II OSK 45/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1345/15 w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt IV/Wa 1345/15, oddalił skargę T. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-usługowego (ze zjazdem na ul. [...]) na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie 2-05-07 przy Al. [...], na terenie Dzielnicy W. m.st. Warszawy. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. T. D. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnioskodawca złożył odwołanie od tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że E. B. J., będąca do dnia 13 grudnia 2013r. współwłaścicielem sąsiadujących nieruchomości przy Al. [...] i E. J. H., będąca do dnia 13 grudnia 2013r. współwłaścicielem sąsiadujących nieruchomości przy ul. [...], nie zostały poinformowane o wszczęciu postępowania administracyjnego i o wydaniu przedmiotowej decyzji, choć były one w myśl art. 28 k.p.a. stronami. Skutkowało to tym, że nie miały one możliwości zgłoszenia i nie zgłosiły zastrzeżeń do przedmiotowej decyzji. T. D. w dniu 13 grudnia 2013 r. nabył nieruchomości przy Al. [...] i ul. [...], należące uprzednio do E. B. J. i E. J. H.. Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. stał się następcą prawnym wymienionych osób, czyli stroną owej decyzji i związanego z nią postępowania administracyjnego. Kolegium postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. (znak [...]) na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. odmówiło przywrócenia T. D. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr [...]. Kolegium wskazało, że T. D. wniósł odwołanie od decyzji, która nie została mu doręczona. Z powyższego wynika, że nie uchybił ani nawet potencjalnie nie mógł uchybić terminowi do wniesienia odwołania. Jak stanowi art. 129 § 2 k.p.a. strona może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji lub jej ogłoszenia. Przepis ten oznacza, że termin dotyczący wniesienia odwołania odnosi się tylko do podmiotów, którym decyzja została doręczona. Termin ten liczony jest od doręczenia decyzji, zatem w przypadku braku doręczenia nie może rozpocząć swojego biegu. T. D. nie doręczono decyzji administracyjnej, dlatego nie mógł on uchybić terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając powołanym na wstępie wyrokiem skargę T. D. podkreślił, że przedmiotem skargi jest postanowienie o charakterze procesowym o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m.st Warszawy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nie zaś kontrola wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Tymczasem skarga koncentruje się na wykazaniu wad decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu fakt, że danej osobie nie doręczono decyzji nie wyklucza jej uprawnienia do złożenia odwołania. W niniejszej sprawie skarżący w chwili wydania decyzji o warunkach zabudowy nie był stroną tego postępowania, gdyż nie był właścicielem działek. W konsekwencji nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu w czasie, gdy ono było w toku. Nie oznacza to jednak, że nie był uprawniony do wniesienia odwołania, ale termin biegł mu tak jak dla strony, która brała udział w tym postępowaniu, która najpóźniej otrzymała decyzję o warunkach zabudowy. Byłby zatem uprawniony do wniesienia odwołania z zachowaniem terminu dla innej strony decyzji o warunkach zabudowy, ale i tak organ odwoławczy wówczas winien był umorzyć postępowanie odwoławcze z racji braku interesu prawnego po jego stronie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. D., który zaskarżył wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 2 p.p.s.a poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi w sytuacji, gdy wykazał on, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 157 § 2 k.p.a. w zw, z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także art. 6, 7, 9, 10 § 1 oraz art. 39 k.p.a. Skarżący na podstawie art. 176 p.p.s.a w zw. z art. 185 p.p.s.a wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do kwestii czy skarżący kasacyjnie był uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, w sytuacji, kiedy decyzji tej nie doręczono ani jemu, ani jego poprzednikom prawnym, którzy nie brali jako strona udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje za trafne i podziela stanowisko, zgodnie z którym możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania , czyli wniosek, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (por. m.in. wyroki NSA z dnia 5 grudnia 1997 r., LEX nr 746776, z 10 października 2006 r., II OSK 1209/05, LEX nr 289245, z 14 grudnia 2007 r., II OSK 1759/06, LEX nr 425313, z 7 kwietnia 2009 r., II OSK 505/08, LEX nr 554884, z 24 listopada 2010 r., II OSK 1762/09, LEX nr 746776, z 8 lutego 2011 r., I OSK 1831/10, z 23 stycznia 2014 r., II OSK 2003/12, z 18 lipca 2014 r. II OSK 555/13, LEX nr 1582125 oraz z 24 maja 2016 r., akt II OSK 2275/14, LEX nr 2108474). Brak możliwości skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez stronę, której nie doręczono decyzji, jest związany z tym, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji i która dowiedziała się o decyzji po upływie czternastu dni od dnia jej ogłoszenia lub doręczenia innym stronom (a te strony nie wniosły odwołania i decyzja przez to stała się ostateczna), nie przysługuje odwołanie. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem judykatury oraz doktryny, strona postępowania administracyjnego, niebędąca jego jedyną stroną, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie biegnącym dla (pozostałych) stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po tym terminie decyzja, w myśl art. 16 § 1 k.p.a., staje się ostateczna i to niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim tym podmiotom, które winny być stronami. Osoba, która w postępowaniu w pierwszej instancji nie brała udziału, nie ma już prawa do wniesienia odwołania, a przysługuje jej prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 lipca 1999 r. , IV SA 703/97, LEX nr 47299, z 12 lutego 2010 r., II OSK 355/09, LEX nr 59207, z 17 czerwca 2010 r., I OSK 1126/09, LEX nr 594908, z 7 kwietnia 2012 r., II OSK 154/11, LEX nr 1219064, a także Andrzej Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 129 k.p.a., LEX, stan prawny 2016.12.05). Powyższe oznacza, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, skarżący kasacyjnie jako podmiot uznający się za stronę postępowania, której nie doręczono decyzji, nie mógł skorzystać skutecznie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podmiot bowiem, który uważa, że powinien być stroną, a dowiedział się o decyzji po pewnym czasie (kiedy upłynął już termin zaskarżenia decyzji przez strony biorące udział w postępowaniu), nie ma już prawa do wniesienia odwołania, a przysługuje mu jedynie ochrona poprzez żądanie wznowienia postępowania w tej sprawie. Oddalenie zatem przez Sąd pierwszej instancji skargi na postanowienie odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która nie została mu doręczona, było uzasadnione, a co za tym idzie niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z powołanymi w skardze przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.