II SA/Wa 511/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi małoletniej Z. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego E. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2023 r., nr [...] którą odmówił E. W. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniej Z. G. po zmarłym ojcu L. G.. W uzasadnieniu organ przywołał art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.). Wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga spełnienia wszystkich warunków określonych w powołanym przepisie prawa, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Powołany wyżej art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej może być ponadto zastosowany tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy mimo dołożenia wszelkiej staranności zaistniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w uzyskaniu świadczenia na ogólnych zasadach. Prezes ZUS wyjaśnił, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z powyższym w pierwszej kolejności bada się uprawnienia do świadczenia, jakie przysługiwałoby osobie zmarłej, a następnie wnioskodawcy - członkowi rodziny po osobie zmarłej (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2007 r., sygnatura akt II SA/Wa 460/07). Prezes ZUS wskazał, że w sprawach świadczeń w drodze wyjątku ważne są przyczyny niespełnienia wymogów do uzyskania uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest wiec zbadanie, czy brak tych uprawnień nie był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu. Przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia. Niespełnienie przez ojca dziecka powyższego warunku powoduje, że E. W. nie może skutecznie domagać się renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniej Z. G., jako że prawo do tego świadczenia jest pochodną prawa przysługującego ubezpieczonemu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 września 2001 r., sygnatura akt II SA 1717/01, LEX nr 55030). Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż udokumentowano 2 lata, 8 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych ojca dziecka, który zmarł w wieku 35 lat. Prezes ZUS zaznaczył, że przyznanie świadczeń na podstawie ustawy emerytalnej uzależnione jest od przepracowania wymaganego okresu, co wiąże się z odprowadzaniem składek. Przy rozpatrywaniu spraw o świadczenie w drodze wyjątku, należy brać pod uwagę udokumentowany okres składkowy i nieskładkowy, który powinien obejmować znaczący okres. Niedostrzeganie bowiem okresu zatrudnienia prowadziłoby w prosty sposób do przyznawania świadczeń, niewiele różniących się co do wysokości, osobom powołującym się na nieporównywalne okresy zatrudnienia, co w ostatecznym rachunku naruszałoby interes społeczny, a także zasady sprawiedliwości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2001 r,, sygnatura akt II SA 249/01, LEX nr 55035). Prezes ZUS wskazał, że w 10-leciu przed datą zgonu ojca dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – E. W. udokumentowała 10 miesięcy i 22 dni okresów składkowych. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2005 r., sygnatura akt II SA/Wa 373/05, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2007 r., sygnatura akt II SA/Wa 1010/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 listopada 2007 r., sygnatura akt II SA/Wa 1056/07 orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, że od [...] czerwca 2002 r. do [...] września 2007 r., od [...] listopada 2007 r. do [...] listopada 2011 r., od [...] marca 2012 r. do [...] maja 2017 r. oraz od [...] lipca 2017 r. do [...] lutego 2019 r., ojciec dziecka nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Prezes ZUS podkreślił, iż wprawdzie przepis art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, jednak przyczyny, dla których osoba nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych, wyjątkowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2009 r., sygnatura akt II SA/Wa 714/09 orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ stwierdził, że w wymienionych okresach nie była wobec ojca dziecka orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia. Nie zostały również udokumentowane inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od jego woli, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec. Przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlega również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Organ stwierdził, że świadczenie z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. Decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi małoletniej Z. G., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego E. W., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w stosunku do małoletniej Z. G. brak jest jakichkolwiek podstaw do przyznania przez Prezesa ZUS świadczenia w drodze wyjątku, w przypadku gdy w stosunku do ww. małoletniej świadczenie takie winno zostać przyznane, biorąc w szczególności pod uwagę jej sytuację zdrowotną i materialną, co wprost wynika ze stanu faktycznego sprawy; art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.c. i art. 77 k.p.a., polegającego na wydaniu arbitralnego rozstrzygnięcia w zakresie przyznania dla Z. G. renty rodzinnej w drodze wyjątku i wywiedzenia w tym zakresie nieprawidłowych wniosków, iż renta dla ww. osoby się nie należy, pomimo że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do poczynienia takich ustaleń; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, skutkujące błędnymi ustaleniami, że renta rodzinna w drodze wyjątku dla Z. G. się nie należy. E. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Prezesa ZUS na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. E. W. w uzasadnieniu opisała trudną sytuację rodzinną, w tym zdrowotną małoletniej. Wskazała, że pobierane przez nią świadczenia (świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 215, 84 zł, dodatek do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 110 zł. świadczenie rodzinne w kwocie 124 oraz świadczenie 800+) nie są wystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb małoletniej tj. opłaty posiłków w szkole (ok. 350 zł miesięcznie), leki, suplementację i częste antybiotyki (ok. 450 zł miesięcznie), potrzeby małoletniej (ok. 300 zł miesięcznie), koszty wizyt u psychiatry (240 zł miesięcznie), zakup odzieży to kwota (ok. 300 zł co drugi miesiąc). E. W. wskazała m.in., że sama jest na rencie z tytułu niezdolności do pracy. Wyjaśniła również, że ZUS Inspektorat w Kraśniku przekazuje komornikowi sądowemu 60% jej renty w ramach alimentów na rzecz syna z poprzedniego małżeństwa. Łącznie jej renta z zasiłkiem pielęgnacyjnym i świadczeniem 500+ (który uzyskała na siebie) brutto wynosi 1477 zł. Z renty opłaca raty z tytułu zadłużenia mieszkania, czynsz i zakup leków. Od stycznia 2024 r. pobiera świadczenie renty ZUS w wysokości 660 zł. Przedstawicielka ustawowa małoletniej skarżącej przedstawiła swoją obecna sytuację rodzinną oraz stan zdrowia córki Aleksandry Wiewiórki. Wskazała na wydatki na jej leczenie, rehabilitację, dojazdy do lekarzy. Podniosła, że gdyby ojciec małoletniej Z. G. żył to płaciłby alimenty lub otrzymywałaby je z funduszu alimentacyjnego. E. W. zaznaczyła, że małoletnia Z. G. uczy się w Szkole Specjalnej z uwagi na upośledzenie, nie może podjąć pracy ani innej działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że małoletnia nie miała wpływu na to, że jej zmarły ojciec odprowadził tylko 2 lata, 8 miesięcy i 8 dni składek do ZUS i przez ten fakt małoletniej została odmówiona renta rodzinna w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu – adwokat, pismem z dnia [...] lipca 2024 r. zwrócił się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 k.p.a. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że organ nie przeprowadził z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ograniczając postępowanie do dowodów przedstawionych przez stronę, a w konsekwencji uznanie, że małoletnia Z. G. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, wskutek czego decyzja wydana na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych została wydana co najmniej przedwcześnie. Pełnomocnik w uzasadnieniu przytoczył treść art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. Zgodził się, że świadczenie określone w art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej przyznawane jest w drodze tzw. uznania administracyjnego. Wskazał, że z akt postępowania wynika, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną oraz małoletnią. Taka szczególna sytuacja skarżącej wymaga, by organ przed wydaniem decyzji, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes skarżącej, w sposób wnikliwy ustalił stany faktyczny. Zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W toku postępowania organ mógł np. przesłuchać w charakterze świadka przedstawicielkę ustawową skarżącej E. W., co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Prezes ZUS i pełnomocnik skarżącej wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało przez organ zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej k.p.a. Prezes ZUS nie naruszył przepisów postępowania, w tym m.in. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie naruszył również przepisu prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zarzuty skargi podniesione przez przedstawicielkę ustawową małoletniej i pełnomocnika z urzędu nie są zasadne. Ustalenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie braku spełnienia łącznie wszystkich przesłanek uprawniających do przyznania małoletniej Z. G. renty rodzinnej w drodze wyjątku jest – w stanie faktycznym tej sprawy – prawidłowe. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Powołany przepis pozwala na uzyskanie świadczenia w drodze wyjątku przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Zgodnie z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki, o jakich mowa, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie. Zaznaczyć przy tym należy, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W pierwszej kolejności ocenie podlega zatem spełnienie tych przesłanek przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę. W sprawie niniejszej organ zasadnie stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły ojcu dziecka nabycie uprawnień w trybie zwykłym. Ocena organu w tym zakresie jest zdaniem Sądu prawidłowa, a tym samym ocena materiału dowodowego nie była dowolna (nie naruszono art. 80 k.p.a.). Ustalenia faktyczne są prawidłowe (art. 7 k.p.a.). Przedstawicielka ustawowa w toku postępowania administracyjnego nie powołała się na żadne okoliczności, które wymagałyby od organu przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w tym podjęcia przez organ działania z urzędu. Nie jest tym samym zasadny zarzut naruszenia art. 75 k.p.a. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W sprawie tej nie było podstaw do przesłuchania strony przez organ (art. 86 k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2024 r. nie wskazał na jaką ewentualnie okoliczność organ miałby przesłuchać E. W.. Przedstawicielka ustawowa małoletniej Z. G. brała udział w postepowaniu i miała możliwość przedstawienia okoliczności uniemożliwiających ojcu dziecka przezwyciężenie przeszkód w podjęciu zatrudnienia i wypracowaniu świadczenia w trybie zwykłym. Okoliczności takie – dotyczące ojca dziecka – nie zostały wskazane. Przedstawicielka ustawowa w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dokumentów, które pozwalałyby organowi na przyjęcie, że mogły istnieć obiektywne i niezależne od woli ojca dziecka okoliczności, które uniemożliwiały wykonywanie zatrudnienia, czy innej działalności objętej ubezpieczeniami. Zaznaczyć należy, że postępowanie o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest postępowaniem prowadzonym na wniosek strony. Ustawowy obowiązek podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) nie oznacza, że strona zwolniona jest ze współdziałania z organem w ustaleniu faktów i przedłożenia dowodów na ich potwierdzenie. W sprawach z zakresu świadczeń w drodze wyjątku inicjatywa dowodowa należy do strony, jeśli jej zdaniem istnieją dowody potwierdzające okoliczności przez nią wskazywane, a nie wynikają one z dokumentów zgromadzonych z urzędu przez organ. Na gruncie tej sprawy raz jeszcze podkreślenia wymaga, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku, ocenie podlega w pierwszej kolejności spełnienie przesłanek do przyznania tego świadczenia przez osobę zmarłą, a dopiero w dalszej kolejności, spełnienie przesłanek przez wnioskodawcę. W sprawie niniejszej zasadnie organ stwierdził, że w odniesieniu do ojca dziecka nie wykazano szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły mu wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Już z tego powodu brak było możliwości przyznania świadczenia małoletniemu dziecku. W sprawie nie chodzi zatem o szczególną sytuację w jakiej znajduje się obecnie małoletnie dziecko i przedstawicielka ustawowa, która to sytuacja przedstawiona została w skardze a wcześniej także w postępowaniu przed Prezesem ZUS. Szczególne okoliczności, o których mowa w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odnosić należy do sytuacji ojca dziecka, która była przyczyna niewypracowania świadczenia w trybie zwykłym. Sąd na podstawie całokształtu materiału dowodowego zawartego w aktach postępowania administracyjnego nie znalazł podstaw do zakwestionowania twierdzenia organu o braku spełnienia przesłanki szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły wypracowanie ojcu dziecka świadczenia w trybie zwykłym. Odnosząc się do przesłanki szczególnych okoliczności, wskazania wymaga, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA 306/00, niepublikowany), przy czym owo zdarzenie bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2987/19 wskazano, że kategoria "szczególnych okoliczności" jest klauzulą generalną, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny. Posługując się zwrotem "szczególnych okoliczności", prawodawca daje pewną swobodę w kwalifikowaniu stanów faktycznych pod tymże kątem, co dodatkowo uwypukla i podkreśla cel regulacji. Jednak nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie semantycznym pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zdarzenie to musi mieć taki charakter, by uniemożliwiało ubezpieczonemu pracę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2000 r., II SA 954/00, LEX nr 53788). Podkreślenia wymaga też, że wprawdzie przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie uzależniają wprost przyznania świadczenia w drodze wyjątku od okresu odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, to jednak przy ocenie sprawy nie można zupełnie pomijać tej okoliczności, albowiem świadczenie w drodze wyjątku jest świadczeniem związanym ze stażem zatrudnienia oraz z okresem odprowadzania składek na to ubezpieczenie (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1196/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, ocena zasadności wniosku o świadczenie w drodze wyjątku nie powinna być czyniona w całkowitym oderwaniu od długości okresów ubezpieczenia, gdyż świadczenie to może być przyznane w razie nieznacznego niedopełnienia warunków do przyznania świadczenia na zasadach ogólnych (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1046/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Inaczej należy oceniać sytuację osoby mającej niewielki okres ubezpieczenia od osoby, która udowodniła okresy ubezpieczenia niewiele odbiegające od wymaganych ustawowo (vide Ł. Prasołek [w:] Emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz pod red. B. Gudowskiej i K. Ślebzaka, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 i cyt. tam orzecznictwo, w tym m.in. wyrok NSA z 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1023/08). W sprawie jest bezsporne, że w odniesieniu do ojca dziecka na przestrzeni 35 lat życia udokumentowano tylko 2 lata, 8 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W 10-leciu przed datą zgonu ojca dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano 10 miesięcy i 22 dni okresów składkowych. Z akt sprawy (karta 32 oraz 54 akt administracyjnych) wynika, że ojciec dziecka od [...] czerwca 2002 r. do [...] września 2007 r., od [...] listopada 2007 r. do [...] listopada 2011 r., od [...] marca 2012 r. do [...] maja 2017 r. oraz od [...] lipca 2017 r. do [...] lutego 2019 r., nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Akta postępowania administracyjnego wskazują też liczne okresy zarejestrowania ojca dziecka w UP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (karta 36 kat administracyjnych). Ustalenie to nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednakże powyższe uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy. Okoliczność zarejestrowania w Urzędzie Pracy nie stanowi bowiem okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż okres formalnej rejestracji jako osoby bezrobotnej w urzędzie pracy nie stanowi okoliczności szczególnej na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 306/00, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 3741/01, wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1396/14, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r., wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1396/14, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 sygn. akt 444/01, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 517/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie nie wykazano, aby brak możliwości wykonywania zatrudnienia i opłacania składek na ubezpieczenie we wszystkich wykazanych przez organ przerwach w zatrudnieniu był wynikiem okoliczności spowodowanych stanem zdrowia ojca dziecka. Wobec ojca dziecka nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Nie wykazano także innych ewentualnych okoliczności, niezależnych od ojca dziecka, których nie mógł on przezwyciężyć. Zasadnie organ stwierdził tym samym, że nie wykazano, aby przyczyną braku uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym był stan zdrowia, czy też inne okoliczności, których nie można było przezwyciężyć. Brak jest zatem przesłanek do stwierdzenia, że to okoliczność niezależna od ojca dziecka spowodowała, że nie wypracował on świadczenia w trybie zwykłym. W sprawie nie są znane powody niewykonywania przez ojca dziecka pracy w wykazanych już wyżej przerwach. Nie została wskazana przez stronę, także w skardze, żadna okoliczność, która stała na przeszkodzie wykonywaniu pracy i odprowadzaniu składek na ubezpieczenie w czasie, gdy ojciec dziecka był zdolny do pracy i miał możliwość wykonywania zatrudnienia. Tymczasem to właśnie te okoliczności mają znaczenie w sprawie. Podkreślenia wymaga, że sama kwestia dotycząca trudnej sytuacji zdrowotnej, finansowej i życiowej podnoszona przez przedstawicielkę ustawową dziecka we wniosku do Prezesa ZUS, następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Świadczenie w drodze wyjątku nie jest bowiem świadczeniem socjalnym. Organowi nie można zarzucić w tej sprawie, że nienależycie przeprowadził postępowanie. Także w skardze nie powołano się na żadną okoliczność szczególną, która nie pozwalała ojcu dziecka na objęcie ubezpieczeniem w przerwach w zatrudnieniu wymienionych w zaskarżonej decyzji, tj. w okresie od [...] czerwca 2002 r. do [...] września 2007 r., od [...] listopada 2007 r. do [...] listopada 2011 r., od [...] marca 2012 r. do [...] maja 2017 r. oraz od [...] lipca 2017 r. do [...] lutego 2019 r., a tym samym na wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Z akt sprawy nie wynikają żadne okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako szczególne w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W okresach przerw w ubezpieczeniu ojciec dziecka nie był osobą całkowicie niezdolną do pracy, a zatem nie istniały niezależne od wymienionego – na gruncie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – przeszkody uniemożliwiające spełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczenia. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ust. 1. Brak spełnienia choćby jednego warunku wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Z tego względu Prezes ZUS nie miał możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku. O wyjątkowości okoliczności nie może przesądzać subiektywne przekonanie strony i obecna sytuacja wnioskodawczyni tak zdrowotna, jak i materialna, której zresztą organ nie kwestionował, lecz muszą to być takie okoliczności dotyczące ojca dziecka, po którym świadczenie ma być przyznane, które ze względów obiektywnych mogą być traktowane jako szczególne (wyjątkowe). Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że omawiane świadczenie nie jest świadczeniem przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy (v. wyrok NSA dnia 5 listopada 2014 sygn. akt I OSK 2148/14, nsa.orzeczenia.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że sama, nawet najtrudniejsza, sytuacja materialna danej osoby nie jest podstawą przyznania świadczeń w drodze wyjątku (v. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 marca 2002 r., II SA 2955/01, LEX nr 83734 oraz wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r., I OSK 878/12, LEX nr 1225540). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.