II SA/Wa 315/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-14
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Jacek Fronczyk, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który został ponownie zwolniony z zawodowej służby wojskowej po uprzednim przywróceniu do służby w wyniku uchylenia przez sąd decyzji o zwolnieniu, ma prawo do ponownego przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne przyznanie świadczenia pieniężnego po ponownym zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jest niedopuszczalne. Świadczenie to ma charakter jednorazowy i jest należne wyłącznie z tytułu pierwszego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, pod warunkiem spełnienia kryterium co najmniej 15-letniego nieprzerwanego stażu służby. Okres służby po przywróceniu do niej w wyniku uchylenia decyzji o zwolnieniu stanowi odrębny okres służby i jest za krótki, aby stanowić samodzielną przesłankę do powstania prawa do świadczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego T.U., który po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w 2004 r. otrzymał świadczenie pieniężne przysługujące przez rok po zwolnieniu. Następnie, w wyniku uchylenia przez WSA decyzji o zwolnieniu, został przywrócony do służby. Po ponownym zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w 2010 r. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego, który został odmówiony przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, a następnie utrzymany w mocy przez Ministra Obrony Narodowej. Skarżący domagał się uchylenia decyzji organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Adam Lipiński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T. U. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 7 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.U. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] października 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Minister Obrony Narodowej wskazał, co następuje:
Dowódca [...] Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2004 r., na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 78 ust. 2 pkt 2 oraz art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wypowiadającą żołnierzowi zawodowemu T.U. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2004 r. Na wniosek żołnierza Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. decyzją z dnia [...] września 2004 r. w sprawie uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, przyznał zainteresowanemu za okres od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. przedmiotowe świadczenie w wysokości [...] zł, które zgodnie z wnioskiem przekazano na wskazany numer rachunku oszczędnościowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 311/04 uchylił decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2004 r. wraz z decyzją organu I instancji.
W dniu [...] marca 2006 r. T.U. został przywrócony do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wojskowy Komendant Uzupełnień w Z. rozkazem dziennym z dnia [...] czerwca 2006 r. potwierdził przybycie wymienionego w dniu [...] czerwca 2006 r. do wykonywania obowiązków służbowych.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] września 2010 r. zwolnił T.U. z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...[ października 2010 r. przeniósł do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W dniu [...] listopada 2010 r. zainteresowany zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z wnioskiem w sprawie ustalenia prawa i wypłaty świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 95 pkt 1 w związku z art. 96 ust. 3, ust. 7 i ust. 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. odmówił przyznania żądanego świadczenia pieniężnego.
W wyniku odwołania sprawę rozpatrzył Minister Obrony Narodowej, który deczyją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Z opisu przebiegu służby wynika, że odwołujący pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 27 lat, 6 miesięcy i 24 dni w dwóch okresach:
- od dnia [...] września 1981 r. do dnia [...] sierpnia 2004 r. - tj. 22 lata, 11 miesięcy i 6 dni – stwarzającego podstawy do wypłaty dochodzonego świadczenia;
- od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] października 2010 r. - tj. 4 lata, 7 miesięcy i 18 dni pełnienia zawodowej służby wojskowej, który jest okresem za krótkim do powstania prawa do dochodzonego świadczenia.
Okresy te zostały rozdzielone przerwą od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] marca 2006 r. – tj. 1 rok, 6 miesięcy i 12 dni, gdy zainteresowany miał status emeryta wojskowego.
Zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2004 r. i z tego tytułu Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L.w 2004 r. wypłacił zainteresowanemu świadczenie pieniężne, albowiem wnioskodawca spełniał przesłankę warunkującą wypłatę - co najmniej 15-letni i nieprzerwany okres pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. decyzji z 2004 r. w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej stworzyło nową sytuację prawną, a mianowicie pozbawiło wadliwą decyzję zdolności wywoływania skutków prawnych ex nunc tzn. przywróciło stan poprzedni, ale jednocześnie nie zniosło skutków prawnych i faktycznych z tytułu zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej.
Należy zwrócić uwagę, iż z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie (art. 72 ust. 2 cyt. ustawy), zatem przedmiotowa odprawa również posiada walor jednorazowości. Przepisy art. 95 pkt 1 oraz art. 96 cyt. ustawy z istoty zakładają jednorazowość otrzymania przez żołnierza przedmiotowego świadczenia. Jest ono należne wyłącznie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Inne rozumienie tego przepisu i uznanie, że przysługuje ono w każdym przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, w nadmierny sposób uprzywilejowałoby żołnierzy zwalnianych ze służby i ponownie do służby przywracanych. Konsekwencją takiego postępowania byłoby naruszanie zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, pomimo braku ku temu jakichkolwiek racjonalnych, akceptowalnych społecznie powodów do wprowadzania zróżnicowania żołnierzy zawodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.U. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7 Kpa oraz art. 94 ust. 3, art. 95 pkt 1, art. 96 pkt 1 ustawy z dnia 11 wrzesnia 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie, dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia, istotne są aspekty prawne, których skarżący nie dostrzega.
Uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. decyzji z 2004 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej stworzyło nową sytuację prawną, a mianowicie pozbawiło wadliwą decyzję zdolności wywoływania skutków prawnych ex nunc tzn. przywróciło stan poprzedni, ale jednocześnie nie zniosło skutków prawnych i faktycznych z tytułu zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej. Do takich skutków należy zaliczyć między innymi okoliczność przyznania i wypłaty przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., decyzją z dnia [...] września 2004 r., uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej żołnierzowi, który w wyniku zwolnienia ze służby i z uwagi na ponad 15 letni nieprzerwany staż tej służby, spełniał w chwili wypłaty ustawowe warunki do realizacji tego świadczenia.
W wyniku tego wyroku i przystąpienia skarżącego do służby, został on do niej przywrócony. Jednakże ten okres służby, po przywróceniu, z uwagi na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – wyroku uchylającego decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego (a nie stwierdzającego nieważność decyzji o wypowiedzeniu zawodowej służby wojskowej) – nie dodaje się do poprzedniego okresu służby, ale stanowi okres osobnej zawodowej służby wojskowej. Z kolei okres ten jest za krótki aby mógł stanowić samodzielną przesłankę do powstania przedmiotowego świadczenia.
Organ trafnie argumentuje, iż z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie (art. 72 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 11 wrzesnia 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), zatem przedmiotowa odprawa również posiada walor jednorazowości. Przepisy art. 95 pkt 1 oraz art. 96 cyt. ustawy z istoty zakładają jednorazowość otrzymania przez żołnierza przedmiotowego świadczenia. Jest ono należne wyłącznie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Inne rozumienie tego przepisu i uznanie, że przysługuje ono w każdym przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, w nadmierny sposób uprzywilejowałoby żołnierzy zwalnianych ze służby i ponownie do służby przywracanych. Konsekwencją takiego postępowania byłoby naruszanie zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, pomimo braku ku temu jakichkolwiek racjonalnych, akceptowalnych społecznie powodów do wprowadzania zróżnicowania żołnierzy zawodowych.
Na poparcie swojego stanowiska, także zasadnie przywołano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenia sądów administracyjnych, potwierdzających powyższy pogląd; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1660/05, Lex nr 220011 oraz z dnia 12 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 983/09, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt I OSK 80/09, z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 932/08, z dnia 31 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/08, z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 362/09, z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 447/09, I OSK 448/09, I OSK 449/09, z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 493/09, z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 757/09, z dnia 12 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 525/09 oraz z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 920/09.
Zdaniem skarżącego okres pozostawania poza służbą nie może być traktowany jako przerwa w pełnieniu służby. Skarżący przytacza tezy wyroku z dnia 22 października 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - sygn. akt II SA/Bd 586/08 i wywodzi, iż w przypadku ponownego prawidłowego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, w jego przypadku z dniem [...] października 2010 r., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. powinien ponownie wypłacić należne świadczenie z tego tytułu. Jednakże argumentacja taka nie została podzielona i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy został uchylony wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 546/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień przy podejmowaniu zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji, które stanowiłyby podstawę do ich uchylenia bądź stwierdzenia nieważności. Dlatego na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło