IV SA/Po 618/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-01-22
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Izabela Bąk - Marciniak, Katarzyna Witkowicz - Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, wnioskodawca, który nie wykazał swojego interesu prawnego w pierwotnym postępowaniu, może skutecznie domagać się uchylenia decyzji na podstawie innych przesłanek wznowieniowych niż ta dotycząca braku udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż wnioskodawca nie legitymował się interesem prawnym w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, co uniemożliwiło mu skuteczne powoływanie się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji, inne przesłanki wznowienia, wskazane przez wnioskodawcę dopiero w odwołaniu, nie mogły być badane, gdyż wymagały uprzedniego stwierdzenia przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona nie brała udziału w postępowaniu), twierdząc, że inwestycja oddziałuje na jego działkę. Organy obu instancji uznały, że Skarżący nie miał interesu prawnego w pierwotnym postępowaniu, a tym samym nie był stroną, co uniemożliwiło wznowienie postępowania na tej podstawie. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodu z opinii eksperckiej oraz błędne ustalenie braku oddziaływania inwestycji na jego działkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r. ([...]) Wojewoda (dalej też jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania C. P., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] marca 2019 r. ([...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] z [...] września 2018 r. (zwaną dalej "Decyzją PnB") zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanej dalej "Inwestorem") pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na działce nr ewid. [...], obr. [...], gm. [...]. W stosunku do ww. decyzji nie wpłynęło w ustawowym terminie odwołanie, wobec czego stała się ostateczna.
Pismem z [...] listopada 2018 r. (wpływ do organu: [...] listopada 2018 r.) C. P. (dalej też jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną Decyzją PnB, powołując się na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Starosta Powiatu [...] (dalej też jako "Starosta" lub "organ I instancji") wznowił postępowanie.
Przywołaną wyżej decyzją z [...] marca 2019 r. Starosta odmówił uchylenia ostatecznej Decyzji PnB.
Wnioskodawca w ustawowym terminie złożył odwołanie od tej decyzji.
Utrzymując w mocy decyzję Starosty z [...] marca 2019 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2019 r. – Wojewoda, przedstawiwszy istotę instytucji wznowienia postępowania oraz przytoczywszy odnośne przepisy prawa, wyjaśnił, że planowana inwestycja (zgodnie z treścią wniosku) polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] sp. z o.o. nr [...] w wyżej podanej lokalizacji, dla której na projektowanej wieży stalowo-kratowej na wysokości 58,500 m n.p.t. zaplanowano montaż 3 anten sektorowych pracujących w pasmach [...] MHz skierowanych na azymut 130°, 240° i 320°. Dla terenu, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, w dacie wydania Decyzji PnB nie obowiązywał żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego Inwestor uzyskał decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego (zwaną "Decyzją ULICP"), która stała się ostateczna [...] kwietnia 2018 r.
W ocenie Wojewody kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy Wnioskodawca, będący właścicielem działki nr ewid. [...] (obr. [...], gm. [...]), [legitymuje się interesem prawnym we wznowionym postępowaniu]. W związku z tym organ II instancji stwierdził, że jak wynika z planu sytuacyjnego zamieszczonego na str. 56 projektu budowlanego, działka Skarżącego oddzielona jest od działki inwestycyjnej, tj. dz. nr ew. [...], działką o nr [...] i [...]. Z dokonanych przez organ obliczeń wynika, że działka Skarżącego znajduje się w odległości ok. 12,5 m od fundamentów i ok 15,0 m od trzonu wieży przedmiotowej stacji bazowej.
Mając na uwadze zarzuty wyrażone w odwołaniu, Wojewoda wskazał, że na rysunku znajdującym się na str. 25, jak i na projekcie zagospodarowania terenu (str. 56 projektu budowlanego) przedstawiony został rzut poziomy zasięgu występowania promieniowania elektromagnetycznego o wartościach nie mniejszych niż dopuszczalne wartości 0,1 W/m2 wyznaczone wokół anten sektorowych, które zlokalizowane zostało nad działkami o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...]. Z przedstawionych przez Inwestora obliczeń wynika, iż obszar, dla którego przekroczony będzie dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego (gęstość mocy promieniowania >0,1 W/m2), koncentrować się będzie przed antenami nadawczymi na kierunkach ich promieniowania oraz na znacznych wysokościach w miejscach niedostępnych dla ludności – minimalna wysokość występowania ww. pól elektromagnetycznych wynosi 40,0 m n.p.t., tj. w odległości min. 30–32 m nad okoliczną zabudową (str. 54 projektu budowlanego). W związku z tym planowana inwestycja nie będzie powodować występowania ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności, zwłaszcza na terenie działki należącej do Skarżącego, która w ogóle nie jest objęta zasięgiem promieniowania elektromagnetycznego.
Dalej organ II instancji stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie, z uwagi na niewielkie parametry pracy anten sektorowych, tj. sumarycznej równoważnej mocy promieniowana izotropowo (EIRP) dla danej anteny (po zsumowaniu mocy EIRP pasm pracy anten) nie kwalifikuje się do kategorii mogących, zawsze lub potencjalnie, znacząco oddziaływać na środowisko. Z załączonej do projektu budowlanego kwalifikacji przedsięwzięcia, w której poddano analizie zasięg osi głównych wiązek promieniowania anten rozsiewczych (rys. 2a str. 24 projektu budowlanego) oraz zasięg występowania promieniowania elektromagnetycznego o wartościach nie mniejszych niż dopuszczalna wartość 0,1 W/m2 wyznaczona wokół zespołu anten projektowanej stacji bazowej (rys. na str. 25 projektu budowlanego) wynika, iż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmował działki nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Zatem działka należąca do Skarżącego o nr ew. [...] nie jest nim objęta, tym samym Skarżący nie ma przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu.
Odnosząc się do kwestii odwołania, Wojewoda wyjaśnił, że organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska odnoszącymi się do zagospodarowania terenu inwestycji. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego ("pr.bud.") oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 pr.bud.) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Przepisy dotyczące sprawdzenia dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. W myśl załącznika 2 ww. rozporządzenia pomiary poziomów pól elektromagnetycznych wykonuje się: 1) bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu instalacji; 2) każdorazowo w razie zmiany warunków pracy instalacji, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest ta instalacja. Przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie pól elektromagnetycznych zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Załączona do odwołania opinia ekspercka M. K. obejmuje rozwiązania projektowe, które nie są tożsame z rozwiązaniami przedstawionymi w projekcie budowlanym (rozbieżność pomiędzy kierunkami osi wiązek promieniowania). Mając na uwadze fakt, iż projekt został sporządzony przez osoby uprawnione, które złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, które wynikają z art. 20 ust. 4 pr.bud., tutejszy organ – jak stwierdził – nie posiada kompetencji do podważenia przyjętych rozwiązań technicznych. Stąd wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z ww. opinii eksperckiej i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 w zw. z art. 78 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł C. P., który – zarzuciwszy tej decyzji naruszenie:
1) art. 77 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 28 pr.bud., polegające na zaniechaniu przez Wojewodę wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w szczególności w zakresie ustalenia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działkę Skarżącego i bezpodstawnego przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja nie obejmuje swym zasięgiem oddziaływania działki Skarżącego, co pozbawiło go według organu I i II instancji przymiotu strony;
2) art. 77 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez Wojewodę wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w szczególności w zakresie nie przeprowadzenia dowodu z opinii eksperckiej mgr inż. M. K., która została opracowana o materiały udostępnione w Starostwie Powiatowym i załączone do akt sprawy w sprawie pozwolenia na budowę [...] Z opinii tej jasno wynika, iż przedmiotowa inwestycja oddziałuje na działkę Skarżącego, a ponadto należy do przedsięwzięć mogących zarówno zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, a takiej przy niniejszym pozwoleniu na budowę nie ma;
3) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu sprawy i na zaniechaniu przez Wojewodę wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w szczególności w zakresie, iż oparł swoją decyzję tylko o materiał dowodowy wykonany przez P. K., który jest nie tylko przedstawicielem Inwestora, ale również właścicielem działki, na której znajduje się przedmiotowa inwestycja, a więc istnieje przypuszczenie, że jest stronniczy i wykonał "Kwalifikację przedsięwzięcia" nierzetelnie, co potwierdza też opinia ekspercka mgr inż. M. K., co miało wpływ na to, iż decyzja zarówno organu I i II instancji została oparta o spreparowany, nieprawdziwy materiał dowodowy;
4) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, iż całe stanowisko organu I i II instancji jest powieleniem stanowiska osoby, która sporządziła pozaustawowy dokument zwany kwalifikacją przedsięwzięcia, co powoduje, iż w istocie to ta osoba jest autorem ustalenia stanu faktycznego zawartego w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji, a nie organ;
5) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Starosty z [...] marca 2019 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej Decyzji PnB, podczas gdy decyzja ta powinna być uchylona, gdyż z materiału dowodowego dołączonego do odwołania tj. opinii eksperckiej wynika, iż Skarżący jest stroną postępowania, a ponadto kwalifikacja przedsięwzięcia jest nierzetelna, a przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zarówno zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji;
6) art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, mimo iż wystąpił konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
7) art. 145 § 1 pkt 4 i 145 § 1 pkt 1 i 5 w zw. z art. 147 k.p.a. przez nie wznowienie postępowania przez organ I i II instancji na podstawie występujących w tej sprawie przesłanek, mimo dysponowania przez organ II instancji materiałem dowodowym, z którego jasno wynika spełnienie tych przesłanek, zarówno wynikających z art. 145 § 1 pkt 4 (gdyż Skarżącemu przysługuje przymiot strony, ponieważ inwestycja ta oddziałuje na działkę Skarżącego, czym spełnia przesłankę art. 28 pr.bud.), jak również wynikające z art. 145 § 1 pkt 1, gdyż istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (ponieważ inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zarówno zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji) oraz wynikające z art. 145 § 1 pkt 5, gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, jak również nowe dowody nieznane organowi w oparciu opinię ekspercką niezależnego eksperta mgr inż. M. K.;
8) art. 136 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji, mimo iż wnosił o to Skarżący oraz dostarczył organowi nowy materiał dowodowy, wskazujący na to, iż jest stroną postępowania oraz wskazujący na uchybienia w wydanym pozwoleniu na budowę oraz w materiale dowodowym, na podstawie którego oparto decyzję o pozwoleniu na budowę, co miało wpływ na niewznowienie postępowania o pozwolenie na budowę;
9) art. 10 § 2 k.p.a. przez odstąpienie od procedury przewidzianej w art. 10 § 1, mimo nie wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 10 § 2, co miało wpływ na niewznowienie postępowania o pozwolenie na budowę;
10) art. 10 § 1 i 11 k.p.a. przez organ II instancji poprzez nie odniesienie się do zarzutów Skarżącego wniesionych w odwołaniu, m.in. do tego, iż organ I instancji naruszył:
a) art. 7, 7a, 7b, 8, 77 i 80 k.p.a., bowiem nie dokonał żadnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zlecił wykonania opinii niezależnym ekspertom, mając wiedzę o tym, iż decyzja o lokalizacji celu publicznego jest zaskarżona do WSA i istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzetelności Kwalifikacji Przedsięwzięcia dokonanej przez przedstawiciela Inwestora, P. K., który nie jest biegłym i co potwierdza wykonana przez niezależnego eksperta opinia ekspercka jego kwalifikacja przedsięwzięcia nie jest rzetelna i jest zmanipulowana, a ponadto tylko na jej podstawie oparł swoją decyzję;
b) art. 5 pr.bud., który stanowi, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących m.in. odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. A zatem podczas projektowania instalacji, w tym przypadku stacji bazowej, należy uwzględnić wszelkie warunki, w tym także zjawisko sumowania (superpozycji) pól elektromagnetycznych;
c) art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 pr.bud. w powiązaniu z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (w skrócie "u.u.i.ś.") w związku z § 3 ust. 2 pkt 3 i § 3 ust. 1 pkt 8 lit. g i § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. przez odstąpienie od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych i nie ustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji. Naruszenie to polega na nie ustaleniu rzeczywistego poziomu pola elektromagnetycznego występującego już w miejscu planowanej inwestycji, zsumowaniu mocy anten sektorowych i następnie dokonanie kumulacji pola e-m z uwzględnieniem wszystkich źródeł pola e-m w środowisku
– wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania decyzji w całości, zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu skargi jej autor umotywował podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SPP/Po [...], przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z [...] października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z [...] października 2019 r. pełnomocnik uczestnika postepowania, spółki [...] Sp. z o.o. w [...], wniósł o oddalenie skargi przez wzgląd na jej bezzasadność.
Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik zawodowy Skarżącego podtrzymał nioski i wywody skargi, a ponadto podkreślił, że Skarżący powinien mieć przymiot strony w postępowaniu także dlatego, aby mógł skontrolować, czy inwestycja została prawidłowo zrealizowana, gdyż – jak zaznaczył pełnomocnik – stacja bazowa już stoi. Drugi z pełnomocników Skarżącego, jego córka M. P., podtrzymała wnioski i wywody skargi oraz podkreśliła, że organ nie zweryfikował prawidłowości wyliczeń oddziaływania przedstawionych przez Inwestora, a ponadto niezasadnie nie uwzględnił załączonej ekspertyzy, z której wynika, że wyliczenia Inwestora są błędne. Poza tym podniosła, że Wojewoda nie odniósł się do zawartego w odwołaniu twierdzenia, iż w sprawie wystąpiły jeszcze dwie inne przesłanki wznowieniowe – z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Na pytanie Sądu, M. P. wyjaśniła, że nie skarżyła bezczynności Wojewody w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z [...] maja 2019 r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] marca 2019 r. ([...]) odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia ostatecznej Decyzji PnB, tj. decyzji tego Starosty nr [...] z [...] września 2018 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na działce nr ewid. [...] (obręb [...], gmina [...]). Ponieważ powodem odmowy uchylenia ostatecznej Decyzji PnB było stwierdzenie, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") – gdyż w ocenie organów wnioskodawca C. P. nie legitymował się interesem prawnym w sprawie – to oznacza, że organy obu instancji nie rozpoznawały ponownie merytorycznie sprawy zakończonej ww. decyzja ostateczną, dlatego też granice sprawy rozpoznawanej przez Sąd w niniejszym składzie również nie obejmują oceny prawidłowości Decyzji PnB. Już z tego względu nie miała istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy zasygnalizowana w skardze okoliczność, że Decyzja ULICP – tj. decyzja Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego, dotycząca spornej stacji bazowej – została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ani nawet fakt, znany z urzędu Sądowi w niniejszym składzie, że została ona następnie uchylona nieprawomocnym (jak dotychczas) wyrokiem WSA w Poznaniu z 16 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 583/18.
Należy podkreślić, że w granicach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej pozostaje wyłącznie weryfikacja przez Sąd tego, czy organy we wznowionym postępowaniu prawidłowo przyjęły, iż Skarżącemu, w postępowaniu zakończonym Decyzja PnB, nie przysługiwał status "strony" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 k.p.a. W konsekwencji nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi dotyczące nierozpoznania przez Wojewodę istnienia innych jeszcze podstaw wznowieniowych – z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., wskazanych przez Skarżącego dopiero w odwołaniu od decyzji Starosty – już z tego względu, że dla ich zbadania niezbędne byłoby uprzednie stwierdzenie przez organy, iż Skarżącemu obiektywnie służył przymiot strony w postępowaniu zakończonym Decyzją PnB. Tymczasem, jak to już wyżej wskazano, organy tego przymiotu u Skarżącego się nie dopatrzyły.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Wojewody należy stwierdzić, że organ ten prawidłowo przyjął, iż podstawę ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie zakończonej Decyzją PnB winien stanowić art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.; w skrócie "pr.bud."). W myśl art. 28 ust. 2 pr.bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który to obszar – zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 20 pr.bud. – musi być rozumiany jako "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu".
Z cytowanych przepisów wynikają dwa istotne dla tej sprawy wnioski. Po pierwsze, krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę został określony przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. znacznie węziej w porównaniu z ogólną formułą użytą w art. 28 k.p.a. ("stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek"), który to przepis znajdował zastosowanie przy określaniu kręgu stron np. w postępowaniu zakończonym Decyzją ULICP. Po drugie, na tle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. nie chodzi o jakiekolwiek oddziaływanie projektowanego obiektu budowlanego na nieruchomości sąsiednie – czyli o "oddziaływanie" w znaczeniu potocznym, faktycznym – lecz tylko o oddziaływanie w sensie prawnym, wyrażające się w tym, że realizacja projektowanej inwestycji pociągnie za sobą określone ograniczenia w zagospodarowaniu lub zabudowie danej (sąsiedniej) nieruchomości, wynikające z przepisów odrębnych.
W odniesieniu do inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sposób ustalenia kręgu stron postępowania jawi się jako dość skomplikowany, gdyż wiąże się z koniecznością wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu przy uwzględnieniu dość licznych przepisów odrębnych. W tym zakresie przepisami właściwymi do ustalenia granic obszaru oddziaływania takiego obiektu są bowiem w szczególności przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, z późn. zm.; w skrócie "rozp.war.tech.bud."), w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864, z późn. zm.; w skrócie "rozp.war.tech.tel.") oraz w (obowiązującym do 10 października 2019 r.) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 2010 r.") i w (obowiązującym do 31 grudnia 2019 r.) rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883; zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku z 2003 r."). Z przepisów tych wynika, że istotnymi parametrami, mającymi znaczenie przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu stacji bazowej telefonii komórkowej, są moc EIRP, tj. równoważna moc promieniowana izotropowo, oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny (przy uwzględnieniu azymutu i nachylenia). Punktem odniesienia są tu – obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – przepisy ww. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 2010 r. oraz rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku z 2003 r. W związku z tym obszar oddziaływania projektowanej inwestycji powinien być określony z uwzględnieniem miejsc dostępnych dla ludności oraz z uwzględnieniem miejsc, które są lub mogą być zabudowane.
Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że kryterium, które powinno decydować o tym, czy określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, jest położenie jej w strefie o gęstości pola elektromagnetycznego większej niż 0,1 W/m2 emitowanego przez nadajniki tejże stacji. Kryterium tym posługuje się ww. rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku z 2003 r., co powoduje, że to od ustalenia, czy działka należąca do danej osoby znajduje się w obszarze takiego oddziaływania, czy poza nim, powinna zależeć co do zasady ocena statusu tej osoby jako strony postępowania. Zgodnie bowiem z art. 143 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Z kolei § 314 rozp.war.tech.bud. stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych.
Oznacza to, że jeżeli inwestor projektuje budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2, a strefy tych pól wykraczać będą – choćby w przestrzeni – ponad działkami sąsiednimi, to właściciele tych działek sąsiednich doznają ograniczenia w zagospodarowaniu należącego do nich terenu, co jednocześnie powodować będzie, że należąca do nich nieruchomość pozostawać będzie w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. (por. wyroki NSA: z 18.09.2015 r., II OSK 174/14; z 30.04.2015 r., II OSK 2376/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA").
Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że zgodnie z treścią wniosku Inwestora oraz projektu budowlanego zatwierdzonego Decyzją PnB, udzielone tą decyzją pozwolenie na budowę dotyczy inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] na działce nr ew. [...] (obr. [...], gm. [...]). Na projektowanej stalowo-kratowej wieży na wysokości 58,500 m n.p.t. zaplanowano montaż 3 anten sektorowych pracujących w pasmach 800/2100 MHz, skierowanych na azymuty 130°, 240° i 320°.
W związku z tym w niniejszej sprawie nie mógł być brany pod uwagę drugi z rozważanych przez Inwestora wariantów, w którym anteny miały być skierowane na azymuty 10°, 130° i 260° (por. stan faktyczny, jaki legł u podstaw wyroku WSA w Poznaniu z 07.11.2019 r., IV SA/Po 113/19).
W niniejszej sprawie należy podkreślić, iż na rysunku znajdującym się na k. 025 zatwierdzonego projektu budowlanego, jak i na zamieszczonym w nim (k. 056) projekcie zagospodarowania terenu przedstawione zostały rzuty poziome zasięgu występowania promieniowania elektromagnetycznego o wartościach nie mniejszych niż dopuszczalne wartości 0,1 W/m2 wyznaczone wokół anten sektorowych, zlokalizowane nad działkami o nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...]. Z przedstawionych przez Inwestora wyliczeń wynika, że obszar, na którym przekroczony będzie dopuszczalny poziom promieniowania elektromagnetycznego, koncentrować się będzie przed antenami sektorowymi na kierunkach ich promieniowania oraz na znacznych wysokościach, w miejscach niedostępnych dla ludności – minimalna wysokość występowania takich wartości pól elektromagnetycznych wynosi 40,0 m n.p.t., tj. w odległości min. 30–32 m nad okoliczną zabudową (k. 054 projektu budowlanego). W związku z tym można zasadnie twierdzić, że planowana inwestycja nie będzie powodować występowania ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności.
Co jednak najistotniejsze w kontrolowanej sprawie, to – jak wynika z dokonanych przez Inwestora obliczeń – stanowiąca własność Skarżącego działka nr ewid. [...] (obr. [...], gm. [...]) w ogóle nie jest objęta zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego od projektowanej stacji bazowej. Jak wynika z ww. projektu zagospodarowania terenu (k. 056 projektu budowlanego) w kierunku nieruchomości Skarżącego nie będzie bowiem skierowana żadna z trzech głównych wiązek promieniowania.
Te ustalenia organów nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą. W szczególności godzi się zauważyć, że zgodny z powyższym, zakres oddziaływania projektowanej stacji został również potwierdzony w przedłożonej przez Skarżącego "Opinii eksperckiej" sporządzonej przez mgra inż. M. K. pod auspicjami Stowarzyszenia [...]. Z załączonej do tej opinii mapki obrazującej obszar pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych od 0,1 W/m2 dla wartości azymutów 320°, 130°, 240° (zob. Załącznik 2) – a takie właśnie azymuty określono w zatwierdzonym Decyzją PnB projekcie budowalnym – jednoznacznie wynika, iż obszar takiego pola omija działkę Skarżącego. Działka Skarżącego znajdowałaby się w obszarze pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych od 0,1 W/m2 pod warunkiem umieszczenia jednej z anten w azymucie 10° (zob. Załącznik 1 do ww. opinii), czego jednak projektowana inwestycja nie zakłada.
W tym miejscu wskazać należy, że określając zasięg oddziaływania wieży wraz z antenami Inwestor dokonał stosownych obliczeń, uwzględniających parametry techniczne anten, usytuowane w takiej konfiguracji, jaka została przedstawiona we wniosku oraz w stanowiącej jego podstawę Decyzji ULICP (nadal pozostającej w obrocie prawnym). Zdaniem Sądu, materiał ten stanowił dla organów miarodajną podstawę do czynienia ustaleń odnośnie do zakresu oddziaływania inwestycji, a zarazem nie dawał on podstaw do rozważania innych wariantów konfiguracyjno-technicznych stacji niż przyjęte w projekcie budowalnym zatwierdzonym Decyzją PnB.
Tym samym, wbrew zarzutom skargi, w kontrolowanej sprawie organy z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 (w zw. z art. 140) k.p.a. zebrały i należycie rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy sprawy. Materiał ten został zebrany w stopniu wystarczającym do stwierdzenia, iż nieruchomość Skarżącego nie jest objęta obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Ustalenia te nie zostały skutecznie podważone przez Skarżącego, choć to na nim, jako na podmiocie, który powoływał się na swój interes prawny mający legitymować go do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym, spoczywał obowiązek wykazania tego interesu (por. wyroki NSA: z 09.11.2016 r., II OSK 919/16; z 09.12.2014 r., II OSK 1226/13; z 17.04.2014 r., II OSK 86/13; z 11.06.2013 r., II OSK 324/12; z 03.02.2012 r., II OSK 2208/10; z 26.01.2012 r., II OSK 2146/10; z 03.02.2011 r., II OSK 206/10; z 03.12.2008 r., II OSK 1505/07; z 29.01.2008 r., II OSK 1959/06; z 28.09.2006 r., II OSK 726/06 – dostępne w CBOSA). I to pomimo że inkryminowana stacja bazowa została już zrealizowana, a więc jeśli faktycznie występowałoby jakieś prawnie relewantne, negatywne lub ponadnormatywne oddziaływanie tej inwestycji na nieruchomość Skarżącego, to nawet empiryczne wykazanie tego faktu nie powinno nastręczać stronie skarżącej istotnych trudności.
Poza tym, wbrew twierdzeniom skargi, niezasadnego pominięcia Skarżącego w postępowaniu zakończonym Decyzją PnB – a więc wystąpienia w odniesieniu do jego osoby przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – wcale nie dowodzi przedłożona przezeń "Opinia ekspercka". Albowiem, jak to już wyżej wskazano, w istocie potwierdza ona, że w aktualnej (zatwierdzonej Decyzją PnB) konfiguracji anten i ich azymutów inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość Skarżącego w sposób ograniczający jej zagospodarowanie, w tym zabudowę, w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr.bud. Ponadto godzi się zauważyć, że we wnioskach końcowych tej opinii (zob. pkt 5.5. na s. 8) nie podano, iż przedstawiony materiał może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jedynie "wg art. 145 § 1 i 5 KPA" [autorowi opinii chodziło najpewniej o "pkt 1 i 5" w § 1 art. 145 k.p.a. – uw. Sądu"]. Tymczasem, jak to już wyżej wskazano, inne niż art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawy wznowieniowe nie mogły być przedmiotem badania z wniosku Skarżącego, w sytuacji gdy nie wykazał on swego interesu prawnego w sprawie zakończonej Decyzją PnB.
Z uwagi na powyższe nie zasługiwały na uwzględnienie także zarzuty naruszenia art. 136, art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 w zw. z art. 147 k.p.a.
Wobec tego, zdaniem Sądu, słusznie organy uznały, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia Decyzji PnB na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., i na mocy art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. zasadnie odmówiły uchylenia tej decyzji.
Za chybiony należało również uznać zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew wytykom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Natomiast za zasadny – ale nie mający istotnego wpływu na wynik sprawy – Sąd uznał zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. W niniejszej sprawie faktycznie organ II instancji przed wydaniem decyzji nie zawiadomił stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jednakże dla stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszenia art. 10 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie kontrolowanego aktu, nie wystarcza samo tylko stwierdzenie naruszenia standardów określonych tym przepisem. Podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych w art. 10 § 1 k.p.a., strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, że uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało (a przynajmniej mogło mieć) istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że w sytuacji postawienia organom administracji zarzutu braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i o możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić, i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym przez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. w stopniu istotnym (por. wyroki NSA: z 24.05.2007 r., II GSK 4/07; z 02.09.2009 r., II OSK 1317/08 – CBOSA).
Tymczasem Skarżący, poza postawieniem w skardze ogólnikowego zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., nie podał, jakiej to czynności na skutek powyższego nie mógł dokonać. Należy przy tym podkreślić okoliczność, że w postępowaniu odwoławczym Wojewoda nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji.
Odnosząc się natomiast do wytyku nieodniesienia się przez organ do zarzutów odwołania, należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skargi organ powyższe w niezbędnym zakresie uczynił. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazywał wyraźnie, do którego z zarzutów się odnosi, ale całościowa analiza uzasadnienia decyzji pokazuje, że organ rozważył całą argumentację Skarżącego, w tym także odnoszącą się do meritum sprawy, pomimo że rozstrzygnięcie w istocie sprowadzało się do kwestii procesowej.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło