II SA/Gd 141/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-04-10

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy montaż wolnostojącej tablicy reklamowej, osadzonej w bloczkach betonowych zagłębionych w ziemi, wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia?
Ratio decidendi
Wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe stanowią budowle, a ich wykonanie wymaga pozwolenia na budowę. Zgłoszenie zamiaru wykonania takich robót budowlanych uzasadnia wniesienie sprzeciwu przez właściwy organ. Instalacja tablicy reklamowej, która polega na jej osadzeniu w bloczkach betonowych zagłębionych w ziemi w celu zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa, jest budową, a nie instalacją w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu wolnostojącej tablicy reklamowej. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, gdyż jest to budowla trwale związana z gruntem. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących budowli i urządzeń reklamowych oraz obiektów małej architektury. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" Towarzystwa Okrętowego Spółki Akcyjnej z siedzibą na decyzję Wojewody z dnia 8 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych oddala skargę. C. S. A. w S., Oddział w G. - zwane dalej "inwestorem", pismem z dnia 22 października 2012 roku zgłosiło - na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą", zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu tablicy reklamowej przed budynkiem C. przy ul. Ś. w G. Decyzją z dnia 6 listopada 2012 r., nr [...], doręczoną inwestorowi 9 listopada 2012 r., Prezydent Miasta - na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania powyższych robót budowlanych. W uzasadnieniu stwierdził, że z załączonej dokumentacji oraz opisu inwestycji wynika, że przedmiotowa inwestycja związana jest z budową reklamy wolnostojącej na terenie działki nr [...], a zatem nie mieści się w katalogu robót wymienionych w art. 29 ust. 2 ustawy i wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W odwołaniu od tej decyzji C. S. A. w S., Oddział w G., wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciło: 1. naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wolno stojąca tablica informacyjna będąca przedmiotem zgłoszenia z dnia 22 października 2012 r., niepołączona trwale z gruntem, jest budowlą w rozumieniu tego przepisu; 2. art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez jego niezastosowanie, wskutek przyjęcia, że nie odnosi się on do wolnostojących urządzeń reklamowych, w tym wolnostojących tablic informacyjnych; 3. naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "k.p.a.", poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy; 5. ewentualnie naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu odwołania inwestor stwierdził, że organ I instancji bezzasadnie przyjął, że w sprawie mamy do czynienia z "budową reklamy wolnostojącej". Zamierzone roboty, jak wynika z załączonego do zgłoszenia z dnia 22 października 2012 roku rysunku, nie są bowiem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy, gdyż proces ustawiania przedmiotowej tablicy polega na jej osadzeniu w gruncie - zmontowaniu, czyli na zainstalowaniu w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, a nie na wykonywaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu. Inwestor podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (w tym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2010 r., II OSK 1234/09) także urządzenia reklamowe wolnostojące, pod warunkiem, że nie są trwale z gruntem związane, objęte są wyłączeniem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Wyjaśnił również, że także drugi warunek z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy tj. brak trwałego związania z gruntem w przypadku przedmiotowej tablicy został spełniony. Inwestor wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale z gruntem związany decyduje to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2012 r. II OSK 2558/10), a w niniejszej sprawie zgłoszenie dotyczy tablicy o bardzo małych wymiarach (1,94m x 1,00m) oraz nieskomplikowanej konstrukcji, która nie wymaga nawet budowy fundamentu, a jedynie obciążenia dla zachowania stabilności oraz prostych prac montażowych. Nadto inwestor zwrócił uwagę na fakt, że główną funkcją przedmiotowej tablicy jest wyłącznie funkcja informacyjna, a nie reklamowa. Stanowi ona bowiem spis najemców budynku i jej głównym celem jest informowanie o tym jakie podmioty mieszczą się w budynku, obok którego powyższa tablica ma stanąć, w celu ułatwienia osobom trzecim odnalezienie ich siedziby, co powinno dać asumpt do poczynienia przez organ I instancji ustaleń, czy przypadkiem w niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa do uznania, że jest to obiekt małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy, który to rodzaj obiektu również nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 22 ustawy. Zaniechanie powyższego wyjaśnienia stanowiło - zdaniem inwestora - naruszenie przez organ I instancji art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda - decyzją z dnia 8 stycznia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że dokonane w niniejszej sprawie zgłoszenie dotyczyło montażu tablicy reklamowej przed budynkiem C. na działce nr [...], przy ul. Ś. w G., o wymiarach 1,94m x 1,0m, na 3 słupkach aluminiowych o wysokości 0,6m. Organ przywołał treść art. 30 ust. 2 ustawy i wyjaśnił, że przepisy ustawy nie rozróżniają pojęć tablicy reklamowej oraz tablicy informacyjnej. W istocie dla kwalifikacji obiektu budowlanego jako urządzenia reklamowego nie ma znaczenia sama funkcja tablicy, czy też planowana do prezentowania na niej treść. Istotna jest bowiem przede wszystkim jej forma i opis techniczny. Organ podkreślił, że w jego opinii przedmiotowa tablica reklamowa słusznie została zakwalifikowana jako budowla - wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, którego posadowienie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Okoliczność trwałego związania tablicy reklamowej z gruntem wynika z załączonego do wniosku rysunku. Zastosowanie bloczków betonowych świadczy o konieczności związania przedmiotowej tablicy z gruntem w celu zapewnienia jej stabilności. Przedmiotowa tablica reklamowa o wymiarach 1,94m x 1,0m, na 3 słupkach aluminiowych o wysokości 0,6m, o takiej konstrukcji jak zaprojektowana, o małych wymiarach w punkcie posadowienia oraz dużych wymiarach górnej części nośnika, winna zostać posadowiona w ziemi w sposób zapewniający jej stabilność i możliwość oparcia się czynnikom atmosferycznym - sile wiatru. Konstrukcja tablicy reklamowej wymaga zatem jej trwałego związania z gruntem. Organ stwierdził również, że ustawodawca w przepisach ustawy nie sklasyfikował urządzeń reklamowych w zależności od ich wielkości, masy czy parametrów płaszczyzny reklamowej. Jednak nie oznacza to, że klasyfikacja taka nie wynika z przepisów o warunkach techniczno - budowlanych, czy też z elementarnych zasad projektowania obiektów budowlanych oraz z zasad techniki i praw fizyki. Stwierdził nadto, że przepis art. 5 ustawy nakazuje wzięcie pod uwagę przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego przewidywanego okresu użytkowania obiektu, przepisów techniczno - budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2007 r., II OSK 754/06 i 16 grudnia 2009 r., II OSK 1958/08). Wskazał także, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że okoliczność, iż nośnik reklamowy jest montowany z elementów gotowych, które mogą być rozmontowane i przenoszone w inne miejsce, nie ma istotnego znaczenia dla oceny nośnika reklamowego jako trwale związanego z gruntem (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2007 r., sygn. II SA/Po 61/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r., II OSK 680/07). Zdaniem organu, konstrukcja przedmiotowej tablicy reklamowej musi być w odpowiedni techniczny sposób powiązana trwale z gruntem, co nadaje jej cechy budowli. Reasumując, organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy obiekt jest konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlaną i techniczno - użytkową całość, a zatem odpowiada cechom budowli, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy. Dodatkowo, odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że skoro ustalono, iż planowane roboty budowlane dotyczą wolnostojącej, trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej, to nie było możliwości potraktowania planowanego zamierzenia w kategoriach obiektu małej architektury. Działając z urzędu Wojewoda - ostatecznym postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., sprostował oczywistą omyłkę zawartą w tej decyzji, która dotyczyła wysokości słupków, na których miałaby się znajdować przedmiotowa tablica, wskazując, że w uzasadnieniu decyzji zamiast "6,0 m" powinno być "0,6 m". Organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu mylnie została przytoczona wysokość planowanej tablicy. Stwierdził również, że sprostowanie nie prowadzi do merytorycznej zmiany orzeczenia. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, C. S. A. w S., Oddział w G., zarzuciło zaskarżonej decyzji: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu, że planowana tablica ma zostać zamontowana na aluminiowych słupkach o wysokości 6,0m, oraz że jest ona urządzeniem reklamowym wymagającym trwałego związania z gruntem, a także na braku rozważenia, czy w niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa do uznania, że planowana tablica jest obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy, • naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, • naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeknięcia co do istoty sprawy; - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: • naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w wyniku przyjęcia, że wolnostojąca, niewielkich rozmiarów tablica, jest budowlą trwale z gruntem związaną w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji, gdy jej konstrukcja oraz wielkość nie wymagają trwałego związania z gruntem, • naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy tablica będąca przedmiotem zgłoszenia nie wymaga trwałego związania jej z gruntem, ewentualnie: • naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy poprzez uznanie, że wolnostojąca tablica będąca przedmiotem zgłoszenia nie jest obiektem małej architektury i w konsekwencji przyjęcie, że nie może znaleźć do niej zastosowanie zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy. Z uwagi na powyższe zarzuty, inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo zarzuciła, że Wojewoda naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż błędnie ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Z niezrozumiałych bowiem przyczyn przyjął, że wysokość słupków, na których planowana tablica ma zostać zamontowana, wynosi 6,0m, a nie 0,6m. Wojewoda również błędnie odczytał materiał, z którego mają zostać wykonane słupki do zamontowania przedmiotowej tablicy, jako aluminium, podczas gdy głównym elementem przenoszącym obciążenia, podanym w części rysunkowej zgłoszenia, jest kwadratowy profil aluminiowy wypełniony profilem stalowym (element aluminiowy jest jedynie obudową słupka stalowego o charakterze dekoracyjnym). Następnie, w konsekwencji powyższych, błędnych ustaleń odnośnie wielkości planowanego urządzenia, organ II instancji błędnie przyjął, że z uwagi na tak duże rozmiary przedmiotowa tablica wymaga trwałego związania z gruntem. Ustalenia te, nad wyraz błędne, miały istotny, negatywny wpływ na dalsze rozważania organu, gdyż ich bezpośrednią konsekwencją było błędne zakwalifikowanie przedmiotowej tablicy jako budowli - wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego - wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca Spółka ponownie podkreśliła również, że ze schematu wykonania przedmiotowej tablicy wynika, że jej konstrukcja nie wymaga trwałego związania z gruntem, gdyż jej rzeczywiste wymiary (mała powierzchnia samej tablicy: 1,94m x 1,00m oraz wysokość części nadziemnej konstrukcji wynosząca zaledwie 1,6m) i w związku z tym działające na nią siły, np. w postaci wiatru - wbrew temu, co twierdzi organ II instancji - nie dają ku temu podstawy. Skarżąca wskazała przy tym, że przedmiotowa tablica ma być wykonana z alukobondu (materiału o bardzo małym ciężarze objętościowym), w związku z czym jej ciężar to zaledwie około 35kg. Ponadto jej przeniesienie charakteryzuje się prostotą, gdyż będzie polegać wyłącznie na wyciągnięciu jej z otworów w bloczkach i przetransportowaniu jej w inne miejsce, a w tym celu tablica wcale nie musi być nawet rozmontowywana. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że zdecydowana większość przytaczanych przez organ II instancji orzeczeń dotyczy obiektów budowlanych o znacznie większych rozmiarach i zdecydowanie bardziej skomplikowanych konstrukcyjnie niż obiekt będący przedmiotem niniejszej sprawy. Reasumując, skarżąca podkreśliła, że jedynie budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę, bowiem nie korzysta ze zwolnienia, o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Natomiast roboty budowlane polegające na instalacji czyli na "montowaniu gdzieś urządzeń technicznych" (wg definicji pojęcia "instalacja" zawartej w Internetowym Słowniku języka polskiego PWN S.A.) w postaci tablic i urządzeń reklamowych także na gruncie lecz bez trwałego z nim związania wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Przyjęcie, w ślad za organami administracyjnymi orzekającymi w niniejszej sprawie, że nawet niewielka i prosta konstrukcyjnie tablica reklamowa wymaga pozwolenia na budowę, zdaniem skarżącej, spowodowałoby, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy stałby się przepisem martwym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wyjaśniając, że w uzasadnieniu swojej decyzji zawarł prawidłowe ustalenia faktyczne związane z konkretnym wnioskiem skarżącej, a mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Organ wskazał również, że - wbrew temu co podaje skarżąca, przedmiotowa tablica jest trwale związana z gruntem za pomocą bloczków betonowych powodujących jej stabilność. Sposób mocowania 3 słupów będzie wymagał wykonania robót ziemnych pozwalających na trwałe związanie całej konstrukcji z gruntem. Nie można zatem mówić o "montażu" w sytuacji, gdy projektowane przy realizacji zgłoszenia prace polegają na czymś więcej niż tylko samo instalowanie tablicy reklamowej. Organ podkreślił przy tym, że projektowana tablica reklamowa wolno stojąca musi być trwale związana z gruntem, niezależnie od rozwiązań technicznych i technologicznych tego związania. Trwałość zaś tego związania podyktowana jest względami bezpieczeństwa, a nie technologią wykonania fundamentu oraz możliwościami technicznymi przeniesienia w inne miejsce. Okoliczność, że jest to obiekt gotowy, czy też przestawny, nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, nr 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (vide art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zarówno w zakresie przepisów praw materialnego, jak również przepisów postępowania, w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej w skrócie zwanej "k.p.a.", ocena zebranych dowodów nie narusza regulacji art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca planuje wykonać na terenie działki nr [...] w G. tablicę reklamową o wymiarach 1,94m x 1,00m. Ze schematu wykonania tablicy załączonego do zgłoszenia wynika przy tym, że przedmiotowa tablica reklamowa miała być skonstruowana na profilu stalowym zespolonym z trzema słupami kwadratowymi z aluminium (wypełnionymi profilem stalowym) zagłębionymi w bloczkach betonowych znajdujących się w ziemi. Stwierdzenie organu odwoławczego dotyczące aluminiowych słupków, wbrew zarzutom skarżącej, było zatem prawidłowe, organ jedynie nie dopisał, że słupy te zostaną wypełnione profilem stalowym. Stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z ustaleń organu i poczyniony na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, został - w ocenie Sądu - dokładnie wyjaśniony, zaś rozstrzygający sprawę organ administracji architektoniczno-budowlanej przeprowadził postępowanie oraz wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Opis zamierzenia budowlanego i jego lokalizacja stanowiły okoliczności nie budzące wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś podjęte przez skarżącą próby zakwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych nie mogły zostać uwzględnione, opierały się bowiem głównie na zarzucie dotyczącym zapisu o wysokości słupów stanowiących część przedmiotowej tablicy, która to wysokość w wyniku oczywistej omyłki została błędnie wskazana w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, następnie sprostowanym ostatecznym postanowieniem organu odwoławczego z dnia 19 lutego 2013 roku (ostatecznym, ponieważ pełnomocnik skarżącej na rozprawie oświadczył, że skarżąca odpis tego postanowienia otrzymała, lecz go nie zaskarżyła stosownym zażaleniem). Wskazywany przez skarżącą błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący wysokości reklamy stanowił zatem oczywistą omyłkę pisarską, która została sprostowana i która - zdaniem Sądu, nie wpłynęła w żaden sposób na ustalenia organu. Organ odwoławczy bowiem swoją ocenę dotyczącą konieczności trwałego związania tablicy z gruntem oparł przede wszystkim na ustaleniu dotyczącym tego, że przedmiotowa tablica ma małe wymiary w punkcie posadowienia (trzy słupy) oraz duże wymiary górnej części nośnika (1,94m x 1,00m) i z tej przyczyny powinna zostać posadowiona w ziemi w sposób zapewniający jej stabilność i możliwość oparcia się czynnikom atmosferycznym (sile wiatru). Skarżąca bezzasadnie podnosiła, że określenie planowanej inwestycji jako montażu tablicy informacyjnej wyklucza zastosowanie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - dalej zwanej w skrócie "ustawą", dotyczących wykonywania tablic reklamowych. Podkreślić bowiem należy, że przepisy tej ustawy nie rozróżniają pojęć tablicy reklamowej oraz tablicy informacyjnej. Opis zamierzenia inwestycyjnego wskazuje natomiast jednoznacznie, że inwestor planuje wykonać typową tablicę reklamową, o której mowa w szczególności w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Ponadto w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.), do której - zdaniem Sądu, można w niniejszej sprawie się odwołać ze względu na planowaną lokalizację robót (jak wynika z załączonej do zgłoszenia mapy, przedmiotowa tablica ma zostać zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie drogi publicznej - ul. Ś. w G.), zawarta została definicja reklamy, z której wynika, że jest to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Należy również zauważyć, że w istocie dla kwalifikacji obiektu budowlanego jako urządzenia reklamowego nie ma znaczenia sama funkcja tablicy, czy też planowana do prezentowania na niej treść. Istotna jest bowiem przede wszystkim jej forma i opis techniczny. Ponadto sam inwestor w zgłoszeniu stwierdza, że dotyczy ono tablicy reklamowej. Przepis art. 3 pkt 3 ustawy jako budowlę wymienia "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". W zasługującym na aprobatę i w zasadzie jednolitym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie prezentowano stanowisko, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym zaś czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje w danej sprawie jedynie technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce lecz całość ustaleń organu dotyczących tego czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2009 roku, sygn. akt II OSK 1361/08 oraz powołane tam inne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 roku, sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 28 czerwca 2006 roku, sygn. akt II OSK 931/05, z dnia 10 listopada 2006 roku, sygn. akt II OSK 1329/05, z dnia 25 maja 2007 roku, sygn. akt II OSK 754/06, z dnia 3 września 2009 roku, sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009 roku, sygn. akt II OSK 1293/08, z dnia 11 września 2008 roku, sygn. akt II OSK 982/07, z dnia 20 czerwca 2008 roku, sygn. akt II OSK 681/07, z dnia 3 lutego 2010 roku, sygn. akt II OSK 249/09, z dnia 29 lipca 2010 roku, sygn. akt II OSK 1233/09, z dnia 5 stycznia 2011 roku, sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 4 marca 2011 roku, sygn. akt II OSK 427/10, z dnia 13 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II OSK 647/10, z dnia 19 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II OSK 712/10, z dnia 8 września 2011 roku, sygn. akt II OSK 1302/10, z dnia 25 stycznia 2012 roku, sygn. akt II OSK 2117/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lipca 2011 roku, sygn. akt II SA/Go 305/11 wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnie również organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że okoliczność, iż nośnik reklamowy jest montowany z elementów gotowych, które mogą być rozmontowane i przeniesione w inne miejsce, nie ma istotnego znaczenia dla oceny nośnika reklamowego jako trwale związanego z gruntem (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2007 r., sygn. II SA/Po 61/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r., II OSK 680/07). Jest to prawidłowe stanowisko, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu i całej konstrukcji tablicy reklamowej może być bardzo różny. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a wymaga jedynie zgłoszenia. Zgodnie jednak z ww. art. 3 pkt 3 ustawy budowlę stanowią m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. W świetle ww. przepisów ustawy zasadnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w przywoływanym przez skarżącą wyroku z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1234/09, stwierdził, że "....na podstawie przepisów Prawa budowlanego można wyróżnić urządzenia reklamowe wolnostojące trwale związane z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 3, oraz urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, na które składają się również urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami przenośnymi o małych gabarytach, w skład których nie wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna." Należy zatem rozróżnić dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w przepisie art. 3 pkt 3 ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 ustawy. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Kwalifikacja prawna tego z jakim rodzajem (typem) urządzeń reklamowych mamy do czynienia w danej sprawie, należy do organu architektoniczno-budowlanego, który jest właściwy zarówno do wydania pozwolenia na budowę, jak i wniesienia sprzeciwu. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy nie ma zatem zastosowania do urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - w zakresie, w którym, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych wymagają zgłoszenia, ma natomiast zastosowanie do tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych oraz tablic i urządzeń reklamowych wolno stojących nie związanych jednak trwale z gruntem (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 24 listopada 2011 roku, sygn. II SA/Op 440/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1110760). Stwierdzić zatem należy, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy ma wyłącznie zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wymaga dodatkowo podkreślenia, że trwałość związania projektowanej tablicy reklamowej z gruntem nie budzi wątpliwości, a zarzuty skargi, zgodnie z którymi organy nie miały podstaw przyjąć, że jest to obiekt związany trwale z gruntem, są niezasadne. Z opisu inwestycji wynika bowiem jednoznacznie, że przedmiotowa tablica została skonstruowana na profilu stalowym zespolonym z trzema słupami, zagłębionymi w bloczkach betonowych, które miały zostać umieszczone pod ziemią jako jej fundamenty, co oznacza, że projektowana tablica reklamowa została zaprojektowana jako wykonana na nośniku trwale związanym z gruntem. Należy przy tym zgodzić się z organem odwoławczym, że również rozmiary projektowanej tablicy reklamowej, wbrew stanowisku skarżącej, a także - zdaniem Sądu, miejsce jej zlokalizowania (w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy Ś.) uzasadniają jej trwałe związanie z gruntem, gwarantujące bezpieczeństwo tej konstrukcji albowiem dopiero trwałe związanie z gruntem zagwarantuje, że przedmiotowa tablica pod wpływem np. wiatru nie przesunie się na ulicę. Jest to niezwykle istotne, ponieważ jest faktem powszechnie znanym, że ulica Ś. w G. (przy której ma zostać zlokalizowana przedmiotowa tablica) jest drogą publiczną, na której odbywa się intensywny ruch samochodowy. Podkreślić nadto należy, że nie można mówić o "instalacji", w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy w sytuacji, gdy przedmiotem realizacji określonego urządzenia reklamowego będą prace, które winny być zdefiniowane jako roboty budowlane, przez które - stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy - należy rozumieć budowę, która z kolei, w myśl art. 3 pkt 7 ustawy, jest rozumiana jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2010 roku, sygn. VII SA/Wa 119/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Instalowanie nie obejmuje zatem wykonania nowej budowli, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem ze zgłoszeniem, przedmiotowa tablica nie zostanie jedynie zamontowana na jakimś gotowym elemencie znajdującym się w ziemi, od którego można by ją w każdej chwili odłączyć. Zakres projektowanych robót w niniejszej sprawie jest znacznie szerszy, obejmuje bowiem nie tylko osadzenie przedmiotowej tablicy w bloczkach betonowych umieszczonych pod ziemią jako jej fundamenty, lecz również wykonanie prac ziemnych, które doprowadzą do umieszczenia tych bloczków pod ziemią, co oznacza, że projektowana tablica reklamowa została zaprojektowana jako wykonana na nośniku trwale związanym z gruntem, którego elementami są nie tylko profil stalowy i słupy aluminiowe (wypełnione profilem stalowym) lecz również zagłębione w ziemi trzy elementy z bloczków betonowych gwarantujące jej stabilność i bezpieczeństwo. Wbrew intencji skarżącej, za taką oceną przedmiotu niniejszego postępowania przemawia także wskazywana przez nią w uzasadnieniu skargi definicja pojęcia "instalacja" określonego jako "montowanie gdzieś urządzeń technicznych" (zawarta w Internetowym Słowniku języka polskiego PWN S.A.), która - jak to sama skarżąca wywodzi - powinna obejmować instalowanie tablic reklamowych na gruncie, bez trwałego z nim związania, a zatem - a contrario (wniosek Sądu) - nie powinna obejmować takich urządzeń, które w tym gruncie są zagłębiane w sposób zapewniający ich stabilność i bezpieczeństwo. Reasumując, należało stwierdzić, że wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe stanowią budowle, zaliczone do obiektów budowlanych, a zatem wykonanie takiego urządzenia w określonym miejscu stanowi budowę, a nie instalację. Ponieważ do takich obiektów budowlanych należało zaliczyć projektowaną w przedmiotowej sprawie tablicę reklamową, to zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane związane z jej wykonaniem należało zakwalifikować do wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. To zaś uzasadniało zastosowanie w stosunku do planowanej inwestycji art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle prawidłowo ustalonego charakteru planowanego przez inwestora zamierzenia budowlanego stwierdzić również należało, że twierdzenia skargi wskazujące na możliwość zaliczenia przedmiotowej tablicy do obiektów małej architektury, nie znajdowały uzasadnienia. Planowanej tablicy reklamowej nie sposób bowiem zaliczyć do takich obiektów, ponieważ nie spełnia ona cech opisanych w definicji takich obiektów zawartej w art. 3 pkt 4 ustawy. Wprawdzie przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogi obiektów małej architektury, jednak wyraźnie wskazuje, że zaliczają się do nich jedynie trzy kategorie niewielkich obiektów, a więc: 1/ małe obiekty kultu religijnego, 2/ obiekty architektury ogrodowej oraz 3/ małe obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zdaniem Sądu, przedmiotowej tablicy nie można zaliczyć do żadnej z tych grup, pełni ona bowiem funkcję reklamową, na co zresztą wskazuje bezpośrednio sama treść zgłoszenia, w którym inwestor tak ją określa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę C. S. A. w S., Oddział w G. za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło