II SAB/Wa 651/23

WyrokWSA w Warszawie2024-09-06

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) dotyczące dostępu do akt sprawy sądowej wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) w przypadku wniosku o udostępnienie konkretnych dokumentów (protokołów z rozpraw, wyroku z uzasadnieniem) będących informacją publiczną, nawet po ich anonimizacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy k.p.k. regulujące dostęp do akt sprawy sądowej wyłączają stosowanie u.d.i.p. jedynie w zakresie udostępniania całego zbioru materiałów tworzących akta sprawy, a nie w odniesieniu do konkretnie oznaczonych dokumentów, które stanowią informację publiczną. Wnioskodawca domagał się udostępnienia konkretnych dokumentów (protokołów i wyroku z uzasadnieniem), które na mocy art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. stanowią informację publiczną. Odesłanie organu do art. 156 k.p.k. w tej sytuacji było niezasadne, ponieważ prowadziłoby do braku możliwości realizacji prawa dostępu do informacji publicznej dla każdego.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie kopii zanonimizowanych protokołów z rozpraw oraz kopii zanonimizowanego wyroku z uzasadnieniem w konkretnej sprawie. Organ uznał, że wniosek nie podlega rozpatrzeniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, powołując się na przepisy k.p.k. regulujące dostęp do akt sprawy. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów u.d.i.p. i Konstytucji RP. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezesa Sądu Okręgowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Prezesa Sądu Okręgowego na rzecz skarżącego kwotę 6,80 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. do rozpatrzenia wniosku M. S. z dnia 30 sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 6,80 zł (sześć złotych osiemdziesiąt groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2023 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii zanonimizowanych protokołów z rozpraw przeprowadzonych w sprawie o sygn. akt [...] oraz kopii zanonimizowanego wyroku wraz z uzasadnieniem (jeśli został wydany) w sprawie o sygn. akt [...]. Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] w odpowiedzi z dnia [...] września 2023 r. poinformował, że wniosek nie podlega rozpatrzeniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzeczenia sądów stanowią informację publiczną, lecz przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają zastosowanie tylko w takim zakresie, w którym przepisy innych ustaw nie regulują udostępnienia tożsamych danych. W ocenie organu w sprawie takim przepisem jest art. 156 k.p.k., który reguluje dostęp do akt niezakończonego postępowania karnego, również przez osoby trzecie. Organ wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji odmownej, ponieważ nie zachodzą okoliczności określone w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., gdyż wobec art. 1 ust. 2 u.d.i.p. ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajdzie zastosowania. Konstatacja, że wniosek nie podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej skutkuje zarazem wyłączeniem stosowania art. 16 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącego podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Żądana informacja publiczna może zostać udostępniona zgodnie z wnioskiem, jeśli wnioskodawca skorzysta z trybu z art. 156 § 1 k.p.k. M. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2023 r. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2023 r., zasądzenie kosztów postępowania w postaci kosztu zakupu znaczków pocztowych w niniejszym postępowaniu, zasądzenie od organu sumy pieniężnej w kwocie 100 zł. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niezasadne uznanie, że przedmiotem wniosku nie jest informacja publiczna oraz, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek. Skarżący w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania. Na poparcie zarzutów skargi wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 411/22, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2023 r. o sygn. akt III OSK 6634/21, wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. o sygn. akt I OSK 2078/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 2217/12. Ponadto wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy sprawy publicznej – popełniania przestępstw na terenie Aresztu Śledczego w [...] przez funkcjonariuszy Służby Więziennej i osób pozbawionych wolności ([...]), zaznaczył, że sprawa jest medialna i toczy się jawnie. Zdaniem skarżącego Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] pozostaje w bezczynności. Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ w uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz dodał, że nie ulega wątpliwości, że orzeczenia sądu, a nawet niekiedy protokoły rozpraw stanowią informację publiczną. Niemniej organ przy rozpoznaniu wniosku podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z 9 grudnia 2013 roku w sprawie I OPS 7/13 (ONSAiWSA 2014 Nr 3, poz. 37), zgodnie z którym przepisy kodeksu postępowania karnego w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu postępowania przygotowawczego, wyłączając w tym zakresie stosowanie trybu i formy dostępu określonej w u.d.i.p. Przy czym, zastosowanie reguł k.p.k. w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania. Zdaniem organu tożsamy pogląd należy wyrazić odnośnie do postępowania karnego prowadzonego przez sąd, zwłaszcza gdy postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone (por. wyr. NSA z 18.01.2023 r., III OSK 6466/21). Podkreślił, że przepisy art. 156 k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, że akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Ponadto, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Tym samym uznać należy, że powołane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw" w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. Ustanowiony w sprawie adwokat, pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] maja 2024 r. podtrzymał w całości skargę zarzucając naruszenie: - art. 1 ust. u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną w rozumieniu tej ustawy, a organ zobowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego poprzez udostępnienie informacji publicznej albo wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej informacji, - art. 156 k.p.k. w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez bezzasadne uznanie, że regulacja art. 156 k.p.k. stanowi przepis innej ustawy uniemożliwiający merytoryczne rozpatrzenie wniosku w sytuacji, gdy wniosek dotyczy udostępnienia precyzyjnie wskazanych dokumentów będących informacją publiczną, a nie zbioru nieokreślonych dokumentów składających się na akta sprawy karnej, których to akt zasady udostępnienia określa wyczerpująco art. 156 k.p.k., art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. wskazując, że dokumenty wytworzone przez organ władzy publicznej (sąd prowadzący postępowanie karne) i precyzyjnie objęte żądaniem udostępnienia stanowią informację publiczną wymienioną w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że w zakresie możliwości udostępnienia akt sprawy karnej dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych ukształtowało co do zasady dwie linie orzecznicze. Według jednego stanowiska żądanie udostępnienia dokumentów wchodzących w skład akt postępowania karnego nie mieści się w ogóle w zakresie przepisów u.d.i.p. Organ w takim przypadku nie pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, skoro przepisy tej ustawy w ogóle nie mają zastosowania. Przeciwne stanowisko, które wydaje się być dominujące w orzecznictwie, wskazuje jednak, że kopie poszczególnych dokumentów lub orzeczeń kończących postępowanie karne ma walor informacji publicznej, o udostępnienie której można ubiegać się na podstawie przepisów u.d.i.p. Pełnomocnik przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie II SAB/Łd 14/24, wskazując na przedstawioną przez Sąd ewolucję poglądów w orzecznictwie. Podał, że w wyroku tym WSA wskazał, iż "(...) orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualnie rozwija się dwutorowo. Z jednej strony znaleźć można orzeczenia, w których NSA wskazuje, że nie mieści się w zakresie przepisów u.d.i.p. żądanie udostępnienia konkretnego orzeczenia wydanego w indywidualnej sprawie wobec konkretnej osoby. Organ nie pozostaje bowiem w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, skoro przepisy u.d.i.p. w ogóle nie mają w sprawie zastosowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2023 r., w sprawie o sygn. III OSK 1078/22: "przepis art. 156 § 5 k.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza jego treść, z której wynika, że akta, za zgodą prokuratora, mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie w końcu, wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z 19 grudnia 2019 r, sygn. akt I OSK 357/19 oraz z 25 maja 2017r., sygn. akt I OSK 1399/15, z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5052/21, z 18 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6466/21). Przy czym w powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na jeszcze jedną istotną okoliczność, a mianowicie na wysoki stopień formalizacji postępowania i dostępu do akt postępowania karnego dla stron i daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Uznał w. związku z tym, że przyjęcie, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w k.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP". Z drugiej jednak strony bardziej powszechne wydaje się stanowisko przeciwne, w którym NSA wskazuje wprost, iż kopia orzeczenia kończącego postępowanie karne przygotowawcze wraz z uzasadnieniem ma walor informacji publicznej, o udostępnienie której można ubiegać się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli bowiem wniosek dotyczy udostępnienia znajdujących się w aktach sprawy karnej dokumentów mających walor dokumentów urzędowych, o jakich mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., znajdujących się w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego i złożony został przez osobę niebędącą stroną postępowania przygotowawczego, to obowiązkiem organu było rozpoznać taki wniosek. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Odwołując się do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze i trzecie u.d.i.p. należy przyjąć, że skoro wśród danych publicznych wymieniono (przykładowo) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć oraz treść orzeczeń sądów powszechnych, to należy do nich zakwalifikować również inne rozstrzygnięcia kończące postępowanie przygotowawcze, wśród nich postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia. Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, konstruktywne elementy definicji dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., posiada akt oskarżenia jako jeden ze sposobów zakończenia postępowania przygotowawczego, a więc rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy u.d.i.p. Jeżeli więc we wniosku o udostępnienie informacji publicznej zostaną wskazane konkretne informacje publiczne, zawarte w określonych dokumentach urzędowych znajdujących się w aktach zakończonego postępowania karnego, wówczas informacje takie winny być udostępnione przez podmiot zobowiązany (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 865/21; wyrok NSA z 6 września 2022 r., sygn. /// OSK 1554/21; wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2023 r., sygn. II SAB/Bd 84/23, publ. CBOSA). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę na akceptację zasługuje drugie, bardziej powszechne stanowisko, zatem wniosek o udostępnienie postanowienia o umorzeniu postępowania wraz z uzasadnieniem, objęty został treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. i mieści się wśród danych publicznych, które podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. W przepisie tym wymieniono bowiem treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, a także treść orzeczeń sądów. W zakresie objętym treścią tej regulacji mieści się zatem - jako inne rozstrzygnięcie - postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia. Przyjąć zatem należy, iż przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. Chodzi jednak o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu. Pełnomocnik skarżącego na gruncie powołanych poglądów WSA, stwierdził, iż przedmiotem wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie są akta sprawy karnej jako zbiór niezidentyfikowanych dokumentów, lecz precyzyjnie wskazane przez skarżącego konkretne dokumenty stanowiące informację publiczną, tj. protokoły z rozpraw oraz orzeczenie wraz z uzasadnieniem. Co więcej, żądanie skarżącego dotyczy udostępnienia dokumentów po ich uprzedniej anonimizacji, co precyzyjnie wskazał skarżący w swoim wniosku. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak również przez inne sądy administracyjne, tak zidentyfikowane dokumenty stanowią informację publiczną, której tryb udostępnienia określa u.d.i.p., a przepis art. 156 k.p.a. nie może być rozumiany jako przepis innej ustawy w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zamykający drogę skarżącemu do uzyskania żądanej informacji publicznej. Pełnomocnik wskazał, że analogiczny pogląd został sformułowany również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie II SAB/Sz 49/21. Zdaniem pełnomocnika organ nie rozpatrując merytorycznie wniosku skarżącego pozostaje w bezczynności. Pełnomocnik powołał się na poglądy wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 60/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl) i prezentuje go również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Kwestia wniesienia ponaglenia nie ma zatem znaczenia w sprawie. Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś,H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Ustawa ta znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co w tej sprawie nie było kwestionowane. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 334) prezes sądu okręgowego jest organem tego sądu. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 tej ustawy prezes sądu kieruje sądem i reprezentuje sąd na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu. Na mocy art. 10 i art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. au.d.i.p.). Ustawodawca w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., definiując pojęcie dokumentu urzędowego, stwierdza, że jest to treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Zgodnie natomiast z art. 115 § 13 Kodeksu karnego, funkcjonariuszem publicznym jest sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy. W świetle powyższego, informacje żądane przez wnioskodawcę we wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r., tj. kopie zanonimizowanych protokołów rozpraw w ściśle wskazanej (poprzez sygnaturę akt) sprawie jak i kopia zanonimizowanego wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o wskazanej sygnaturze akt stanowią informację publiczną (art. 6 usta. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Żądane dokumenty stanowią dokumenty urzędowe. Powyższe nie było w sprawie sporne. Istotą sporu pozostaje zaś, czy w tej konkretnej sprawie przepis art. 156 k.p.k. wyłącza stosowanie u.d.i.p., jako przepis szczególny, a w konsekwencji, czy na gruncie u.d.i.p. można w tej sprawie mówić o bezczynności organu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z powołanego przepisu wynika, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie u.d.i.p. w zakresie regulowanym wyraźnie tą ustawą szczególną. Zgodnie z art. 156 § 1 zdanie pierwsze i drugie k.p.k., stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Stosownie do art. 156 § 2 zdanie pierwsze i drugie k.p.k., na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. "Dostęp do akt sprawy sądowej może zostać przyznany również innym osobom niż strony, ich przedstawiciele i podmiot, o którym mowa w art. 416, np. przedstawicielowi społecznemu, pokrzywdzonemu, który nie występuje przed sądem jako oskarżyciel, dziennikarzowi, naukowcowi prowadzącemu badania (art. 156 § 1 zdanie drugie). Nie ma on jednak charakteru obligatoryjnego (ustawa mówi "akta mogą być udostępnione"), a jego uzyskanie uzależnione jest od zgody prezesa sądu. Zarządzenie prezesa sądu o odmowie udostępnienia akt nie jest zaskarżalne. Nie mają oni również możliwości sporządzania odpisów z akt." (v. Steinborn Sławomir w [:]Paprzycki Lech Krzysztof (red.), Komentarz aktualizowany do art. 1-424 Kodeksu postępowania karnego, LEX/el. 2015). Warto podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr 3, poz. 38) wskazał, że z u.d.i.p. wynika, jako norma podstawowa, zasada domniemania jawności. Istnienie innych zasad, czy też trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw, przy czym uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być, jako wyjątkowe, interpretowane w sposób zwężający. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też w uchwale składu 7 sędziów z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn.. akt I OPS 7/13, że żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Na gruncie niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę, że kwestia stosowania art. 156 k.p.k. jako przepisu wyłączającego stosowanie u.d.i.p. nie jest jednolicie ujmowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co podniósł już w piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego. Sąd podkreśla jednocześnie, że różne są też na gruncie poszczególnych spraw żądania wniosków (v. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2024 r. syg.. akt III OSK 3089/23, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6466/21, wyrok NSA z dnia 13 października 2021 r. sygn.. akt III OSK 3861/21, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 698/23, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 663/23, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 15/24, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r. sygn.. akt II SAB/Wa 423/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w odpowiedzi wystosowanej przez organ do wnioskodawcy w dniu [...] września 2023 r., zgodnie z którym u.d.i.p. nie znajduje zastosowania do żądania udostępnienia kopii zanonimizowanych protokołów i zanonimizowanego wyroku z uzasadnieniem. Przepis art. 156 k.p.k. reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej i postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii dokumentów. Dotyczy zasadniczo dostępu do akt sprawy, jako zbioru określonych dokumentów, a nadto umożliwia wydanie odpłatne obrońcy lub oskarżonemu kopii dokumentów z akt. Wnioskodawca nie domagał się w niniejszej sprawie dostępu do akt sprawy karnej. Wywodzenie przez Prezesa Sądu Okręgowego braku podstaw do zastosowania u.d.i.p. - w odniesieniu do żądania udostępnienia kopii zanonimizowanych protokołów i zanonimizowanego wyroku - z faktu, że kwestię "dostępu do akt niezakończonego postępowania karnego", jak wskazano w odpowiedzi z dnia [...] września 2023 r., reguluje art. 156 k.p.k. odnoszący się jedynie ogólnie do udostępnienia akt sprawy, nie jest uzasadnione. W tym miejscu ponownie należy zwrócić uwagę, że żądanie dotyczyło protokołów i wyroku z uzasadnieniem. Treść orzeczenia sądu wprost, z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach wynikających z u.d.i.p. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez Sąd - w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w omawianej ustawie (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2078/16, orzeczenia.nsa.gov.pl ). Odesłanie przez organ do art. 156 k.p.k. tak w odniesieniu do wyroku sądu, jak i protokołów rozpraw (dokumentów urzędowych) nie było w tej sprawie trafne. K.p.k. reguluje zasady udostępniania akt sprawy, w tym dostępu do określonych dokumentów (wydawania kserokopii i odpisów z akt). Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2078/16, orzeczenia.nsa.gov.pl ), zgodnie z którym "(...) przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. Chodzi jednak o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu." W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stwierdzenie przez organ, że art. 156 k.p.k. jest przepisem szczególnym w tej sprawie i wyłącza on stosowanie u.d.i.p. w odniesieniu do żądania zanonimizowanego wyroku z uzasadnieniem i zanonimizowanych protokołów rozpraw, prowadzi w istocie do braku możliwości realizacji podmiotowego prawa dostępu do informacji. Nie sposób bowiem w takim przypadku, poprzez odesłanie przez organ do art. 156 k.p.k., uzyskać jakąkolwiek informację w żądanym zakresie bez wykazania interesu umożliwiającego dostęp do akt sprawy sądowej (o który to dostęp do akt sprawy sądowej wnioskodawca nadto nie wnosił). Sąd zauważa, że przyjęcie za uzasadnione odesłanie w takiej sytuacji do art. 156 k.p.k. powodowałoby zasadniczo, że nie można byłoby pozyskać nie tylko kopii zanonimizowanego protokołu i zanonimizowanego wyroku z uzasadnieniem, czego żądał wnioskodawca, ale praktycznie żadnej informacji publicznej, w tym dla przykładu choćby informacji, czy w konkretnej sprawie odbyły się rozprawy, czy sporządzono z nich protokoły i czy zapadł wyrok. W odpowiedzi na żądanie wystosowane przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie o zanonimizowane kopie protokołów rozpraw i zanonimizowaną kopię wyroku z uzasadnieniem organ wskazał jedynie, że art. 156 k.p.k. jest przepisem, który reguluje dostęp do akt niezakończonego postępowania karnego. Ze stwierdzeniem tym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgadza się. Jednakże nie zmienia to tego, że twierdzenie to nie wyłącza zastosowania w tym konkretnym przypadku, w odniesieniu do żądania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r., u.d.i.p. Gdyby tak było, nikt poza podmiotami wskazanymi wprost w art. 156 k.p.k. oraz innymi osobami, które za zgodą Prezesa Sadu uzyskały na jego podstawie dostęp do akt postępowania sądowego, nie miałby możliwości pozyskać np. informację, czy odbyły się rozprawy w danej sprawie, ile ich było i czy zapadł wyrok, ani tym bardziej uzyskać żądanych w niniejszej sprawie wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2023 r. zanonimizowanych kopii dokumentów urzędowych. Zastosowanie przepisu art. 156 k.p.k. w takim przypadku prowadziłoby w istocie do wyłączenia możliwości uzyskania przez "każdego" informacji o sprawie publicznej. Powyższe stwierdzenia Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie przesądzają o tym, czy żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna winna być udostępniona. Kwestia ta wymaga rozważenia przez organ na gruncie przepisów u.d.i.p. W sytuacji bowiem, gdy żądanie wniosku dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. U.d.i.p. reguluje też kwestię dostępu do informacji publicznej przetworzonej (art. 3 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe rozważania, Sąd rozpatrując skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak również pozostaje w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Organ nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, jak również nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął w tej sprawie działanie poprzez skierowanie do wnioskodawcy informacji o tym, że u.d.i.p. nie znajduje zastosowania ze względu na przepisy szczególne, tj. k.p.k. Choć pogląd ten nie został zaaprobowany przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, to nie ma podstaw, aby zaistniałą bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Kwestia odmiennej wykładni, czy stosowania prawa, w tym na styku u.d.i.p. i k.p.k. w żadnym razie nie stanowi przesłanki stwierdzenia rażącego charakteru zaistniałej bezczynności (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn.. akt II SAB/Wa 1/24, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 94/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nie zlekceważył wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego działanie wynikało z interpretacji u.d.i.p. oraz k.p.k. i nie zmierzało do pozbawienia prawa do informacji publicznej. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do przyznania od organu sumy pieniężnej. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powołany wyżej przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że instytucja sumy pieniężnej, podobnie jak i grzywna, pełni funkcję represyjną oraz prewencyjną – mającą na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Podobnie jak w przypadku grzywny, jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. Suma pieniężna pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1189/17, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/16, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3800/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W stanie faktycznym tej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach sądowych, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył koszty znaczka pocztowego w kwocie 6,80 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło