II SA/Ol 617/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów WSA: Piotra Chybickiego i Tadeusza Lipińskiego w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr SKO.73.227.2025 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziów. Wnioskiem z 29 listopada 2025 r. uczestnik postępowania M. D. zwrócił się o wyłączenie ze składu orzekającego sędziów WSA w Olsztynie: Piotra Chybickiego i Tadeusza Lipińskiego w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 100 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek nr [...]. We wniosku uczestnik podniósł, że w sprawie zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w danej sprawie. Wskazał, że 27 października 2025 r. doręczono mu jako stronie odpis skargi oraz zawiadomienie o terminie posiedzenia sądu i składzie orzekającym. Podniósł, że ww. sędziowie byli również w składzie orzekającym w sprawie ze skargi I. i M. D. na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 20 MW, zlokalizowanej na części działek nr [...], w sprawie sygn. akt II SA/Ol 547/25, stanowiącej część tego samego przedsięwzięcia, co w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 617/25. W sprawie o sygn. akt II SA/Ol 547/25 skarga została oddalona, a sędzia Piotr Chybicki (sprawozdawca) w ustnym uzasadnieniu wyroku w dniu 14 października 2025 r. stanowczo stwierdził, że skarżący "nie mają racji w tej sprawie" i powołał się na wyrok NSA z 12 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 283/25, który zdaniem sędziego ostatecznie rozstrzygnął sprawę elektrowni fotowoltaicznej w P. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się skarżąca i uczestnik. W dniu 17 października 2025 r. został złożony wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, zatem skład sędziowski jest w trakcie przygotowania uzasadnienia. W związku z tym, że wskazani sędziowie orzekali w składzie Sądu w sprawie II SA/Ol 547/25, dotyczącej tego samego przedsięwzięcia i mają ustalone stanowisko w tej sprawie, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo naruszenia standardu bezstronności, które będzie miało wpływ na wynik sprawy. W dniu 31 października 2025 r. sędziowie WSA Piotr Chybicki i Tadeusz Lipiński złożyli do akt niniejszej sprawy oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach enumeratywnie przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), jak również na podstawie art. 19 tej ustawy, zgodnie z którym niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają ze stronami postępowania w relacjach tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Orzekając o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia sędziego Sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały takie okoliczności obiektywne, które uzasadniają odsunięcie sędziego od rozpoznawania sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich okoliczności. Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Uczestnik postępowania powołał się we wniosku o wyłączenie na okoliczność, że ww. sędziowie orzekali już w sprawie skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji stanowiącej część przedmiotowego zamierzenia, objętego zaskarżoną decyzją o warunkach zabudowy. Wyjaśnić więc należy, że są to odrębne sprawy administracyjne, oparte na różnych podstawach prawnych, w których bada się spełnienie odrębnych przesłanek. Okoliczność, że sędzia brał udział w kontroli decyzji środowiskowej, dotyczącej odrębnego etapu inwestycyjnego, nie uzasadnia przyjęcia braku obiektywizmu tego sędziego w kontroli decyzji obejmującej kolejny etap inwestycyjny dla tego samego zamierzenia, w którym weryfikowane są zupełnie odmienne kwestie niż w postępowaniu środowiskowym. Rozpatrywanie przez tych samych sędziów skargi na decyzję środowiskową dla części tego samego zamierzenia objętego zaskarżoną decyzją o warunkach zabudowy, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Niewątpliwie stan sprawy nie odpowiada dyspozycji tego przepisu, czego ma świadomość uczestnik postępowania, powołując jako podstawę swojego wniosku art. 19 p.p.s.a. Jednak warunkiem koniecznym uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest oparcie go wyłącznie na zobiektywizowanych przesłankach uprawdopodobnienie istnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności, które będą budzić wątpliwości odnośnie do wydania przez sędziego orzeczenia (tak NSA w postanowieniu z 22.10.2020 r. II GZ 284/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., rozumieć należy zarówno okoliczności związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem, jak również inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste rozumieć trzeba relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej lub gospodarczej ze sprawą. Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć, np. wcześniejszych związków sędziego z daną sprawą, takich jak wykonywanie obowiązków służbowych przed objęciem przez niego funkcji sędziego (por. postanowienie NSA z 10.04.2014 r. sygn. II OZ 353/14, publ. CBOSA). Uczestnik takich okoliczności nie wykazał. Braku obiektywizmu nie sposób wywodzić tylko z faktu uczestniczenia przez sędziego w kontroli aktu podlegającego odrębnemu zaskarżeniu, chociażby dotyczył tej samej inwestycji. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony lub których uczestnikiem jest ta sama osoba (por. postanowienie WSA w Olsztynie z 4 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 119/16, publ. CBOSA). Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził proces wadliwie, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, publ. w CBOSA). W postanowieniu z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I OZ 1646/16, publ w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżący, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (por. wyrok NSA z 15.4.2008 r., II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29.6.2012 r.; II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 186-187, nb 6). Podkreślić trzeba, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o stronniczości czy niesprawiedliwości sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego nie może bowiem być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za "niewłaściwych" przez pryzmat subiektywnego pojmowania własnych interesów, gdyż stałoby to w kolizji z celami tej gwarancji procesowej (zob. postanowienie NSA z 22.02.2008 r., II FZ 61/08 oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2011 r., K 3/09, OTK-A 2011, nr 1, poz. 5, także wyrok NSA z 14.11.2019 r., sygn. akt II OSK 3249/17; postanowienia NSA: z 17.06.2021 r., sygn. akt I OZ 176/21; 7.09.2021 r., sygn. akt III OZ 602/21; z 8.08.2021 r., sygn. akt II OZ 353/21 i z 6.05.2014 r., sygn. akt I OZ 336/14, publ. w CBOSA). Instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Istotne jest również, że w niniejszej sprawie, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., ww. sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że między nimi a żadną ze stron w tej sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 19 p.p.s.a. ani żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Wobec niewskazania okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tych oświadczeń, w sytuacji gdy nie budzi żadnych wątpliwości prawdziwość złożonych przez sędziów oświadczeń, wniosek o wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. np. postanowienie NSA z 19.11.2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, publ. w CBOSA). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji