III SA/Wa 1094/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi I. T. A.L. Langen B.V. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia[...]grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Skarżąca I. B.V. (zwana dalej: "Spółką") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. W skardze Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca wskazała, że zostały podjęte kroki mające na celu wykonanie decyzji organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.. W szczególności, zażalenie Skarżącej na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało uwzględnione, chociaż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Zdaniem Skarżącej, niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji "przedawnionego zwrotu VAT", zwłaszcza, że zwrot wyegzekwowanych kwot będzie trwał latami. Nadto, egzekucja może doprowadzić do zajęcia rachunków bankowych lub majątku Spółki i doprowadzić do utraty płynności finansowej Spółki. Stąd niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej, udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718; zwanej dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. może na wniosek Skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd ocenia, czy w sprawie zaszły przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nieodzowne jest wykazanie w ramach wniosku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W ocenie Sądu, rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia, gdyż Skarżąca ograniczyła się jedynie do przedstawienia własnych poglądów nt. wykonania decyzji podatkowej, wad prawnych decyzji tudzież wad postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności - niemalże bez próby uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Tym samym Skarżąca uniemożliwiła Sądowi wydanie postanowienia w zakresie zastosowania ochrony tymczasowej. Zdaniem Sądu, trafność skargi (ewentualna), jak też wadliwość zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie są decydujące dla sposobu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd zauważa, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna (wartość przedmiotu sporu – 167330 zł), a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie przez Sąd uchybień dotyczących zaskarżonej decyzji oraz ewentualne jej uchylenie, jak też wady dotyczące postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec niewykazania przez Skarżącą we wniosku przesłanek służących zastosowaniu ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a., może w przyszłości uchronić Skarżącą od negatywnych konsekwencji wyegzekwowania należności. Sąd jednak, na obecnym etapie postępowania, nie jest władny dokonać oceny legalności wydanych w sprawie decyzji w ramach wstrzymania wykonania decyzji i uczyni to we właściwym trybie. Powyższe oznacza, że Skarżąca występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek, wymienionych w przywołanym przepisie, popierających to żądanie (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z dnia 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z dnia 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z dnia 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z dnia 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z dnia 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z dnia 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13, CBOSA ale też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Skarżąca, wykazując, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niej okoliczności (skutków), powinna również wykazać adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, CBOSA). Twierdzenia wnioskodawcy powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r. II FZ 417/10). Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia zagrożenia szkody uniemożliwia sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sad stoi na stanowisku, że egzekucja należności pieniężnych, na którą powołuje się Skarżąca (s. 5 skargi, k 5 akt sądowych), nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków – zwłaszcza w sytuacji, kiedy Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą generującą przychody. W tym względzie należy podzielić pogląd wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji (29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10, CBOSA). W kontekście tego zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W podobnym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014r. (sygn. akt II FZ 1741/14, LEX nr 1561805) stwierdzając, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W ocenie Sądu, Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej niemożność regulowania zobowiązań podatkowych. Tym samym nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości nie tylko, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale nawet swojej sytuacji finansowej. Wskazane przez nią zagrożenia związane z prowadzeniem egzekucji, tj. groźba utraty płynności finansowej i problemy finansowe – nie zostały uprawdopodobnione. W świetle powyższych danych, nie sposób uznać, że przywoływane przez Skarżącą okoliczności uprawdopodobniają wyrządzenie jej znacznej szkody lub grożą wystąpieniem nieodwracalnych skutków. Racjonalnie przy tym oczekiwać należało przedstawienia przez Skarżącą danych na temat aktualnej sytuacji finansowej, a nie – jak uczyniła – nieuprawdopodobnionych informacji na temat możliwych skutków wykonania decyzji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji