II SA/Ol 298/24
WyrokWSA w Olsztynie2024-07-16
Skład orzekający: Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych, pomimo braku zgody właściciela, jest dopuszczalne na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym i poprzedzona została rokowaniami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana inwestycja w postaci kabla elektroenergetycznego stanowi inwestycję celu publicznego, zgodną z planem miejscowym. Spełniona została również przesłanka przeprowadzenia rokowań z właścicielem, które nie doprowadziły do porozumienia, co uzasadnia wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości wniosła skargę na decyzję Wojewody, która ograniczyła sposób korzystania z jej nieruchomości w celu posadowienia kabla elektroenergetycznego. Wcześniej Starosta odmówił wydania takiej decyzji, uznając, że inwestycja nie jest celem publicznym i narusza plan miejscowy. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i zezwolił na ograniczenie korzystania z nieruchomości. Właścicielka kwestionowała cel publiczny inwestycji, jej zgodność z planem miejscowym oraz sposób przeprowadzenia rokowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...] r. Starosta L., na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej jako: u.g.n.), odmówił E. S.A. Oddział w O. (dalej jako: Spółka lub inwestor) ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości K., gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie K. jako działka nr [...], będącej własnością E. S. (dalej jako: właścicielka nieruchomości, strona lub skarżąca) w celu posadowienia i pozostawienia na tej działce urządzenia elektroenergetycznego w postaci kabla elektroenergetycznego nN 0,4kV o długości 4,5 m (ułożonego w ziemi), gdzie powierzchnia niezbędna do wykonania prac wynosi 17 m², a powierzchnia ograniczenia nieruchomości po wykonaniu prac, 0,72 m².
W uzasadnieniu wydanej decyzji Starosta wskazał, że planowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego. Podniesiono, że nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 6 u.g.n., służy celom publicznym Zdaniem Starosty postanowienia § 6 ust. 3 uchwały [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej, siedliskowej i rekreacyjnej w K., gmina [...] (dalej jako: plan miejscowy) nie wskazują, w którym konkretnie miejscu mają być zaprojektowane urządzenia do przesyłu energii elektrycznej, a w tej sytuacji wnioskodawca powinien uzasadnić wybór poprowadzenia inwestycji na przedmiotowych działkach oraz wykazać niezbędność zaprojektowania urządzeń w danym miejscu. Organ I instancji podniósł także, że w myśl § 9 planu miejscowego przebieg tras elementów infrastruktury technicznej może podlegać zmianom w projektach technicznych pod warunkiem niepogorszenia wartości użytkowych, estetycznych oraz niepogorszenia wpływu na środowisko przyrodnicze. W związku z tym wskazano, że nie jest możliwe zaprojektowanie urządzeń na działce strony, gdyż działki te oznaczone są symbolem ML - tereny zabudowy letniskowej, a budowa infrastruktury spowodowałaby pogorszenie wartości użytkowej i estetycznej na nieruchomościach przeznaczonych pod rekreację. Zdaniem Starosty w toku postępowania nie udowodniono także, że planowana inwestycja jest niezwykle istotna dla miejscowości K. oraz lokalnej społeczności. Podniesiono, że załącznik graficzny, który jest integralną częścią wniosku, nie jest zgodny ze stanem faktycznym w terenie, gdyż nie pokrywa się z bazą danych tworzących mapę zasadniczą w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Organ I instancji zakwestionował również przeprowadzone rokowania, zarzucając im pozorność, bowiem przedmiotem tych rokowań nie były wszystkie elementy planowanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, a jedynie ich część. Przy czym zdaniem organu brak bezwarunkowej akceptacji propozycji zawarcia umowy opracowanej przez inwestora nie może przesądzać o braku zgody właściciela na wykonanie prac. Podkreślono, że ustalenia, poprzedzające wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. muszą przybrać postać aktywnego i rzetelnego poszukiwania takich wariantów realizacji celu publicznego, które nie naruszą przysługujących innym podmiotom praw rzeczowych do nieruchomości, a w przypadku gdy naruszenie to okaże się jednak niezbędne - rozwiązań pozwalających zminimalizować jego skutki w najwyższym możliwym stopniu. Inwestor nie przedstawił możliwości poprowadzenia inwestycji w innym miejscu, a ponadto we wniosku podał, że nie można przesądzić o ostatecznej lokalizacji kabla, co jest interpretacją błędną, gdyż decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości dokładnie wskazuje długość planowanego przedsięwzięcia wraz z powierzchnią niezbędną do wykonania prac (czasowego zajęcia), jak i powierzchnią ograniczenia nieruchomości po wykonaniu prac (trwałego zajęcia), co musi być zilustrowane na załączniku graficznym, będącym integralną częścią decyzji. Organ I instancji podniósł także, że właścicielka nieruchomości zadeklarowała likwidację słupów energetycznych istniejących na jej działkach, tym samym nie ma możliwości ich wykorzystania w niniejszym postępowaniu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor, wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu lokalizacji projektowanych urządzeń elektroenergetycznych. Podano, że planowana sieć stanowi ważny element sieci elektroenergetycznej dla miejscowości K., gm. [...] oraz lokalnej społeczności. Inwestor zarzucił, że postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób opieszały, a ponadto w jego trakcie organ I instancji nie wniósł zastrzeżeń odnośnie do charakteru inwestycji, ani do jej zgodności z obowiązującym planem miejscowym. Inwestor zakwestionował stanowisko Starosty odnośnie do celu publicznego projektowanej inwestycji, a ponadto zarzucił, że organ I instancji nie określił, w jaki sposób budowa przedmiotowej infrastruktury spowodowałaby pogorszenie wartości użytkowej i estetycznej na nieruchomościach przeznaczonych pod rekreację oraz nie wskazał, na jakiej podstawie nie można zlokalizować projektowanego kabla na działce oznaczonej w planie miejscowym jako ML. Podkreślono, że projekt nie obejmuje lokalizacji obiektów naziemnych na przedmiotowej działce, a po lokalizacji projektowanego kabla nieruchomość będzie mogła być użytkowana w dotychczasowy sposób. Ponadto obrana lokalizacja jest najbardziej optymalna i nie ma innej możliwości wykonania powiązania projektowanej stacji transformatorowej z istniejącą siecią elektroenergetyczną, co ma znaczny wpływ na zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego odbiorów zasilanych z tej sieci. Podano, że do wniosku załączono fragment mapy zasadniczej pozyskanej z Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa, a w toku postępowania Starosta nie zgłosił w tym zakresie żadnych uwag. Odnosząc się do kwestii przeprowadzonych rokowań inwestor wskazano, że trwały one ponad pół roku i w tym czasie właścicielka nieruchomości nie ustosunkowała się do przedstawionych dokumentów i nie zgłaszała uwag co do treści, kwot, jak również nie przedstawiła swoich warunków udostępnienia nieruchomości. Wobec braku możliwości wypracowania kompromisu odnośnie do warunków udostępnienia nieruchomości inwestor wystąpił zatem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Decyzją z [...] r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o ograniczeniu sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej położonej w obrębie K., gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] przez udzielenie zezwolenia E. S.A. na posadowienie i pozostawienie na tej działce urządzenia elektroenergetycznego w postaci kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV o długości 4,5m (ułożonego w ziemi) zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 stanowiącym integralną część decyzji. Powierzchnia niezbędna do wykonania prac wynosi 17m², a powierzchnia ograniczenia nieruchomości po wykonaniu prac 0,72m².
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Spółka jest podmiotem realizującym cel publiczny, gdyż przedmiotowa inwestycja polega na budowie urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Zaznaczono przy tym, że inwestor nie jest prywatną firmą, lecz przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, zaś przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, bowiem służy zaspokojeniu potrzeb społeczności lokalnej. Powołując się na § 6 oraz § 9 planu miejscowego organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z zapisami planu. Inwestycja polegać ma bowiem na posadowieniu na działce nr [...] kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV, który jak wynika z mapy załączonej do wniosku ma być podłączony do istniejącego słupa linii średniego napięcia (4,5 m) i ma biec z projektowanej stacji transformatorowej znajdującej się sąsiedniej działce. Z rysunku planu nie wynika, aby inwestycja ta kolidowała z wartością użytkową działki oraz utrudniała korzystanie z niej, gdyż planowana inwestycja polegać ma posadowieniu urządzeń elektroenergetycznych ułożonych w ziemi. W ocenie organu odwoławczego zgromadzona w aktach dokumentacja potwierdza, że zostały przeprowadzone rokowania celem uzyskania zgody właściciela nieruchomości na wykonanie przedmiotowych prac, które zakończyły się wynikiem negatywnym. Przy czym wskazano, że weryfikacji organu podlega wyłącznie okoliczność, czy rokowania w ogóle odbyły się oraz czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. W ocenie Wojewody bezpodstawne jest twierdzenie organu I instancji o pozorności przeprowadzonych przez Spółkę rokowań, gdyż inwestor wielokrotnie składał propozycję właścicielce nieruchomości, która pozostała bierna i nie odnosiła się do pism, które były jej doręczane. W ocenie organu spełnione zostały zatem warunki określone w art. 124 u.g.n., uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Podano, że dokładny zakres ograniczenia działki został wskazany we wniosku inwestora, w tym również na dołączonej do wniosku mapie sporządzonej do celów projektowych. Przy czym mapa ta pełni jedynie funkcję uzupełniającą do decyzji i nie musi jej sporządzać geodeta.
Skargę na powyższą decyzję wniosła właścicielka nieruchomości. Podniosła, że nie zgadza się na budowę urządzeń elektrycznych i położenie kabla elektroenergetycznego na jej działce, a także zakwestionowała projektowany przebieg sieci energetycznej. Jej zdaniem przedmiotowa inwestycja może być wykonana na działce nr [...], która jest działką o przeznaczeniu "droga wewnętrzna" i graniczy z działkami, do których planowane jest doprowadzenie prądu. Ponadto podała, że działki te mają prąd, gdyż mogą być zasilane z istniejącej sieci napowietrznej. W jej ocenie trudno uznać, aby planowana inwestycja stanowiła inwestycję celu publicznego, gdyż dotyczy zlikwidowania istniejącej sieci elektrycznej. Odnośnie do przeprowadzonych rokowań skarżąca podniosła, że nie odpowiadała na pisma Spółki, ponieważ nie wyraża zgody na ten projekt. Podniosła, że w planie zagospodarowania przestrzennego nie ma dokładnego wskazania, gdzie ma przebiegać linia energetyczna, czy gdzie ma być posadowiony słup energetyczny. Wyjaśniła, że jej działki mają charakter działek letniskowych i nie potrzebują mocniejszego prądu, a ponadto właściciele sąsiednich działek likwidują słupy energetyczne i linie napowietrzne, aby podwyższyć wartość swoich działek. Podała, że ona także planuje zlikwidować istniejące na jej działce słupy energetyczne, zaś zaskarżona decyzja jej to uniemożliwi. Podniosła również, że planowane linie energetyczne będą kolidowały z zakładanym przez gminę wodociągiem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę, a jego odpis został doręczony skarżącej w dniu 18 kwietnia 2024 r. zaś uczestnikowi postepowania w dniu 25 kwietnia 2024 r. W zakreślonym terminie żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n. udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Stosownie zaś do 124 ust. 3 u.g.n. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Z przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca umożliwia zrealizowanie inwestycji celu publicznego nawet wbrew woli właściciela nieruchomości. Przy czym ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n., 2) ograniczenie prawa własności nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.
Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego.
Definicję inwestycji celu publicznego określa art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.) stanowiąc, że należy przez nią rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej ma status inwestycji celu publicznego, gdyż realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (por. wyroki NSA z 6 lipca 2016 r. o sygn. akt: I OSK 1648/15, I OSK 1650/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14, I OSK 2251/15, I OSK 2480/15, I OSK 2432/15, I OSK 2875/15, I OSK 3013/14; wyrok NSA z 25 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2967/12, dostępne w CBOSA). Jest to inwestycja liniowa, przebiegająca przez szereg nieruchomości na terenie danej gminy lub kilku gmin, a nawet powiatów całego województwa. Przy czym dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel ustawowy realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Podobnie nie ma znaczenia czy na danym obszarze ma ona charakter tranzytowy czy też docelowy (por. wyroki NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 697/15 i sygn. akt I OSK 796/16, dostępne CBOSA). Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1244/15). Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3417/15). Budowa linii elektroenergetycznej służy do przesyłu (przenoszenia, transportu) energii elektrycznej z jej źródła do odpowiedniego punktu poboru, co pozwala na zakwalifikowanie jej do katalogu celu publicznego. Istotna jest tu bowiem funkcja tego rodzaju inwestycji, w tym wypadku przesył energii (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 397-398).
Zaskarżona decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy posadowienia i pozostawienia na działce skarżącej urządzenia elektroenergetycznego w postaci kabla elektroenergetycznego nN 0,4kV o długości 4,5 m (ułożonego w ziemi). Przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi element działań podejmowanych w celu wyeliminowania sytuacji zagrożenia ciągłości dostaw energii, co niewątpliwie służy zabezpieczeniu interesu społecznego. Jak wskazano bowiem we wniosku inwestora z 20 stycznia 2023 r. planowany do pobudowania kabel elektroenergetyczny nN 0,4 kV będzie stanowił powiązanie projektowanej stacji transformatorowej z istniejącą linią napowietrzną nN 0,4 kV, co pozwoli na przejęcie obciążenia istniejącej sieci nN 0,4kV i zapewni bezpieczeństwo energetyczne istniejących odbiorów w miejscowości K., gm. [...]. Inwestycja zaś, aby miała charakter inwestycji celu publicznego, winna mieć zasięg co najmniej o znaczeniu lokalnym (gminnym), a takie właśnie znaczenie posiada przedmiotowa inwestycja. Ponadto z dokumentacji przedstawionej przez inwestora wynika, że wbrew twierdzeniu skarżącej inwestycja ta przebiegać będzie przez wiele nieruchomości, w tym także przez nieruchomości sąsiednie. Podkreślić także należy, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby jakąkolwiek przebudowę, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii (por. wyrok NSA z 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16; wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1102/17). Przy czym organy orzekające w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie są uprawnione do badania celowości planowanej inwestycji (zob. wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2340/15), gdyż w tym zakresie wiążące ustalenia planu miejscowego lub decyzji lokalizacyjnej. Zatem podnoszone przez skarżącą twierdzenia, że planowana inwestycja nie jest w ogóle konieczna, gdyż działki letniskowe nie potrzebują "mocniejszego" prądu nie podlega ocenie w przedmiotowym postępowaniu.
W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego.
W ocenie Sądu została także spełniona przesłanka zgodności planowanej inwestycji z zapisami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego.
Podkreślić należy, że dla spełnienia warunku określonego w art. 124 ust. 1 u.g.n. istotne jest, aby plan miejscowy dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego na określonym terenie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze postanowienia planu miejscowego określają przebieg planowanych linii energetycznych. § 6 ust. 3 planu miejscowego stanowi bowiem, że zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie z istniejącej sieci napowietrznej średniego napięcia poprzez projektowany odcinek sieci napowietrznej średniego napięcia, następnie z projektowanej stacji transformatorowej rozprowadzenie kablem ziemnym niskiego napięcia w ciągu projektowanych dróg. Linie energetyczne kolidujące z projektowanym zagospodarowaniem zostaną przebudowane na warunkach określonych przez Zakład Energetyczny. Z kolei w § 9 planu miejscowego dopuszczono możliwość zmiany przebiegu tras elementów infrastruktury technicznej w projektach technicznych pod warunkiem niepogorszenia wartości użytkowych, estetycznych oraz niepogorszenia wpływu na środowisko przyrodnicze. Należy wskazać, że projektowany odcinek linii energetycznej w zasadzie przebiega wzdłuż projektowanej drogi i tylko w bardzo niewielkim zakresie wkracza na nieruchomość skarżącej (obszar czasowego zajęcia – 17 m2, obszar trwałego zajęcia – 0,72 m2) ze względu na konieczność powiazania stacji transformatorowej z istniejącą linią napowietrzną. Biorąc zatem pod uwagę niewielki obszar zajęcia działki, której dotyczy ograniczenie, jego usytuowanie przy granicach działki, a także okoliczność, że zajęcie ma polegać na położeniu wyłącznie kabla podziemnego, nie sposób uznać, że wpłynie to w jakikolwiek sposób na wartości użytkowe lub estetyczne działki. Nie znajdują natomiast żadnego uzasadnienia twierdzenia skarżącej, że na przedmiotowej działce mają być zlokalizowane jakiekolwiek inne takie urządzenia typu transformator, czy szafa rozdzielcza, gdyż zarówno wniosek, jak i udzielone zezwolenie dotyczy wyłącznie posadowienia kabla elektroenergetycznego, ułożonego w ziemi. Natomiast wskazać należy, że osoba lub jednostka organizacyjna występująca o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma obowiązek przywrócenia tej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, zaś w wypadku, gdy przywrócenie to stanu poprzedniego nie jest możliwe, zastosowanie znajduje art. 128 ust. 4 u.g.n., który stanowi, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i art. 124-126 u.g.n.
Należy zatem stwierdzić, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest również fakt, że inwestor zainicjował rokowania, które nie doprowadziły do udzielenia zgody przez właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Zauważyć należy, że z powołanego wyżej przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika, że ustawodawca nie określił trybu prowadzenia rokowań i strony nie są związane żadnymi regułami w tym zakresie, a zakres, forma i przebieg rokowań pozostawione są woli stron. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników. Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejkolwiek ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1703/17; wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1723/15, dostępne w CBOSA). Obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza bowiem konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska.
Z przedłożonych akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że inwestor przeprowadził rokowania z właścicielką nieruchomości, które ostatecznie okazały się nieskuteczne. Pismami 16 maja 2022 r., 10 sierpnia 2022 r., 26 września 2022 r. oraz 9 stycznia 2023 r. (w aktach administracyjnych) inwestor zwrócił się do skarżącej o wyrażenie zgody na lokalizację projektowanych urządzeń elektroenergetycznych. Pomimo odebrania przez skarżącą kierowanych do niej przesyłek, nie odpowiedziała ona na żadne z tych pism, a z wyjaśnień zawartych w skardze wynika, że powodem braku odpowiedzi na pisma inwestora był brak zgody skarżącej na projektowaną inwestycję. Przeprowadzona w toku postępowania rozprawa administracyjna również nie doprowadziła do uzgodnienia wspólnego stanowiska. W tych okolicznościach organ odwoławczy słusznie uznał, że spełniony został wymóg przeprowadzenia rokowań, określony w art. 124 ust. 3 u.g.n., a inwestor nie uzyskał zgody właścicielki nieruchomości na realizację inwestycji, co uzasadniało wydanie zakwestionowanej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska. Brak wypracowania wspólnego stanowiska musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie prac na ich gruncie. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym razie, nigdy nie można byłoby wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 298/15; z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17; wyrok WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 634/21, dostępne w CBOSA). Ponadto nie jest rzeczą organów ani Sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właścicielki do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie ma również znaczenia fakt, że skarżąca wiązała z przedmiotowym terenem określone plany, które później uległy zmianie. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Co więcej, również kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (wyrok NSA z 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 358/21).
W tym stanie faktycznym Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, które nie doprowadziły do uzyskania zgody właścicielki nieruchomości na udostępnienie nieruchomości inwestorowi.
W świetle powyższych rozważań uznać należy, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., niezbędne do ograniczenia korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym. Przy czym ustalając w zaskarżonej decyzji zakres zezwolenia na zajęcie nieruchomości przyznano Spółce takie uprawnienia, które są konieczne do prawidłowej realizacji projektowanej inwestycji oraz utrzymania jej w stanie przydatności, a jednocześnie nie sformułował takich uprawień dla inwestora, które w sposób nieuzasadniony nadmiernie ograniczyłyby właścicielkę w jej prawach do gruntu. Prawidłowości wydanej decyzji nie zdołały także podważyć zarzuty skargi.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło