I SA/Po 878/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-05
Skład orzekający: Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawcy i jego dotychczasową reprezentację przez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd częściowo uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, zwalniając skarżącego od kosztów sądowych ze względu na jego trudną sytuację materialną, potwierdzoną licznymi postępowaniami egzekucyjnymi i zajęciem majątku. Jednocześnie oddalił wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, uznając, że skarżący był już reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a jego dalsza reprezentacja z urzędu nie była uzasadniona, zwłaszcza w kontekście oceny jego sytuacji materialnej i racjonalności podejmowanych działań.Stan faktyczny
Skarżący P. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wniosek był związany ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w sprawie podatku VAT. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z zamknięcia działalności gospodarczej, zadłużenia, problemów z alimentami i trudności w znalezieniu pracy za granicą. Referendarz sądowy uwzględnił wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, a oddalił w części dotyczącej ustanowienia doradcy. Skarżący wniósł sprzeciw, kwestionując podstawę oddalenia wniosku o ustanowienie doradcy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie doradcy podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 878/13, oddalił skargę P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r.
Skarżący P. D., reprezentowany przez doradcę podatkowego B. B., pismem z dnia 6 lipca 2014 r. wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku. Następnie złożył sporządzony w dniu 24 lipca 2014 r., i ponowiony w dniu 8 sierpnia 2014 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie B. B.
W uzasadnieniu wniosku podał, że od kilku lat jego sytuacja majątkowo-osobista jest trudna. Wskazał, że lata 2007-2008 były ostatnimi, kiedy miał własną działalność gospodarczą, spore dochody i rodzinę. Jednakże po tym, jak kluczowy klient rozwiązał z nim umowę, a firma zaczęła popadać w długi, musiał zawiesić działalność, którą ostatecznie zamknął w 2011 r. Skarżący podał, że z firmy pozostały mu tylko długi w wysokości ok. [...] zł. Wnioskodawca nie wie w jakim stopniu komornik zaspokoił się już z pozostałości majątku firmy. Skarżący wskazał, że po odejściu żony w 2008 r. Sąd zasądził od niego alimenty na dziecko (syn ma 26 lat i studiuje) w wysokości [...] zł. Z powodu wieloletniej zaległości zasądzonych alimentów jego relacje z dziećmi się popsuły. Skarżący podał, że z uwagi na okoliczność, iż nie mógł znaleźć pracy w Polsce wyjechał za granicę, żeby zarobić na spłatę wszystkich długów. Wyjaśnił, że brak pracy i dochodów z innych źródeł sprawił, że nie ma z czego spłacać alimentów. Dług z tego tytułu wynosi już około [...] zł i ciągle rośnie. Wskazał, że również za granicą nie może znaleźć dobrze płatnej i stałej pracy, która pozwoliłaby na spłacanie długów oraz poniesienie kosztów sądowych. Podał, że posiada udział w kamienicy w [...], z którego przychody wynoszą ok. [...] – [...] zł, jednakże on nie dostaje tych pieniędzy ze względu na ich zajęcie przez komornika. Wskazał, że w Niemczech udało mu się znaleźć pracę jako bioenergoterapeuta. Zarobki z tego tytułu nie przekraczają [...] euro miesięcznie. Dodatkowo jest zatrudniony na 1/8 etatu w firmie X., z tego tytułu zarabia [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że mieszka sam, często zmienia miejsce zamieszkania w poszukiwaniu pracy, dlatego adres korespondencyjny to adres dotychczasowy w Polsce. Korespondencję odbiera znajomy, który przekazuje jemu wszystko co do niego przychodzi. Oświadczył, że obecne prace dorywcze wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Do stałych miesięcznych wydatków należą opłaty za telefon [...] zł, lekarstwa [...] zł, wyżywienie ok. [...] zł, mieszkanie w Niemczech ok. [...] zł. Skarżący podał, że czasami udaje mu się nocować u znajomych. Oprócz tego każdy dojazd z Niemiec do Polski kosztuje go ok. [...] zł w jedną stronę. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada udział w kamienicy, która znajduje się przy ul. A. w [...] - około [...] m2, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz oszczędności. Skarżący oświadczył, że jego dochód z tytułu prac dorywczych w Niemczech wynosi średnio ok. [...] euro, z tytułu najmu kamienicy ok. [...] – [...] zł (zajęte przez komornika), z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu (jedyny stały angaż jaki udało mu się pozyskać w ciągu ostatnich kilku lat) ok. [...] zł.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2014 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący w piśmie z dnia 19 sierpnia 2014 r. oświadczył, że nie korzysta z rachunków bankowych, a te które posiada od dawna są zajęte przez komorników. Podał, że nie posiada żadnego samochodu, nie posiada żadnych innych cennych przedmiotów. Wyjaśnił, że jego szacunkowe, średnie miesięczne koszty utrzymania wynoszą: mieszkanie w Niemczech ok. [...] zł, w tym energia elektryczna ok. [...] zł, ogrzewanie i woda [...] zł, koszty leczenia i lekarstwa ok. [...] zł, wyżywienie ok. [...] zł, telefon komórkowy ok. [...] zł, opłaty RTV [...] zł, środki czystości ok. [...] zł, przejazdy Polska - Niemcy ok. [...] zł. Podał, że w większości powyższych wydatków pomaga mu rodzina lub znajomi, gdyż nie byłby w stanie ich ponieść. Oświadczył, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Skarżący posiada udziały w Y. Sp. z o.o., a także pełni w niej funkcję prezesa zarządu, jednakże podmiot ten nie prowadzi działalności, natomiast wcześniejsze działania przyniosły tylko straty. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podał, że pracuje w firmie X. na 1/5 etatu za minimalnym ustawowym wynagrodzeniem, które wynosi [...] zł brutto. Wyjaśnił, że w Niemczech pracuje dorywczo, jako bioenergoterapeuta. Średnia stawka godzinowa, jaką otrzymuje z tego tytułu, to kwoty rzędu [...] – [...] euro za godzinę. Zarobki są uzależnione od ilości klientów i poświęconego im czasu. Wskazał, że średnie dochody z tej działalności wynoszą nie więcej niż [...] euro miesięcznie. Wyjaśnił, że zdarzają się miesiące, w których pracuje więcej, ale też i takie, w których prawie wcale. Skarżący podał, że nie prowadzi rejestru uzyskanych kwot. Wskazał, że z uwagi na sytuację finansową, każdy grosz jest natychmiast przeznaczany na bieżące wydatki i utrzymanie. Skarżący oświadczył, że w Niemczech najczęściej mieszka u swoich znajomych. Skarżący wskazał, że od około roku jego sytuacja materialna jeszcze bardziej się pogorszyła. Zmuszony został do oddania samochodu wierzycielowi, który go zajął, przez co ma ograniczone możliwości podróżowania do Polski. Pogorszył się również stan jego zdrowia, gdyż nie stać go na wykupienie wszystkich niezbędnych leków. Podał, że zlecenia na wykonywaną przez niego pracę jako bioenergoterapeuta są coraz rzadsze, gdyż nie stać go na wynajęcie odpowiedniego lokalu do prowadzenia zajęć, przez co zmuszony jest do przyjmowania takich zleceń, gdzie może pracować u klienta. Do pisma załączył kserokopie zeznania rocznego podatkowego za 2013 r., z którego wynika, że dochód z tytułu pracy wyniósł [...] zł, z tytułu najmu lub dzierżawy [...] zł, z innych źródeł [...] zł. Załączył także liczne kserokopie pism komorniczych o wszczęciu egzekucji, wezwań do zapłaty, zawiadomień o zajęciu nieruchomości, wierzytelności z tytułu wynajmu lokali, wynagrodzenia za pracę.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił w części dotyczącej ustanowienia doradcy podatkowego. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że z przedstawionych przez skarżącego okoliczności oraz przedłożonych dokumentów wynika, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych, a zatem wniosek jest w tym zakresie zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast do kwestii ustanowienia doradcy podatkowego referendarz wskazał, że skarżący jest w sprawie reprezentowany przez doradcę podatkowego B. B., a zatem wniosek w tej części należało oddalić.
W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, w którym zarzucił w/w postanowieniu referendarza naruszenie art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") oraz art. 45 Konstytucji RP przez uznanie, że łączy go z doradcą podatkowym B. B. stosunek pełnomocnictwa uniemożliwiający przyznanie mu doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jeśli w ocenie referendarza treść udzielonego B. B. pełnomocnictwa jest powodem do nieprzyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, to wnosi aby uznać, że w/w pełnomocnictwo zostało wypowiedziane, a nie zawieszone.
Mając na względzie treść sprzeciwu, Sąd zarządzeniem z dnia 9 października 2014 r., wezwał skarżącego do jednoznacznego oświadczenia, czy: - przed dniem złożenia sprzeciwu wypowiedział pełnomocnictwo z dnia 1 lipca 2014 r., mocą którego doradca podatkowy B. B. została upoważniona do sporządzenia w imieniu skarżącego skargi kasacyjnej i reprezentowania go przed WSA w Poznaniu i przed NSA w Warszawie, ewentualnie do przesłania dokumentu potwierdzającego wypowiedzenie pełnomocnictwa; - zatrudnia lub pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 zd. 1 P.p.s.a.), pod rygorem przyjęcia, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo z dnia 1 lipca 2014 r. jest nadal aktualne.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, doradca podatkowy B. B., pismem z dnia 27 października 2014 r., poinformowała, że wolą skarżącego było jedynie, aby reprezentujący go pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną. Jednocześnie oświadczyła, że w dniu składania sprzeciwu, nie łączył ją ze skarżącym żaden stosunek pełnomocnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że Sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Odnosząc się do wniosku skarżącego i przedstawionej sytuacji majątkowej, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto instytucja ta, która ma gwarantować stronie możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi nie tylko odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, ale także od zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sadowej, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. Skoro przyznanie takiej pomocy skutkuje wydatkami z budżetu państwa, to korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 324/13, LEX nr 1335108; wyrok NSA z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 406/13, LEX nr 1319089). Podkreślić też należy, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów. Wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 313/13, LEX nr 1320752).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje zaś w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to winno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wyjątkowy charakter tej instytucji prawnej pociągający za sobą konieczność obiektywizacji sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy sprawia, że uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych skutkuje brakiem wystarczających podstaw do jego przyznania. Strona winna więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 546/13, LEX nr 1347140). Ponadto z uwagi na wyjątkowość tej instytucji, przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy muszą być interpretowane ściśle (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 406/13, LEX nr 1319089).
Podkreślenia wymaga, że Sąd wydaje orzeczenie na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. Wymaga to przedstawienia przez stronę wszelkiej możliwej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, a zwłaszcza, gdy została do tego zobowiązana przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GZ 260/13, LEX nr 1320697). Przytoczone w oświadczeniu okoliczności i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie wnioskodawcy, a do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Oceniając sytuację materialną strony są bada nie tylko jej dochody, ale również czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 382/13, LEX nr 1319080).
Należy także zauważyć, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. W świetle utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wskazać też należy, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwoty na finansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 604/13, LEX nr 1345059 i powołane tam piśmiennictwo). Wskazuje się też, że strona będąca osoba fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki (wyrok NSA z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 406/13, LEX nr 1319089).
W kontekście przedstawionych przez skarżącego okoliczności zwrócić należy uwagę, że sąd oceniając sytuację materialną strony bada nie tylko jej dochody, ale również, czy posiada ona obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Istotne jest także wykazanie podjęcia przez stronę starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 313/13, LEX nr 1320752).
Analiza oświadczenia skarżącego i przedłożonych dokumentów prowadzi do wniosku, że z jednej strony - sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest trudna, gdy weźmie się pod uwagę wysokość zadłużenia z tytułu zobowiązań na rzecz podmiotów prywatnych i zobowiązań publicznych oraz ilość wszczętych i prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Jakkolwiek skarżący posiada pewien majątek (udział w kamienicy, która znajduje się przy ul. A. w [...] - około [...] m2), to skierowanie do niego skutecznej egzekucji pozbawia skarżącego realnej możliwości korzystania z pożytków ([...] – [...] zł miesięcznie z tytułu najmu). Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, iż na dzień [...] listopada 2013 r. została wyznaczona pierwsza licytacja udziału w nieruchomości położonej w [...] przy ul. A., której właścicielem jest (był) skarżący (obwieszczenie o licytacji nieruchomości komornika sądowego z dnia [...] października 2013 r., k. 398 akt sąd.). Skarżący, na etapie sprzeciwu, nie wyjaśnił, czy wskazana licytacja zakończyła się zbyciem należącego do niego prawa majątkowego, a jeśli tak, to w jaki sposób wpłynęła na jego aktualną sytuację finansową. Abstrahując od potencjalnego zbycia w/w prawa majątkowego, trzeba zauważyć, że egzekwowane kwoty przeznaczone są (były) na pokrycie długów u podmiotów prywatnych. Fakt spłaty kredytu nie może natomiast wpłynąć na przyznanie prawa pomocy, ponieważ kwestia spłacania zaciągniętych kredytów lub pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt II FZ 281/13, LEX nr 1320634, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 158/13, LEX nr 1310045).
Z drugiej strony stwierdzić należy, w kontekście wymienionych wyżej kryteriów oceny oświadczenia strony, że podane przez skarżącego w oświadczeniu fakty, zdarzenia i okoliczności, czynią je w części niewiarygodnym. W szczególności wskazać należy na dysproporcję między ujawnionymi dochodami (poza najmem, który w całości podlega egzekucji, jest to zaledwie ok. [...] euro miesięcznie za pracę jako bioenergoterapeuta w Niemczech i [...] zł brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę w Polsce) w zestawieniu z wydatkami ([...] zł) z czego wynika, że skarżący najprawdopodobniej uzyskuje inne przychody, których źródeł (poza darowiznami) nie ujawnia.
Wątpliwości Sądu, w świetle przedłożonych dokumentów i powołanych okoliczności, budzi również to, czy skarżący w racjonalny i uzasadniony okolicznościami faktycznymi sposób wykorzystuje wszystkie dostępne mu możliwości w celu uzyskania dochodów, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. W tym kontekście za zupełnie nieracjonalny należy uznać fakt podjęcia przez skarżącego pracy w charakterze bioenergoterapeuty w Niemczech i to w rozmiarze ok. 10 godzin miesięcznie. Jeżeli bowiem zestawi się, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, koszty utrzymania w Niemczech ([...] zł za mieszkanie i [...] zł za przejazdy Niemcy-Polska) z uzyskiwanym tam wynagrodzeniem (ok. [...] euro miesięcznie), to wychodzi na to, że skarżący nie tylko nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu świadczonych za granicą usług, ale każdego miesiąca jest stratny ok. [...] zł. Wskazana okoliczność, a także fakt, że skarżący jest zatrudniony w Polsce na 1/5 etatu w firmie X. ([...] zł brutto), pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego, że chcąc zacząć "żyć od nowa" postanowił wyjechać za granicę i tam zarobić na spłatę długów. Nie wiadomo też dlaczego skarżący nie wykorzystuje doświadczeń i umiejętności zawodowych zdobytych w okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd dostrzega również, że skarżący, który znajdując się bezspornie trudnej sytuacji finansowej i życiowej, godzi się na dalsze istnienie jego obowiązku alimentacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie wobec na 26-letniego, uczącego się dziecka. Podkreślenia wymaga, że z przedłożonych dokumentów (zajęcia komornicze) nie wynika rodzaj tytułu wykonawczego wydanego w sprawie Sądu Rejonowego w P. o sygn. akt [...] (wyrok czy ugoda sądowa), a zatem trudno stwierdzić, czy skarżący dobrowolnie zgodził się na tak relatywnie wysokie świadczenie alimentacyjne. Niewątpliwie skarżący ma jednak możliwość wystąpienia do sądu rodzinnego o obniżenie tych alimentów z powołaniem się na zmianę stosunków (art. 138 k.r.o.).
Powołane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, pozwalają na podważenie kompletności podanych przez skarżącego informacji i racjonalności podejmowanych przez niego działań. Stąd zasadne jest stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił przede wszystkim informacje mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej. Niemniej jednak, mając na względzie liczbę prowadzonych wobec skarżącego postępowań komorniczych, Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny, a to uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym i zwolnienie go od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł (wpis od skargi kasacyjnej). Sąd podkreśla, że w przypadku badania przesłanek przyznania prawa pomocy uwzględnienia wymaga całokształt sytuacji wnioskodawcy, na którą wpływ mogą mieć także inne osoby (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 84/13, LEX nr 1296829). Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 104/13, LEX nr 1299412).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie doradcy podatkowego, Sąd stwierdza, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść wniesionego sprzeciwu oraz pismo procesowe z dnia 27 października 2014 r. doradcy podatkowego B. B., Sąd nie miał wątpliwości, że w dniu składania sprzeciwu skarżącego nie łączył z doradcą podatkowym B. B. żaden stosunek pełnomocnictwa, a tym samym nie było podstaw, aby odmówić skarżącemu ustanowienia pełnomocnika w oparciu o normę zawartą w art. 246 § 3 P.p.s.a. Zaznaczenia jednak wymaga, że poczyniona wyżej ocena oświadczenia skarżącego uzasadnia twierdzenie o niezasadności wniosku o przyznanie doradcy podatkowego. Wskazać w tym miejscu także należy, że tylko sporządzenie skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 P.p.s.a., objęte jest szczególnym wymogiem dokonania tej czynności przez profesjonalnie działającego prawnika, pozostałych czynności strona może natomiast dokonywać samodzielnie. Należy mieć również na uwadze, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie może być skutkiem subiektywnego przekonania strony o tym, że bez niego nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 382/13, LEX nr 1319080).
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło