V SA/Wa 1352/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. W. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka z o.o. P. z siedzibą w W. zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w stosunku do niej zostały wydane liczne decyzje, a rozmiar nałożonych kar przekracza możliwości finansowe Spółki, bowiem nie dysponuje ona na chwilę obecną żadnym majtkiem. Skarżąca podniosła nadto, iż zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie jest w stanie uzyskiwać żadnych przychodów. Do wniosku załączono dokumenty: bilans aktywa i bilans pasywa na dzień 15.04.2016 r., rachunek zysków i strat (porównawczy) na dzień 15.04.2016 r. oraz zestawienie decyzji wymierzających Spółce karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym miedzy innymi w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż skarżąca oparła swój wniosek na obawie wyrządzenia znacznej szkody. Jednocześnie wskazała, iż zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie osiąga przychodów, nie posiada żadnego majątku. W ocenie Sądu, trudno jest w takim razie przyjąć, że obawy skarżącej zostały wykazane. Skoro bowiem skarżąca nie posiada majątku i nie osiąga przychodów, to nie można uznać za zasadne twierdzenia, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie jej szkody majątkowej. W tym miejscu wskazać należy na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt II GZ 453/14, zgodnie z którym, skoro skarżący zawiesili prowadzenie działalności gospodarczej to w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast wywód skarżącej dotyczący "odzyskania" majątku w postaci zatrzymanych urządzeń do gier, nie mógł znaleźć uznania wobec tego, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest wymierzenie kary pieniężnej, nie zaś zatrzymanie rzeczy, które miało miejsce w odrębnym postępowaniu karnym skarbowym. W konsekwencji trudno uznać za logiczne by wstrzymanie decyzji w niniejszej sprawie mogło przyczynić się do "zwrócenia" zatrzymanego majątku Spółki. Niezależnie od powyższego, Sąd dokonał również oceny wniosku pod kątem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w majątku Spółki, biorąc pod uwagę zarówno podniesione w uzasadnieniu okoliczności, jak i przedstawione dokumenty finansowe. Przypomnieć na wstępie trzeba, iż co do zasady, nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). W ocenie Sądu przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty nie świadczą o braku środków finansowych. Wręcz przeciwnie, ich analiza prowadzi do wniosku, że Spółka osiągała znaczne przychody w latach 2014-2015. Skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie [...] zł, zaś w 2015 r. przychód ten był jeszcze wyższy i wyniósł [...] zł. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r. o sygn. akt I FZ 10/10). W obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13). Podnieść jednocześnie należy, iż Spółka nie przedstawiła żądnych dowodów na to, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jak również na to, że obecnie nie uzyskuje żadnych przychodów. Brak jest chociażby aktualnych wyciągów z rachunków bankowych skarżącej, czy też raportów kasowych, które potwierdzałyby, że w istocie Spółka nie obraca żadnymi środkami pieniężnymi. Reasumując podnieść należy, iż skarżąca nie uprawdopodobniła jaką konkretną szkodę lub jakie konkretne trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej nałożonych kar pieniężnych. Podnieść należy, iż zarówno sama liczba wszczętych wobec Spółki postępowań, jak i wymierzone już Spółce kary pieniężne, nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji. Odnosząc się do powołanych w uzasadnieniu wniosku orzeczeń sądów administracyjnych wskazać należy, iż skarżąca powołuje się na postanowienia wydane wobec innych podmiotów, w sytuacji gdy w odniesieniu do niej samej sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadały się negatywnie wobec jej wniosków o zastosowanie ochrony tymczasowej. Wskazać można dla przykładu na postanowienia NSA: z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 971/15, z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt II GZ 490/16, czy ostatnie z dnia 10 czerwca 2016 r. o sygn. akt II GZ 576/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek, w pełni podziela ocenę zaprezentowaną w uzasadnieniach do powyższych postanowień. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.