I SA/Op 107/11
WyrokWSA w Opolu2011-09-30
Skład orzekający: Anna Wójcik, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty i budynki będące we współposiadaniu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą i osoby fizycznej nieprowadzącej takiej działalności, powinny być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą, pomimo braku faktycznego wykorzystania ich do tej działalności ze względów technicznych lub prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, nawet jeśli jest on tylko jednym ze współwłaścicieli, przesądza o uznaniu tych nieruchomości za związane z działalnością gospodarczą i podlegające wyższej stawce podatku od nieruchomości. Względy techniczne, które mogłyby wyłączyć stosowanie tej zasady, muszą mieć charakter obiektywny i być niezależne od woli podatnika, a ich istnienie musi być udowodnione. Brak dostępu do drogi publicznej czy brak uzbrojenia terenu nie są względami technicznymi w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok dla małżonków E. i S. Ś., którzy nabyli nieruchomość składającą się z kilku działek zabudowanych budynkami o różnym charakterze. S. Ś. prowadził działalność gospodarczą. Organy podatkowe uznały, że część nieruchomości, w tym budynek niemieszkalny i grunty, należy opodatkować wyższą stawką jako związane z działalnością gospodarczą. Podatnicy kwestionowali to, wskazując m.in. na brak faktycznego wykorzystania nieruchomości do działalności ze względów technicznych oraz na ich osobisty, a nie firmowy, charakter. Po postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 września 2011r. sprawy ze skarg: E. Ś., S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2008r. oddala skargi.
W dniu 21.10.1999 r. E. i S. małżonkowie Ś. nabyli od Gminy [...] w drodze umów kupna - sprzedaży nieruchomość zlokalizowaną w [...], przy ul. [...] 18 składającą się z działek: nr [...] obszaru 0,1499 ha, niezabudowaną, przeznaczoną pod budownictwo przemysłowe; nr [...] obszaru 0,0737 ha, zabudowaną budynkiem biurowo-socjalnym, dwukondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, o powierzchni użytkowej 503,89 m2 oraz nr [...] obszaru 0,3393 ha, zabudowaną budynkiem barakowym, parterowym, niepodpiwniczonym, o konstrukcji drewnianej, o powierzchni użytkowej 412,45 m.
Po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego postanowieniem z dnia 5.02.2008 r. Burmistrz [...], decyzją z dnia 09.09.2009 r. ustalił E.i S. małżonkom Ś. zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości na 2008 r. w wysokości 10.971 zł.
Do opodatkowania przyjął: budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 475,42 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 412,45 m2, grunty pozostałe o powierzchni 737 m2 (działka pod budynkiem mieszkalnym) oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 4.892 m2. W uzasadnieniu organ I instancji szczegółowo opisał zgromadzony w aktach materiał dowodowy oraz podejmowane w toku postępowania czynności, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że podstawą wymiaru są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczył, że dane dotyczące budynków podatników zostały ujawnione w ewidencji budynków z dniem 9.12.2005 r., zatem od tego momentu wiążą one organ podatkowy. Zgodnie z tymi danymi organ I instancji przyjął, że na działce nr [...] znajdują się dwa budynki mieszkalne, a na działce nr [...] budynek niemieszkalny. Uwzględnił również wyjaśnienia podatników, iż w budynku mieszkalnym, położnym na działce nr [...] nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Odnosząc się do opodatkowania gruntów organ I instancji podał, że zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów (wypisy z rejestru) działka nr [...] została uznana za grunt pod budynkiem mieszkalnym, natomiast działki gruntu nr [...] i [...] uznano jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w związku z tym, iż znajdują się one w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (S. Ś.). Dalej szczegółowo opisał ustalenia biegłego zawarte w opinii z dnia 20.02.2009 r. sporządzonej przez biegłego - rzeczoznawcę majątkowego - powołanego przez organ z urzędu, a dotyczące charakteru, stanu technicznego, powierzchni użytkowej budynków podatników, a także kwestii istnienia budowli. Wskazał, że biegły nie stwierdził, by na nieruchomości podatników istniały budowle, co pozwala na uznanie ich oświadczeń w tym zakresie za wiarygodne. Jednocześnie wskazał, że z uwagi na rozbieżne informacje dotyczące powierzchni użytkowej budynków podatników przyjął dane wynikające z protokołu kontroli przeprowadzonej u podatników w dniu 17.07.2003 r., których prawidłowości uczestniczący w oględzinach S. Ś. nie kwestionował, a przy tym pomiary powierzchni budynków wykonywane były zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednocześnie zaznaczył, iż z materiału dowodowego wynika, że małżonkowie Ś. nie występowali o pozwolenie na przebudowę budynków lub ich części, co pozwala na przyjęcie ustaleń dokonanych w trakcie oględzin w 2003 r. w zakresie powierzchni użytkowej budynków za podstawę opodatkowania tych budynków w 2008 r. Odnosząc się do podnoszonej przez podatników w toku postępowania kwestii "względów technicznych" stwierdził, że zły stan techniczny budynku barakowego położonego na działce nr [...] wynika m.in. z opinii biegłego oraz pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Jednak mając na względzie treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który nie definiuje pojęcia "względów technicznych", kwestie te należy, zdaniem organu I instancji, interpretować na podstawie przepisów prawa budowlanego. W związku z tym dokonanie oceny stanu technicznego budynków należy do kompetencji organów administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego a zatem brak możliwości wykorzystania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych powinien być potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej decyzją wydaną na podstawie art. 68 bądź art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Burmistrz wskazał, że taka sytuacja w prowadzonym postępowaniu nie miała miejsca, bowiem podatnicy nie przedłożyli stosownego dokumentu potwierdzającego zły stan techniczny budynku, tym samym nie było podstaw do zastosowania dla tego budynku niższej stawki podatkowej. Organ I instancji zaznaczył, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli bądź gruntów skutkuje uznaniem ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób ich wykorzystania. Natomiast fakt prowadzenia przez S. Ś. działalności gospodarczej, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, jest bezsporny. Odnosząc sie natomiast do wyjaśnień podatnika, iż działka gruntu nr [...] nie jest wykorzystywana do żadnej działalności, gdyż nie posiada ona uzbrojenia oraz dostępu do drogi publicznej stwierdził, że okoliczności te nie mają wpływu na wysokość naliczonego podatku. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ I instancji szczegółowo opisał żądania podatników podnoszone w toku prowadzonego postępowania oraz wydane w związku z tym postanowienia.
Od przedmiotowej decyzji S. Ś., reprezentowany przez swojego pełnomocnika wniósł odwołanie, zaskarżając równocześnie wszystkie postanowienia Burmistrza [...] wydane w toku postępowania. Zażądał zmiany zaskarżonej decyzji poprzez opodatkowanie budynku o powierzchni 412,45 m2 jako mieszkalnego w miejsce przyjętego przez organ opodatkowania dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz opodatkowanie gruntów o powierzchni 4.892 m2 jako "pozostałych", a nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wniósł nadto o przeprowadzenie dowodu z treści dokumentów wymienionych szczegółowo w odwołaniu, m.in. wniosku strony z dnia 17.06.2009 r. do Starosty powiatu [...] o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, zawiadomień Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30.04.2009 r. i z dnia 4.05.2009 r. o sprostowania oznaczeń nieruchomości w części dot. gruntu – działki nr [...], [...] i [...] oraz wypisu z rejestru gruntów tych działek stanowiących załączniki do umów nabycia nieruchomości.
Kwestionowanej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej jako: [O.p.].
W ocenie odwołującego organ I instancji naruszył powołane przepisy, gdyż: w sposób dowolny ustalił, że każdy budynek i każdy grunt będący w posiadaniu osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy przedmiotowe budynki i grunty nie były własnością przedsiębiorstwa żadnej ze stron; uznał za wiarygodną opinię rzeczoznawcy majątkowego A.K. w zakresie określenia pierwotnego i obecnego charakteru budynków, pomimo, że biegły nie posiadał wymaganych uprawnień z zakresu prawa budowlanego; uznał za wiarygodną opinię biegłego w zakresie ustalenia powierzchni użytkowej budynków, pomimo, iż biegły sporządził opinię bez oględzin wnętrz budynków; odmówił udostępnienia dokumentów potwierdzających posiadanie przez rzeczoznawcę majątkowego A.K. uprawnień do sporządzenia opinii w zleconym przez organ zakresie; uznał, że tylko rzeczoznawca majątkowy A.K. może sporządzić opinię w zakresie prawa budowlanego ze specjalności konstrukcji budowlanej; nie wyjaśnił w sposób bezsporny pierwotnego charakteru budynków; uznał w sposób dowolny, że tzw. budynek barakowy położony na działce nr [...] "nigdy nie miał i nie ma tej funkcji mimo że w związku ze zmianą (...) w operacie budynków i lokali wprowadzenia zmiany w bazie budynków i lokali dotyczącej budynku zlokalizowanego na działce [...] oraz mimo ustalenia przez organ, że: (...) dowody z przesłuchania świadków (osób które w nim mieszkały) wykazały, że budynek ten pierwotnie miał charakter mieszkaniowy (...)"; pominął dowód w postaci decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17.12.2008 r., nr [...], ostatecznie rozstrzygającej, że obecny sposób użytkowania wszystkich budynków, w tym położonego na działce nr [...] ma funkcję mieszkalną i jest to zgodne z ich funkcją pierwotną i przez to błędnie ustalił, że nie można prowadzić dowodu przeciw dokumentowi urzędowemu jakim jest ewidencja gruntów i budynków w zakresie danych funkcji budynku położonego na działce nr [...]; ustalił w sposób dowolny, że budynek położony na działce nr [...] nie był i nie jest budynkiem mieszkalnym; ustalił w sposób dowolny, że grunty działek nr [...] i nr [...] zalicza się do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; pominął jako dowód protokół oględzin z 24.07.2007 r. mogący dowodzić niE.korzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej; ustalił w sposób dowolny, że budynek tzw. barak może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a fakt jego niE.korzystywania do prowadzenia takiej działalności powinien zostać potwierdzony decyzją właściwego organu administracji budowlanej; ustalił w sposób dowolny, że grunt działki nr [...] bez dostępu do drogi dojazdowej może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem odwołującego powyższe naruszenia organu I instancji skutkują również naruszeniem art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) – dalej jako: [u.p.o.l.], gdyż grunty i budynki nigdy nie były w posiadaniu przedsiębiorcy, albowiem nie zostały nabyte przez współwłaścicieli w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Odrębne odwołanie złożyła również E. Ś. – w części ustalającej wysokość zobowiązania od budynku i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – wnosząc o zmianę decyzji poprzez opodatkowanie budynku o powierzchni 412,45 m2 jako mieszkalnego, a niezwiązanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz opodatkowanie gruntów o powierzchni 4.892 m2 jako pozostałych, a nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zarzuciła naruszenie art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w jej ocenie organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w wyczerpujący sposób zgromadzonego materiału dowodowego, dokonał dowolnych ustaleń i pominął dowody wskazywane przez stronę. Podkreśliła, że grunty i budynki nigdy nie były w posiadaniu przedsiębiorcy, bowiem nie zostały nabyte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i nigdy nie były do jej prowadzenia wykorzystywane. Zarzuciła, iż budynek na działce nr [...] nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, podobnie jak grunt działki [...] nie mógł być do takiej działalności wykorzystywany ze względu na brak dostępu do drogi publicznej.
Po rozpatrzeniu obydwu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 28 kwietnia 2010 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy - ustaliło E.i S. małżonkom Ś. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2006 r. w wysokości 6.151 zł.
W uzasadnieniu decyzji powołując przepisy ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. – art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 - stwierdzono, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli bądź gruntów (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie), chociażby był on tylko jednym ze współwłaścicieli przedmiotów opodatkowania, skutkuje uznaniem ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, czy któryś z posiadanych przez przedsiębiorcę obiektów jest w danym momencie faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. W definicji tej nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Zdaniem organu stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanych już poglądach doktryny i orzecznictwie sądów administracyjnych, których przykłady przytoczono. Nie mają natomiast znaczenia takie okoliczności jak: cel nabycia nieruchomości, pochodzenie funduszy, za które następuje nabycie, czy też sposób jej wykorzystywania. Nieistotne jest, czy nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa rozumianego jako zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie nieruchomości (za wyjątkiem budynków mieszkalnych i zajętych pod nie gruntów oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne łub elektrowni wodnych), podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, zgodnie z wyżej powołanym przepisem, winny być traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dowodzi tego stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym m.in. w przykładowo przywołanym wyroku NSA z dnia 17.03.2009 r. II FSK 1786/07, LEX nr 528078).
Organ odwoławczy wskazał następnie, iż małżonkowie Ś. w okresie objętym zaskarżoną decyzją byli posiadaczami nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] (działki nr [...], [...] i [...]). Bezspornym jest, że nieruchomości te były w posiadaniu przedsiębiorcy, bowiem, jak wynika z akt sprawy, S. Ś. jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą od 15.06.1994 r. pod firmą "A" Zakład Techniki Sanitarnej, Grzewczej, Gazowej, Wentylacji i Klimatyzacji. W świetle brzmienia wyżej cytowanego art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., dla opodatkowania nieruchomości stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie ma znaczenia miejsce wykonywania tej działalności oraz to, czy dana nieruchomość została zakupiona przez podatników na cele prowadzonej przez S. Ś. działalności gospodarczej. Nieistotne jest również, iż jeden ze współwłaścicieli opodatkowanych zaskarżoną decyzją nieruchomości nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazano, że sposobu opodatkowania nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy, wynikającego z przepisów ustawy, nie mogą również zmienić jakiekolwiek umowy zawierane pomiędzy współwłaścicielami tej nieruchomości co do sposobu korzystania z nieruchomości. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że umowa zawarta w dniu 1.01.2006 r. między S. Ś. a jego żoną E. Ś. przewidująca wyłączne prawo E. Ś. (jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej) do korzystania z nieruchomości wspólnej nie ma znaczenia przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego na 2008 r. z tytułu podatku od nieruchomości. Natomiast w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. istotną okolicznością mającą wpływ na sposób opodatkowania nieruchomości, będących w posiadaniu przedsiębiorcy jest charakter przedmiotowych nieruchomości. Zatem w pierwszej kolejności należało ocenić, czy posiadane przez podatników nieruchomości mają charakter mieszkalny.
W ocenie organu, o klasyfikacji gruntów i budynków dla celów podatkowych decyduje wpis w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) i stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z dnia 30.06.2009 r. sygn. akt II FSK 1411/07, LEX nr 513323). Organ stwierdził, iż w 2008 r. zarówno grunty jak i budynki małżonków Ś. były ujawnione w stosownych ewidencjach. Z dniem 19.12.2005 r. Starosta [...] założył bowiem ewidencję budynków i lokali dla obrębu ewidencyjnego miasta [...], co ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 29.12.2005 r., Nr 88, poz. 2960. Z ewidencji tej wynika (wypis z kartotek budynków), że budynki zlokalizowane na działce nr [...] w [...] mają charakter mieszkalny, a budynek położony na działce nr [...] w [...] ma charakter niemieszkalny. Natomiast dane dotyczące gruntów podatników wynikają z ewidencji gruntów. Z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na 4.04.2008 r. wynika, że małżonkowie Ś. są współwłaścicielami gruntów obejmujących działki: nr [...] stanowiącej tereny mieszkaniowe (B), nr [...] stanowiącej zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp) oraz działki [...] stanowiącej inne tereny zabudowane (Bi). W świetle powyższego stwierdzono, że budynek podatników położony w [...] na działce nr [...] ma charakter mieszkalny, natomiast budynek położony na działce nr [...] ma charakter niemieszkalny. Jednocześnie grunt działki nr [...], związany z budynkiem mieszkalnym i oznaczony w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe, dla celów podatkowych ma charakter mieszkalny. Natomiast gruntom pozostałych działek nr [...] i [...], nie związanych z budynkami mieszkalnymi, nie można przypisać charakteru mieszkalnego.
Organ ponownie zaakcentował, że wiążącym źródłem informacji przy wymiarze podatku jest ewidencja gruntów i budynków i dlatego należało uznać, iż ustalenia biegłego rzeczoznawcy majątkowego zawarte w opinii sporządzonej 20.02.2009 r., odnoszące się do charakteru budynków podatników, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tej przyczyny niecelowym było analizowanie przedmiotowej opinii, w tym ustosunkowanie się do zarzutów podatników kwestionujących uprawnienia biegłego oraz dokonane przez niego ustalenia.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia stał się podnoszony przez podatników w odwołaniu brak związania opodatkowanych zaskarżoną decyzją przedmiotów opodatkowania z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na wystąpienie względów technicznych.
W analizowanej sprawie bezspornym – zdaniem SKO - było, że opodatkowane zaskarżoną decyzją nieruchomości są w posiadaniu przedsiębiorcy. Za wadliwe uznał jednak stanowisko organu I instancji, iż brak możliwości wykorzystania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych powinien być potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej decyzją wydaną na podstawie art. 68 bądź art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynikało, że zły stan techniczny budynku barakowego został potwierdzony pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 20.03.2007 r., nr [...], który podał, iż podczas kontroli tego budynku, przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w dniach 9.05.2003 r. i 9.06.2006 r. stwierdzono, że jest on nieużytkowany i nadaje się do kapitalnego remontu. Z tego względu, zdaniem PINB, budynek ten nie nadaje się do jakiegokolwiek użytkowania. Z pisma tego wynikało ponadto, iż współwłaściciele budynku nie zgłaszali organowi nadzoru budowlanego zamiaru prowadzenia prac remontowych a sami podatnicy w toku postępowania okoliczność tę potwierdzili. Z powyższego organ odwoławczy wywiódł, że w 2008 r. budynek barakowy położony w [...] na działce nr [...] nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych, stąd nie można było zastosować względem niego najwyższej stawki podatkowej.
Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie opodatkowania gruntów organ II instancji nie zgodził się z odwołującymi, iż działki nr [...] i nr [...] nie powinny być opodatkowane najwyższą stawką podatkową, gdyż nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie organu przez względy techniczne, o których mowa jest w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy - w odniesieniu do gruntów - rozumieć w szczególności specyficzne warunki geologiczne, uniemożliwiające ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej do czasu przeprowadzenia kosztownych prac ziemnych, bądź zmiany przeznaczenia gruntów, skażenie chemiczne, radioaktywne lub bakteriologiczne gruntu, które uniemożliwia jego użytkowanie. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach operatu szacunkowego, sporządzonego w dniu 11.05.1999 r. przez rzeczoznawcę majątkowego, działka gruntu nr [...] ma dogodny dostęp z drogi asfaltowej, jest uzbrojona w energię elektryczną, wodę, kanalizację sanitarną i deszczową, natomiast działka nr [...] jest położona w zasięgu sieci uzbrojenia terenu w wodę, kanalizację i energię elektryczną. Natomiast podnoszona przez podatnika okoliczność braku dostępu z działki nr [...] do drogi publicznej nie stanowi przeszkody w rozumieniu względów technicznych, gdyż ma ona charakter prawny i ekonomiczny, a nie techniczny i pozostaje bez wpływu na kwalifikację tego gruntu dla potrzeb podatku od nieruchomości. Jednocześnie kwestie związane z zapewnieniem przedmiotowej działce dostępu do drogi publicznej przy jej zbyciu przez Gminę [...], pozostają poza przedmiotem niniejszej sprawy, bowiem mają charakter cywilnoprawny.
Opierając się na znajdującym się w aktach wypisie z ewidencji gruntów i budynków stwierdzono, że działka gruntu nr [...] ma powierzchnię 0,0737 ha, działka gruntu nr [...] ma powierzchnię 0,1499 ha, a działka gruntu nr [...] ma powierzchnię 0,3393 ha. Na działce nr [...] posadowiony jest budynek mieszkalny, zatem grunt pod nim należy potraktować jako związany z budynkiem mieszkalnym i opodatkować go stawką przewidzianą dla gruntów pozostałych, natomiast na działce nr [...] znajduje się budynek o charakterze niemieszkalnym, niE.korzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Powierzchnie użytkowe budynków należy przyjąć z ustaleń kontroli, potwierdzonej stosownym protokołem, przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 17.07.2003 r., z uwagi na rozbieżne dane w tym zakresie wynikające z materiału dowodowego oraz wykazywany przez podatników brak współdziałania z organem podatkowym I instancji w celu ustaleniu stanu faktycznego w omawianym zakresie. Z protokołu kontroli wynika, że pomiary powierzchni użytkowej budynków były wykonywane zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w obecności S. Ś., który wówczas nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do podjętych ustaleń. Jednocześnie z oświadczeń podatników oraz informacji organu budowlanego wynikało, że w budynkach tych nie prowadzono żadnych prac budowlanych, zatem przyjęto, iż powierzchnie użytkowe tych budynków od czasu ich pomiaru w 2003 r. do 2008 r. nie uległy zmianie. Materiał dowodowy nie potwierdza, by podatnicy posiadali w 2008 r. budowle. Również należało uwzględnić oświadczenie podatników, że w 2008 r. w budynku mieszkalnym (bądź jego części) nie prowadzono działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał w decyzji sposób opodatkowania gruntów i budynków E. i S. małżonków Ś. podatkiem od nieruchomości na 2008 r. i stwierdził, że ogółem wysokość zobowiązania w tym podatku na 2006 r. wynosi 6.151 zł, przy zastosowaniu stawek podatku od nieruchomości określonych uchwałą nr XIV/119/07 Rady Miejskiej w [...] z dnia 12.12.2007 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2007 r. Nr 96 poz. 3135).
Jednocześnie szczegółowo organ ustosunkował się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazał, iż nie zasługuje na uwzględnienie wniosek podatników o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z dokumentów wskazanych w odwołaniu na okoliczność ustalenia charakteru opodatkowanych zaskarżoną decyzją gruntów i budynków, bowiem wiążącym źródłem informacji w zakresie wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, i to nimi należało się kierować ustalając podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego na 2008 r. Uznał za bezzasadne zarzuty stron, że o mieszkalnym charakterze wszystkich budynków przesądza decyzja PINB z dnia 17.12.2008 r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] na działkach [...] i [...], będącej własnością stron stwierdzając, że niezależnie od zakresu wskazanego w sentencji decyzji PINB rozstrzygnięcia, jej uzasadnienie odnosi się jedynie do budynku położonego na działce nr [...]. W treści uzasadnienia swojej decyzji PINB stwierdził, że obecny sposób użytkowania budynku przy ul. [...] (położonego na działce nr [...]) jest zgodny z jego pierwotną funkcją - funkcją mieszkalną. Natomiast z treści omawianej decyzji nie można wywieść, by budynek położony na działce nr [...] miał charakter mieszkalny. Organ ten nie wypowiedział się bowiem co do pierwotnego charakteru budynku barakowego. Umorzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] dowodzi bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na niezmieniony sposób użytkowania spornych budynków. Jednak umorzenie takiego postępowania nie jest równoznaczne z uznaniem, iż pierwotną funkcją budynku barakowego, zlokalizowanego na działce nr [...], była funkcja mieszkalna. W uzasadnieniu swojej decyzji PINB wyraźnie bowiem potwierdzając funkcję mieszkalną budynków powołał się na wypis z kartoteki budynków, ale tylko odnośnie budynków położonych przy ul. [...] .
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji stwierdził, że wskazane przez odwołujących dokumenty mające, w ich ocenie, potwierdzać mieszkalny charakter gruntów również nie mogą zostać w sprawie uwzględnione. Zwrócono uwagę, że powołane przy odwołaniu wypisy z rejestru gruntów zostały sporządzone według stanu na 1996 r. i 1998 r., zatem nie mogą być wykorzystane w sprawie dotyczącej roku podatkowego 2008, gdyż nie odzwierciedlają stanu faktycznego istniejącego w tym roku. Również zawiadomienia Sądu Rejonowego w [...] z .05.2009 r. i 30.04.2009 r. o dokonaniu w dziale I-O ksiąg wieczystych sprostowania oznaczenia nieruchomości podatników nie mogą stanowić dowodu w sprawie, bowiem rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych dotyczy ujawnionego w księdze stanu prawnego nieruchomości, natomiast nie obejmuje innych elementów nieruchomości składających się na jej identyfikację (np. oznaczenia gruntu). Dane te oznacza się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję przez pełnomocnika S. Ś. w pierwszej kolejności zwrócił się on o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i zawieszenie postępowania sądowego. Natomiast organowi odwoławczemu zarzucił naruszenie:
art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wobec nieuzasadnionego przyjęcia, że nieruchomość w posiadaniu przedsiębiorcy to każda nieruchomość nabyta i posiadana przez osobę fizyczną niezależnie od tego, czy nabycie nastąpiło do majątku osobistego; przepisów art. 120, art. 122, art. 125 § 1, art. 139 § 1 i § 3, art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 191 O.p. poprzez dowolne ustalenie, że budynek położony na działce nr [...] był budynkiem niemieszkalnym mimo braku ewidencji budynków i lokali i braku dokumentacji budowlanej budynku, oraz nieprzeprowadzenia dowodu co do rzeczywistego charakteru tego budynku (opinia rzeczoznawcy majątkowego A.K.), co miało także wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie opodatkowania gruntów.
W odrębnej skardze wniesionej osobiście przez E. Ś. - poza ponowieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu - zarzuciła ona przede wszystkim naruszenie art. 31 w związku z art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w związku z art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP wobec bezpodstawnego uznania przez organy, że przedmiotowe nieruchomości są w posiadaniu przedsiębiorcy S. Ś., który nieruchomości tych nie posiada jako przedsiębiorca (nie jest to przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55.1 kodeksu cywilnego), lecz stanowią one jego (i żony) majątek osobisty zgodnie z art. 33 ust. 7 k.r.iop. Zarzuciła też naruszenie art. 7a ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w związku ze wskazanymi w skardze przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece (art. 5), Konstytucji RP i Kodeksu cywilnego, wskutek dowolnego oparcia się wyłącznie na zapisach ewidencji gruntów i budynków, co doprowadziło do bezzasadnego pominięcia danych zawartych w aktach notarialnych, jak i naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskutek dowolnego uznania za nieistotne dla opodatkowania przeszkód i utrudnień w wykorzystywaniu działek nr [...] i [...] dla celów działalności gospodarczej. W przypadku działki nr [...] jest nim brak dostępu do drogi publicznej nieustanowienie dla tej nieruchomości (mimo obowiązku obciążającego w tym zakresie Gminę) służebności drogi koniecznej oraz brak infrastruktury techniczne, do wykonania której była obowiązana Gmina stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 104 pkt 2 ppkt 6, art. Art. 106 pkt 3). Również działka nr [...] nie może być wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych jako teren podmokły, bez przeprowadzonego drenowania.
W odpowiedzi na skargę S. Ś. organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Również w odniesieniu do zarzutów podniesionych przez skarżącą E.Ś. zajął tożsame, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowisko, stwierdzając, że odniósł się w nim do wszystkich podnoszonych przez skarżącą zarzutów (posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, związania organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, znaczenia informacji zawartych w księgach wieczystych i wykładni pojęcia "względy techniczne".
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2011 r. wydanym na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.] w sprawie I SA/Op 108/11 zarządzono połączenie spraw o sygn. akt I SA/Op 107/11 i I SA/Op 107/11 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je dalej pod sygn. akt I SA/Op 107/11.
Na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania zgodności art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. z art. 32 ust. 1 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP uznając, ze nie zachodzą przesłanki określone w art. 193 Konstytucji RP i o zawieszenie w związku z tym postępowania sądowoadministracyjnego, jak też wniosek skarżącej o zmianę jej statusu ze strony skarżącej w sprawie I SA/Op 107/11 na uczestnika postępowania w sprawie ze skargi S. Ś. (sprawa o sygn. akt I SA/Op 108/11) uznając, że nie ma ku temu podstaw prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem (o ile ustawy nie stanowią inaczej). Decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: p.p.s.a., lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia niE.żności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. - w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 wyżej powołanej ustawy). Definicje gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (niemającymi zastosowania w rozpoznawanej sprawie), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stąd też rację ma organ odwoławczy stwierdzając, iż ugruntowane już poglądy doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych na tle omawianego przepisu dowodzą, że co do zasady sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, chociażby był on tylko jednym ze współwłaścicieli przedmiotów opodatkowania, przesądza o uznaniu, że te przedmioty opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla celów tego podatku nie ma też znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie czasu wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej, a jeżeli tak, to jak intensywnie. W świetle art. 1 a ust.1 pkt 3 ustawy nie ma też znaczenia cel nabycia nieruchomości, pochodzenie środków na jej zakup, fakt, czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa (które to okoliczności nietrafnie są podnoszony przez oboje skarżących). Podobnie nie mają na to wpływu również umowy zawarte pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości. Jak bowiem stwierdził NSA w wyroku z dnia 26.06.2007 r. sygn. akt II FSK 1748/06 (Lex nr 307625), nawet w przypadku prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o podziale nieruchomości do korzystania (quo ad usum) nie uprawnia to organu podatkowego do dokonania wymiaru podatku osobno dla każdego ze współwłaścicieli. NiE.korzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (zob. wyroki: NSA z dnia 20 marca 2009r., II FSK 1888/07, Lex nr 495385, NSA z dnia 17 marca 2009r., II FSK 1786/07, Lex 528078, NSA z dnia 9 stycznia 2009r., II FSK 1354/07, Lex 478297, WSA z dnia 21 października 2008r., I SA/Łd 242/08, Lex 498183, WSA z dnia 17 lutego 2010r., I SA/Op 546/09, WSA z dnia 25 listopada 2008r. I SA/Wr 688/08, WSA z dnia 30 stycznia 2008r., I SA/Wr 1407/07, Lex 483100).
Niewątpliwie sporne nieruchomości były w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą (tj. S. Ś., który bezspornie przymiot przedsiębiorcy w 2008 r. posiadał), co skutkuje tym, iż co do zasady nieruchomości będące w jego posiadaniu stanowią nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak wyżej wskazano, dotyczy to również sytuacji, gdy przedsiębiorcą jest tylko jeden ze współwłaścicieli. Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., "jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach z zastrzeżeniem ust. 5" (ten ostatni przepis nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie). Z cytowanej regulacji – uwzględniając dodatkowo brzmienie art. 5 u.p.o.l. - wynika, iż o konieczności zastosowania konkretnej stawki podatkowej decydują względy przedmiotowe (charakter przedmiotu opodatkowania), a nie względy podmiotowe (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r., I SA/Rz 402/10). Zatem w sytuacji, gdy tylko niektórzy ze współwłaścicieli mają status przedsiębiorcy, jest to okoliczność wystarczająca do zastosowania – w odniesieniu do wszystkich podatników – maksymalnej stawki opodatkowania (por. wyrok z dnia 30 stycznia 2008 r., I SA/Wr 1407/07).
Ponadto dodatkowym argumentem, w wypadku małżonków (współwłaścicieli spornych gruntów, budynków) – jak w przedmiotowej sprawie – będzie ustrój majątkowej wspólności ustawowej, niepodzielnej (w czasie jej trwania). Niepodzielność wspólnego prawa oznacza, że rzecz jest niepodzielna i żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do rzeczy. Jeżeli zatem tylko jeden ze współwłaścicieli ma status przedsiębiorcy, zasadne jest obciążenie podwyższoną stawką wszystkich współwłaścicieli.
Powyższa zasada ulega wyłączeniu w stosunku do wskazanych w ustawie przedmiotów opodatkowania, znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy. Dotyczy to budynku mieszkalnego, któremu ( wraz ze związanym z nim gruntem), będących w posiadaniu przedsiębiorcy, nie przypisuje się związku z działalnością gospodarczą. Zatem budynek taki jest obciążony stawkami właściwymi dla budynków mieszkalnych, a grunt według stawek właściwych dla gruntów pozostałych. Biorąc powyższe pod uwagę słusznie organ II instancji w pierwszej kolejności poddał ocenie, czy posiadane przez podatników nieruchomości mają charakter mieszkalny. W ocenie organu taki charakter ma budynek położony w [...] na działce nr [...]. Natomiast takiego charakteru nie ma budynek położony na działce nr [...]. W tym zakresie organ prawidłowo poczynił swoje ustalania w oparciu o dane ujawnione w ewidencji budynków i lokali stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.), bowiem jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12.02.2009 r., II FSK 1586/07, o opodatkowaniu nieruchomości decyduje sposób zakwalifikowania nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego dla opodatkowania nie ma decydującego znaczenia sposób faktycznego wykorzystywania nieruchomości, lecz dane zawarte w ewidencji. Pogląd powyższy Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela. Taka ewidencja w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości budynkowych została założona przez Starostę [...] z dniem 19.12.2005 r. (ewidencja budynków i lokali) i dlatego wiążące dla organu podatkowego były dane, jakie pozyskał na podstawie wypisu z kartoteki budynków, według stanu na 4.04.2008 r. Skoro wynikało z niego bezsprzecznie, że budynki na działce nr [...] mają charakter mieszkalny, a na działce nr [...] niemieszkalny, to te ustalenia były dla organu podatkowego wiążące. W rezultacie za prawidłowe należy również uznać stanowisko SKO, iż skoro o klasyfikacji budynków dla celów podatkowych decyduje wpis w ewidencji budynków, niecelowe było przeprowadzenie opinii biegłego odnoszące się do charakteru budynków. Dlatego też organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż ustalenia biegłego w tym zakresie nie mają istotnego znaczenia w sprawie i zaniechał analizy tej opinii, jak również zarzutów podatników odnoszących się do posiadanych przez biegłego uprawnień oraz poczynionych przez niego ustaleń. Kwestionowanie w skardze przez pełnomocnika skarżącego takiego działania organu odwoławczego poprzez podnoszenie zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu dla ustalenia, jaki charakter miał ten budynek (mieszkalny lub niemieszkalny) oraz poprzez wskazywanie na brak ewidencji budynków i lokali dla przedmiotowych budynków jest całkowicie nieuzasadnione, sprzeczne z prawidłową oceną prawną organu odwoławczego oraz ze stanem faktycznym co do istnienia takiej ewidencji.
Dane z ewidencji gruntów były także podstawą do zakwalifikowania posiadanych przez małżonków Ś. działek gruntu. Z ewidencji tej wynikało, iż podatnicy posiadali grunty działek nr [...], [...] i [...] stanowiące odpowiednio: tereny mieszkaniowe, zurbanizowane tereny niezabudowane i inne tereny zabudowane.
W świetle powyższego zasadnie przyjęto, że Prawidłowo wobec tego ustalono, że grunt działki nr [...] w 2008 r. ma charakter mieszkalny, bowiem związany był w 2008 r. z budynkiem mieszkalnym. Natomiast gruntom pozostałych działek: nr [...] – zurbanizowane tereny mieszkaniowe (Bp) i [...] – inne tereny zabudowane (Bi), niezwiązanych z budynkami mieszkalnymi, nie można przypisać charakteru mieszkalnego (posadowiony na działce nr [...] ma charakter niemieszkalny - tzw. budynek barakowy).
W tej sytuacji wskazać należy, iż o charakterze spornych nieruchomości nie mogły przesądzać dokumenty przedłożone przez stronę. Rację ma organ II instancji, iż z decyzji PINB w powiecie [...] z dnia 17.12.2008 r., nr [...] nie można wnioskować, że budynek położony na działce nr [...] miał charakter mieszkalny. Umorzenie tą decyzją postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania dowodzi bowiem bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na niezmieniony sposób użytkowania budynków.
Również przedłożone przez podatników wypisy z rejestru gruntów według stanu na 1996 r. i 1998 r., nie dotyczą przedmiotowego roku podatkowego. Z kolei zawiadomienia Sądu Rejonowego w [...] prostowaniu w księgach wieczystych oznaczenia nieruchomości podatników nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie dotyczy cech fizycznych nieruchomości, a jej stanu prawnego wynikającego z wpisów w księdze. Oznaczenie nieruchomości jest opisem cech fizycznych rzeczy, które wprawdzie nie są pozbawione znaczenia prawnego, ale które same przez się nie tworzą stanu prawnego rzeczy. Przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miały natomiast dane wynikające z aktualnego wypisu z rejestru gruntów.
Przechodząc do podnoszonej przez skarżącą kwestii braku związania przedmiotów opodatkowania z prowadzoną przez jej męża S. Ś. działalnością gospodarczą z uwagi na wystąpienie "względów technicznych", podnieść należy, iż zgodnie z ustawową definicją nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) grunty, budynki i budowle nie są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych". Analiza językowa tego pojęcia wskazuje, że względy techniczne to takie, które mają związek ze złym stanem technicznym nieruchomości, uniemożliwiającym wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie względów technicznych nie obejmuje przyczyn natury technologicznej, ekonomicznej czy finansowej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, LEX nr 339937). Nie jest więc istotny brak środków finansowych, czy też opłacalność prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego. W przypadku gruntów, względy techniczne obejmują również sytuacje chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego skażenia gruntów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 481/05, niepublikowany).
Pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej. Ocena co do wystąpienia przesłanki względów technicznych należy do organu podatkowego. Jednak to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (por. cyt. wyżej wyrok NSA sygn. akt II FSK 773/06, LEX nr 339937).
W świetle powyższych uwag, w ocenie Sądu, również i w tej kwestii organ odwoławczy dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uznając że nie ma racji skarżąca twierdząc, że działki nr [...] i [...] nie powinny być opodatkowane najwyższą stawką, gdyż nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe oraz ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wskazywane przez skarżącą przeszkody nie uzasadniały przyjęcia braku możliwości wykorzystania spornych działek do działalności gospodarczej ze względów technicznych, skoro działka gruntu nr [...] ma dogodny dostęp z drogi asfaltowej, jest uzbrojona w energię elektryczną, wodę, kanalizację sanitarną i deszczową, natomiast działka nr [...] jest położona w zasięgu sieci uzbrojenia terenu w wodę, kanalizację i energię elektryczną. Strona nie wykazała, że brak uzbrojenia terenu jest niemożliwy do zrealizowania z przyczyn leżących po stronie gminy. Ponadto podnoszona przez skarżącego okoliczność braku dostępu działki nr [...] do drogi publicznej ma charakter prawny i ekonomiczny, a nie techniczny i pozostaje bez wpływu na klasyfikację tych gruntów dla potrzeb podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z , II FSK 1228/08, wyrok WSA z 10.3.2010 r., I SA/Sz 16/10).
Bezzasadny jest również zarzut o obowiązku zwolnienia z podatku od nieruchomości działki gruntu nr [...] na podstawie art. 65 pkt 1 ppkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na brak infrastruktury technicznej, która winna być wykonana przez gminę choćby z tego powodu, że przepis ten nie stanowi o zwolnieniu z podatku od nieruchomości, a dotyczy niepobierania dodatkowych opłat rocznych, o których mowa art. 63 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2000, Nr 46, poz. 543 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a prowadząc postępowanie nie naruszył zasad postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie podjętego rozstrzygnięcia, w tym wskazanych w skardze przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej jak też przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, których nie stosował; w tym bowiem względzie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, w tym przypadku prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości, były powołane powyżej przepisy ustawy podatkowej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 32 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Oceniając zasadność zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, gwarantowanej przepisem art. 32 Konstytucji podkreślić należało, iż oznacza ona, że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze państwowe oraz że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Zasada równości wobec prawa, najogólniej rzecz ujmując, oznacza nakaz jednakowego traktowania równych i podobnego traktowania podobnych, dopuszczalność uzasadnionych zróżnicowań, a także wiązanie równości z zasadą sprawiedliwości. W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 4 lutego 1997 r., P.4/96 osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo, natomiast osoby znajdujące się w odmiennej sytuacji faktycznej należy traktować odmiennie (wyrok WSA z dnia 15.12.2004r., sygn. akt II SA/Gd 173/04, LEX 151533).
Zasada równości wobec prawa nie wyklucza jednak konieczności uwzględniania okoliczności konkretnego przypadku, jako że równość nie jest tym samym co identyczność. Nie jest więc sprzeczne z zasadą równości uwzględnienie cech indywidualnych poszczególnych podmiotów prawnych, a w konsekwencji doprowadzenie do tego, aby zasada ta nie miała charakteru formalnego, ale prowadziła do zapewnienia równości rzeczywistej (wyrok WSA z 13.03.2006r., sygn. akt I SA/Op 4/06).
Wskazane wzorce znajdują odzwierciedlenie w powoływanych przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem wymagania ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dla wszystkich adresatów są identyczne. Również niejednoznaczność przepisu nie może przesądzać o jego niekonstytucyjności. Większość kwestii spornych pomiędzy organami podatkowymi a podatnikami ma swoje źródło w interpretacji przepisów prawa podatkowego, nie oznacza to jednak, że każda rozbieżność w interpretacji tych przepisów winna skutkować wystąpieniem do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu. Stąd za niezasadny uznano zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP.
Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. z Konstytucją. Sąd w składzie tu orzekającym w pełni akceptuje i uznaje za własne stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1407/07, zgodnie z którym: "Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności konkretnego przepisu danej ustawy z Konstytucją tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności tego przepisu. Instytucja pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, regulowana m.in. przez przepisy art. 3 i art. 32 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, nie ma bowiem na celu usunięcie wątpliwości co do stanu prawnego, lecz usunięcie z systemu prawnego przepisu niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową, czy ustawą. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest sformułować w pytaniu "zarzut" niezgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją, umową czy ustawą. To zaś oznacza, że sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. W przeciwnym razie należałoby stanąć na stanowisku, że w danej sprawie sąd de facto uchyla się od dokonania autonomicznej (samodzielnej) wykładni i zastosowania prawa ad casum. Oznaczałoby to równocześnie także i to, że sąd zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie po to, aby przedstawić umotywowany zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ale po to, aby uzyskać od Trybunału Konstytucyjnego stanowisko w kwestii prawidłowej wykładni wskazanych norm prawnych, które mają stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia sądowego, co oczywiście nie należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego".
Skoro zatem Sąd nie doszedł do przekonania, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. narusza Konstytucję nie był zobowiązany do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a prowadząc postępowanie nie naruszył zasad postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie podjętego rozstrzygnięcia. Organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze i w piśmie procesowym przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz powołanych przez skarżącego przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło