniosku od komendanta wojewódzkiego Policji, jest skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzje wydawane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. są decyzjami o charakterze związanym i nie pozostawiają organom możliwości zastosowania innego rozstrzygnięcia. Kwestie dotyczące ewidencjonowania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zostały powierzone Policji i przed jej organami można kwestionować, np. zasadność niewykreślenia punktów karnych z ewidencji. Ugruntowane orzecznictwo przyjęło, że wpisy są dokonywane w drodze czynności materialno-technicznej, podlegającej kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Osoba zainteresowana wykreśleniem punktów karnych z ewidencji, powinna zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonej czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ zajmie stanowisko, wnieść skargę sądową kwestionując czynność w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub skarżąc bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05; z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09; z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2038/11; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 114/12). W myśl art. 130 ust. 3 p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia - organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6. § 8 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia - odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Treść przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia, odpowiada treści § 6 ust. 1 pkt 4 oraz § 8 ust. 4 i ust. 6 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Nie można zgodzić się ze skarżącym, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia wykracza poza ramy delegacji ustawowej, zawartej w art. 130 ust. 4. Przeciwnie, owa regulacja jest zgodna z literalnym brzmieniem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. oraz mieści się w upoważnieniu, płynącym z art. 130 ust. 4 u.p.r.d. Akceptacja stanowiska skarżącego, zgodnie z którym istniałaby możliwość zmniejszenia liczby punktów po przekroczeniu liczby 24 punktów, byłaby nie tylko sprzeczna z brzmieniem powołanych przepisów u.p.r.d., ale niweczyłaby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10; z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10; z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10; z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 63/12; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 114/12; z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 503/12). Skład orzekający w niniejszej sprawie wpisuje się w ten nurt orzecznictwa. Przeciwny pogląd, wyrażony w wyrokach przywołanych w skardze (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 885/09; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku, z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 167/09; w Warszawie, z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 15/09; w Gliwicach, z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/GL 26/12; w Warszawie, z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 694/11), jako odosobniony, nie podlega akceptacji. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, organ I instancji po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., zawierającego m.in. informację, że w okresie od 27 czerwca 2012 r. do 5 listopada 2012 r. R.G. otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, prawidłowo zastosował art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d, kierując na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Ubocznie należy zauważyć, że starosta nie jest organem uprawnionym do zmniejszania otrzymanej liczby punktów karnych, z tytułu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tego rodzaju kompetencje posiadają właściwe organy Policji, o czym była mowa wcześniej. Kwestia ukończenia przez skarżącego w dniu [...] listopada 2012 r. (trzy dni po otrzymaniu łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego) szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d., nie mogła zatem mieć żadnego wpływu na treść decyzji. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.