VI SA/Wa 1162/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-19
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Piotr Borowiecki, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy załadowca ładunku ponosi odpowiedzialność administracyjną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego?Ratio decidendi
Załadowca ponosi odpowiedzialność administracyjną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność ta nie jest bezwzględna, lecz warunkowa, a jej spełnienie następuje w momencie dopuszczenia do wyjazdu na drogę publiczną pojazdu przekraczającego dopuszczalne normy, a nie tylko w chwili załadunku.Stan faktyczny
Skarżący, będący załadowcą ładunku w postaci buraków, został obciążony karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i błędną wykładnię przepisów dotyczących odpowiedzialności załadowcy. Sąd uznał, że skarżący, jako profesjonalny podmiot, godził się na powstanie naruszenia, nie podejmując działań w celu ustalenia dopuszczalnych norm i możliwości technicznych pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. S. (dalej: "skarżący", "strona") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") znak [...] z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD", "organ I instancji") z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] października 2011 r. na drodze gminnej w miejscowości K. został zatrzymany do kontroli zespół pojazdów, składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Powyższym zespołem pojazdów kierował K. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci buraków na trasie W.- G. – Z. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy - Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "G.". Kierowca przedstawił do kontroli następujące dokumenty: prawo jazdy, dowody rejestracyjne pojazdów, wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz wykresówkę.
Ww. zespół pojazdów został poddany ważeniu na wagach przenośnych do pomiarów statycznych, w wyniku czego stwierdzono, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t:
1) dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych;
2) dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m;
3) dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu i przyczepy zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. [...]WITD, działając na podstawie art. 56 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., zwana dalej: "u.t.d."), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 "g" ust. 1, art. 40 "c", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., zwana dalej: "u.d.p."), art. 61 ust. 1, ust. 2, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwana dalej: "p.r.d.") w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem z 2002 r.") i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwana dalej: "k.p.a.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2011 r., orzekł o nałożeniu na skarżącego, będącego załadowcą towaru, kary pieniężnej w kwocie 21.400 zł. Jednocześnie decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu z dnia [...] listopada 2013 r. (data nadania na poczcie) złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wniósł nadto o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 89 § 2, art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego - art. 13 "g" ust. 1 "b" u.d.p., art. 2 pkt 54
i 57 p.r.d. w związku z § 1 ust. 3 pkt 4 i 5 rozporządzenia z 2002 r. w związku
z rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. (z chronologii zdarzeń wynika, że powinien być wpisany rok 2013), GITD wstrzymał natychmiastową wykonalność do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. GITD, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 "g" ust. 1, ust. 1 "a", ust. 1 "b" pkt 2, ust. 2, art. 40 "c", art. 41 ust. 4, 5 i 6 u.d.p. oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p. oraz art. 64 ust. 1 p.r.d., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz treści przepisów regulujących przedmiotową materię, organ odwoławczy wskazał, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi na drodze gminnej, na której jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do
8 t: dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r.
Podniósł, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] października 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o numerach seryjnych: SN 856067
i SN 856069. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności, wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu dnia 12 stycznia 2010 r., na podstawie dyrektywy (WE) nr 90/384/EWG. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono raz, gdyż kierowca nie wnosił o powtórne ważenie.
W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
1) nacisk 11,1 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 3,1 t;
2) nacisk 27,3 t na potrójnej osi - przekroczenie o 5,5 t;
3) masa zespołu pojazdów 45,7 t - przekroczenie o 3,7 t;
4) przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach wyniosła łącznie 21.400 zł.
GITD wyjaśnił, iż zgodnie z art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p., karę pieniężną,
o której mowa w ust. 1, nakłada się na także na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. A zatem nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. Podniósł, iż decydującą rolę w procesie załadunku odgrywają załadowcy wydający ładunek do przewozu. Tym samym nie można przyjąć, iż tylko jeden z elementów łańcucha: załadowca (sprzedawca) - przewoźnik - odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poruszającego się po drogach publicznych. Z punktu widzenia szeroko pojętych przepisów transportowych, przewoźnik jest odpowiedzialny m.in. za dostosowanie się do obowiązujących norm dotyczących nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. Odpowiedzialność ta może być dodatkowo rozciągnięta na inny podmiot, który przyczynił się do powstania stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń.
W niniejszej sprawie podmiotem tym jest skarżący jako załadowca, który dopuścił do wyjazdu na drogi publiczne pojazd przekraczający dopuszczalne normy.
W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący miał wpływ na ewentualne przekroczenie dopuszczalnych parametrów ładowanych pojazdów oraz godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, załadunek buraków odbywał się na polu uprawnym, przy pomocy czyszczarko- ładowarki, która nie posiada wagi, była obsługiwana przez operatora. W konsekwencji nie ważono ładunku z powodu braku wagi. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 42 t. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 3,7 t (45,7 t.), co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi. Załadowca, przyjmując szacunkową metodę obliczania masy ładunku, miał wpływ i z całą pewnością godził się na powstanie naruszenia.
Zdaniem organu odwoławczego, brak urządzeń pomiarowych badających masę pojazdu oraz naciski osi jednoznacznie dowodzą, że załadowca miał wpływ na powstanie takiego naruszenia. W ten sposób załadowca pośrednio miał swój wkład
w pogorszeniu nie tylko stanu technicznego dróg (w tym drogi prowadzącej do swego przedsiębiorstwa), ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W kontekście regulacji art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p., GITD uznał, że obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu
i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił procedurę pomiaru pojazdów, ze wskazaniem czynności wykonywanych w tym zakresie przez kierowców oraz określeniem spełnienia przez wagi wymogów określonych w przepisach wykonawczych.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, tj.:
1. art. 10 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, tj. zignorowanie złożonych wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, przez: • nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M. D., pomimo konieczności sprawdzenia i ustalenia okoliczności związanych
z wpływem oraz godzeniem się załadowcy na poziom załadunku zespołu pojazdów, jak również pełnego ustalenia organizacji pracy u załadowcy, która to organizacja miała decydujące znaczenie dla powstania i stwierdzenia naruszenia warunków przewozu;
• nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. niezałączenie do akt sprawy instrukcji obsługi wag użytych podczas ważenia pojazdów w czasie kontroli oraz mandatu karnego, jakim został ukarany kierowca;
2. art. 10 § 1 w związku z art. 77 § 1-4 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, przejawiające się w zbieraniu materiału dowodowego będącego podstawą rozstrzygnięcia przed wszczęciem postępowania administracyjnego i niezapewnienie stronie możliwości zakwestionowania protokołu kontroli poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych określonych w pismach z dnia [...] lutego 2012 r., [...] września 2013 r.
i [...] września 2013 r.;
3. art. 6 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i § 2, a także art. 67 § 1 i 2 k.p.a., przez nieuprawnione działanie organu wydającego decyzję, które nie znajdowało oparcia w przepisach k.p.a., poprzez:
• nieprzeprowadzenie przesłuchania świadka M. D. z uwagi na uznanie, iż okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie, jest uzasadniona dokumentami urzędowymi w sytuacji, gdy przesłuchanie kierowcy wykonującego przewóz odbyło się na okoliczności również udowodnione dokumentami,
a powody przesłuchania ww. świadka mają zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia;
• dowolne ustalenie odległości pomiędzy potrójnymi i pojedynczymi osiami nienapędowymi, bez wskazania i udokumentowania, w jaki sposób kontrolujący przyjął rozstaw tych osi, w szczególności z jakiego przyrządu mierniczego skorzystał kontrolujący;
4. art. 6 w związku z art. 77 § 1 i art. 67 § 1 i 2 k.p.a., przez nieuprawnione działanie organu wydającego decyzję, które nie znajdowało oparcia w przepisach k.p.a., poprzez: sporządzenie protokołu kontroli nieoddającego rzeczywistego przebiegu czynności protokołowanej w zakresie poświadczenia
w oświadczeniach kierowcy, iż okazano mu świadectwa legalizacji wag, podczas gdy z treści protokołu i decyzji wynika, iż wagi posiadają świadectwa zgodności; przeprowadzenie czynności protokołowanej niezgodnie z instrukcją obsługi zastosowanych wag i pouczeniem zawartym w protokole, nadto przez niezapewnienie stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez kwestionowanie i konsekwentne ignorowanie wniosków dowodnych składanych przez stronę;
5. art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, brak obiektywizmu, w tym niedostateczne zebranie
i rozpatrzenie materiału dowodowego, a także przyjęcie za udowodnione na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w szczególności:
• w decyzji, że skarżący ponosi odpowiedzialność absolutną za sam fakt przeładowania pojazdu, podczas gdy taką odpowiedzialność ponosi podmiot wykonujący przejazd;
• tendencyjnym, wybiórczym i godzącym w prawa i wolności skarżącego gromadzeniem materiału dowodowego przez odmowę przesłuchania świadka M. D. - osoby, która miała wiedzę na temat okoliczności załadunku, jego poziomu i możliwości technicznych dotyczących zważenia pojazdu, a także wpływu na poziom załadunku zespołu pojazdów oraz która wskazałaby, kto miał interes w tym, aby jednorazowo przewieźć jak największy ładunek;
• brakiem weryfikacji stanowiska wykonującego przewóz w dniu [...] października 2011 r. poprzez zaniechanie ustalenia stanowiska skarżącego w tym zakresie, nadto błędne założenie, że strona nie złożyła wyjaśnień, które - zdaniem organu-stanowią przyznanie okoliczności spornych przez stronę, co jest niedopuszczalne z uwagi na konsekwentne negowanie wszelkich okoliczności
w sprawie, do czego zmierzały wnioski dowodowe;
• przyjęcie błędnego założenia, że to strona ma obowiązek wykazania, że dołożyła należytej staranności przy załadunku, podczas gdy zgodnie z zasadami to na organie ciąży obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i na tej podstawie ustalenie, czy po stronie załadowcy powstaje odpowiedzialność za naruszenie warunków przewozu;
• dowolne i niczym nieuzasadnione przyjęcie, że sam fakt wykonywania przez skarżącego załadunku pojazdu ponadnormatywnego rodzi odpowiedzialność podmiotu w dalszej kolejności, tj. załadowcy, podczas gdy sam załadunek nie jest wystarczającą przesłanką do postawienia takiej tezy;
6. art. 6 w związku z art. 10 § 1 i 76 "a" § 1 k.p.a., poprzez załączenie przez organ prowadzący postępowanie kserokopii świadectwa zgodności wag, użytych podczas kontroli w dniu [...] października 2011 r.;
7. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej w związku z zaliczeniem protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2011 r. do sentencji decyzji i w związku z tym brak w jej uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej ukarania;
8. art. 10 § 1 i 2 w związku z art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 13 "g" § 1
u.d.p., poprzez gromadzenie materiału dowodowego, będącego podstawą wydania decyzji administracyjnej w postaci protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2011 r. przed wszczęciem postępowania administracyjnego w stosunku do skarżącego;
9. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej decyzji
w zakresie okoliczności, jakie jednoznacznie wskazują na fakt, że skarżący miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu, w szczególności oparcie się na tendencyjnie zebranym materiale dowodowym, oparcie uzasadnienia prawnego jedynie na przytoczeniu orzeczeń sądów administracyjnych zapadłych w zupełnie innym stanie faktycznym, nie mających zastosowania w niniejszej sprawie;
10. art. 6, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez powołanie się
w uzasadnieniu decyzji na instrukcję obsługi wag nieautomatycznych, podczas gdy w aktach sprawy brak jest takiego dokumentu;
11. art. 6, art. 10 § 1, art. 67 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez całkowite pominięcie i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do zeznań świadka - kierowcy kontrolowanego zestawu pojazdów, w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli, okazywanych kierowcy dokumentów, a także postępowania inspektorów prowadzących kontrolę, które to zeznania podważają wiarygodność i okoliczności przyjęte w protokole kontroli z dnia [...] października 2011 r.;
12. art. 142 k.p.a., poprzez dołączenie do materiału dowodowego wyjaśnień przedsiębiorcy wykonującego transport, jako dokumentu zebranego poza toczącym się postępowaniem administracyjnym;
13. art. 6, art. 10 § 1, art. 76 "a", art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez powołanie się w uzasadnieniu decyzji na protokół pomiaru pochyłości terenu, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się jedynie szkic polowy wykonany przez uprawnionego geodetę, będący w istocie kserokopią niepoświadczoną za zgodność z oryginałem. Szkic ten nie posiada wskazania przyrządu pomiarowego, którego użyto do sprawdzenia niwelacji terenu, a także spadek poprzeczny terenu na zmierzony na długości 10-tego metra określono na 7,9 %, co stanowi więcej niż 2 %, termin wykonania przedmiotowego szkicu określono na 10.2011, co oznacza, iż nie można stwierdzić, czy szkic ten powstał przed [...] października 2011 r., czy też powstał po tej dacie;
14. art. 13 "g" ust. 1 "b" u.d.p., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w pierwszej kolejności za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego odpowiada załadowca;
15. art. 13 "g" ust. 1 "b" u.d.p., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że odpowiedzialność załadowcy ma charakter absolutny i powstaje niezależnie od innych okoliczności, z momentem załadunku pojazdu ponad normę, podczas gdy dla przyjęcia odpowiedzialności załadowcy konieczne jest wykazanie, że
w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości miał wpływ i godził się na powstałe naruszenie;
16. art. 2 pkt 54 p.r.d. w związku z § 1 ust 3 pkt 4) rozporządzenia z 2002 r.
w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r.
w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), poprzez ustalenie dopuszczalnej całkowitej masy pojazdu w dniu [...] października 2011 r. w rozumieniu p.r.d., jako sumę nacisków poszczególnych osi w wyniku zastosowania dwóch przenośnych wag typu SAW10/CII;
17. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metodologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 188, poz. 1345, zwane dalej: "rozporządzeniem MG z 2007 r.") w związku z art. 2 pkt 54 p.r.d., gdzie poprawna dopuszczalna masa całkowita pojazdu winna być ustalona w wyniku ważenia całego pojazdu, gdy w całości jest on oparty na pomoście lub pomostach wagi, gdyż tak poprawnie można ustalić rzeczywistą masę, z jaką oddziałuje na podłoże ważony pojazd;
18. art. 2 pkt 57 p.r.d. w związku z § 1 ust 3 pkt 5) rozporządzenia z 2002 r.
w związku z rozporządzeniem MG, poprzez ustalenie nacisku na potrójną nienapędową oś pojazdu w dniu [...] października 2011 r. w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako sumę nacisków poszczególnych (trzech) osi,
w wyniku zastosowania dwóch przenośnych wag typu SAW 10/C II;
19. rozporządzenia MG z 2007 r. w związku z art. 2 pkt 57 p.r.d., gdzie poprawny nacisk trzech nienapędowych osi pojazdu winien być ustalony w wyniku ważenia wszystkich trzech osi jednocześnie, gdyż wtedy można ustalić nacisk, z jakim oddziałują osie na podłoże;
20. art. 8 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo
o miarach (Dz. U. z 2004 r., Nr 243, poz. 2441, ze zm., zwana dalej: "P.m."), poprzez zastosowanie przyrządów pomiarowych, tj. wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych w sytuacji, kiedy ten typ wag nie może służyć do ustalania ciężaru całkowitego i obciążeń poszczególnych osi i nakładania kar z uwagi na naruszenie warunków przewozu drogowego;
21. art. 8 ust. 1 pkt 4 P.m., poprzez ustalenie rozstawu osi trzyosiowej naczepy bez zastosowania przyrządu pomiarowego poddanego prawnej kontroli metodologicznej w związku z nałożeniem na skarżącego kary administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać na treść przepisów mających istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Pojazd, którego ww. parametry są większe od dozwolonych jest pojazdem nienormatywnym, którego definicja zawarta jest w art. 4 pkt 25 u.d.p.
Zgodnie natomiast z regulacją art. 13 "g" ust. 1 u.d.p., za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną
w drodze decyzji administracyjnej. Powyższą karę nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 13 "g" ust. 1 "b" u.d.p.).
Organy obu instancji, rozważając odpowiedzialność skarżącego (załadowcy) prawidłowo zastosowały art. 13 "g" u.d.p. w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r.
o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia
w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia (odnośnie art. 13 "g" u.d.p.). Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r., gdyż tego dnia ww. ustawę opublikowano w Dzienniku Ustaw Nr 222 z 2011 r. pod pozycją 1321. Zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania organ I instancji wydał
w dniu [...] listopada 2011 r, zaś skarżący otrzymał je w dniu [...] listopada 2011 r.
Ponadto zgodnie z art. 40 "c" u.d.p., w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p., wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932
i poz. 933 ze zm.). Drogi gminne nie zostały w tych rozporządzeniach uwzględnione. Zastosowanie znajduje więc przepis art. 41 ust. 6 u.d.p., w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W przypadku potrójnych osi napędowych pojazdów silnikowych, przyczep
i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t w myśl zapisów lp. 6 załącznika nr 2 do u.d.p. W przypadku pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r., dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 42 t włącznie, w myśl zapisów lp. 9 pkt 11 załącznika nr 2 do u.d.p. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych, o których mowa w powołanym wyżej art. 13 "g" ust. 1 u.d.p., za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
W kontekście przedstawionych uwag na temat zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego, istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma wyjaśnienie przesłanek odpowiedzialności załadowcy, określonych w art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p.
Z treści powołanego przepisu wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na ww. podmioty powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków. Odpowiedzialność nadawcy, załadowcy czy spedytora nie ma więc charakteru bezwzględnego; samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. W takiej sytuacji właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują na wpływ lub zgodę ww. osób na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (por. wyroki NSA: z dnia 28 stycznia 2011 r., II GSK 120/10, Lex nr 952793, z dnia 6 kwietnia 2011 r., II GSK 406/10, Lex nr 1081494).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż istotne przy tym jest, że posługując się pojęciami nieostrymi, takimi jak: "godzenie się", ",wpływ" ustawodawca wprowadził wymóg, aby to godzenie się na powstanie naruszenia lub wpływ na jego powstanie wynikało jednoznacznie z okoliczności sprawy i dowodów w niej zgromadzonych. To zatem z okoliczności faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej ma w sposób jednoznaczny wynikać, iż nadawca, załadowca lub spedytor poprzez swoje działanie lub też zaniechanie spowodował naruszenie obowiązków lub warunków przewozu (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., II GSK 1503/10, Lex nr 1125464). Godzeniem się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podjął on żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Natomiast
z wpływem na naruszenie mamy do czynienia wówczas, gdy załadowca
w taki sposób rozmieszcza ładunek, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu (por. wyroki NSA: z dnia 19 kwietnia 2012 r., II GSK 329/11, Lex nr 1219019, z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2319/11, Lex nr 1296045, z dnia 10 czerwca 2014 r., II GSK 608/13, Lex nr 1485554).
Odpowiedzialność zatem załadowcy jest odpowiedzialnością dodatkową
w stosunku do obligatoryjnej odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przewóz. Jest to odpowiedzialność równoległa w stosunku do przewoźnika, a warunkiem jej poniesienia jest spełnienie przesłanek z art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p. Oznacza to, że umożliwienie przez załadowcę wyjazdu przeładowanego pojazdu na drogę publiczną stanowi spełnienie przesłanek do przyjęcia jego odpowiedzialności za przejazd tym nienormatywnym pojazdem w sytuacji, kiedy wykonujący transport drogowy nie miał zezwolenia na przejazd takim pojazdem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r., VIII SA/Wa 664/12, Lex nr 1334523, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2011 r., VI SA/Wa 748/11, publ. cbosa).
Niezasadny jest więc zarzut skarżącego zawarty w skardze, że organ odwoławczy naruszył ww. przepis przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w pierwszej kolejności za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego odpowiada załadowca, że jest to odpowiedzialność absolutna, powstała już w momencie załadunku pojazdu ponad normę. GITD wyraźnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że odpowiedzialność załadowcy jest warunkowa i niezależna od odpowiedzialności przewoźnika, która się materializuje nie w momencie załadunku pojazdu ponad normę, ale w chwili dopuszczenia do wyjazdu na drogę publiczną pojazdu przekraczającego dopuszczalne normy (strona 5 decyzji, tak również wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., II GSK 155/12 Lex nr 1337099).
Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie w celu ustalenia odpowiedzialności skarżącego, prowadzącego Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Handlowo- Usługowe M. w [...]. Skarżący w ramach tego przedsiębiorstwa był załadowcą przewożonego ładunku przez kontrolowany pojazd
w dniu [...] października 2011 r. Organ dokonał oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie w postaci protokołu kontroli z tego dnia, protokołu z zeznań świadka – kierowcy K. K. oraz dokumentów warunkujących prawidłowość sprzętu ważącego.
Zdaniem Sądu, organ dokonał wszechstronnej analizy ww. dowodów i wyciągnął
z niej słuszne wnioski. Z zeznań kierowcy wynika, że załadunku buraków w dniu [...] października 2011 r. dokonano na polu uprawnym rolnika w okolicach K. przy pomocy oczyszczarko-ładowarki, obsługiwanej przez operatora. Maszyna ta nie posiadała wagi, na polu również nie doszło do zważenia ładunku. Skarżący nie był obecny w miejscu załadunku. Dopiero kontrola drogowa ujawniła przekroczenie zarówno dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, jak i nacisków osi.
Zdaniem Sądu, okoliczności, w jakich doszło do przeładowania kontrolowanego pojazdu, są jednoznaczne i wystarczająco wyjaśnione. Skarżący, jako odpowiedzialny za załadunek towaru, nie wykazał, aby w jakikolwiek sposób współpracował
z przewoźnikiem w celu uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego załadunku. Nie zainteresował się zarówno dopuszczalnymi normami w tym zakresie, jak
i możliwościami technicznymi zespołu pojazdów, a jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien mieć taką wiedzę i nadzorować załadunek, aby przekazać przewoźnikowi odpowiednie informacje o ciężarze ładunku na pojeździe wraz z kwitami wagowymi. Nie podjął więc żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym, jak również działań uniemożliwiających wyjazd przeciążonego ładunku na drogi publiczne.
Okoliczności niesporne, takie jak: fakt załadunku buraków bezpośrednio na polu, gdzie nie ma możliwości sprawdzenia wagi ładunku, brak jakiegokolwiek nadzoru nad tą czynnością ze strony skarżącego, brak wystawienia dokumentu przewozowego
z naniesioną masą ładunku oraz niepodjęcie żadnych działań w celu ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym, jednoznacznie wskazują, że skarżący godził się w pełni na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Tym samym wypełnił jedną z przesłanek odpowiedzialności załadowcy, określoną w art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p. i nie przedstawił wiarygodnych dowodów na zwolnienie się z tej odpowiedzialności. Z pewnością okolicznością ekskulpującą nie może być sam fakt braku własnego działania, gdyż wówczas uznaje się, że taki załadowca godzi się na powstanie naruszenia (por. wyrok WSA
w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., VI SA/Wa 1831/10, Lex nr 759665).
Wprawdzie z zeznań kierowcy K. K. wynika, że to on odpowiadał za załadunek towaru i jego rozmieszczenie w pojeździe, za co został ukarany mandatem przez funkcjonariuszy ITD, jednak również rzeczą załadowcy jest podjęcie działań mających na celu przeciwdziałanie nieprawidłowościom skutkującym załadunkiem towaru w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.
Z treści art. 61 ust. 1 p.r.d. wynika, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz że umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Artykuł ten nie wskazuje podmiotu odpowiedzialnego za prawidłowe rozmieszczenie ładunku, jednak taki obowiązek jest nakładany na załadowcę na podstawie art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p. w związku z załącznikiem nr 2 do u.d.p. Ustawowe zalecenia odnośnie umieszczania ładunku na pojeździe niewątpliwie więc dotyczą załadowcy, który odpowiada za odpowiedni załadunek towaru.
Aby zastosować odpowiedzialność załadowcy w oparciu o ww. przepis, wystarczy spełnić jedną z wymienionych w art. 13 "g" ust. 1 "b" pkt 2 u.d.p. przesłanek (miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego). Zdaniem Sądu, skarżący swoim zachowaniem wypełnił obie przesłanki, bowiem nie tylko dopuścił do wyjazdu na drogi publiczne pojazdu przekraczającego dopuszczalne normy, ale i miał wpływ na sprzeczny z prawem załadunek (posłużenie się pracownikiem, który obsługiwał maszynę do załadunku bez jakiegokolwiek ważenia). Skarżący w istocie nie miał żadnej wiedzy o sposobie załadowania przedmiotowego ładunku i jego masie.
Zdaniem Sądu, w powyższych okolicznościach sprawy organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania odnośnie odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M. D. na okoliczności związane
z załadunkiem zespołu pojazdów w dniu [...] października 2011 r. Nie mają znaczenia, wbrew tezie dowodowej, ustalenia, kto decydował o poziomie załadunku, czy też jakie było wyposażenie pojazdu (pisma z dnia [...] lutego 2012 r., [...] i [...] września 2013 r.). Skarżący nie kwestionował faktu, że był załadowcą, a przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, w jakich warunkach odbywał się załadunek. Okoliczność, że na polu nie było możliwości zważenia ładunku świadczy jedynie przeciwko skarżącemu, który powinien tak zorganizować pracę, aby pojazdy nienormatywne, które nie posiadają stosownego zezwolenia nie wyjeżdżały z jego siedziby na drogi publiczne. Przede wszystkim jako załadowca odpowiada on za wykonywaną przez swoich pracowników pracę, jak również powinien dysponować takimi maszynami, za pomocą których wykonywanie czynności załadunku nie będzie skutkować powstaniem naruszeń w postaci przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Poza tym skarżący nie może się tłumaczyć niemożliwością dokonania ważenia ładunku za grząskim polu, ponieważ to są okoliczności związane z organizacją jego pracy. Skarżący powinien zadbać o to, aby buraki nie były ładowane prosto z pola, jeśli nie było tam możliwości ich zważenia.
Organy zasadnie również nie uwzględniły wniosku skarżącego zawartego
w pismach z dnia [...] i [...] września 2013 r. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: A. Z., G. S. i J. D. (innych kierowców, których pojazdy były kontrolowane w dniu [...] października 2011 r.) na okoliczności związane z przebiegiem kontroli w tym dniu, bowiem nie mają one znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ ma rację wskazując, że decyzje administracyjne rozstrzygają indywidualne sprawy, wydawane są w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego i w oparciu o zebrany w danej sprawie materiał dowodowy. Tym samym przesłuchanie innych kierowców, którzy zeznawali w swoich sprawach, na wykazanie odpowiedzialności skarżącego jako załadowcy, jest zbędne.
Postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma swoistą specyfikę, bowiem dowód stanowiący w istocie podstawę do nałożenia kary jest uzyskiwany przez ważenie pojazdu, które odbywa się na zatwierdzonym przez właściwe służby stanowisku do kontroli pojazdów i sporządzeniu
z tej czynności protokołu.
Dowód z dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli drogowej ma znaczenie szczególne, bowiem posiada cechy dokumentu
w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., II GSK 50/08, Lex nr 505272, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2007 r., VI SA/Wa 1482/07, Lex nr 385345). W protokole kontroli zostaje utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali na drodze, a popisany przez osoby uczestniczące w tej czynności, tj. przez inspektorów i kierowcę stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., II GSK 1062/09, Lex nr 746054).
Z protokołu znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że dokonane w pojeździe pomiary nacisku dla pojedynczej i potrójnej osi pojazdów oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów przekroczyły dopuszczane normy. Protokół został podpisany przez kierowcę kontrolowanego pojazdu, który nie wniósł do niego żadnych uwag, w tym dotyczących sposobu przeprowadzonego pomiaru nacisków osi pojazdu i odczytu jego wyników. Nie skorzystał również z możliwości żądania powtórzenia ważenia zespołu pojazdów. Jak wynika z protokołu jego zeznań, miał świadomość przeładowania pojazdu, gdyż został ukarany mandatem za nadmierny załadunek i rozmieszczenie towaru, on poczuwał się do odpowiedzialności za sposób załadowania. Kierowca zeznał, że nie pamięta dokładnie procedury ważenia pojazdu
z ładunkiem, siedział w tym czasie w kabinie, zaciągnął hamulec ręczny przy uruchomionym silniku kontrolowanego pojazdu.
W ocenie Sądu, zeznania świadka K. K. nie podważają ustaleń protokołu. Kierowca zeznał, że nie czytał protokołu przed jego podpisaniem, ponieważ "był zbyt długi", jednak nie musiał tego robić, ponieważ z końcowych jego zapisów wynika, że treść protokołu została mu odczytana. Należy więc uznać, że podpisując bez zastrzeżeń protokół kontroli, zaakceptował wszystkie zapisy w nim zawarte, zrzekając się prawa do zapoznania z dokumentami, które przy tej czynności są okazywane.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do podważenia protokołu kontroli, w tym do kwestionowania świadectwa zgodności wag, przy pomocy których dokonano kontroli przedmiotowego zespołu pojazdów z załadunkiem oraz szkicu polowego z miejsca ważenia sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Okoliczność podnoszona przez skarżącego, iż kserokopia świadectwa zgodności wag, znajdująca się w aktach sprawy, nie może być wiarygodnym dowodem (brak uwierzytelnienia tego dowodu), nie ma przełożenia na stan sprawy, bowiem w aktach znajduje się kopia tego świadectwa, uwierzytelniona przez pracownika organu.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości K. legitymuje się dokumentem wydanym przez uprawnionego geodetę, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania kontroli pojazdów. Nie można więc czynić zarzutu organowi, że dokonał pomiarów w miejscu do tego przystosowanym, tak aby zapewnić jak najlepsze warunki dla przeprowadzenia kontroli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r., VI SA/Wa 1887/11, Lex nr 1155679). Podczas kontroli kierowcy został okazany dokument nazwany protokołem pomiaru pochyłości terenu tego miejsca. W aktach administracyjnych zaś znajduje się szkic polowy sporządzony przez geodetę A. K. dla miejscowości K. z miesiąca października 2011 r.
Zdaniem Sądu, pomimo powyższej nieścisłości, miejsce ważenia w K.
w dacie kontroli (w dniu [...] października 2011 r.) posiadało wymaganą, aktualną, bo
z października 2011 r., dokumentację geodezyjną, która nie może zostać podważona przez twierdzenia skarżącego, niepoparte żadną fachową opinią, iż przedmiotowe miejsce do ważenia pojazdów nie spełnia wymagań (por. wyrok WSA
w Warszawie z dnia 31 października 2007 r., VI SA/Wa 1484/07, Lex nr 501317). Załączenie do akt sprawy szkicu polowego w kserokopii, bez jego uwierzytelnienia, stanowi uchybienie procesowe organu, ale w świetle zapisów protokołu kontroli,
z którego wynika, iż kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów podpisał ten protokół, w tym oświadczenie o okazaniu mu protokołu pomiaru pochyłości terenu miejsca ważenia, naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy.
Ważenia przedmiotowego zespołu pojazdów dokonano za pomocą dwóch nieautomatycznych, przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II
o numerach fabrycznych: SN 856067 i SN 856069, umieszczonych w dołach fundamentowych. Wagi te posiadają świadectwo zgodności, wydane w dniu 12 stycznia 2010 r. przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu, które zostało załączone do akt przedmiotowej sprawy. Dokument ten jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie podlega on więc kontroli Sądu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a jest dowodem, że użyte do ważenia wagi spełniają wymagania metrologiczne (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r.,
I OSK 431/05, Lex nr 194360). Kierowca podczas kontroli podpisał oświadczenie, że okazano mu świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych, jednak ta nieścisłość, zdaniem Sądu, wynika z posiadanego przez Inspekcję Transportu Drogowego wzoru druku protokołu kontroli, nie ma wpływu na wynik sprawy i nie może skutecznie podważyć legalności ww. wag.
Wagi użyte w trakcie przedmiotowej kontroli winny spełniać wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008 Nr 26, poz.152, zwane "rozporządzeniem z 2008 r."). Ww. rozporządzenie było poprzedzone wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 8) rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791), które utraciło moc z dniem
1 stycznia 2008 r. na podstawie art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1834).
Jak wskazuje sam skarżący w skardze (strona 17-18), rozporządzenie Ministra Gospodarki z 2007 r. nie odnosi się do wag statycznych, tylko dynamicznych. Natomiast w.cyt. rozporządzenie z 2008 r. jest aktem prawnym odnoszącym się do wymagań technicznych i metrologicznych wag nieautomatycznych, który nie obejmuje sposobu ważenia. Niezasadne są więc zarzuty skarżącego oparte na naruszeniu przez organ przepisów rozporządzenia dotyczącego wag dynamicznych.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (strona 8-11) ustosunkował się do zarzutu skarżącego odnośnie zakwestionowania sposobu ważenia całkowitej masy pojazdu oraz jego potrójnej osi na przedmiotowych wagach, omówił dokładnie procedurę ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] października 2011 r.
w oparciu o instrukcję obsługi wag SAW 10 C/II oraz odniósł się do stanowiska Głównego Urzędu Miar, zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], powołując się na rozporządzenie z 2008 r. i orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 17 lipca 1998 r., III SA 396/97, Lex nr 35489 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2013 r., VI SA/Wa 486/13). W tym zakresie Sąd orzekający w pełni podziela argumenty organu, wskazując na możliwość sumowania nacisków osi oraz dopuszczalnej całkowitej masy kontrolowanego pojazdu przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów.
Należy powtórzyć za organem odwoławczym, że czynności pomiarowe wykonywane podczas kontroli drogowej (ważenie pojazdów) nie mają charakteru czynności administracyjnych, są tylko czynnościami technicznymi, zmierzającymi do uzyskania pomiaru, który ma wykazać, czy dany pojazd spełnia określone normy, czy też nie. Postępowaniem administracyjnym w przedmiotowej sprawie, podlegającym przepisom Działu II k.p.a., jest dopiero postępowanie dotyczące przejazdu pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej bez zezwolenia, wszczęte zawiadomieniem
z dnia [...] listopada 2011 r. (por wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r., I OSK 431/05, Lex nr 194360).
W tym kontekście niezasadny jest zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie mu czynnego udziału w sprawie na etapie zbierania materiału dowodowego przed wszczęciem postępowania. Zdaniem Sądu, zasada czynnego udziału skarżącego w przedmiotowej sprawie nie została w żaden sposób naruszona, bowiem skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, korzystał za pomocą swojego profesjonalnego pełnomocnika z możliwości zapoznania się z aktami sprawy, składania wniosków dowodowych i wypowiadania się co do zebranych dowodów, co też czynił (pisma z dnia [...] lutego 2012 r., [...] i [...] września 2012 r., karta zapoznania się z aktami sprawy z dnia [...] lutego 2014 r.). Nieuwzględnienie przez organ wniosków dowodowych w postaci przesłuchania wskazywanych przez skarżącego świadków nie stanowi o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. Brak było również podstaw prawnych do przeprowadzenia przez organ rozprawy administracyjnej, bowiem w tego rodzaju sprawie nie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron. Niezasadny jest zarzut skarżącego, że organ nie przeprowadził dowodu z instrukcji obsługi wag użytych w czasie kontroli, ponieważ taki dokument znajduje się w aktach sprawy i został szczegółowo omówiony przez organ odwoławczy
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 8-9). Zbędne było również, zdaniem Sądu, przeprowadzanie dowodu z mandatu karnego, jakim został ukarany kierowca, bowiem tę okoliczność świadek K. K. (kierowca) przyznał w swoich zeznaniach. Poza tym taki dowód nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie w sytuacji, kiedy odpowiedzialność załadowcy, jak już wyżej wskazywano, jest niezależna od innych podmiotów.
Zdaniem Sądu, GITD wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, zebrał
i rozpatrzył cały, niezbędny materiał dowodowy, nie naruszając przy tym przepisów art. 6, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, zawiera wskazanie podstawy prawnej decyzji, a nadto umożliwia kontrolę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi co do braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy są jedynie polemiką z ustaleniami i wnioskami zaskarżonej decyzji. W sentencji zaskarżonej decyzji przedmiotowy protokół kontroli nie był już wskazany jako jej podstawa prawna (tak jak to uczynił organ I instancji), tylko prawidłowo był analizowany w uzasadnieniu decyzji jako jeden
z dowodów w sprawie.
Na marginesie Sąd zauważa, że na stronie 5 decyzji organ odwoławczy błędnie wskazał, że do protokołu przesłuchania świadka zeznawał skarżący. W istocie był on tylko obecny przy przesłuchaniu świadka K. K. (kierowcy), ale nie składał wówczas żadnych oświadczeń, nie był też przesłuchany jako świadek. Jednak jest to uchybienie nieistotne, wynikające raczej z omyłki organu, niemające żadnego wpływu na wynik tej sprawy.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w postępowaniu administracyjnym, w ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, nie zawierało uchybień, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani takich, które Sąd ma badać z urzędu (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nie podważa powyższej oceny kwestionowanie przez skarżącego na podstawie art. 142 k.p.a. postanowienia dowodowego z dnia [...] listopada 2011 r. o dołączeniu z urzędu w poczet materiału dowodowego wyjaśnień przedsiębiorcy wykonującego przewóz – P. M., złożonych w innej sprawie administracyjnej w zakresie wskazania, kto był załadowcą kontrolowanego
w dniu [...] października 2011 r. zespołu pojazdów. Takie uprawnienie organ posiada
w ramach obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Istotne przy tym jest, że strona została poinformowana o dowodzie przeprowadzonym przez organ z urzędu i mogła się do niego w toku postępowania ustosunkować.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło