I NWW 174/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-06-02

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Marcinowi Łochowskiemu

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od orzekania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej, jeśli zarzuty dotyczą jego wcześniejszej działalności orzeczniczej i okoliczności powołania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, stwierdzając, że zarzuty dotyczące niewłaściwego prowadzenia postępowania, wyrażania błędnych poglądów prawnych, wad postępowania dowodowego lub innych uchybień procesowych lub materialnoprawnych nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Podobnie, okoliczności dotyczące powołania sędziego przez neo-KRS nie mogą być podstawą do rozstrzygania o jego statusie na zasadzie przepisów o wyłączeniu, gdyż nie mają one podstawy prawnej w przepisach k.p.c. o wyłączeniu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E.T. wniosła o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowskiego od orzekania w przedmiocie przyjęcia jej skargi kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazała art. 49 k.p.c., zarzucając istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikających z jego wcześniejszej działalności orzeczniczej w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie oraz okoliczności jego powołania. Sprawa dotyczyła odszkodowania za szkodę związaną z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 174/25 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z wniosku E.T. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowskiego od orzekania w sprawie przed Sądem Najwyższym w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania o sygn. akt I CSK 3182/25 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 2 czerwca 2026 r., oddala wniosek UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 24 listopada 2025 r. E.T. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowskiego od orzekania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej powódki E.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. akt VII Aga 189/24, dotyczącego odszkodowania dochodzonego od Spółki P. Spółka Akcyjna za szkodę związaną z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, wynikającym z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla P. w W., o sygnaturze akt I CSK 3182/25. W uzasadnieniu wniosku E.T. podała, iż podstawę wyłączenia stanowi art. 49 k.p.c. albowiem istnieją okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną I NWW 174/25 2 wątpliwość co do bezstronności tego Sędziego w przedmiotowej sprawie, a należą do nich: okoliczności towarzyszące powołaniu tego sędziego, okoliczności dotyczące postępowania sędziego po powołaniu oraz związane z wpływem bezstronności i niezawiłości tego sędziego na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących strony oraz charakteru sprawy. Wnioskująca wskazała, że sędzia Sądu Najwyższego Marcin Łochowski — wcześniej, jako sędzia Sąd Apelacyjnego w Warszawie — orzekał w sprawach tego samego rodzaju, co sprawa wnioskującej. Z uzasadnienia uchwały KRS nr 331/2018 z dnia 28 sierpnia 2018 r. wynika, że od 2015 r. orzekał w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, początkowo jako sędzia delegowany w ramach stałej delegacji, a od 11 lutego 2016 r. jako sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Orzekał w VI Wydziale Cywilnym, a od października 2017 r. orzekał w VII Wydziale Gospodarczym, w tym w sprawach z zakresu prawa regulacyjnego. Co najmniej jeden z wyroków Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w sprawie, w której Sędzia Marcin Łochowski był sprawozdawcą, następnie stanowił przedmiot kontroli kasacyjnej dokonywanej przez Sąd Najwyższy. Chodzi o sprawę zakończoną wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2022 r., o sygn. akt I CSK 114/19. W ocenie wnioskującej pozostawienie sędziemu Sądu Najwyższego Marcinowi Łochowskiemu orzekania w przedmiocie przyjęcia jej skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy do rozpoznania oznaczałoby w istocie wypowiedzenie się przez tego sędziego co do tego, czy aprobuje pogląd prawny prezentowany od początku 2025 r. przez niemal wszystkie składy Sądu Apelacyjnego w Warszawie VII Wydziału Gospodarczego i Własności Intelektualnej, a zatem przez składy złożone z sędziów z Wydziału Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w którym sam wcześniej Sędzia Sądu Najwyższego Marcin Łochowski orzekał. Zdaniem wnioskującej fakt, że sędzia Sądu Najwyższego Marcin Łochowski będzie rozstrzygać o przyjęciu do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, VII Wydziału Gospodarczego i Własności Intelektualnej, a zatem wyroku wydanego w Sądzie i Wydziale, w którym sam wcześniej sędzia Marcin Łochowski orzekał oraz dodatkowo fakt, że rozstrzygając o przyjęciu tej skargi będzie musiał w istocie ocenić, czy zaaprobowany w tym wyroku przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pogląd prawny, który jest biegunowo odmienny I NWW 174/25 3 z poglądem, który uprzednio wyrażany był przez ten Sąd Apelacyjny w Warszawie, a który to pogląd wyraził wcześniej Sąd Najwyższy w składzie, w którym sam brał udział zasługuje na ponowne rozważanie wywołują uzasadnioną wątpliwość co do zachowania bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowski w tej sprawie i to zwłaszcza na etapie przedsądu. SSN Marcinowi Łochowskiemu nie złożył wyjaśnień w terminie określonym w art. 52 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowskiego nie zasługiwał na uwzględnienie. Powszechnie i trafnie przyjmuje się, że przyczyną wyłączenia sędziego nie może być – zarzucane mu przez stroną – niewłaściwe prowadzenie postępowania, wyrażanie błędnych poglądów prawnych, wady postępowania dowodowego lub inne uchybienia procesowe lub materialnoprawne (zob. J. Gudowski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI, red. T. Ereciński, Warszawa 2023, art. 49 k.p.c.). Zarzuty te podlegają rozpoznaniu w ramach kontroli instancyjnej i nie można przypisywać im, nawet gdyby były uzasadnione i szczególnie dla strony niekorzystne lub krzywdzące, wpływu na ocenę bezstronności (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z 26 marca 1936 r., C.II. 146/36, PS 1936, poz. 532; orzeczenie Sądu Najwyższego z 24 marca1966 r., II PZ 15/66, RPEiS 1966/4, s. 261; postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 sierpnia 1970 r., I PZ 41/70, LEX nr 6779; 29 sierpnia 1970 r., I PZ 40/70, LEX nr 6784; 18 września 1970 r., II CZ 128/70, LEX nr 6790; 8 marca 1972 r., I PZ 9/72, LEX nr 7068; 2 maja 1974 r., I CZ 48/74, LEX nr 7479; 29 stycznia 1975 r., I CZ 170/74, LEX nr 7651; 20 lutego 1976 r., II CZ 8/76, LEX nr 7802; 23 listopada 1984 r., II CZ 127/84; 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, OSNAPiUS 1997/4, poz. 59, z omówieniem J. Gudowskiego, Przegląd orzecznictwa, PS 2001/4, s. 83 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 marca 1997 r., III AO 5/97, OSNAPiUS 1997/24, poz. 502; 13 listopada 2003 r., I CK 249/02, LEX nr 602352; 6 I NWW 174/25 4 kwietnia 2006 r., II PK 310/05, LEX nr 2509548 oraz z 7 grudnia 2016 r., II UO 6/16, LEX nr 2237414). Jak wynika z judykatury również okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, nie stanowi podstawy wyłączenia go w świetle art. 49 (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lutego 1976 r., II CZ 8/76, LEX nr 7802 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2022 r., I NWW 6/22, LEX nr 3456228). Jeżeli zaś chodzi o podniesiony zarzut, który odnosi się do okoliczności dotyczących powołania sędziego przez tzw. neo-KRS, to należy stwierdzić, że jest niedopuszczalne kreowanie jakiejkolwiek normy prawnej pozwalającej na rozstrzyganie merytoryczne o statusie sędziego na zasadzie przepisów o jego wyłączeniu. Jakiekolwiek czynności zarówno stron (uczestników) postępowań, jak i składów orzekających, odnoszące się do wywodzenia z procedury nominacyjnej sędziego skutków w sferze ustrojowej lub procesowej na gruncie przepisów k.p.c. o wyłączeniu nie mają żadnej podstawy prawnej. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2023 r., III CZP 114/22, LEX nr 3574059). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. (J.C.) [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 52 § 2 KPCart. 49§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy