VII SA/Wa 182/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-26
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, gdy wnioskodawcy nie wykazali swojego interesu prawnego jako strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest zasadna, gdy wnioskodawcy nie wykazali swojego interesu prawnego jako strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a ustalenie tego braku nie wymagało złożonego procesu wykładni. Interes prawny musi być oparty na prawie lub chroniony przez prawo, być indywidualny, konkretny, aktualny, bezpośredni i sprawdzalny obiektywnie.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówili wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji i nie wykazali oni swojego interesu prawnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa dotyczących odmowy wszczęcia postępowania oraz sposobu doręczania pism.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi G. W., J. B., J. N., J. C. i M. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r.; znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...} listopada 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Pani G. • W., Pani M. S., Pana J. C., Pana J. B., Pana J. N. na postanowienie Wojewody [...} z dnia [...}września 2014 r., znak: [...}, odmawiające wszczęcia, na wniosek Pani G. W., Pani M. S.a, Pana J. C., Pana J. B., Pana J. N., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...} z dnia [...}lutego 2013 r., Nr [...}, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Pani R. G. i Panu R. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki na działkach nr ewid. [...} oraz [...}, położonych przy ul. [...}w [...}- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...]odmówił wszczęcia, na wniosek Pani G. W., Pani M. S., Pana J. C., Pana J. B., Pana J. N., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Pani R. G. i Panu R. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki na działkach nr ewid. [...]oraz [...], położonych przy ul. [...]w [...].
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli Pani G. W., Pani M. S., Pan J. C., Pan J. B., Pan J. N., złożyli zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym GINB wskazał, że stosownie do art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 61 a § Kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Stosownie do treści przepisu art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na , którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06).
Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia
2. czerwca 1998 r" sygn. akt IV SA 2164/97). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98, cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98). Ocena interesu prawnego nie może być dokonana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany
interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, * zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Jak wskazano wyżej, interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć.
Omówiony wyżej przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalanego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 Kpa - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wynika to już z samego uzasadnienia projektu przywołanej ustawy zmieniającej (Sejm RP IV Kadencji, Nr druku: 493), gdzie stwierdzono jednoznacznie cyt: "Ponadto zaproponowano (w nowym ust. 2 art. 28) ograniczenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę, do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców sąsiednich nieruchomości (lex specialis w stosunku do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego)". Również w literaturze przedmiotu podkreśla się wyraźnie, że celem powyższej zmiany było przesądzenie w ustawie, iż osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować dane zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (zob. J. Dessoulavy-Śliwiński [w:] Z. Niewiadomski (red.) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2007 r., s. 325 i n.).
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, chociaż sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, to jest problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być. identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 Kpa (zob. też wyr. NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 508/11; wyr. NSA z dnia 27 marca 2012 r" sygn. akt II OSK 40/11; wyr. NSA z dnia 18 września 2009 r" sygn. akt II OSK 1425/08; wyr. NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 551/08; wyr. NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r" sygn. akt II OSK 550/08; wyr. NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08; wyr. NSA z dnia 17 listopada 2008 r" sygn. akt II OSK 1387/07).
Mając na uwadze te ogólne rozważania GINB stwierdził, że analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że wnioskodawcy swój interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę wywodzą z prawa własności następujących nieruchomości położonych w miejscowości [...]: Pani G. W. z prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (KW nr [...]), Pani M. S. z prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (KW nr [...]), Pan J. C. z prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (Kw nr [...]), Pan J. B.z prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (Kw nr [...]), Pan J. N. z prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (KW nr [...]).
Jak wynika z projektu budowlanego przedmiotowa inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o maksymalnej wysokości w kalenicy 10,89 m oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki.
Z akt sprawy wynika, że żadna z działek należących do skarżących nie graniczy z działkami objętymi inwestycją.
Organ odwoławczy wskazał również, że analizowana dokumentacja projektowa nie przewiduje, co podnoszą wnioskodawcy, realizacji budynku o charakterze usługowym, jak również jakichkolwiek miejsc parkingowych. Wyjaśniono, że w niniejszym postępowaniu ocenie może być poddane jedynie oddziaływanie (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) obiektu, w jego zaprojektowanym kształcie.
Ewentualny fakt jego późniejszego użytkowania w sposób inny niż przewidziany w projekcie, jak również ewentualne wykonywanie robót budowlanych w sposób odbiegający od rozwiązań projektowych, pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Tym samym argumentacja zażalenia dotycząca powyższej kwestii nie mogła zostać uwzględniona.
Analiza materiału dowodowego wskazuje, iż z pośród działek wnioskodawców najbliżej projektowanej inwestycji znajduje się działka nr ewid. [...] przy czym oznaczony na projekcie zagospodarowania terenu zbiornik bezodpływowy znajduje się w odległości ponad 20 m od granicy z ww. działką. Natomiast projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany jest w odległości ponad 30 m od granicy z działką nr ewid. [...].
Mając na uwadze charakter przedmiotowej inwestycji, jej usytuowanie oraz wysokość stwierdzono, że nieruchomości należące do skarżących tj. działki o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie obiektów), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 700 - 1700) oraz § 36 ust. 2 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych w zabudowie jednorodzinnej) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
Oprócz powyższego wskazano, iż realizacja spornej inwestycji nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Projekt budowlany zatwierdzony kwestionowaną decyzją organu stopnia podstawowego, z całą pewnością nie przewiduje także robót budowlanych na nieruchomościach wnioskodawców.
Podsumowując powyższe rozważania, GINB stwierdził, że Pani G. W., Pani M. S., Pan J. C., Pan J. B. oraz Pan J. N. nie posiadają przymiotu strony postępowania uprawniającego do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...].
Należące do skarżących nieruchomości położone przy ul. Uroczysko w [...] nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Wskazano również, że Pani G. W., Pani M. S., Pan J. C., Pan J. B. oraz Pan J. N. nie wskazali, w jaki sposób przedmiotowa inwestycja kształtuje ich indywidualny, konkretny interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Nie wskazali oni bowiem, jaki sposób zagospodarowania działek stanowiących ich , własność, dopuszczalny dotychczas, stał się ograniczony lub niedopuszczalny w związku ze sporna inwestycją. Podkreślono, że to na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno- prawną (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1572/09).
Odnosząc się zaś do zarzutów zażalenia organ odwoławczy wskazał, że podnoszone kwestie wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę mogą być badane przez organ wyłącznie we wszczętym postępowaniu nieważnościowym.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 61 a k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawcy ani w rozpatrywanym zażaleniu ani we wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego względem ww. decyzji o pozwoleniu na budowę nie wykazują swojego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji tj. nie wskazują dlaczego, w ich ocenie, są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa w zw. z art. 28 ust 2 i art. 3 pkt 20 Pb.
Jednocześnie wskazano, że w ww. wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2271/14, Sąd wskazuje, że "odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty". Sąd w ww. wyroku przyjął iż, "oczywistość ta (co do osoby niebędącej stroną) albo wynika już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Chodzi tu zatem o przypadek niewątpliwego i nieskomplikowanego ustalenia, że żądanie osoby dotyczy cudzej sprawy".
W ocenie GINB, charakter spornej inwestycji oraz znaczne odległości dzielące działki wnioskodawców od nieruchomości na których zaprojektowano sporne przedsięwzięcie pozwalają na stwierdzenie (bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy), że w przedmiotowej sprawie Pani G. W., Pani M. S., Pan J. C., Pan J. B. oraz Pan J. N. nie posiadają przymiotu strony uprawniającego do skutecznego kwestionowania ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...].
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli G. W., M. S., J. C., J. B. oraz J. N..
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
art. 61 a § 1 w zw. z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. - dalej "K.p.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że w oparciu o ten przepis można poza postępowaniem administracyjnym prowadzić ustalenia co do istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w sytuacji, gdy z wnioskiem (o stwierdzenie nieważności decyzji) wystąpił podmiot powołujący się na własny interes prawny, a stwierdzenie (nieistnienia) tego interesu wymagało złożonego procesu wykładni i stosowania przepisów techniczno-budowlanych;
art. 391 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez doręczenie rozstrzygnięcia w formie zwykłej (papierowej), podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona złoży pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej.
Podnosząc te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlegała oddaleniu.
Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. którym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] odmawiające wszczęcia - na wniosek G. W., M. S., J. C., J. B., J. N. - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Pani R. G. i Panu R. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki na działkach nr ewid. [...] oraz [...], położonych przy ul. [...] w [...].
Zaakceptowane przez organ odwoławczy wywody organu I instancji wskazują, iż badając wniosek Skarżących organ nie stwierdził występowania po ich stronie, przesłanki interesu prawnego, koniecznego do kwestionowania decyzji budowlanej w trybie nadzwyczajnym.
W ocenie Sądu, stanowisko to odpowiada prawu. Organ prawidłowo przeprowadził badanie występowania wskazanej przesłanki w zakresie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 cyt. ustawy i wobec stwierdzenia jej braku, zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot je wnoszący nie ma interesu prawnego, organ winien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Natomiast gdy ustalenie interesu prawnego wymaga dokonania złożonego procesu wykładni, podjęcia określonych czynności, to mogą być one podjęte wyłącznie w toku postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r" sygn. akt I OSK 725/05, LEX nr 209119, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. akt OSK 1534/04).
Stronami w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia budowlanego są podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06, niepub.; wyrok WSA w W-wie z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2049/10, LEX nr 996656). Są to zatem inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu, jak stanowi art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przyjmuje się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na
podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Dla określenia obszaru oddziaływania inwestycji i na tej podstawie ustalanego przymiotu strony postępowania o udzielenie pozwolenia budowlanego niezbędne jest więc uwzględnienie nakazów i zakazów wynikających z przepisów odrębnych oraz indywidualnych cech samej inwestycji, jej przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania terenu. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "obszaru • oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie indywidualnych parametrów danego obiektu budowlanego jego przedmiotu, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09).
W związku z powyższym, ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenu, które nie wynikają z przepisów prawa nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas bowiem istnieje jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny. Dodać trzeba, że wprawdzie pojęcia "interes prawny" nie zdefiniowano w k.p.a., jednak w piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że obejmuje ono interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, bezpośredni i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację Sąd stwierdził, że zbadanie interesu prawnego Skarżącej w rozpatrywanej sprawie, nie wymagało podjęcia skomplikowanych czynności ustalających uzasadniających konieczność wszczęcia postępowania, a przedstawione zarzuty skargi nie podważają zasadności podjętego rozstrzygnięcia.
Rozwiązania projektowe i załączona dokumentacja, określające indywidualne cechy obiektu wskazują, że brak jest przepisów techniczno - budowlanych, jak i innych przepisów odrębnych, z których wynikałoby, iż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje również nieruchomości Skarżących.
Z projektu zagospodarowania wynika bowiem, że planowany jednorodzinny budynek mieszkalny znajduje się w znacznym oddaleniu od działek Skarżących a nieruchomości Skarżących nie leżą w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji.
Podkreślić jednocześnie należy, że Skarżący we wniosku odwołaniu a także skardze nie wskazali interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wskazać w związku z tym należy, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych była dopuszczalna, gdyż wnioskodawcy nie wskazali własnego interesu prawnego, a ustalenie tej kwestii nie wymagało złożonego procesu wykładni.
W zasadzie uwzględnienie charakteru działki oraz położenia nieruchomości Skarżących względem inwestycji było wystarczające do oceny przymiotu strony.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu próby legalizacji samowoli budowlanej należy wskazać, że rację ma organ odwoławczy wskazując, iż ocenie w tym postępowaniu mogła być poddana jedynie decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym a nie to w jaki sposób budynek jest użytkowany.
Niemniej ewentualna zasadność podnoszonych przez Skarżących zarzutów w tym zakresie niewątpliwie winna skutkować wszczęciem stosownego postępowania z urzędu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 391 §1 pkt 1 k.p.a., należy wskazać, że podjęcie nieskutecznej próby doręczenia stronie postanowienia drogą elektroniczną, jak również napotkanie przez organ na trudne do usunięcia problemy, które uniemożliwiają mu dostarczenie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, upoważnia organ do doręczenia postanowienia droga pocztową (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt. I OSK 477/14 postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1197/14).
Niezależnie od tego uznać należy, że ewentualne uchybienie organu w tym zakresie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z tych względów nie stwierdzając naruszenia art. 61 a k.p.a. ani art. 391 §1 pkt 1 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło