II SA/Wr 667/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-07
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2, planowany do posadowienia na działce rolnej, może być realizowany na podstawie zgłoszenia, jeśli nie stanowi uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, ale spełnia kryteria określone w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie ograniczył się do analizy art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, nie rozważając jednocześnie art. 29 ust. 1 pkt 2 tego aktu. Zgodnie z tym drugim przepisem, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy działka jest rolna, czy zabudowana, o ile łączna liczba takich obiektów nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zaniechanie tej analizy przez organ odwoławczy doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji o sprzeciwie.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy budynku gospodarczego o wymiarach 7x5 m na działce rolnej. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że planowany budynek nie stanowi uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach działki siedliskowej, a tym samym nie kwalifikuje się do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie przepisów oraz naruszenie prawa procesowego przez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody D. oraz zasądzenie od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwoty 963 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 963 zł (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] r. wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego w L., na działce oznaczonej geodezyjnie nr 328/1, AM- [...], obręb [...].
Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
D. O. (dalej jako skarżący), zgłosił do Starosty K. zamiar wybudowania na opisanej wyżej nieruchomości budynku gospodarczego do 35 m2 "nie związanego trwale z gruntem". Według zgłoszenia, roboty obejmować miały postawienie ścian z drewna oraz wykonanie dachu dwuspadowego pokrytego dachówką ceramiczną. Wymiary budynku to 7 x 5 m, wysokość około 3 m. Do zgłoszenia załączony został szkic na którym uwidoczniono budynek z balkonami na wysokości poddasza.
Organ I instancji wskazując na art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, wniósł sprzeciw wobec powyższego zgłoszenia stwierdzając, że planowane roboty są niezgodne z uchwałą Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego L. "[...]", zgodnie z którą, działka zainwestowania położona jest na terenie oznaczonym symbolem "15 R" o przeznaczeniu podstawowym: "uprawy rolne i polowe".
W odwołaniu od powyższej decyzji D. O. podał, że w planowanym obiekcie przechowywane będą narzędzia do pielęgnacji pola, odzież, obuwie ochronne oraz środki ochrony roślin. Ma on pełnić także funkcję stróżówki niezbędnej dla ochrony posadzonych na działce świerków. Z odręcznego szkicu załączonego do odwołania wynika, że budynek ma być posadowiony na "stopach, nietrwale związany z gruntem", kąt nachylenia dachu 30-40 stopni, wysokość całkowita około 4 m.
Wojewoda nie uwzględniając odwołania wskazał, że w ewidencji gruntów, teren inwestycji stanowi grunt rolny oznaczony symbolami ŁIII i ŁV oraz W-ŁV. Grunty te sklasyfikowane są jako użytki rolne. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. Dz.U z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) grunty rolne dzielą się na użytki rolne do których zalicza się także: Ł- łąki trwałe oraz W- grunty pod wodami. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy są: grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, w tym pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa.
Wojewoda odnotował także, że w trakcie rozpatrywania odwołania zmianie uległy przepisy ustawy - Prawo budowlane dotyczące realizacji budynku na podstawie zgłoszenia. Jednakże w myśl art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255) w sprawach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień o których mowa w art. 30, art.31, art. 54 i art. 71 Prawa budowlanego, w stosunku do których przed wejściem w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. obowiązujące w dniu zgłoszenia budowy.
Stosując przepisy dotychczasowe (w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia budowy) Wojewoda uznał, że sporna budowa budynku gospodarczego wymagała zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Mając na uwadze, że według ewidencji gruntów działka na której zaplanowano zamierzenie stanowi użytki rolne – jest nieruchomość rolną - organ II instancji uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego. Przepis ten zwalania z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, takich jak parterowe budynki gospodarcze o pow. zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji 4,80 m. Aby zaliczyć planowany budynek gospodarczy do budynków o których mowa w przywołanym przepisie konieczne jest zatem ustalenie, że zgłoszenie dotyczy budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną stanowiącego uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej.
Zdaniem organu odwoławczego, obiekt objęty niniejszym postępowaniem jest budynkiem gospodarczym który ma być przeznaczony do produkcji rolnej w postaci przechowywania w nim narzędzi do pielęgnacji pola, odzieży ochronnej i środków nawozu roślin. Kluczowe zatem jest ustalenie, czy działka na której będzie on posadowiony, stanowi działkę siedliskową. Wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia, organ sięgnął do jego znaczenia językowego dokonując wykładni gramatycznej. W efekcie, odwołując się także do orzecznictwa przyjął, że przez siedlisko należy rozumieć "miejsce czy teren zamieszkania, osiedlenia się, domu". Działka siedliskowa jest więc miejscem o charakterze kameralnym (prywatnym) na którym posadowione są dom mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze i w którym koncentrują się czynności życiowe rolnika. Kwalifikowanie danego miejsca jako działki siedliskowej wynika albo z już istniejącego zagospodarowania albo z planu miejscowego. Kierując się przedstawioną definicją działki siedliskowej, organ odwoławczy wywodził dalej, że inwestycje jakie mogą być realizowane na jej terenie, dotyczą budynków i urządzeń wchodzących w skład gospodarstwa rolnego (tj. gruntów rolnych wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, które stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą – art. 53 3 k.c.). Ponadto na terenie działki siedliskowej mają koncentrować się czynności życiowe rolnika. Tymczasem z przedłożonego w niniejszej sprawie projektu zagospodarowania terenu wynika, że na działce wskazanej w zgłoszeniu nie ma innych obiektów budowlanych. Objęty zgłoszeniem budynek nie stanowi zatem budynku uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. W ocenie Wojewody, z tych względów należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podpisanej osobiście, D. O. zarzucił organowi odwoławczemu:
1/ naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 29 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i niezastosowanie art. 29 ust.1 pkt 2 ww. ustawy, co doprowadziło do naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 2 wskazanego aktu, przez zgłoszenie sprzeciwu do budowy nie naruszającej prawa;
2/ naruszenie prawa procesowego tj. art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu udziału w sprawi polegające na uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zgormadzonego materiału dowodowego.
Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody i zasądzenie kosztów pełnomocnika według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wywiedziono, że organ odwoławczy błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, pomijając przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 w myśl którego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii o pow. zabudowy do 35 m2 , przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zdaniem skarżącego, w przepisie tym ustawodawca określił jedynie liczbę obiektów budowlanych, których budowa może zostać wykonana na podstawie zgłoszenia na danej nieruchomości na każde 500 m2 powierzchni. Skarżący uważa, że przepis ten obejmuje także przypadki zgłoszenia budowy jednego obiektu budowlanego, który jak w niniejszej sprawie ma być pierwszym obiektem zlokalizowanym na danej działce, i to ten przepis stanowi podstawę zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Co do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego wskazano, że organ II instancji, przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie, nie dopełnił obowiązku wyznaczenia skarżącemu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Tym samym, skarżący został pozbawiony prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wskazując, że skarżący nie wykazał aby doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Podczas rozprawy w dniu 7 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i zawarte w niej wnioski wnosząc o uchylenie decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona. Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia przeprowadzona zgodnie z kryteriami wynikającymi z art. 145 § 1 i § 2, przy uwzględnieniu art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017, poz. 1369 ze zm. – dalej także "u.p.p.s.a") wykazała bowiem, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego co mogło mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 4 sierpnia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia 9 listopada 2016r. o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia przez skarżącego (z dnia 7 listopada 2016r.) zamiaru budowy na działce nr 328/1 w L. budynku gospodarczego o wymiarach 7 x 5 m z przeznaczeniem na przechowywanie narzędzi rolniczych, odzieży ochronnej i środków ochrony roślin oraz stróżówkę.
Podstawą prawną decyzji organu I instancji był art. 30 ust 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Starosta argumentował sprzeciw niezgodnością planowanego zamierzenia z ustaleniami planu miejscowego, w którym teren działki nr 328/1 przeznaczony został pod uprawy rolnicze i polowe. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda nie wskazał innej podstawy wniesienia sprzeciwu ale też nie odniósł się do ustaleń planu miejscowego. Organ uznał natomiast, że planowane zamierzenie nie może być kwalifikowane jako zamierzenie korzystające ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przewidzianego w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia sprzeciwu. Zdaniem organu odwoławczego sprzeciw jest zasadny, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie jest dopuszczalne zezwolenie na budowę budynku gospodarczego na niezabudowanej działce rolnej na podstawie zgłoszenia (bez pozwolenia na budowę) w sytuacji, gdy ze względu na brak odpowiedniej zabudowy działka ta nie może być uznana za działkę siedliskową. Dla organu II instancji podstawę dla wniesienia sprzeciwu stanowił brak możliwości zakwalifikowania planowanej budowy do uzupełniającej zabudowy zagrodowej w ramach działki siedliskowej (tj. zwolnienia uregulowanego w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego), co wskazuje bardziej na podstawę sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 1 przywołanej ustawy.
W ocenie Sądu przedstawione wyżej stanowisko organu odwoławczego co do zasadności wniesienia sprzeciwu, w świetle istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych, należy uznać co najmniej za przedwczesne.
Na wstępie wywodów wypada zauważyć, że trafnie organ odwoławczy zastrzegł konieczność rozstrzygnięcia sprawy z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacji tego aktu, dokonaną ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016r., poz. 2255).
Zgodnie zatem z art. 28 ust.1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jedyne wyjątki od tej zasady zostały enumeratywne wyliczone w art. 29 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie Wojewoda oceniał zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę planowanego budynku gospodarczego jako związanego z produkcją rolną, kierując się charakterem gruntu – stanowiącym jak podkreślał grunt rolny – wyłącznie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a ww. ustawy. W myśl tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, takich jak parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m2 , przy rozpiętości konstrukcji 4,80 m. Organ uznał zatem, że planowany obiekt stanowi budynek gospodarczy. Pomimo braku konkretnych rozważań w tym względzie, z taką oceną organu należy się zgodzić. Niezależnie bowiem od oświadczenia wnioskodawcy, że planowany obiekt nie będzie trwale związany z gruntem, to analiza przedłożonych do zgłoszenia i odwołania dokumentów oraz opis planowanych robót zawartych w zgłoszeniu wskazuje, że w niniejszej sprawie istnieje cecha trwałego związania obiektu z gruntem. Taką ocenę potwierdza wielkość planowanego obiektu (jego masa, wysokość, szerokość) planowane zadaszenie oraz sposób związania z gruntem (określony w odwołaniu jako: "na stopach"). Samo tylko wskazanie przez skarżącego, że obiekt ten nie będzie trwale związany z gruntem (zapewne nie będzie posiadał fundamentu) nie oznacza bowiem, że traci on cechę trwałego związania z gruntem charakteryzującą budynek jako rodzaj obiektu budowlanego (por. definicja legalna zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy). Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10, i inne w nich powołane, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). To, że określony obiekt budowlany jest przestawny nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Dotyczy to każdego rozwiązania, które ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2775/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II SA/Łd 205/13, CBOSA nsa.orzeczenia.gov.pl). Dla oceny, czy obiekt jest trwale związany z gruntem istotne znaczenie ma masa całkowita obiektu i jego rozmiary, a nie sposób posadowienia na gruncie (tak NSA w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 773/10, CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie rozmiary obiektu budowlanego objętego zgłoszeniem wskazują, że będzie on - nawet przy rezygnacji wykonania fundamentu - posiadał cechę trwałego związania z gruntem albowiem założeniem inwestora niewątpliwie jest wykonanie obiektu budowlanego, który będzie w stanie oprzeć się działaniom sił przyrody przez jego przesunięcie, czy zniszczenie. W konsekwencji organ prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy. Prawidłowo ocenił także, że ma on cechy obiektu gospodarczego, skoro służyć ma docelowo do przechowywania narzędzi rolniczych, środków ochrony roślin i odzieży ochronnej.
Objęcie planowanego przez skarżącego zamierzenia kategorią budynku gospodarczego, nakazywało zbadanie możliwości zwolnienia go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w świetle postanowień art. 29 Prawa budowlanego odnoszących się do tego rodzaju obiektów. W ocenie Sądu, organ II instancji przeprowadzając w tym zakresie analizę, błędnie ograniczył swoje rozważania tylko do przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a odnoszącego się do budowy obiektu gospodarczego związanego z produkcja rolną na działce siedliskowej, pomijając treść art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w myśl którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zdaniem Sądu fakt, że przedmiotowa działka stanowi grunt rolny, nie wyklucza możliwości zastosowania tego przepisu.
Już tylko wykładnia gramatyczna ww. przepisu wskazuje, że w kwestii nieruchomości na której obiekt ma być posadowiony ustawodawca nie wprowadza innych warunków poza liczbą obiektów budowlanych których budowa może zostać wykonana na podstawie zgłoszenia (dwa na każde 500 m2 działki.). W szczególności brak w nim wskazania z którego wynikałoby wyłączenie działek rolnych. Przepis ten – co słusznie eksponuje skarga - obejmuje także przypadki zgłoszenia budowy jednego obiektu budowlanego który - jak w niniejszej sprawie, ma być pierwszym obiektem zlokalizowanym na danej działce. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że w świetle tego przepisu, budowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy budynek będzie sytuowany na działce już zabudowanej, czy też niezabudowanej. Z treści przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wynika bowiem ograniczenie zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 tylko wtedy, gdy działka, na której ma być sytuowany budynek gospodarczy jest zabudowana a budynek ten ma pełnić funkcje towarzyszącą istniejącej zabudowie (por. NSA w wyrokach z dnia 15 listopada 2017r. II OSK 371/17, z dnia 1 czerwca 2016 r. II OSK 2365/14).
Kierując się powyższa argumentacją Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony ograniczył się tylko do zbadania możliwości zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Nie rozważał natomiast i w konsekwencji nie zastosował art. art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który umożliwiał realizację budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35m2 na niezabudowanej działce inwestora w trybie zgłoszenia. Na skutek owego zaniechania organ błędnie przyjął, że istnieje konieczność zgłoszenia sprzeciwu z tego względu, że obiekt nie może być objęty zwolnieniem z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a (zatem wymaga pozwolenia na budowę). Tymczasem, skoro podane przez skarżącego parametry planowanego obiektu wskazują, że mieści się on w kryteriach określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego a na działce brak jest innej zabudowy (co ustalił także organ), to zdaniem Sądu omawiane zgłoszenie powinno być ocenione, także przy zastosowaniu ww. przepisu.
Zaniechanie w tym względzie doprowadziło Wojewodę do utrzymania w mocy decyzji Starosty wnoszącej sprzeciw, przy zastosowaniu odmiennej od organu pierwszej instancji przesłanki sprzeciwu – w istocie błędnie zastosowanej – a bez zbadania przesłanki sprzeciwu wskazanej przez Starostę.
Odrębną bowiem kwestią jest to, czy lokalizacja planowanego budynku gospodarczego na działce skarżącego jest możliwa w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak już wskazano organ II instancji w ogóle tej kwestii nie oceniał pomimo, że podstawę wniesienia sprzeciwu przez Starostę stanowił przepis art. 30 ust.6 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ wnosi sprzeciw w przypadku gdy planowana zabudowa narusza ustalenia planu miejscowego. Wojewoda nie badał zatem, czy planowana przez skarżącego na gruncie rolnym budowa budynku gospodarczego służącego do przechowywania narzędzi rolniczych, środków ochrony roślin narusza ustalenia planu miejscowego tylko z tej racji (jak przyjął to Starosta), że sytuowana jest na terenie o przeznaczeniu podstawowym: tereny upraw rolnych i polowych. Zauważyć przy tym należy, że ustalenia planu przeznaczając teren oznaczony symbolem 15 R, na którym położona jest działka skarżącego, na uprawy rolnicze i polowe nie wprowadzają na nim jednocześnie zakazu zabudowy. Wręcz przeciwnie, plan określa parametry zabudowy na tym terenie dla budynków wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz budynków służących bezpośrednio produkcji rolnej, co oznacza, że zabudowa tymi obiektami jest dopuszczalna. W takiej sytuacji, rolą organu odwoławczego powinna być w pierwszym rzędzie ocena, czy planowana zabudowa jest dopuszczalna w świetle ustaleń planu miejscowego czy też ustalenia te narusza – a jeżeli tak, to w jakim zakresie. Organ odwoławczy winien także ocenić, czy nie ma innych niż przez niego zastosowane przesłanek wniesienia sprzeciwu.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego polegającym na niezastosowaniu w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz prawa procesowego przez nie rozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przede wszystkim przez brak oceny, czy zgłoszona do realizacji inwestycja narusza ustalenia planu miejscowego (tj. naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a.), Sąd stosując art. 145 § 1 lit. a i c u.p.p.s.a orzekł jak sentencji wyroku. Uzupełniająco dodać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Jak przyjęto w orzecznictwie zarzut ten może wywołać zamierzony skutek, tylko gdy strona wykaże, że przez naruszenie tego przepisu uniemożliwiono jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, tzn. na skutek jego naruszenia strona została pozbawiona możliwości złożenia wniosków czy też dowodów które mogły doprowadzić do innego rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013r. II GSK 1142/11 lub z dnia 18 grudnia 2012r. II OSK 1490/11 CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że Wojewoda przed wydaniem decyzji nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie, jednak skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych dowodów ani wniosków których złożenia została pozbawiona, co przekładałby się w sposób bezpośredni na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II znajduje wsparcie w art. 200 u.p.p.s.a. Zalecenia dla organu odwoławczego co do dalszego postępowania w sprawie, wynikają zaś wprost z treści uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło