III SAB/Wa 1/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności, odmawiając przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego z powodu uchybienia terminowi do aktualizacji numeru rachunku bankowego, podczas gdy organ wydał pismo zawierające elementy decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność, ponieważ organ podatkowy nie pozostawał w bezczynności, wydając pismo z dnia 19 listopada 2015 r., które, mimo braku pouczenia o środkach zaskarżenia, zawierało wszystkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej odmawiającej przekazania 1% podatku. Wydanie takiego rozstrzygnięcia, nawet jeśli jest wadliwe, wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Organizacja pożytku publicznego (OPP) złożyła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie przekazania 1% podatku za 2013 r. OPP zarzuciła organowi naruszenie przepisów dotyczących aktualizacji numeru rachunku bankowego i nieprzekazanie środków mimo aktualizacji dokonanej w 2014 r. Organ odmówił przekazania środków, uznając, że OPP uchybiła terminowi do aktualizacji rachunku bankowego. Sąd rozpatrywał skargę na bezczynność, a nie na merytoryczną zasadność odmowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie przekazania 1% podatku za 2013 r. na rzecz organizacji pożytku publicznego oddala skargę
S. z siedzibą w W. , będące organizacją pożytku publicznego, (dalej: "Skarżąca") pismem z 21 grudnia 2015r. wniosło skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie przekazania 1% podatku za 2013r. na rzecz organizacji pożytku publicznego.
W skardze Skarżąca zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. naruszenie:
- art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 2014r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. 2014r. poz. 223; dalej: "ustawa nowelizująca"), polegające na błędnym przyjęciu, że w myśl przedmiotowego przepisu, do aktualizacji informacji o numerze rachunku organizacji pożytku publicznego (dalej: "OPP"), dla potrzeb wypłaty środków przekazanych przez podatników na rzecz tej OPP jako 1% ich podatku za rok 2013 (dalej "1% za rok 2013"), pomimo wejścia w życie z dniem 21 marca 2014r. ustawy nowelizującej, stosuje się przepis art. 27a ust. 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010r. Nr 234, poz. 1536 ze zm.; dalej: "ustawa o działalności pożytku publicznego"), a zatem termin ten upłynął 30 stycznia 2014r., w związku z czym, Skarżąca, aktualizując numer rachunku bankowego dnia 2 czerwca 2014r., uchybiła rzeczonemu terminowi;
- art. 45c ust. 1 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. poz. 361 ze zm.; dalej "u.p.d.o.f.") w zw. z art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego (w brzmieniu obowiązującym od 21 marca 2014r.), tj. od momentu wejścia w życie ustawy nowelizującej, polegające na nieprzekazaniu na rzecz Skarżącej 1% za rok 2013, pomimo złożenia aktualizacji numeru rachunku dnia 2 czerwca 2014r., czyli w terminie wynikającym z art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego, który upływał 30 czerwca 2014r.;
- art. 45c ust. 1 i 4 u.p.d.o.f. w zw. z art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego, polegające na przyjęciu, że uchybienie terminowi do aktualizacji rachunku bankowego definitywnie wyłącza obowiązek właściwego urzędu skarbowego w zakresie przekazania kwoty 1% podatku, a nie jedynie uniemożliwia jego wypłatę w ustawowym terminie, przesuwając termin do czasu dokonania aktualizacji numeru rachunku.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. do dokonania wypłaty na rzecz Skarżącej kwoty 1% za rok 2013 w zakreślonym przez Sąd terminie.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że w jest OPP i posiadała ten status także w roku 2013 oraz 2014, w związku z czym, pewna liczba podatników w deklaracjach rocznych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013, wskazała Skarżącą jako podmiot, na rzecz którego chce przekazać 1% swojego podatku. W dniu 3 czerwca 2014r. Skarżąca poinformowała organ o zmianie rachunku bankowego, na który ma być dokonana wypłata kwoty 1% za rok 2013. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zaniechał jednak przekazania Skarżącej kwoty 1% za rok 2013. W związku z powyższym, pismem z 16 października 2015r., Skarżąca wezwała organ do zaniechania naruszenia prawa i dokonania wypłaty. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił wypłaty kwoty 1% za rok 2013. Zdaniem organu, art. 4 ustawy nowelizującej nakazuje do określenia terminu aktualizacji numerów rachunków bankowych OPP dla potrzeb wypłaty 1% za rok 2013 stosować termin wynikający z art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, (czyli do 21 marca 2014r.), a nie w brzmieniu nowym, gdy zgodnie z art. 45c ust. 1 u.p.d.o.f., ma dojść do wypłaty, czyli do 31 lipca 2014r. W konsekwencji, zdaniem organu Skarżąca, która uchybiła terminowi wynikającemu z art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego w poprzednim brzmieniu, pomimo dokonania aktualizacji numeru rachunku w terminie określonym w nowym brzmieniu przedmiotowego przepisu, nie może się domagać wypłaty kwoty 1% za rok 2013.
W ocenie Skarżącej bezsporne jest, iż dokonała aktualizacji rachunku bankowego w terminie określonym w art. 27a. ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego, w brzmieniu tego przepisu wprowadzonym ustawą nowelizującą, a z uchybieniem temu samemu terminowi wynikającym z brzmienia rzeczonego przepisu przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, czyli przed 21 marca 2014r. W tym stanie rzeczy, sporne w sprawie jest jedynie to, czy do terminu aktualizacji przez OPP numeru rachunku bankowego, dla potrzeb wypłaty kwoty z 1% podatku za rok 2013, stosuje się przepis art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego w brzmieniu nowym, czy w brzmieniu poprzednim. Zdaniem Skarżącej brak jest podstawy, aby w tym przypadku stosować ustawę w poprzednim (a zatem już nie obowiązującym) brzmieniu. Skarżąca wskazała, że fundamentalną zasadą porządku prawnego jest zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej, nakazującą stosowanie po nowelizacji prawa nowego, zaś stosowanie ustawy dawnej jest wyjątkiem, który musi mieć zawsze wyraźną ustawową podstawę. Skarżąca dodała, że także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 marca 1993r. (sygn. K 9/92) wskazał, iż zasada bezpośredniego działania nowej ustawy "polega (...) na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa. Zasada ta umożliwia ustawodawcy dokonanie szybkiej zmiany prawa i potraktowanie stosunków prawnych danego rodzaju jednakowo według nowych norm prawnych przy założeniu, że nowe prawo odpowiada lepiej nowym warunkom jego obowiązywania niż prawo uchylane." W dacie wywiązania się przez Skarżącą z obowiązku aktualizacji numeru rachunku bankowego, tj. dnia 2 czerwca 2014r., ustawa nowelizująca weszła już w życie, a zatem art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego obowiązywał już w nowym brzmieniu, tj. zakreślającym na aktualizację numeru rachunku termin do dnia 30 czerwca 2014r. W tym też brzmieniu prima facie powinien być stosowany, co oznaczałoby, iż Skarżąca, aktualizując numer rachunku dnia 2 czerwca 2014r., wywiązała się z obowiązku aktualizacji numeru rachunku wynikającego z ustawy o działalności pożytku publicznego.
W ocenie Skarżącej, wbrew stanowisku organu zawartym w piśmie z dnia 19 listopada 2015r., art. 4 ustawy nowelizującej (ani żaden inny przepis intertemporalny) nie daje podstaw do twierdzenia, aby po wejściu w życie ustawy nowelizującej termin na aktualizację numerów rachunków bankowych dla organizacji pożytku publicznego miał być regulowany ustawą dawną.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej "do wykazu organizacji mających status organizacji pożytku publicznego na dzień 30 listopada 2013r., na które podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może przekazać 1% podatku z zeznań podatkowych składanych za rok podatkowy, oraz do czynności związanych z jego tworzeniem i prowadzeniem stosuje się przepisy dotychczasowe". Przedmiotowy przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, że dalsze stosowanie ustawy dawnej dotyczy wyłącznie "tworzenia i prowadzenia" przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego wykazu organizacji pożytku publicznego, o którym w art. 27a ust. 1-7 ustawy o działalności pożytku publicznego. Tymczasem obowiązek podania w określonym terminie przez OPP aktualnego numeru rachunku bankowego wynika z ust. 8 art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego i nie jest w żaden sposób powiązany z tworzeniem wykazu, o którym mowa wyżej, jako że numer rachunku bankowego organizacji nie jest elementem wykazu (vide ust. 4 art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego), a OPP nie biorą udziału w tworzeniu go. Powyższe wskazuje, że w nowym brzmieniu ustawy obowiązek podania numeru rachunku bankowego traci jakikolwiek związek z tworzeniem wykazu organizacji pożytku publicznego. Zatem, brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby do zgłaszania rachunku miały zastosowanie przepisy dawne, zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej, odnoszącego się wyłącznie do kwestii związanych z wykazem.
W ocenie Skarżącej konstatacji powyższej nie zmienia okoliczność, że w myśl poprzednich przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego, wykaz organizacji zawierał numer rachunku bankowego, a jego aktualizacja dokonywana były w trybie uwag do wykazu. Jakkolwiek bowiem art. 4 ustawy nowelizującej w tym przypadku nakazuje stosować do tworzenia wykazu dawne przepisy, to skutkuje to wyłącznie tym, iż w wykazie - zgodnie z ustawą dawną - w roku 2014 nadal miały widnieć numery rachunku. Wobec braku jakiegokolwiek wskazania w art. 4 ustawy nowelizującej, że aktualizacja numerów rachunków zgodnie z nową ustawą miałaby nadal być dokonywana za pośrednictwem instytucji wykazu, nie ma żadnych podstaw, aby art. 4 ustawy nowelizującej mógł wyłączać zastosowanie art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego w obecnym brzmieniu.
Tezę o braku związku w ustawie o działalności pożytku publicznego (w brzmieniu wprowadzonym ustawą nowelizującą) pomiędzy wykazem, a wypłatą na rzecz OPP, potwierdza brzmienie art. 45 ust. 4 u.p.d.o.f. Stanowi on, iż "kwotę, o której mowa w ust. 1 [tj. kwotę 1% podatku] naczelnik urzędu skarbowego przekazuje w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie podatkowe, na rachunek bankowy właściwy do przekazania 1% podatku podany przez organizację pożytku publicznego zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego." Przedmiotowy przepis nie odnosi się zatem w żaden sposób do wykazu OPP, a jedynie nakazuje przelanie kwoty 1% podatku na rachunek bankowy wskazany "zgodnie z ustawą". Właściwy tryb wskazania tego rachunku w dacie, w której po stronie naczelnika urzędu skarbowego zaktualizował się obowiązek przekazania kwoty 1% podatku, nie był zaś - jak wykazano wyżej - w ogóle powiązany z przedmiotowym wykazem, lecz pozwalał wyraźnie na aktualizację numeru rachunku do 30 czerwca 2014r., którego to terminu Skarżąca dotrzymała. Zatem nawet, gdyby Skarżąca - w myśl przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego sprzed zmiany dokonanej ustawą nowelizującą - miała obowiązek zgłoszenia nowego numeru rachunku w trybie zmian do wykazu, to wykonanie lub niewykonanie tego obowiązku nie miałoby żadnego znaczenia dla zastosowania art. 45c ust. 1 u.p.d.o.f., bowiem w myśl przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego w brzmieniu obowiązującym w chwili, gdy powstał obowiązek wypłaty 1% podatku za rok 2013, procedura aktualizacji numeru rachunku bankowego nie była już powiązana z wykazem, a Skarżąca w terminie wywiązała się z obowiązku podania nowego numeru rachunku.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca stwierdziła, że stanowisko organu, który odmówił przekazania 1% za rok 2013 jest nietrafne i nie znajduje oparcia w art. 4 ustawy nowelizującej, ani w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f., bowiem przepis art. 4 ustawy nowelizującej nie nakazuje do rzeczonej wypłaty stosować terminu aktualizacji numeru rachunku bankowego wynikającego z ustawy o działalności pożytku publicznego w dawnym brzmieniu. Dokonana przez organ próba rozciągnięcia stosowania art. 4 ustawy nowelizującej także na ustalenie terminu aktualizacji numeru rachunku, którego dochowanie warunkuje wypłatę, ma charakter wykładni rozszerzającej. Wykładnia taka jest jednak niedopuszczalna. Dalsze stosowanie ustawy dawnej jest bowiem w systemie prawa wyjątkiem od reguły, jaką jest stosowanie ustawy nowej. Wyjątków nie można zaś wykładać rozszerzająco. Wobec powyższego, art. 4 ustawy nowelizującej, jako odnoszący się wyłącznie do instytucji wykazu organizacji pożytku publicznego, z którą - zgodnie brzmieniem ustawy o działalności pożytku publicznego, wprowadzonym ustawą nowelizującą - numery rachunku organizacji pożytku publicznego nie mają już żadnego związku, nie może stanowić podstawy do uznania, iż aktualizując numer rachunku bankowego dnia 2 czerwca 2014r. Skarżąca nie wypełniła ustawowego obowiązku. Skoro zaś obowiązek ten został wypełniony w terminie, to niewątpliwie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ma ustawowy obowiązek przekazania na rzecz Skarżącej kwoty jednego procentu podatku i pozostaje w zwłoce z wykonaniem tego obowiązku od 31 lipca 2014r., bowiem zgodnie ż art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. jest to ostateczny ustawowy termin przekazania przedmiotowych środków.
Skarżąca wskazała również, że nawet, gdyby do aktualizacji numeru rachunku bankowego dokonanej w roku 2014 miał zastosowanie art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, to art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. (ani żaden inny przepis tej ustawy) nie łączy z uchybieniem temu terminowi skutku w postaci definitywnej utraty prawa OPP do otrzymania kwot wpłaconych przez podatników w ramach 1% ich podatku. Przedmiotowy przepis stanowi bowiem, że "kwotę, o której mowa w ust. 1, naczelnik urzędu skarbowego przekazuje w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie podatkowe, na rachunek bankowy właściwy do przekazania 1% podatku podany przez organizację pożytku publicznego zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego." Z przepisu tego można zatem jedynie wyprowadzić wniosek, iż uchybienie przez OPP terminowi do aktualizacji rachunku zwalnia urząd skarbowy od obowiązku przekazania kwoty 1% we wskazanym w nim terminie, tj. do końca lipca kolejnego roku podatkowego. Brak jest natomiast przepisu, który od dochowania terminu aktualizacji rachunku uzależniałby istnienie obowiązku przekazania kwoty 1% podatku, czy też uchybieniem terminowi aktualizacji warunkowałby wygaśnięcie prawa domagania się wypłaty 1% podatku. W tym stanie rzeczy, skoro aktualizacja numeru rachunku bankowego Skarżącej już nastąpiła (choćby nawet z uchybieniem terminu), to organ powinien przekazać Skarżącej kwotę 1% za rok 2013, a nie robiąc tego, pozostaje w bezczynności.
Skarżąca podkreślił również, że przekazanie środków jest tzw. czynnością materialno-techniczną organu. Obowiązek dokonania wypłaty wynika przy tym niewątpliwie z przepisów prawa, tj. art. 45c ust. 1 u.p.d.o.f. Jego wykonanie lub zaniechanie rzutuje zaś na sytuację prawną podmiotów, jakim są OPP, bowiem przekłada się wprost na stan ich majątku.
Odpowiadając na powyższą skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wniósł o jej odrzucenie lub o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015r. poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), organ podatkowy rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, chyba że przepisy O.p. stanowią inaczej. Organ wydał Skarżącej pismo, które co prawda nie zostało nazwane decyzją, lecz zawierało wskazanie podstawy prawnej odmowy przekazania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r. wraz z uzasadnieniem stanowiska organu a jedynie nie zawierało pouczenia o środkach zaskarżenia. Pismo takie wywołuje wobec Skarżącej skutek w sensie materialnym, tak jak ma to miejsce w wyniku wydania aktu o charakterze decyzji, tzn. odmawia przekazania podatku. Zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 października 2013r., III SA/Wa 135/13 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 lipca 2015r., I SA/Gd 683/15, kwestia czy zasadnie odmówiono organizacji pożytku publicznego przekazania 1% podatku, powinna być weryfikowana w ramach postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji. Zdaniem Sądu "wykorzystanie toku instancji będzie gwarantem ochrony interesów praw strony oraz efektywnej kontroli organów". W świetle powyższego sprawa została przez organ rozstrzygnięta, a wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo mogło zostać zaskarżone w toku instancji do Dyrektora Izby Skarbowej w W. . Powyższe okoliczności zdaniem organu przemawiają za odrzuceniem skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ustawy nowelizującej oraz art. 45c ust. 1 i 4 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że termin do aktualizacji rachunku bankowego wskazanego na potrzeby wpłaty 1% podatku dochodowego za 2013r. na rzecz Skarżącej upływał w dniu 30 stycznia 2014r., a nie tak jak twierdzi Skarżąca 30 czerwca 2014r., organ podatkowy wskazał, że ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 22 marca 2014r. Artykuł art. 27a ust. 8 ustawy o działalności pożytku publicznego na koniec roku 2013 brzmiał: Organizacja pożytku publicznego jest obowiązana nie później niż do dnia 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym podać naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według siedziby tej organizacji numer rachunku bankowego właściwy do przekazania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych przez dokonanie zgłoszenia identyfikacyjnego albo zgłoszenia aktualizacyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2012r. poz. 1314 oraz z 2013r. poz. 2). Natomiast ust. 10 tego artykułu stanowił, że numery rachunków bankowych, o których mowa w ust. 3 pkt 2, w terminie od dnia 15 marca do dnia 31 lipca roku następującego po roku podatkowym, nie podlegają zmianie, chyba że zmiana numeru rachunku nastąpiła z przyczyn niezależnych od organizacji pożytku publicznego. W/w ustawa wprowadziła także zmianę brzmienia art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. W przypadku zmian prawa podatkowego w sposób szczególny akcentowany jest zakaz zmian w trakcie trwania roku podatkowego jako element zaufania. Reguła ta dotyczy w szczególności podatków dochodowych. Zgodnie z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego zmiany podatków powinny być opublikowane do końca listopada roku poprzedzającego nowy rok podatkowy. Inny tryb należy uznać za sprzeczny z Konstytucją i zasadą prawidłowej legislacji - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 lutego 2004r., K 48/04 (OTK 2005 nr 2). Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 27 lutego 2002r. K 47/01 (OTK 2002 nr 1), podkreślił, że w/w zasada ta ma "fundamentalne znaczenie dla prawa podatkowego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Z kolei w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a.). W przeciwnym razie Sąd skargę oddala, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przechodząc natomiast do kwestii oceny zasadności skargi wyjaśnić należy, że nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy. Celem zaś skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez właściwy organ określonego w przepisach prawa działania w sprawie wszczętej żądaniem strony. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas zatem, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął i prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie odpowiednim aktem administracyjnym lub nie podjął stosownej czynności prawem przewidzianej.
Podstawową zatem zasadą instytucji skargi na bezczynność jest ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jeżeli natomiast w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 P.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte.
Podkreślić jednocześnie należy, że skarga na bezczynność organu uruchamia postępowanie sądowe, w którym sąd ogranicza się do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie stan bezczynności, nie jest zaś władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych. Uwzględniając bowiem skargę na bezczynność (lub przewlekłość postępowania), w pierwszej kolejności – jak wynika z art. 149 § 1 P.p.s.a. – sąd zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w określonym terminie, nie wypowiadając się co do samego sposobu załatwienia, w tym co do treści przyszłego rozstrzygnięcia. Stąd w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi na bezczynność organu i przewlekłość postępowania, nie jest dopuszczalna kontrola prawidłowości podejmowanych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć.
"W ramach skargi na bezczynność nie można rozstrzygać kwestii merytorycznych i określać w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Uwzględnienie skargi na bezczynność organu jest wyłączone w przypadku wydania decyzji, podjęcia stosownego rozstrzygnięcia niezależnie od tego, czy nastąpiło to w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Prawidłowość podjętej decyzji, postanowienia lub czynności może zostać poddana ocenie w innej sprawie w toku postępowania odwoławczego i następnie wskutek skargi do sądu administracyjnego." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 349/12, publ. CBOSA).
W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd administracyjny nie może odnosić się do kwestii mogących wpłynąć na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia, lecz jedynie ocenia, czy organ administracji wykonuje przewidziane prawem obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 listopada 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 76/12, publ. LEX nr 1242301).
Reasumując, rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu administracji publicznej, jest dokonanie kontroli czy organ ten pozostaje w zwłoce w prowadzonym postępowaniu. Rozpoznając zatem skargę na bezczynność Sąd kontroluje, analizując okoliczności faktyczne sprawy, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania, czyli czy zrealizował swoje obowiązki, wynikające z przepisów prawa.
Rozpoznając w przedstawionej sytuacji faktycznej skargę na bezczynność organu, w świetle powołanych powyżej wywodów, należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 207 § 1 O.p. organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Powyższy przepis ustanawia zasadę, w myśl której sprawa zawisła przed organem podatkowym powinna być załatwiona w formie decyzji administracyjnej, zaś inny sposób rozstrzygnięcia - jako ewentualność o charakterze wyjątkowym, stanowiącym odstępstwo od wspomnianej zasady - powinien mieć wyraźne uzasadnienie ustawowe (por. wyrok NSA z 15 listopada 2012r., sygn. akt I FSK 10/12, publ. LEX nr 1291077). Domniemanie to ma przy tym jeszcze bardziej uzasadnione podstawy niż jest to w ogólnym postępowaniu administracyjnym, ponieważ w postępowaniu podatkowym nie ma alternatywy dla decyzji w postaci innego sposobu załatwienia sprawy, takiego np. jak ugoda (tak: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2011, s. 863). Niemniej, podobnie jak w ogólnym postępowaniu administracyjnym, na rzecz przyjęcia tego domniemania wszędzie tam, gdzie przepisy upoważniają organ do załatwienia sprawy, lecz nie określają formy jej rozstrzygnięcia, przemawiają względy ochrony interesu strony, zwłaszcza jeżeli zważyć na brak dostatecznej precyzji prawodawstwa w rozpatrywanej materii (tak: C. Martysz [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 654). Tego aspektu zagadnienia nie można pominąć. Zauważyć bowiem trzeba, że tylko decyzja, będąca najbardziej sformalizowaną postacią aktu administracyjnego, gwarantuje realizację szeregu praw przysługujących stronie, w tym tych procesowych, związanych m.in. z weryfikacją rozstrzygnięcia w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym (zob. J. Świątkiewicz, Decyzja administracyjna w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Nowe Prawo 1985, nr 9, s. 29). Wszystkie znormatywizowane elementy formy decyzji administracyjnej, określone m.in. w art. 210 O.p., służą wszak identyfikacji stosunku prawnego, będącego treścią sprawy, oraz zachowaniu uprawnień stron łączących się z zakończeniem czynności postępowania zmierzającego do załatwienia tejże sprawy (zob. J. Borkowski, op. cit., s. 863). Istota rzeczy nie polega jednak na wzmocnieniu formalizmu rozstrzygnięć, lecz na zapewnieniu efektywnej kontroli działalności organów, jeżeli zachodzą wątpliwości co do jej zgodności ze stanem faktycznym lub prawnym (zob. J. Borkowski, op. cit., s. 861).
Potrzeba ochrony praw strony jest szczególnie doniosła w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie podjęte przez organ ma charakter odmowny. W tym kontekście wypada przywołać pogląd J. Świątkiewicza, zgodnie z którym sprawa powinna być załatwiona w formie przewidzianej prawem, ale gdy organ odmawia pozytywnego jej załatwienia, należy wydać decyzję ze wszystkimi tego konsekwencjami (J. Świątkiewicz, op. cit., s. 34), m.in. związanymi z możliwością jej kontroli w trybie instancyjnym. Z tego punktu widzenia drugorzędne znaczenie musi mieć fakt, że samo przekazanie 1% należnego podatku, czyli pozytywne załatwienie sprawy, następuje w drodze tzw. czynności materialnotechnicznej. Nie pozwala on bowiem na wyciagnięcie wniosków co do tego, w jaki sposób powinna być zakończona sprawa, gdy zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki do przekazania 1% podatku.
W związku z tym należy podkreślić, że koncepcja wskazana przez Skarżącą pozostawia ów problem otwartym, natomiast przyjęcie domniemania wydania w sprawie decyzji stanowi jego rozwiązanie. Okoliczność ta również postrzegana jest w literaturze jako argument przemawiający na rzecz uznania, że sprawa, nawet pomimo braku wyraźnej podstawy ustawowej, powinna być załatwiona decyzją. W przeciwnym wypadku powstawałaby bowiem sytuacja, w której pewna kategoria spraw nie mogłaby być załatwiona tylko z tego powodu, że ustawodawca nie określił wprost formy, w jakiej ma to nastąpić (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 611).
Mając na względzie poczynione wyżej uwagi, zbadać zatem należy, czy istnieją przepisy prawa materialnego, które uprawniają Skarżącą do otrzymania 1% podatku wykazanego w deklaracjach przez podatników.
W ocenie Sądu, takim przepisem jest art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2014r. poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może, na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, przekazać 1% podatku obliczonego zgodnie z odrębnymi przepisami na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego.
Z kolei art. 45c ust. 1 u.p.d.o.f. (w brzmieniu niezmiennie obowiązującym od 31 marca 2010r.) stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla złożenia zeznania podatkowego, na wniosek, o którym mowa w ust. 3, przekazuje na rzecz jednej organizacji pożytku publicznego działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego, wybranej przez podatnika z wykazu, o którym mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pożytku publicznego", kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego wynikającego: 1) z zeznania podatkowego złożonego w terminie określonym dla jego złożenia, albo 2) z korekty zeznania, o którym mowa w pkt 1, jeżeli została dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego - po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół.
Zgodnie z art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym do 21 marca 2014r.) kwotę, o której mowa w ust. 1, naczelnik urzędu skarbowego przekazuje w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie podatkowe, na rachunek bankowy organizacji pożytku publicznego wskazany w wykazie, o którym mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego. Kwota ta jest pomniejszana o koszty przelewu bankowego.
W myśl zaś art. 45c ust. 6 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym do 21 marca 2014r.) naczelnik urzędu skarbowego odstępuje od przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, jeżeli organizacja ta nie podała lub nie zweryfikowała, zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego, numeru rachunku bankowego lub podany numer rachunku bankowego do przekazania 1% z zeznań podatkowych za rok podatkowy zmieniła w okresie od dnia 15 marca do dnia 31 lipca roku następującego po roku podatkowym. Zasada wyrażona w zdaniu pierwszym nie ma zastosowania, jeżeli zmiana numeru rachunku bankowego nastąpiła z przyczyn niezależnych od organizacji.
Z dniem 22 marca 2013r. zmieniono art. 45c ust. 4 i ust. 6 u.p.d.o.f.
I tak w myśl art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym od 22 marca 2014r.) kwotę, o której mowa w ust. 1, naczelnik urzędu skarbowego przekazuje w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie podatkowe, na rachunek bankowy właściwy do przekazania 1% podatku podany przez organizację pożytku publicznego zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego. Kwota ta jest pomniejszana o koszty przelewu bankowego.
Zgodnie zaś z art. 45c ust. 6 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym od 22 marca 2014r.) naczelnik urzędu skarbowego odstępuje od przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, jeżeli:
1) organizacja nie podała, zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego, numeru rachunku bankowego właściwego do przekazania 1% podatku lub numer tego rachunku jest nieprawidłowy;
2) organizacja została usunięta z wykazu prowadzonego zgodnie z art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego;
3) podatnik we wniosku, o którym mowa w ust. 3, podał numer wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, którego nie zawiera wykaz prowadzony zgodnie z art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego.
W świetle wskazanych regulacji nie ulega wątpliwości, że zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 22 marca 2014r., jak i po tej dacie, Skarżąca mogła domagać się od organu na podstawie przytoczonych powyżej przepisów przekazania jej określonych kwot podatku wskazanych w deklaracjach przez podatników.
Przepisy te nie zawierają regulacji określających sytuacje, w których dochodzi do wydania decyzji o przekazaniu 1% podatku bądź o odmowie przekazania. Tym samym, przekazanie 1% podatku powinno odbywać się, co do zasady, jako czynność materialnotechniczna, ale tylko w takim przypadku, gdy strona lub organ niczego nie kwestionuje. Natomiast w przypadku, gdy organ odmawia (z różnych powodów) przekazania podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, tak naprawdę pozbawia stronę określonego uprawnienia zawartego w przepisach prawa materialnego. W takiej sytuacji w sprawie powinna być wydana decyzja o odmowie przekazania 1% podatku, skoro odmawia się podmiotowi skorzystania z określonego prawa (por. postanowienie WSA w Warszawie z 17 października 2013r. sygn. akt III SA/Wa 135/13, LEX nr 1421143 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 15 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Gd 683/15 i wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2015r., sygn. akt III SA/Wa 1466/14, dost. CBOSA).
W piśmiennictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak rozumiana sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny (zob. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 176.).
Wskazać również można na analogiczny sposób postępowania w sprawach dotyczących oprocentowania nadpłaty. W orzecznictwie sądowym nie budzi bowiem wątpliwości, że do kategorii "sprawy podatkowej" w rozumieniu przyjętym w art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej zalicza się stwierdzenie istnienia nadpłaty podatkowej (art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 O.p.) oraz należnego z tego tytułu podatnikowi oprocentowania (art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p.). W przypadku gdy organ nie kwestionuje przedstawionych przez podatnika dokumentów i dokonuje potwierdzenia dokonanych potrąceń należności i zobowiązań to czynność ta ma charakter czynności materialnotechnicznej. Jeżeli natomiast zagadnienie oprocentowania nadpłaty staje się przedmiotem sporu, to złożone w tym zakresie żądanie podatnika wszczyna postępowanie jurysdykcyjne, które powinno zakończyć wydaniem decyzji podatkowej w przedmiocie określenia wysokość oprocentowania nadpłaty (zob. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013r. sygn. akt II FSK 1577/11, publ. LEX nr 1334737).
Reasumując, sprawa przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego może zostać zakończona bądź poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej poprzez przekazanie 1% podatku na rachunek bankowy danej organizacji pożytku publicznego, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie przekazania 1% podatku na rzecz danej organizacji pożytku publicznego. Dokonanie czynności materialnotechnicznej, bądź wydanie decyzji odmownej oznacza, że organ nie pozostaje w bezczynności.
Natomiast to, czy zasadnie odmówiono przekazania 1% podatku, powinno być weryfikowane w ramach postępowania administracyjnego z wykorzystaniem toku instancyjnego, jeżeli strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Wykorzystanie toku instancyjnego jest gwarantem ochrony praw strony oraz efektywnej kontroli działalności organów.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z jej akt, Skarżąca jako organizacja pożytku publicznego zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o przekazanie należnego jej 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2013r. W związku z tym organ w pismach z 5 stycznia 2015r. oraz z 9 lutego 2015r. kierowanych do Skarżącej, powołując się na przepisy prawa materialnego - informował, że wskazanie numeru rachunku bankowego, właściwego do przekazania 1% podatku, nastąpiło po ustawowym terminie. Następnie w odpowiedzi na wezwanie z dnia 16 października 2015r. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na zaniechaniu dokonania wypłaty kwoty należnej z tytułu 1% podatkowego za 2013r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w piśmie z dnia 19 listopada 2015r., stwierdził, że "odstępuje od przekazania 1% podatku z zeznań podatkowych za 2013r." na rzecz Skarżącej, z uwagi na zgłoszenie zmiany rachunku bankowego właściwego do przekazania 1% z uchybieniem terminu. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 210 § 1 O.p., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu podatkowego, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie, podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. We wskazanym piśmie wskazane zostały podstawy prawne odmowy wraz z ich wyjaśnieniem. Zawiera ono też oznaczenie organu podatkowego, datę wydania, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Zatem należy uznać, że pismo to zawiera wszystkie niezbędne elementy (poza elementem pouczenia o możliwości odwołania) jakie winna zawierać decyzja. W konsekwencji stanowi ono decyzję i w stosunku do Skarżącej wywołuje skutek prawny w sensie materialnym, tak jak ma to miejsce w wyniku wydania aktu o charakterze decyzji, tzn. odmawia przekazania podatku.
Powyższe rozstrzygnięcie organu podatkowego stanowiące decyzję pozostawało poza przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu. Jak już bowiem wskazano powyżej, w sprawach skarg na bezczynność nie jest rolą sądu dokonywanie oceny i kontroli aktów wydanych przez organy w toku prowadzonego postępowania. Postępowanie niniejsze służyć ma wyłącznie usuwaniu bezczynności organów administracji publicznej, a nie kontrolowaniu kwestii, które dotyczą merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2011r., IV SAB/Po 24/11, dost. CBOSA).
Kontrola sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy na organie administracyjnym (podatkowym) ciążył obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności w ściśle określonej kwestii oraz czy w prawnie nakazanym terminie z obowiązku tego się wywiązał. Jeżeli natomiast organ wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku – sąd administracyjny w ramach rozpatrywania skargi na bezczynność organu nie może badać, czy wydany akt jest zgodny z prawem.
Natomiast formułowane przez Skarżącą zarzuty sprowadzają się zasadniczo do polemiki ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zawartym w uzasadnieniu powołanego wyżej rozstrzygnięcia i tym samym nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie. Zarzuty skargi jak i jej uzasadnienie zostały sformułowane tak jak gdyby Sąd miał dokonać merytorycznej oceny niemal całego dotychczasowego postępowania prowadzonego przez ten organ. Tego typu kontroli, co wyżej wskazano, Sąd nie mógł przeprowadzić rozpoznając wyłącznie skargę na bezczynność organu.
Okoliczność, że Skarżąca nie jest zadowolona z treści wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie ma znaczenia dla oceny, czy organ administracji pozostaje w bezczynności.
W konsekwencji uznać należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie jest bezczynny w sprawie przekazania 1% podatku na rzecz Skarżącej. Organ podatkowy wydał rozstrzygnięcie w tej sprawie poprzez odmowę przekazania 1% podatku na rzecz Skarżącej. Rozstrzygnięcie to podlega kontroli instancyjnej. Zauważyć jednocześnie należy, że jak wynika z art. 214 O.p. błędne pouczenie w decyzji o środkach zaskarżenia albo brak takiego pouczenia nie może szkodzić stronie. Tak więc wady w zakresie braku lub nieprawidłowego pouczenia o ośrodkach odwoławczych nie mogą z woli ustawodawcy szkodzić stronie. W przypadku, gdy organ błędnie pouczył stronę, że od decyzji nie służy odwołanie, czy też w ogóle tego nie uczynił i strona nie wniosła odwołania, może skutecznie dopełnić aktu wniesienia odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa. Powyższe wynika z faktu, że w takich przypadkach 14-dniowy termin na wniesienie odwołania na tę decyzję nie biegnie.
Reasumując, w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest prawnych możliwości zobowiązania organu do wydania stosownego aktu lub dokonania stosownej czynności, skoro organ załatwił toczącą się przed nim sprawę poprzez wydanie decyzji o odmowie przekazania 1% podatku na rzecz Skarżącej.
Podniesione w skardze zarzuty nie zasługują więc na uwzględnienie. Wbrew stanowisku Skarżącej Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. nie można postawić skutecznie zarzutu, że pozostaje w bezczynności.
W związku ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zawartym w odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że w niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w sprawie przekazania jej 1% podatku za 2013r., a nie na decyzję organu podatkowego pierwszej instancji (z [...] listopada 2015r.) o odmowie przekazania jej 1% podatku za 2013r. Nie zaistniała więc sytuacja, o której mowa w postanowieniu WSA w Warszawie z 17 października 2013r., III SA/Wa 135/13, publ. LEX nr 1421143. Stąd nie było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi niewyczerpanie toku instancji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ponadto stanowisko prezentowane w piśmiennictwie, że niekiedy wyczerpanie środków zaskarżenia w sprawie ze skargi na bezczynność organu może mieć miejsce zarówno poprzez wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. (bądź ponaglenia w trybie art. 141 O.p.), jak i w drodze wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 P.p.s.a.). Ma to miejsce w przypadkach, gdy rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić w różnej prawnej formie działania administracji, co jest uzależnione od sposobu jej rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 172). Analogiczne stanowisko zajmowały również sądy administracyjne. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 27 maja 2004r., II SAB/Op 1/04, (ONSAiWSA 2005/2/33) Sąd stwierdził, że w przypadku gdy przedmiotem skargi jest bezczynność w przedmiocie czynności materialnotechnicznej wyczerpanie środków zaskarżenia może mieć miejsce zarówno poprzez złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a., jaki i poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Stanowisko powyższe zostało także zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny - wyroki z 10 grudnia 2007r., II FSK 1152/06 i z 27 lutego 2009r., II OSK 230/09 oraz postanowienie z 21 maja 2010r., I OSK 794/10, dost. CBOSA. Jak już wskazano powyżej, w sprawach przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, rozstrzygnięcie może przybrać postać bądź czynności materialnotechnicznej w postaci przekazania stosownej kwoty na rachunek bankowy organizacji pożytku publicznego, bądź decyzji o odmowie przekazania takiej kwoty na rzecz organizacji pożytku publicznego. Skoro przedmiotem bezczynności organu było nieprzekazanie 1% podatku, a więc czynność materialnotechniczna, a Skarżąca wezwała organ pismem z 16 października 2015r. do usunięcia naruszenia prawa, to tym samym należy przyjąć, że Skarżąca wyczerpała w niniejszej sprawie przysługujący jej środek zaskarżenia zgodnie z art. 52 § 1 i 3 P.p.s.a.
W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło