I SA/Łd 667/15
WyrokWSA w Łodzi2015-09-02
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpłatne zbycie przez podatniczkę udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, nabytego w drodze spadku po zmarłym mężu, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli pierwotne nabycie tego prawa do majątku wspólnego nastąpiło w 1978 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zbycie udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, nabytego w drodze spadku po zmarłym mężu, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli pierwotne nabycie tego prawa do majątku wspólnego nastąpiło w 1978 r. Sąd podkreślił, że wspólność majątkowa małżeńska charakteryzuje się tym, że małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, a nabycie prawa w czasie jej trwania oznacza nabycie go w całości przez każdego z małżonków. W związku z tym, pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło pierwotne nabycie do majątku wspólnego, a nie od daty śmierci współmałżonka.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni nabyła w drodze spadku po mężu udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Lokal ten został nabyty przez męża w 1978 r. do majątku wspólnego małżonków. Wnioskodawczyni sprzedała lokal w 2014 r. Organ podatkowy uznał, że przychód ze sprzedaży udziału nabytego w drodze spadku podlega opodatkowaniu, ponieważ nabycie nastąpiło w 2013 r. Wnioskodawczyni twierdziła, że przychód nie podlega opodatkowaniu, ponieważ pierwotne nabycie nastąpiło w 1978 r., a sprzedaż miała miejsce po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną interpretację i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi E. M. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu nabytego w drodze spadku 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 15 grudnia 2014 r. E. M. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu nabytego w drodze spadku.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.
Wnioskodawczyni w dniu 26 kwietnia 2013 r. nabyła na mocy dziedziczenia ustawowego spadek po zmarłym mężu W. M.. W kręgu spadkobierców ustawowych znaleźli się: Wnioskodawczyni oraz synowie, a zmarły w chwili śmierci był żonaty z Wnioskodawczynią. Zmarły nikogo nie przysposobił i nie miał dzieci pozamałżeńskich, w związku nie była orzeczona separacja. Aktem notarialnym (Rep. A nr [...]) Wnioskodawczyni przyjęła spadek wprost, a synowie go odrzucili. W skład masy spadkowej wchodziło własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Ł., przy ul. A. 5 m. 10. Mieszkanie to zostało zakupione przez zmarłego męża w dniu 7 sierpnia 1978 r. i weszło do wspólnego majątku małżeńskiego. Nigdy w małżeństwie nie była orzeczona separacja, ani odrębność majątkowa. W dniu 4 kwietnia 2014 r. Wnioskodawczyni sprzedała to mieszkanie za kwotę 161 000 zł. Na podstawie ustnych informacji wydanych w urzędzie skarbowym poinformowano Wnioskodawczynię, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.), dalej: u.p.d.o.f., powstał przychód wynikający ze sprzedaży 1/2 części ww. nieruchomości, który podlega opodatkowaniu, ponieważ sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zbycie nieruchomości w części przypadającej na udział nabyty przez Wnioskodawczynię w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu, skutkuje powstaniem przychodu.
Wnioskodawczyni w uzupełnieniu wniosku dodała, że:
1) W. M. - mąż Wnioskodawczyni zmarł w dniu 19 marca 2013 r., co zostało potwierdzone aktem agonu wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w Ł. w dniu 25 marca 2013 r.,
2) stwierdzenie praw do spadku nastąpiło na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia wydanego przez Kancelarię Notarialną notariusza J. A. S., w dniu 26 kwietnia 2013 r., Rep. A nr [...] oraz protokołu dziedziczenia sporządzonego aktem notarialnym w Kancelarii Notarialnej notariusza J. A. S., w dniu 26 kwietnia 2013 r., Rep. A nr [...],
3) w dniu 26 kwietnia 2013 r. przed notariuszem J. A. S. Wnioskodawczyni oświadczyła, że przyjmuje wprost spadek po zmarłym mężu, a pozostali spadkobiercy ustawowi - synowie zmarłego oświadczyli, że odrzucają spadek. Wobec powyższego aktem poświadczenia dziedziczenia notariusz poświadczył, że spadek po W. M. z mocy ustawy nabyła wprost żona – E. M.. Zgodnie z przepisami prawa rodzinnego do spadku należą wszystkie prawa majątkowe spadkodawcy i nie przeprowadza się ustalenia zakresu masy spadkowej przed notariuszem. Należy więc przyjąć, że Wnioskodawczyni odziedziczyła wszystkie prawa majątkowe, ruchomości i nieruchomości. W skład masy spadkowej wchodziło jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które zmarły nabył w dniu 7 sierpnia 1978 r. i weszło ono do wspólnego majątku małżeńskiego. Wnioskodawczyni nabyła w drodze spadku należący do męża udział wynoszący połowę tego lokalu,
4) przed datą nabycia spadku Wnioskodawczyni nie przysługiwały udziały ułamkowe we współwłasności lokalu na podstawie odrębnych umów cywilno-prawnych. Jedynie na gruncie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Wnioskodawczyni posiadała współwłasność do lokalu, jak i do całego majątku małżeńskiego,
5) data 7 sierpnia 1978 r. to data zakupu lokalu mieszkalnego przez zmarłego męża i jednocześnie data wejścia ww. nieruchomości do majątku wspólnego, jako że w małżeństwie nie była nigdy orzeczona separacja ani odrębność majątkowa,
6) po przyjęciu spadku wprost Wnioskodawczyni posiadała w całości ograniczone prawo rzeczowe - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Nigdy nie nastąpiła zmiana stanu prawnego tego lokalu mieszkalnego. Od momentu nabycia 7 sierpnia 1978 r., poprzez objęcie go w spadku w dniu 26 kwietnia 2013 r., aż do sprzedaży w dniu 4 kwietnia 2014 r. było to spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,
7) zbycie lokalu mieszkalnego nastąpiło w dniu 4 kwietnia 2014 r. na podstawie umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w formie aktu notarialnego, zawartego przed notariuszem J. A. S., Rep. A nr [...],
8) zbycie lokalu mieszkalnego przez Wnioskodawczynię nie nastąpiło w wykonywaniu działalności gospodarczej.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku).
Czy powstał przychód wynikający ze sprzedaży 1/2 części sprzedanej nieruchomości, który podlega opodatkowaniu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Zdaniem Wnioskodawczyni, nie powstał przychód wynikający ze sprzedaży 1/2 części nieruchomości, który podlega opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.f. Wnioskodawczyni uważa, że w Jej sytuacji nabycie nieruchomości nastąpiło w 1978 r., upłynął więc 5 letni okres o jakim mowa w przepisach i nie ma obowiązku zapłacenia podatku od zbycia tej nieruchomości.
Interpretacją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działający z upoważnienia Ministra Finansów uznał, że stanowisko podatniczki jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że w przedstawionym przez Wnioskodawczynię stanie faktycznym nabycie udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nastąpiło w dwóch datach:
1) w 1978 r. - udział 1/2 w ww. prawie został nabyty w trakcie trwania związku małżeńskiego na zasadach wspólności majątkowej;
2) w 2013 r. - udział 1/2 w ww. prawie został nabyty w drodze spadku po mężu.
Zaaprobowanie poglądu Wnioskodawczyni, zgodnie z którym cały udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabyła Ona w 1978 r. oznaczałoby, że stanowiło ono Jej wyłączną własność, a to z kolei oznaczałoby, że nie mogłaby dziedziczyć po małżonku, gdyż to Wnioskodawczyni, a nie im wspólnie przysługiwało ww. prawo. Wysnucie takiego wniosku – w ocenie organu – stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej oraz dziedziczenia i oznaczałoby przyjęcie tezy, że śmierć małżonka będącego w ustawowej wspólności majątkowej nie ma żadnego wpływu na przysługujące mu za życia prawa majątkowe, gdyż te w pełnym zakresie przysługują pozostającemu przy życiu małżonkowi, jako że prawa te zostały nabyte przez nich wspólnie na własność a nie na współwłasność. Współwłasność - w tym także współwłasność łączna - oznacza, że własność przysługuje obojgu małżonkom. Ustaje ona jednak z chwilą śmierci jednego z małżonków. Przepis 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - przesądza o tym, że udział w majątku wspólnym każdego z małżonków w razie ustania wspólności oraz braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej wynosi po 1/2. To ten właśnie majątek podlega dziedziczeniu, a więc nabyciu.
W niniejszej sprawie Wnioskodawczyni nabyła go w chwili śmierci małżonka. Dopiero od tej daty wyłącznie Wnioskodawczyni przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że ww. udział w omawianej sprawie Wnioskodawczyni nabyła w 1978 r. Należy bowiem przyjąć dwie daty jego nabycia.
Oznacza to, że przychód ze sprzedaży w 2014 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi 1/2 części nabytemu w 1978 r. w trakcie trwania małżeństwa nie podlega w ogóle opodatkowaniu z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie udziału przez Wnioskodawczynię upłynął pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i tym samym sprzedaż tego udziału nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast z uwagi na fakt, że Wnioskodawczyni w spadku po swoim małżonku nabyła udział 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w dacie śmierci spadkodawcy, czyli w 2013 r., to przychód ze sprzedaży udziału 1/2 nabytego w tej właśnie dacie będzie podlegał opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.
Organ wskazał również, że podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia udziału 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego określonym zgodnie z art. 19 ustawy (tj. wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia), a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowując, w ocenie organu, przy sprzedaży omawianego udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego Wnioskodawczyni powinna przyjąć dwie daty nabycia tego udziału - w 1978 r., w którym wraz ze swoim małżonkiem nabyła ww. prawo w trakcie trwania związku małżeńskiego oraz datę śmierci małżonka, czyli 2013 r. Przy czym udział 1/2 nabyty w 1978 r. nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie upłynął pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Natomiast przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, przypadający na pozostały udział 1/2 w tym prawie nabyty w 2013 r. w drodze spadku podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym - na podstawie art. 30e u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, E. M., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się uchylenia zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) polegające na dokonaniu oceny wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez wszechstronnej i całościowej analizy jego treści i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła m.in., że nabycie prawa do udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu nastąpiło tylko raz w 1978 r., a zbycie nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie jest źródłem przychodów
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Spór zaistniały na tle przedstawionego stanu faktycznego ma charakter wyłącznie prawny , jak to zazwyczaj ma miejsce w postępowaniu interpretacyjnym, i sprowadza się do wykładni przepisów prawa materialnego. Jego istotą jest pytanie o zasadność opodatkowania na podstawie art. 10 ust.1 pkt 8 lit a) u.p.d.o.f. odpłatnego zbycia przez wnioskodawczynię udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, który odziedziczyła po zmarłym mężu.
Zdaniem Sądu, nie jest trafne stanowisko organu, że odpłatne zbycie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, w udziale stanowiącym ½ części tego prawa nabytym w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu, stanowi źródło przychodu podatkowego, o którym mowa w cytowanym przepisie. W myśl tego przepisu źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nie następuje ono w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Na podstawie art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Jak wynika ze stanowisk stron istotne wątpliwości interpretacyjne w kontekście powstania źródła przychodu z tytułu zbycia tego prawa powstają na tle użytego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. sformułowania "nabycie". Ujmując rzecz ściślej, należałoby odpowiedzieć na pytanie, czy w powołanym stanie faktycznym, skarżąca "nabyła" w rozumieniu tego przepisu w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu udział wynoszący ½ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, stanowiący źródło przychodu podatkowego, w sytuacji zbycia tego prawa majątkowego przed upływem określonego w nim terminu. Z uwagi na specyficzność sytuacji majątkowej jaka istnieje między małżonkami należy w pierwszej kolejności odwołać się do regulacji prawa prywatnego. Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Podkreślić należy, że wspólność małżeńska ma specyficzny charakter; została ukształtowana jako wspólność łączna, którą charakteryzuje to, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości bądź ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwencją takiego rozwiązania, w przypadku sprzedaży tego prawa, jest uznanie, że każdy z małżonków zbywałby to prawo w całości, skoro nie w określonym udziale. Takie nabycie, mieści się zdaniem Sądu w pojęciu "nabycia", jakie temu sformułowaniu nadaje art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.. Odnosząc specyficzne zasady obowiązujące na gruncie prawa rodzinnego oraz skutki prawne, jakie wywołują czynności małżonków objętych wspólnością ustawową, do będącego przedmiotem sporu cytowanego przepisu u.p.d.o.f., trudno obronić tezy, że nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w warunkach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, skuteczne wobec całej nieruchomości na gruncie prawa rodzinnego i cywilnego - dla potrzeb podatku dochodowego powinno być ustalane powtórnie, w kontekście śmierci małżonka i zbycia nieruchomości. Oceny tej nie zmienia konieczność opodatkowania nabycia spadku podatkiem od spadków i darowizn, która to danina publicznoprawna jest przedmiotem odrębnej regulacji, według określonych w niej kryteriów i zasad. Nie można przy tym nie dostrzec funkcji i celu jaki przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. pełni w systemie prawa podatkowego. Jego wprowadzenie miało przeciwdziałać unikaniu opodatkowania obrotu przedmiotami i prawami w nim wymienionymi. W ocenie Sądu, tych słusznych i mających swoje uzasadnienie w realiach gospodarczych założeń prawodawcy, nie narusza zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez skarżąca nabytego do wspólnego majątku w 1978 roku. Zdaniem Sądu sporna w tej sprawie kwestia prawna mająca swoje źródło w prawie cywilnym, rodzinnym i podatkowym, przy występujących problemach interpretacyjnych, powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika. Zwłaszcza, że w szeregu przypadkach, stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez organy podatkowe, dotyczy osób zbywających majątek nabyty wiele lat wcześniej do majątku wspólnego, które następnie "nabywają" go w wyniku nie swoich działań, lecz losowego zdarzenia, jakim jest śmierć współmałżonka i pozostają w przekonaniu, że z tego tytułu nie muszą uiszczać podatku dochodowego. Problem ten dostrzegł również Rzecznik Praw Obywatelskich, który w piśmie z dnia 12 kwietnia 2014 r. skierowanym do Ministra Finansów odnoszącym się do wykładni tego przepisu stosowanej przez organy podatkowe wskazał, iż z niepokojem stwierdza, że stanowisko obecnie prezentowane przez organy podatkowe może być krzywdzące dla specyficznej kategorii podatników. W większości przypadków problem dotyczy bowiem osób starszych, które po śmierci współmałżonka niejednokrotnie decydują się na zbycie nieruchomości m.in. w drodze umowy dożywocia z powodów finansowych oraz zdrowotnych, nie zdając sobie sprawy z negatywnych konsekwencji podatkowych. Jednocześnie w ocenie Rzecznika praktyka stosowana przez organy podatkowe stoi w sprzeczności z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., II FSK 1101/10, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2012 r., I SA/Wr 1474/11). Rzecznik ma na uwadze, iż powołane wyroki dotyczą konkretnych spraw podatników i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Niemniej jednak stwierdza, że organy podatkowe powinny respektować stanowisko, w szczególności NSA, który uznał za błędną wykładnię prawa prowadzącą do opodatkowania osób starszych dokonujących zbycia nieruchomości przed upływem 5-letniego okresu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zmarł współmałżonek. Dostrzec należy wreszcie i to , jak wskazał NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 14 marca 2011r sygn. akt II FPS 8/10 "zgodnie z zasadą nullum tributum sine lege, którą wyraża art. 217 Konstytucji RP oraz zasadą praworządności, zawartą w art. 2 i 7 Konstytucji RP, organy podatkowe mogą egzekwować tylko taki obowiązek podatkowy, który bezpośrednio wynika z treści przepisów prawa". W ocenie sądu organ interpretacyjny wywodzi przedmiot opodatkowania w sposób pośredni , prawotwórczy, rozszerzający z powołanej normy prawnej , przedmiot , który nie został w ustawie podatkowej wyraźnie wskazany , a zatem nie może zyskać akceptacji pogląd prawny zawarty w wydanej interpretacji W świetle przedstawionej dotychczas argumentacji, Sąd w obecnym składzie w pełni akceptuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10, w którym NSA stwierdził: "Wadliwy jest pogląd, zgodnie z którym, w wyniku śmierci jednego małżonka znajdującego się w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej z art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, drugi małżonek nabywa w drodze spadku po pierwszym małżonku, po raz drugi, udział w tej samej nieruchomości, ponieważ z uwagi na istotę wspólności majątkowej małżeńskiej, nie było możliwe wyodrębnienie przypadającego każdemu z małżonków udziału w nieruchomości już podczas pierwotnego, wspólnego jej nabycia". Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze otwarcia spadku. Skutkiem tego, w niniejszej sprawie, zważywszy na okoliczność, że nabycie ograniczonego prawa rzeczowego ( przedmiotowego spółdzielczego prawa ) nastąpiło w 1978 r. - brak jest możliwości opodatkowania jego zbycia w 2014 r. na podstawie tego przepisu. Końcowo, Sąd zwraca uwagę, że podobne stanowisko wyrażone zostało w szeregu wyroków sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., II FSK 1101/10; wyroki WSA w Warszawie: z 7 listopada 2013 r., III SA/Wa 1177/13, z 12 kwietnia 2013 r. III SA/Wa 2999/12 i z 20 czerwca 2013 r., III SA/Wa 3464/12; WSA w Kielcach z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Ke 396/13; WSA w Krakowie z 7 listopada 2012 r., I SA/Kr 1378/12; WSA w Gorzowie z 7 maja 2014 r., I SA/Go 136/14; WSA w Gdańsku: z 9 września 2014 r., I SA/Gd 716/14 i I SA/Gd 447/14 oraz z 9 stycznia 2014, I SA/Gd 1422/13; wyroki WSA w Bydgoszczy: z dnia 24 marca 2015 r. I SA/Bd 55/15 oraz z 6 maja 2015 r., I SA/Bd 228/15 także wyrok WSA w Łodzi z 29 lipca 2015 r. sygn. I SA/Łd 569/15 ). Ponownie rozpatrując sprawę , organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną przedstawioną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Z tych względów, uznając zarzuty skargi za uzasadnione, na podstawie art. 146 § 1 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło