I GZ 137/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.O od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 847/17 w przedmiocie odrzucenia skargi M.O w sprawie ze skargi M.O na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt. I SA/Kr 847/15 działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że M.O (skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wystąpił ze skargą na ww. decyzję Dyrektora IAS z 6 czerwca 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Krakowie z 25 sierpnia 2017 r., (k. 13 akt sądowych) wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu udzielonego radcy prawnemu do działania w imieniu strony skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Krakowie z 29 sierpnia 2017 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka sądowa zawierająca oba ww. wezwania została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w 19 września 2017 r. (k. 17 i k. 19 akt sądowych). Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, polegającego na nadesłaniu pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu. Uzasadniając odrzucenie skargi WSA w Krakowie podniósł, że w sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uczynił zadość wezwaniu i nie uzupełnił braku formalnego skargi, polegającego na złożeniu pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez co nie wykazał, że jest podmiotem umocowanym do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącego, co na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a skutkowało jej odrzuceniem. Sąd I instancji wyjaśnił dodatkowo, że brak wykazania właściwego umocowania jest brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie, stanowi podstawę do odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że wprawdzie pełnomocnik nadał 25 września 2015 r. pismo do tut. Sądu, dołączając kserokopię pełnomocnictwa, jednakże bez należytego uwierzytelnienia. W ocenie Sądu kserokopia, która nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem, nie jest dokumentem urzędowym, w konsekwencji czego w rzeczony środek zaskarżenia, z powodu nieuzupełnienia braku formalnego podlagał odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędne uznanie, że akta sprawy nie zawierają pełnomocnictwa upoważniającego do złożenia skargi w sprawie oraz niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi, wskazanych w wezwaniu Sądu stanowi podstawę do jej odrzucenia, w sytuacji, gdy Sąd nie wezwał skarżącego do złożenia podpisu pod złożoną skargą. To w ocenie pełnomocnika stanowiło okoliczność, przemawiającą za tym, że skarżący nie miał możliwości powzięcia do wiadomości informacji o istnieniu jakichkolwiek braków formalnych, a termin do ich uzupełnienia nie rozpoczął biegu. W uzasadnieniu autor zażalenia podniósł, że brak formalny skargi w rzeczywistości nie istniał, ponieważ pełnomocnictwo do występowania przed sądem administracyjnym znajdowało się w aktach postępowania administracyjnego, na które pełnomocnik się powołał. W ocenie skarżącego obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Innym rygorem, który przewiduje ustawa p.p.s.a. w przypadku nie uzupełnienia w wyznaczonym do tego terminie na wezwanie sądu braków formalnych szczególnego pisma procesowego jakim jest skarga do sądu administracyjnego (art. 57 § 1 p.p.s.a.) jest odrzucenie skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik skarżącego –doradca podatkowy I.K wniósł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie - nie załączając do niej stosownego pełnomocnictwa. Pełnomocnik skarżącej opiera swoje zażalenie na argumencie, że w złożonej skardze zawarł informację, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo, będące umocowaniem do złożenia rzeczonego środka zaskarżenia, co czyni skierowane pod jego adresem wezwanie do złożenia odrębnego pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądem administracyjnym za bezzasadne. W jego ocenie złożone uprzednio do akt sprawy pełnomocnictwo zawierało treść wskazującą na przysługujące mu uprawnienie do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z akt sprawy wynika, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Krakowie z 29 sierpnia 2017 r., (k. 13 akt sądowych) wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Przesyłka została odebrana przez pełnomocnika skarżącego w dniu 19 września 2017 r., (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 17 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się stosowne pełnomocnictwo, stąd odrzucenie skargi było nieuprawnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z twierdzeniami skarżącego nie można się zgodzić. Jak wynika z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem Sądu I instancji okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Odnosząc się do twierdzenia, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Treść przepisów art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy (tak NSA w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2015 r., II FSK 3627/14). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. należy wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjenej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Wypada także dodać, że obowiązku złożenia pełnomocnictwa ustawa nie wiąże z ustaleniem, czy znajduje się ono w aktach sprawy, ale z dokonaniem pierwszej czynności procesowej. Akta sprawy to określony, indywidualny dla każdej sprawy, zbiór dokumentów, do którego złożone pełnomocnictwo należy włączyć. Tym samy, Sąd podziela dominującą w orzecznictwie wykładnię art. 37 § 1 p.p.s.a., w myśl, której nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że stosowny dokument został już dołączony do akt administracyjnych sprawy (por. np. wyroki z dnia: 21 kwietnia 2005 r., FSK 1551/04; 7 października 2005 r., FSK 2137/04; 4 stycznia 2006 r., I FSK 334/05; 26 maja 2006 r., II FSK 322/05; post. z dnia: 15 czerwca 2007 r., II FSK 707/06; 22 sierpnia 2008 r., II FSK 829/07; 23 września 2008 r., I FSK 347/08; 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07; 26 maja 2009 r., II FSK 413/09; 27 listopada 2009 r., II FSK 430/09, z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3487/13, z 11 lutego 2014 r., sygn.. akt II FSK 3769/13, 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1175/14). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że odpisy pism, również odpisy skargi, nie muszą być podpisane przez stronę, jednakże wymagają bezwzględnego poświadczenia ich zgodności z oryginałem. Zatem konieczne jest, by osoba sporządzająca odpis uwierzytelniła jego treść własnym podpisem i w ten sposób dokonała poświadczenia, że przyjmuje odpowiedzialność za zgodność sporządzonego odpisu z oryginałem. Odpisem jest każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy. Uwierzytelnić pismo może również strona, która była jego autorem. Zgodnie z art. 47 § 2 p.p.s.a. nie tylko fotokopie pisma czy wydruki poczty elektronicznej powinny być poświadczone za zgodność. Również wszelkie odpisy (oraz odpisy załączników) lub innego rodzaju kopie wymagają ich uwierzytelnienia pozwalającego na stwierdzenie, że są zgodne (tożsame w swej treści) z oryginałem pisma, od którego pochodzą. W ocenie NSA nie jest wystarczające samo wykonanie kopii pisma, które co do treści odpowiada pismu złożonemu w oryginale, by uznać, że jest ono zgodne z oryginałem. Uwidocznienie w kserokopii podpisu wnoszącego pismo, będące dokładnym jego odwzorowaniem nie spełnia, zdaniem NSA, wymogów uznania takiej kopii za kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Skoro art. 47 § 2 p.p.s.a. wymaga uwierzytelnienia fotokopii pisma, by uznać ją za odpis to fotokopia skargi także powinna być uwierzytelniona, aby spełniła warunki dla uznania kopii za odpis. Oczywiście istnieje linia orzecznicza, według której kopia odpowiadająca treścią oryginałowi pisma uznawana jest za odpis takiego pisma (por. Wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/05, [w:] CBOSA), jednak NSA rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd bardziej rygorystyczny i wymagający dla uznania za odpis kopii zawierającej uwierzytelnienie, czyli adnotację autora pisma, czy jego pełnomocnika, że poświadcza on, iż kopia ta jest zgodna z oryginałem. Bez względu na to, czy odpisem jest egzemplarz pisma zgodny układem treści z oryginałem (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Podstawową wartością uwierzytelnienia jest fakt, że osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.