VII SA/Wa 262/22

WyrokWSA w Warszawie2022-04-12

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 155 k.p.a. z powodu zmiany warunków obsługi komunikacyjnej terenu, jeśli zmiana ta wynika z podziału działki, a wszystkie nowo wydzielone działki nadal posiadają dostęp do drogi publicznej, choćby pośredni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły zmiany ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. Podział działki ewidencyjnej nie spowodował utraty dostępu do drogi publicznej przez nowo wydzielone działki, gdyż wszystkie nadal posiadają taki dostęp, bezpośredni lub pośredni. W sytuacji, gdy skarżąca jest właścicielką wszystkich działek, dostęp przez działkę wewnętrzną lub służebność jest prawnie równoważny z dostępem bezpośrednim. Ponadto, zmiana numeracji działek nie wymagała ponownej analizy urbanistycznej ani stosowania przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, gdyż nie zmieniła ona parametrów planowanej inwestycji ani granic terenu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w celu aktualizacji numeru działki po jej podziale geodezyjnym. Organ I instancji odmówił zmiany, wskazując na zmianę warunków obsługi komunikacyjnej i wpływ przepisów o elektrowniach wiatrowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając brak tożsamości sprawy administracyjnej w zakresie przedmiotowym z powodu zmiany obsługi komunikacyjnej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi K. C. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], wydana w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, ustalił warunki zabudowy dla przedsięwzięcia pn.: "budowa sześciu budynków mieszkalnych, na terenie działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]". W dniu 1 marca 2021 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o zmianę decyzji z [...] sierpnia 2017 r. w zakresie numeru działki objętej tą decyzją. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że zmiana numeracji działki wynika z podziału działki numer ewidencyjny [...], w wyniku którego powstały działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - droga wewnętrzna, które w całości pokrywają się z obszarem objętym decyzją o warunkach zabudowy z [...] sierpnia 2017 r. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej Wójt, decyzją z [...] kwietnia 2021 r. znak [...], działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "k.p.a."), odmówił zmiany własnej decyzji z [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji zauważył, że jak wynika z przeprowadzonej opinii urbanistycznej, pierwotna decyzja obejmowała swym zakresem obszar działki o nr ewid. [...], z której w wyniku dokonanego podziału powstały działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zmianie uległy warunki obsługi komunikacyjnej poszczególnych działek. Pierwotnie bowiem ustalono obsługę komunikacyjną poprzez bezpośredni dostęp do drogi publicznej gminnej, do której działka [...] przylegała. W wyniku dokonanego podziału bezpośredni dostęp do drogi publicznej mają jedynie działki nr [...] i [...]. Ponadto, opierając się na powoływanej opinii urbanistycznej wskazano, że od dnia 16 lipca 2019 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 981) – w tym art. 4 ust. 1. Działki, które powstały w wyniku podziału działki nr [...] znajdują się zaś w strefie oddziaływania elektrowni wiatrowej zlokalizowanej w miejscowości S.. Następnie Wójt wskazał, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Podkreślono, że art. 155 k.p.a. zawiera dwa rodzaje przesłanek: formalne i materialne, od których wystąpienia uzależniono możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której strona "nabyła prawo". Organ I instancji wskazał, że przesłankami formalnymi są istnienie decyzji ostatecznej i zgoda stron postępowania, zaś do przesłanek materialnych zalicza się brak sprzeciwu przepisów szczególnych i wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany decyzji. Wójt zaznaczył również, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że brak jest podstaw, aby w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. dokonywać ponownej analizy urbanistycznej, ponieważ w tym trybie nie prowadzi się od początku nowego postępowania dowodowego i w zasadzie doprowadziłoby to do wydania nowego rozstrzygnięcia o warunkach zabudowy. Organ uznał, że w sytuacji gdy zakres zmian wykracza poza wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykonanej w trakcie postepowania o ustalenie warunków zabudowy, zmiana decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 155 k.p.a. jest niemożliwa. Podsumowując Wójt stwierdził, że w niniejszej sprawie warunki wymienione w art. 155 k.p.a. nie zostały spełnione. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, opisaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2021 r. Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył art. 155 k.p.a. po czym wskazał, że warunkiem zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie jest uprzednie ustalenie, czy w konkretnym przypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Tożsamość sprawy występuje więc, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Kolegium podkreśliło, że uznanie, iż zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej, zawsze wymaga identycznego stanu faktycznego. Nie każda zmiana stanu faktycznego uzasadnia jednak przyjęcie, że mamy do czynienia z nową sprawą. Znaczenie dla ustalenia zachowania tożsamości sprawy będą miały jedynie przekształcenia faktów prawnie istotnych. Następnie organ odwoławczy przypomniał, że z punktu 3.5.2. decyzji Wójta z [...] sierpnia 2017 r. wynika, że teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej powiatowej KD, do której działka nr [...] przylega. Następnie decyzją z [...] maja 2018r. nr [...] Wójt zatwierdził geodezyjny podział nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ew. [...], w wyniku którego powstało 7 działek. Z powyższej decyzji podziałowej oraz załączonego projektu podziału nieruchomości wynika, że działki nr [...], [...] i [...] będą posiadały bezpośredni dostęp do drogi publicznej powiatowej. Natomiast w pkt 2 decyzji wskazano, iż podział działki następuje pod warunkiem, że w przypadku zmiany właściciela wydzielanych działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], które nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, zostanie wydzielona droga służąca wewnętrznej komunikacji o nr ewid. [...]. W ocenie Kolegium istotne znaczenie w procedowanej sprawie ma określenie, czy żądanie skarżącej zawarte we wniosku mieści się w granicach sprawy administracyjnej rozstrzygniętej pierwotną decyzją. Granicą dopuszczalności zastosowania art. 155 k.p.a. pozostaje bowiem tożsamość sprawy administracyjnej, na którą składają się zarówno element podmiotowy, jak i przedmiotowy. W ocenie organu, choć w procedowanej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa, to brak jest tożsamości elementów przedmiotowych. Kolegium przedstawiło, że linie rozgraniczające teren inwestycji wynikające z pierwotnej decyzji, obejmują swym zasięgiem wydzielone działki, powstałe w wyniku podziału działki nr ewid. [...]. Podział nieruchomości nie skutkuje zmianą tych linii i jest to w dalszym ciągu ten sam teren. Ponadto określenie granic terenu objętego wnioskiem w rozumieniu art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") może dotyczyć jednej działki gruntu bądź szeregu działek. Jednakże, jak ocenił organ odwoławczy, konsekwencją podziału nieruchomości w przedmiotowej sprawie jest zmiana obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji. Po przytoczeniu art. 54 ust. pkt 2 lit. c u.p.z.p. organ odwoławczy podkreślił, że o dostępnie nieruchomości do drogi publicznej nie decyduje sam fakt położenia nieruchomości przy drodze publicznej. Do tego potrzebny jest istniejący zjazd bezpośredni na nieruchomość bądź pośredni – związany z uzyskanym prawem służebności. Kolegium wskazało, że z wniosku skarżącej oraz z załączonej do niej mapy wynika, iż bezpośredni dostęp do drogi publicznej posiadają działki nr ewid. [...], [...] i [...], natomiast działki nr [...], [...] i [...] miałyby posiadać dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr ewid. [...] – zdaniem skarżącej obciążoną służebnością gruntową przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnych właścicieli gruntu. W ocenie organu odwoławczego powyższe nie zostało udowodnione (na dzień wydania decyzji brak jest stosownych wpisów w księdze wieczystej). Jak przedstawiło Kolegium, zmiana ta wykracza poza granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej pierwotną decyzją o warunkach zabudowy. W końcowym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium odniosło się do zarzutu skarżącej o konieczności uwzględnienia w niniejszej sprawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Pismem z 7 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Kolegium z [...] grudnia 2021 r. W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniesiono, że postępowanie odwoławcze trwało osiem miesięcy. Następnie skarżąca wskazała, że linie rozgraniczające teren inwestycji, wynikające z pierwotnej decyzji, obejmują swym zasięgiem wydzielone działki. Przytoczono art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899). Skarżąca podniosła, że decyzja o warunkach zabudowy odnosi się do terenu, a nie do działki. Teren zaś definiują linie rozgraniczające określone na rysunku załączonym do decyzji. Podział nieruchomości nie skutkuje zmianą tych linii. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest wydawana dla określonej (oznaczonej geodezyjnie) działki, lecz dla określonego terenu. Skarżąca zanegowała pogląd Kolegium, zgodnie z którym zmieniły się warunki obsługi komunikacyjnej poszczególnych działek. Działki o nr [...], [...], [...] i [...] posiadają bowiem dostęp do drogi publicznej poprzez działkę o nr ewid. [...], która została obciążona służebnością gruntową przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnych właścicieli gruntu. Skarżąca oceniła, że absurdem byłoby obecnie ustanawianie na rzecz samej siebie – właściciela wszystkich wydzielonych działek, służebności gruntowej. Skarżąca przedstawiła, że nie ma konieczności dokonywania ponownej analizy urbanistycznej, gdyż nie prowadzi się nowego postępowania dowodowego, ponieważ podział nieruchomości nie skutkował zmianą linii rozgraniczających teren inwestycji – jest to w dalszym ciągu ten sam teren, który w świetle prawa co najwyżej opisują nieaktualne numery działek. Wnioskowana zmiana nie dotyczyła również żadnych zmian parametrów planowanych do budowy budynków, w związku z czym w żadnym stopniu nie zmieniły by się warunki ustalone przez organ w decyzji pierwotnej. Wnioskowana zmiana miała jedynie na celu aktualizację nieaktualnych numerów działek. W świetle ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych skarżąca zakwestionowała lokalizację znajdującej się w odległości 1050 m od działek skarżącej elektrowni. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Wójta Gminy [...] naruszają prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie, a zarazem fundamentalną dla rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd, było ustalenie, czy procedując w trybie zmiany decyzji ostatecznej, dopuszczalna była odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej z 1 marca 2021 r. z uwagi na – w ocenie organów – zaistniałą zmianę warunków komunikacji terenu, objętego decyzją ustalającą warunki zabudowy. W ocenie organów orzekających w kontrolowanym postępowaniu, z uwagi na podział działki objętej pierwotną decyzją i wydzielenie z niej siedmiu działek, tylko trzy z nich będą miały dostęp do drogi publicznej. Powyższa zmiana obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji, w ocenie organów, stoi na przeszkodzie dokonania zmiany decyzji Wójta z [...] sierpnia 2017 r. w oparciu o art. 155 k.p.a. Ze stanowiskiem tym Sąd nie zgodził się z następujących powodów. Tryb zmiany decyzji ostatecznej, który znajdował zastosowanie w niniejszym postępowaniu, uregulowany został w art. 155 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Przepis art. 155 k.p.a. zawiera dwa rodzaje przesłanek – formalne i materialne, od których wystąpienia uzależniono możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której strona "nabyła prawo". Formalne to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda strony postępowania, zaś materialne to brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu stron. Przy czym, przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany lub uchylenia decyzji. Niewystępowanie więc którejkolwiek przesłanki nie może do takiego skutku prowadzić. Zadaniem organu w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ten przepis jest więc ustalenie, czy zostały one spełnione, a w przypadku ich wystąpienia – dokonanie wyboru rozstrzygnięcia. Przy czym, przed przystąpieniem do rozważania przesłanek materialnych organ musi najpierw ocenić czy wystąpiły wymogi formalne. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 930/13; z 26 września 2017 r., I OSK 3036/15 – dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Nie budzi wątpliwości orzecznictwa, że rozpoznając sprawę w trybie postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 155 k.p.a. organ nie prowadzi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a przedmiotem tego trybu jest ustalenie spełnienia przesłanek dopuszczalności zmiany decyzji (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1235/17, CBOSA). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że zostały spełnione warunki formalne, od których uzależniona jest możliwość zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Objęta w kontrolowanym postępowaniu wnioskiem o zmianę decyzja Wójta, ustalająca warunki zabudowy, wydana została na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2, art. 60, art. 61 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednym z niezbędnych warunków, od którego uzależnione jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jest dostęp terenu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Zauważyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że wprawdzie decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ma charakter związany, jednak związanie to polega wyłącznie na tym, iż rozpoznający podanie strony organ jest związany treścią wniosku strony, którego nie może samodzielnie modyfikować, a jednocześnie nie może odmówić jego uwzględniania, w sytuacji gdy objęte wnioskiem zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi o jakich mowa w art. 61 u.p.z.p. Z faktu, iż decyzja organu rozpoznającego wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie ma charakteru uznaniowego nie wynika, by dla danego terenu możliwym było wydanie jedynie jednej decyzji ustalającej warunki zabudowy o treści zdeterminowanej stanem faktycznym danej nieruchomości i jej otoczenia. Przeciwnie, dla danego terenu możliwe jest wydanie szeregu różnych decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, których jedynym wspólnym mianownikiem będzie to, iż te odmienne zamierzenia inwestycyjne muszą odpowiadać wymogom określonym w art. 61 u.p.z.p. Jest to zatem zasadniczo inna sytuacja niż np. w przypadku decyzji wydawanych w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 4 Prawa budowlanego, gdzie w razie braku możliwości zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu organ nadzoru nie ma innej możliwości rozstrzygnięcia sprawy niż orzeczenie o jego rozbiórce. Z powyższego wynika, że procedując w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. właściwy organ nie może jedynie dopuścić do sytuacji, w której doszłoby do uznaniowego i uzasadnionego wyłącznie interesem inwestora wprowadzeniem zmian w funkcji, czy też parametrach zabudowy odmienne od wymagań wynikających z art. 61 u.p.z.p., a ustalonych w toku pierwotnego postępowania lokalizacyjnego w wyniku przeprowadzenia prawem wymaganej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Zmiana decyzji ustalających warunki zabudowy jest co do zasady dopuszczalna, a jedynie musi mieścić się w granicach wynikających z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie może doprowadzić do naruszenia pozostałych wymagań wynikających z art. 61 u.p.z.p. (por. wyroki NSA: z 14 września 2021 r., sygn. akt II OSK 3215/18; z 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 432/18; z 29 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2827/18; z 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 828/11; z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1725/09, CBOSA). W kontekście przytoczonego już art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., decyzja Wójta z [...] sierpnia 2017 r., jak i Analiza warunków i zasad zabudowy zagospodarowania terenu oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, stanowiąca załącznik do tej decyzji, przewidywały, że teren inwestycji na dz. ew. nr [...] ma dostęp do drogi publicznej. Obsługa komunikacyjna inwestycji jest bowiem zapewniona drogą publiczną powiatową KD, do której działka przylega. Oceniając wniosek skarżącej i określone w nim żądanie, w konfrontacji z pierwotną decyzją ustalającą warunki zabudowy, należy stwierdzić, że nie zachodziła w niniejszej sprawie konieczność wykonania aktualnej analizy architektoniczno-urbanistycznej. Materiał dowodowy zebrany w pierwotnej sprawie pozwalał na dokonanie oceny żądania skarżącej i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 155 k.p.a. Wniosek skarżącej sprowadzał się wyłącznie do zmiany numeru działki objętej pierwotną decyzją, z uwagi na geodezyjny podział nieruchomości działki o nr ewid. [...]. W wyniku powyższego podziału nie zmieniły się – wbrew twierdzeniem organów – warunki obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji. Wszystkie działki, powstałe w wyniku podziału działki ew. nr [...], stanowiące teren objęty pierwotnym ustaleniem warunków zabudowy, mają dostęp do drogi publicznej. Z definicji legalnej, zawartej w art. 2 pkt 14 u.p.z.p. wynika bowiem, że przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Z przytoczonej definicji ustawowej wynika wprost, że dostęp pośredni do drogi publicznej jest zapewniony, jeżeli odbywa się przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Należy mieć na względzie, opierając się na przedłożonych przez organ aktach administracyjnych, że skarżącej przysługuje prawo własności do wszystkich działek, wyodrębnionych z dz. o nr ewid. [...]. Sąd podziela prezentowane w judykaturze sądów administracyjnych poglądy, zgodnie z którymi w sytuacji, gdy działki są własnością osób, które są także współwłaścicielami innej działki sąsiedniej bezpośrednio przylegającej do drogi publicznej – tak jak w niniejszej sprawie – przez którą możliwy jest dojazd z tych działek do tej drogi, prawnie uznawane są za takie, których teren posiada dostęp do drogi publicznej. Taki dostęp do drogi jest bowiem równoznaczny z dostępem bezpośrednim (por. wyroki NSA: z 30 września 2014 r., sygn. akt II OSK 710/13; z 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1471/08; a także wyrok WSA w Krakowie z 10 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1150/21; WSA w Rzeszowie z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 637/21; WSA w Szczecinie z 28 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1254/19, CBOSA). Trafnie wywodził również Naczelny Sąd Administracyjny, że jeżeli przesłanka dostępu terenu do drogi publicznej jest spełniona w przypadku, gdy wnioskodawca wywiedzie ten dostęp z posiadania przez władającego nieruchomością ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności drogowej, to tym bardziej, argumentując a minori ad maius, przesłanka ta zostaje spełniona, gdy władający nieruchomością legitymuje się nieograniczonym prawem rzeczowym, jakim jest własność udziału w nieruchomości gruntowej, zapewniającej pośredni dostęp do drogi publicznej (por wyroki NSA: z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2196/12; z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 576/12, CBOSA). Opierając się na powyższym należy wskazać, że każda z działek skarżącej, powstała w wyniku zatwierdzonego geodezyjnego podziału nieruchomości dz. nr 220 posiada dostęp do drogi publicznej. Działka ew. nr [...], [...] oraz [...] – tak jak wskazał to organ odwoławczy – przylegają do drogi publicznej i posiadają do niej dostęp bezpośredni. Natomiast działki o nr ew. [...], [...], [...] i [...] mają dostęp pośredni. Należy zgodzić się z poglądem, że nie jest pozbawiony znaczenia fakt, iż podział nieruchomości skarżącej o nr ew. [...], dokonany decyzją Wójta Gminy [...] z [...] maja 2018 r., nr [...], nastąpił z zastrzeżeniem warunku, wedle którego, w przypadku zmiany właściciela wydzielanych działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...], które nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, zostanie wyodrębniona droga służąca wewnętrznej komunikacji o nr ewid. [...]. Spełnieniu obowiązku dostępu do drogi publicznej po podziale działki nr [...] i ewentualnej zmianie stosunków właścicielskich wobec wydzielonych nieruchomości, służyć ma właśnie wspomniany warunek, który notabene skarżąca spełniła, dokonując wyodrębnienia działki nr [...] z jej przeznaczeniem na drogę wewnętrzną, w razie zaistnienia wskazanych zdarzeń prawnych. Niemniej na dzień złożenia wniosku przez skarżącą o zmianę decyzji o warunkach zabudowy takie zmiany własności wydzielanych działek nie wystąpiły, co czyni bezprzedmiotowym wszelkie rozważania organów w tym zakresie. Jak bowiem słusznie podnosi skarżąca, nie można od niej racjonalnie oczekiwać, że dokona ona jakichkolwiek działań w tym względzie, w sytuacji gdy pozostaje właścicielem wszystkich wydzielonych nieruchomości. Jedynie na marginesie zważyć przyjdzie, że w przypadku zaistnienia wskazanych wyżej zmian stosunków właścicielskich na ww. terenie, kwestia dostępu każdej z działek objętych planowaną inwestycją będzie przedmiotem kontroli w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu całkowicie nieadekwatna jest ponadto argumentacja Kolegium dotycząca konieczności uwzględnienia w rozpoznawanej sprawie przepisów ustawy z dnia [...] maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Niewątpliwie na mocy przepisu przejściowego art. 14 ust. 2 ww. ustawy, decyzja o pozwoleniu na budowę, której zmiany domaga się skarżąca, została wydana na podstawie przepisów dotychczasowych. W sytuacji więc, gdy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. – z uwagi na zakres zmiany jakiej żąda skarżąca – nie zachodzi potrzeba wykonania ponownej (aktualnej) analizy architektoniczno-urbanistycznej, to tym samym nie ma obowiązku stosowania nowych rozwiązań wprowadzonych wspomnianą wyżej ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Nie uszło przy tym uwadze Sądu, że zarówno w decyzji Kolegium, jak i w decyzji organu powiatowego nie sprecyzowano nawet bliżej, o jaką konkretnie inwestycję z zakresu elektrowni wiatrowych chodzi organom oraz w jakiej odległości od nieruchomości skarżącej się ona znajduje. Nie wyjaśniono zatem, jaki jest wpływ ww. inwestycji na postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej. W konsekwencji uznać należało, że organy w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 155 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącej z 1 marca 2021 r., oparte na błędnym uznaniu o braku dostępu części działek, objętych terenem inwestycji określonym w pierwotnej decyzji Wójta, do drogi publicznej, było przedwczesne. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej o zmianę decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2017 r., organ I instancji zobligowany będzie uwzględnić zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego (200 złotych).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło