II OSK 2598/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-23
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Marzenna Linska-Wawrzon, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy na etapie postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek kontroli całego projektu budowlanego zamiennego, czy tylko części dotyczącej istotnych odstępstw od pierwotnego projektu?Ratio decidendi
Na etapie postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego bada zgodność z prawem jedynie tych elementów projektu budowlanego zamiennego, które dotyczą istotnych odstępstw od zatwierdzonego wcześniej projektu. Projekt zamienny podlega kontroli w całości pod kątem wymogów formalnych, jednak merytoryczna ocena dotyczy tylko zmian wymagających legalizacji. Przyjęcie rozwiązań uprzednio zatwierdzonych, które nie podlegają odstępstwom, nie narusza prawa.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr A/2 w B., nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. J. B., właściciel sąsiedniej działki, zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędy proceduralne i merytoryczne w zatwierdzeniu projektu, w tym brak kompletności projektu i niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a WSA w Krakowie oddalił skargę. J. B. wniósł skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 23 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 418/19 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 418/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej także: "PINB") na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej także: "Prawo budowlane", decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny dla inwestycji pod nazwą "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wody, kanalizacji, gazu, c.o., wraz z murem oporowym, na działce nr A/2, w B. gm. Z." oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego. Inwestorami tego zamierzenia budowlanego i współwłaścicielami działki A/2 w B. byli Cz. B. i Gr. B., a parametry techniczne tego budynku przedstawiają się następująco: powierzchnia zabudowy wynosi 421,28 m2; powierzchnia użytkowa wynosi 781,5 m2; kubatura wynosi 3257,80 m3.
Odwołanie od tej decyzji wniósł J. B. – właściciel sąsiedniej działki, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także brak kompletności i poprawnego sporządzenia projektu budowlanego zatwierdzonego zaskarżoną decyzją.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, dalej także: "MWINB", decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podał, że postępowanie naprawcze (art. 50-51 Prawa budowlanego) w stosunku do robót budowlanych już zakończonych polega na tym, że organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określony obowiązek (art. 51 ust. 1) i w ostatniej fazie stwierdza, czy doszło do wykonania tego obowiązku. W zależności od ustaleń, wydaje decyzje o których mowa w art. 51 ust. 3-5 Prawa budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw aby uznać, że na obecnym etapie sprawy ocenie podlegać będą kwestie, które były przedmiotem uprzednio wydanych decyzji i prowadzonych postępowań. Z uwagi na wcześniejszy wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1268/14, wydany w tej sprawie, w obecnym postępowaniu podlegają zbadaniu jedynie kwestie związane z zatwierdzanym zamiennym projektem budowlanym.
Organ odwoławczy wskazał na istotne aspekty dotychczasowego przebiegu postępowania. Następnie powołał art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego. Wskazał, że zobowiązanie nałożone na inwestorów (przedłożenie projektu zamiennego – decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]) było efektem stwierdzenia, że dokonali oni istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stanowiło to pierwszy etap postępowania naprawczego i umożliwia wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi załatwienie sprawy co do istoty, skutkujące zakończeniem postępowania naprawczego. Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 jest sprawdzenie, czy nałożony wcześniej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3) został wykonany.
W zakresie zarzutu odwołania dotyczącego braku w zatwierdzanym obecnie projekcie budowlanym informacji o tym, jakie zmiany nastąpiły od poprzedniego projektu – MWINB wskazał, że do projektu zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu dla nowych inwestycji (art. 34-35). Projekt zamienny uwzględnia rozwiązania dokonanych zmian w projekcie budowlanym i organ nadzoru budowlanego ponownie zatwierdza projekt z naniesionymi zmianami.
MWINB wskazał na obowiązki organu nadzoru wynikające z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i zwrócił uwagę na wydany w sprawie wyrok sądu administracyjnego oraz wskazania zawarte w tym wyroku. Oceniając projekt zamienny MWINB podał, że obowiązujący plan miejscowy dla przedmiotowej działki wyklucza ogrodzenia w formie litych murów. W tej sprawie ogrodzenie nie ma takiej formy. Nadto organ odwoławczy ocenił, że wysokość kalenicy nie przekracza dozwolonej wysokości 9 m.
Dalej organ wyjaśnił, że w zakresie niwelacji działki, plan miejscowy przewiduje (§ 13 ust. 2 pkt 9 lit. k) maksymalne nasypy i wykopy – do 1 m, jednak możliwe jest prowadzenie niwelacji o większych parametrach w przypadku prac ziemnych umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie obiektu. Podczas oględzin działki stwierdzono podniesienie terenu od 1 do 1,6 m. W ocenie organu odwoławczego jest to uzasadnione koniecznością prawidłowego funkcjonowania obiektu i związane jest z dojazdem do bram wjazdowych garażu. Według MWINB, realizacja nasypu jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Odnośnie kolorystyki obiektu MWINB wskazał, że plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje konieczność zachowania ciemnych barw elewacji, niekontrastujących z tłem krajobrazowym, zwłaszcza w ekspozycji w widoku bliskim i dalekim. Elewacja ma kolor szary: popielaty, srebrny, grafitowy, z elementem czerwonym i pas tej barwy ma uzupełniający charakter, to nie kontrastuje z tłem krajobrazowym.
MWINB uznał również, że spełniony jest warunek utrzymania 60 % powierzchni biologicznie czynnej. Podkreślił nadto, co zostało sprawdzone przez pracowników organu, że geowłóknina umożliwia przepływ wody, dlatego w ocenie tego organu nie jest zasadny zarzut naruszenia stosunków wodnych.
W zakresie zarzutu braku analizy oddziaływania inwestycji oraz braku należytych wartości przegród cieplnych w budynku, MWINB stwierdził, że w tej sprawie sprawdzeniu podlega jedynie to, w jakim zakresie nastąpiło odstępstwo od projektu budowlanego. Ustala się nadto, co należy zrobić aby doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Nie bada się natomiast, czy roboty wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami obowiązującymi w dacie zatwierdzania tego projektu. Badaniu podlega tylko to, czy odstępstwa mogą być zgodne z prawem. W tej kwestii organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 234/18 i wyrok NSA o sygnaturze II OSK 1251/15.
MWINB wskazał, że sporny mur oporowy nie jest poprowadzony wzdłuż granicy między działkami A/2 i A/8. Nie ma więc podstaw do uznania, że oddziałuje on na działkę odwołującego się. Co do zacieniania, organ odwoławczy podał, że budynek będący przedmiotem postępowania nie został podwyższony, brak w związku z tym podstaw by dokonywać analizy we wskazanym zakresie.
W skardze na powyższą decyzję J. B. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji o raz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:
- art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak rozważania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu;
- art. 20 i 34 Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niesłuszne przyjęcie, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest kompletny i został sporządzony zgodnie z prawem;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – poprzez brak merytorycznej kontroli projektu zamiennego pod kątem wymagań techniczno-budowlanych;
- art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego poprzez brak nadzoru i kontroli rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Sąd wskazał, że w kontrolowanej aktualnie sprawie orzekał już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1268/14, uchylił obie zaskarżone wówczas decyzje organów administracji wydane w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr A/2 w B., gm. Z. Wyrażoną w tym wyroku oceną prawną i zapatrywaniami związane były zatem organy administracji ponownie rozpatrujące tę sprawę, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a.
WSA stwierdził, że organy należycie odczytały i uwzględniły wiążącą je ocenę prawną i wskazania wyrażone uprzednio przez sąd administracyjny. Kwestia dokonanego przez inwestora odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego – w postaci podwyższenia terenu i zrealizowania konstrukcji oporowej (muru) poddana została poprawnej analizie. W szczególności, analiza ta trafnie odnosiła się do kwestii występowania zgodności wskazanych wyżej odstępstw - z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwałą Rady Gminy Z. Nr XXVIII/60/2005 z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Z. nr 05 w granicach administracyjnych miejscowości B.. Stosownie bowiem do § 13 ust. 1 pkt 5 tegoż planu miejscowego, wykluczona została dopuszczalność realizacji ogrodzeń w formie litych murów oraz innych elementów budowlanych niż ażurowe. Motywem tej regulacji była "konieczność zapewnienia równowagi i łączności ekologicznej pomiędzy poszczególnymi obszarami, a także ochrona wartości krajobrazowych, kulturowych i przestrzennych". Oceniając zrealizowaną przez inwestora konstrukcję oporową (mur) Sąd stwierdził, że poprawna była, dokonana przez organy jej kwalifikacja i ocena w kontekście cytowanego przepisu planu miejscowego. Opierając się bowiem na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, która obrazuje sporną konstrukcję, bez wątpienia organy administracji miały podstawy do stwierdzenia, że nie stanowi ona "ogrodzenia będącego litym murem", którego wzniesienie zakazane jest na obszarze objętym powołanym planem miejscowym. Na spornym murze oporowym, pełniącym funkcję zabezpieczającą przed osuwaniem się mas ziemi, umieszczona została lekka konstrukcja ogrodzenia. Nie stanowi ona litego muru. Nadto, w ocenie Sądu, ani realizacja spornej konstrukcji oporowej (muru) ani też zastosowane ogrodzenie, nie naruszają cytowanej wyżej regulacji, stanowiącą aksjologię dla przyjętych rozwiązań prawnych. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, aby będąca przedmiotem ocen konstrukcja mogła powodować "brak równowagi i łączności ekologicznej między poszczególnymi obszarami planu lub też aby doprowadzała do naruszenia wartości kulturowych, przestrzennych, czy krajobrazowych". Zarzutów w powyższym zakresie nie przedstawiała też wniesiona do sądu skarga.
Sąd uznał, że organy dokonały trafnej analizy zgodności z planem miejscowym kwestii podwyższenia przez inwestora terenu budowy. Sąd zwrócił uwagę, że § 13 ust. 1 lit. k) planu miejscowego, ustalając zasady kształtowania nowo realizowanej i przebudowywanej zabudowy stanowi, iż w zakresie niwelacji terenu działki dopuszczalne są maksymalne nasypy do 1 m oraz maksymalne wykopy do 1 m. Jednocześnie plan miejscowy zastrzega, że możliwe jest dokonanie niwelacji o większych parametrach w przypadku prac ziemnych umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie obiektu. Prowadzenie niwelacji nie może powodować jednak zmian terenowych na działkach sąsiednich oraz prowadzić do katastrof budowlanych. W zakresie tej kwestii, organ II instancji stwierdził, że konieczne było podniesienie terenu inwestycji do wysokości 1,6 m. Wynikało to z konieczności zapewnienia dojazdu do budynku (bramy garażowej). Sąd wskazał, że w projekcie budowlanym stwierdzono, iż z uwagi na duże gabaryty obiektu, zachowanie minimalnego wykopu 1 m od części północnej nie jest możliwe (...) i postulowane jest jego zwiększenie. Duże nachylenie podłużne działki uniemożliwia bowiem odpowiednie funkcjonowanie budynku. Projektant stwierdził nadto, że w celu poprawy warunków terenowych wokół obiektu, zastosowano od granicy północnej i zachodniej mur oporowy. Oceniając przyjęte rozwiązania oraz oceny zaprezentowane w tym zakresie przez organy Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do kwestionowania tych ocen i rozwiązań. Dopuszczalne planem miejscowym odstępstwo od reguły jednometrowej niwelacji terenu inwestycji nie było dowolne, lecz znajdowało uzasadnienie w okolicznościach faktycznych (terenowych) działki. Wpływało bowiem na umożliwienie prawidłowego funkcjonowania realizowanego obiektu, gwarantując do niego dostęp. Z akt sprawy nie wynika przy tym (art. 133 § 1 P.p.s.a.) aby przyjęte rozwiązanie mogło prowadzić do katastrofy budowlanej lub aby doprowadziło do zmian terenowych na działkach sąsiednich. Oceniane rozwiązanie odnosi się wyłącznie do działki nr A/2 i w granicach tej działki się zamyka.
W zakresie zagadnienia realizacji spornego muru oporowego, jak i podwyższenia terenu działki inwestycyjnej Sąd zwrócił uwagę, że przepisem § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r. poz. 1065) wykluczona została możliwość podniesienie terenu, mogąca powodować zmianę naturalnego spływu wód. Powołując treść § 28 ust. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia, Sąd podkreślił, że z decyzji organu I instancji wynika, że w celu zapewnienia prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z połaci dachu, zaprojektowano i wykonano 3 studnie chłonne w części zachodniej działki zbudowane z kręgów o średnicy 100 cm i głębokości 250 cm. Sporny mur oporowy znajduje się przy tym od strony południowo-zachodniej i północno-zachodniej działki inwestora. Przyjęte rozwiązania zakładające umiejscowienie od strony zrealizowanego muru oporowego studni chłonnych stanowić powinno optymalne i należyte rozwiązanie w zakresie poprawnego odprowadzania wód opadowych, mimo dokonania (dopuszczalnej planem miejscowym) zmiany ukształtowania terenu działki inwestycyjnej.
Zarzut naruszenia art. 20 i art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego Sąd uznał za nietrafny. Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd stwierdził, że brak było podstaw aby orzekające organy nadzoru budowlanego dokonywały – na etapie postępowania naprawczego - ponownego sprawdzenia całego projektu budowlanego, wykraczającego poza zakres stwierdzonych w tym postępowaniu odstępstw.
Jako nietrafny Sąd ocenił zarzut skargi braku zbadania przez organy nadzoru budowlanego zagadnienia izolacyjności cieplnej przegród budowlanych w spornym budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Kwestia ta pozostaje bowiem poza zakresem kognicji sprawowanej przez organy administracji w niniejszej sprawie. Zakres badania projektu budowlanego określa art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje badanie projektu budowlanego w aspekcie jego zgodności z planem miejscowym, a także badanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kontrolowana jest też kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Kwestia zaś samych przyjętych rozwiązań projektowych, w tym dotyczących izolacyjności cieplnej przegród budowlanych, wykracza poza zakres powołanego przepisu i nie jest przedmiotem ocen organów nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym.
Zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut dotyczący błędnie ustalonego obszaru oddziaływania inwestycji. Obszar ten bowiem nie uległ zmianie w związku ze stwierdzonymi w sprawie odstępstwami inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sama skarga przy tym nie wskazywała argumentów nieodzownych do wykazania, iż stwierdzone odstępstwa mogą rzutować na wynikające z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego kryteria, w oparciu o które ustala się obszar oddziaływania obiektu. Zatem, brak było podstaw do sporządzania ponownej analizy zacieniania i przesłaniania. Stwierdzone odstępstwa nie odnosiły się bowiem ani do wysokości spornego obiektu, ani też do jego usytuowania na działce, a takie jedynie zmiany mogłyby rzutować na potrzebę ponownego badania akcentowanych kwestii.
W zakresie zarzutu dotyczącego kolorystyki elewacji obiektu Sąd wskazał, iż stosownie do § 13 ust. 2 pkt 9 lit. j) cytowanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kolorystyka obiektu winna mieć ciemne barwy dachu (w kolorach brązu, czerwieni, zieleni, szarości), zaś kolor elewacji - w barwach zharmonizowanych z dachem nie kontrastujących z tłem krajobrazowym - zwłaszcza w ekspozycji lokalnej w widoku bliskim i dalekim) oraz z zastosowaniem naturalnych faktur (zwłaszcza drewnianych, kamiennych, murowanych). Z przepisu tego wynika zatem, że kolor elewacji budynku winien być zharmonizowany z kolorem jego dachu, nie kontrastując przy tym z tłem krajobrazowym. Przepis ten więc, w zakresie doboru kolorystyki obiektu (dachu i elewacji) odnosi się do kryteriów ocennych i uznaniowych, bazując na wzajemnej korelacji kolorystycznej różnych części obiektu. Sąd zauważył, że projektant, w części opisowej projektu budowlanego zamiennego (k. 76v) wprost stwierdził, że przyjęta tym projektem kolorystyka budynku, nie narusza § 13 planu miejscowego. Zatem kwestia powyższa była przedmiotem ocen i uwagi osoby sporządzającej projekt budowlany. Brak jest aktualnie podstaw do kwestionowania tych ocen skoro wyrażone one zostały przez osobę zawodowo zajmującą się projektowaniem, której charakter pracy wymaga dużego wyczucia estetyki, w tym kolorystycznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. B. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj.:
a) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane (dalej w skardze kasacyjnej: "p.b.") w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c p.b. - poprzez błędne przyjęcie, że na etapie postępowania naprawczego organy administracji architektoniczno-budowlanej miały obowiązek dokonali kontroli zgodności z prawem tylko części projektu - w zakresie dokonanych przez inwestora odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego a nie całego projektu,
b) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 13 ust. 2 pkt 5 uchwał nr XXVIII/60/2005 Rady Gminy Z. z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Z. nr 05 w granicach administracyjnych miejscowości B. (dalej w skardze kasacyjnej: "m.p.z.p.") – poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo uznały, że budowa muru oporowego na działce nr A/2 w B. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
c) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 13 ust. 2 pkt 9 lit. j m.p.z.p - poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo uznały, że kolorystyka budynku wybudowanego na działce nr A/2 w B. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
d) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 13 ust. 2 pkt 9 lit. k m.p.z.p - poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowanej prawidłowo uznały, że niwelacja terenu działki nr A/2 w B. w sposób powodujący podniesienie terenu inwestycji o 1,6 m jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
e) art. 51 ust. 1 ikt 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z tabelą zawartą w pkt. 1.1. załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c p.b. - poprzez błędne przyjęcie, że kontrolowanie spełnienia wymogów z zakresu izolacyjności cieplnej przegród budowlanych leży poza zakresem kognicji organów administracji architektonicznobudowlanej, mimo że z treści powołanych przepisów wynika wprost, że zagadnienie izolacyjności cieplnej przegród budowlanych jest szczegółowo uregulowane w przepisach prawa techniczno-budowlanych, których respektowanie organy administracji architektoniczno-budowlanej mają obowiązek zapewnić,
f) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. – poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo oceniły, że dokonanie niwelacji terenu działki nr A/2 w B. i wyłożenie znacznej części jej powierzchni geowłókniną w połączeniu z wykonaniem trzech studni chłonnych w części zachodniej działki A/2 nie doprowadzi do kierowania spływu wód opadowych na działki sąsiednie,
g) art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1c p.b. w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 5 p.b. - poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo oceniły, że projekt budowlany
jest kompletny, mimo że zabrakło w nim obligatoryjnego elementu w postaci informacji o obszarze oddziaływania obiektu,
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie skargi i wydanie wyroku oddalającego skargę w całości, mimo że zarzuty podniesione w skardze były uzasadnione w świetle akt sprawy i ich należyte rozważenie winno skutkować uwzględnieniem skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ponadto skarżący oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania Cz. B. wniosła o jej oddalenie oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 P.p.s.a. J. B., który wniósł skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy. Podobnie uczestnik postępowania kasacyjnego oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Przepis art. 151 P.p.s.a. ma charakter wynikowy. Skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i wydanie wyroku oddalającego skargę w całości, mimo że zdaniem wnoszącego kasację, zarzuty podniesione w skardze były uzasadnione w świetle akt sprawy i ich należyte rozważenie winno skutkować uwzględnieniem skargi, jest uwarunkowana zasadnością pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Przed odniesieniem się do tych szczegółowych kwestii o charakterze materialnym, dodać jeszcze można, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 P.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 4 marca 2019 r, sygn. akt II OSK 3531/18; z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1258/17; z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1718/17; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 386/17; z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2017/17).
Taka sytuacja procesowa nie miała miejsca. Zresztą skarżący nie podjął nawet próby wykazania, że Sąd pierwszej instancji oparł się na ustaleniach wykraczających poza materiał zgromadzony w aktach, orzekł mimo niekompletnych akt sprawy, czy też pominął istotną część tych akt. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał jedynie, że WSA naruszył art. 151 P.p.s.a w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a., gdyż w świetle akt sprawy skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Tezę tę wyprowadził zatem z przekonania o zasadności zarzutów skargi, a nie z naruszenia dyspozycji art. 133 § 1 P.p.s.a.
Nie jest skuteczny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że na etapie postępowania naprawczego organy administracji architektoniczno-budowlanej miały obowiązek dokonali kontroli zgodności z prawem tylko części projektu - w zakresie dokonanych przez inwestora odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego, a nie całego projektu.
Przede wszystkim, wypowiedzi Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie można przywoływać w oderwaniu od kompletnego wywodu na temat zgodności z prawem projektu budowlanego zamiennego przedłożonego przez inwestorów, zatwierdzonego decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2018 r.
WSA najpierw wskazał, że z mocy związania wynikającego z wyroku wydanego w tej sprawie, tj. wyroku WSA w Krakowie z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1268/14, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 387/15, organy nadzoru budowlanego, ponownie rozpatrując sprawę były zobowiązane do oceny dokonanych przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy administracji należycie odczytały i uwzględniły wiążącą je ocenę prawną i wskazania wyrażone poprzednio przez sąd administracyjny. Kwestia dokonanego przez inwestora odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w postaci podwyższenia terenu i zrealizowania konstrukcji oporowej (muru) poddana została poprawnej analizie.
Po rozważeniu prawidłowości stanowiska organów w tym zakresie, Sąd pierwszej instancji przytoczył poglądy wyrażone w orzecznictwie co do zakresu badania projektu budowlanego zamiennego. Zaakceptował przedstawione zapatrywania i stwierdził, że brak było podstaw aby orzekające organy nadzoru budowlanego dokonywały, na etapie postępowania naprawczego, ponownego sprawdzenia całego projektu budowlanego, wykraczającego poza zakres stwierdzonych w tym postępowaniu odstępstw.
Konieczne jest jednak spostrzeżenie, że wśród odnotowanych przez Sąd stanowisk wyrażonych w orzecznictwie, wyraźnie wskazano, że ponownemu badaniu nie podlegają okoliczności, które nie były podstawą do wyeliminowania z obrotu pranego decyzji, na podstawie których zrealizowano poprzednio inwestycję. Sąd odnotował również, że nie narusza art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przyjęcie w projekcie zamiennym rozwiązań poprzednio zatwierdzonych. Jako istotę postępowania naprawczego Sąd pierwszej instancji, w ślad za orzecznictwem, wskazał legalizację istotnych odstępstw od zatwierdzonego wcześniej projektu budowlanego, a nie korygowanie, czy zmienianie rozwiązań w uprzednio zatwierdzonym decyzją ostateczną projekcie budowlanym, od których odstępstw nie stwierdzono.
Sąd pierwszej instancji podał elementy projektu budowlanego zamiennego, które nie uległy zmianie w stosunku do pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego i które nie były przedmiotem istotnych odstępstw. Do okoliczności tych należy obszar oddziaływania obiektu, wysokość obiektu, usytuowanie obiektu na działce. W tym kontekście Sąd uznał, że nie było potrzeby przeprowadzania ponownej analizy zacieniania i przesłaniania.
Odnotować nadto należy, że aprobata Sądu dla zaskarżonej decyzji obejmuje stanowisko merytoryczne zajęte przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono zaś, że zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego uwzględnia rozwiązania dokonanych zmian w projekcie budowlanym i ponownie organ nadzoru budowlanego zatwierdza projekt z dokonanymi zmianami, przy czym także projekt budowlany winien spełniać wymogi określone w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935). MWINB stwierdził także m.in., że brak jest podstaw aby w niniejszym postępowaniu dokonywać oceny zaprojektowanej izolacyjności cieplnej przegród budowlanych skoro w tym zakresie inwestor nie dokonał odstępstw.
Tak odczytane stanowisko Sądu pierwszej instancji polega zatem na tym, że merytorycznemu zbadaniu pod względem zgodności z prawem podlegają te elementy projektu budowlanego zamiennego, które były przedmiotem odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Natomiast czym innym jest konieczność zbadania, czy projekt budowlany zamienny spełnia wymagania przewidziane w przepisach. W tym aspekcie kontroli podlega cały projekt budowlany zamienny.
Precyzyjny wywód w tym zakresie przedstawiono w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 174/19. Stanowisko w tym wyroku zaprezentowane skład orzekający akceptuje, podkreślając, że wynika z niego, iż uwypuklane w orzecznictwie rozbieżności, co do charakteru kontroli projektu budowlanego zamiennego sporządzanego w postępowaniu naprawczym w niektórych przypadkach są pozorne. Najpierw należy zauważyć, że wydana na podstawie art. 54 ust. 4 Prawa budowlanego decyzja powinna obejmować zakresem swojego rozstrzygnięcia całość zamierzenia budowlanego. Projekt budowlany zamienny jest dokumentem odrębnym od projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę, sporządzanym po wydaniu tego pozwolenia i stwierdzeniu odstępstw od zatwierdzonego nim projektu. Są to więc projekty budowlane co najwyżej w części takie same, nie te same. W obrocie prawnym nie mogą zaś istnieć równolegle dwa projekty dotyczące tej samej inwestycji: pierwotny i zamienny, toteż projekt zamienny nie jest uzupełnieniem projektu pierwotnego, lecz wchodzi w miejsce dotychczasowego projektu pierwotnego. W efekcie projekt budowlany zamienny podlega sprawdzeniu w całości (por. np. wyroki NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2682/17 i II OSK 2686/17; wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2322/12). Jeżeli projekt budowlany zamienny zawiera identyczne rozstrzygnięcia, jak projekt uprzednio zatwierdzony, a istotne odstępstwa rozwiązań tych nie dotyczą, to akceptacja tych rozwiązań nie jest wadliwa. Skoro bowiem zakres postępowania naprawczego zależy od tego, co w danej sprawie winno ulec naprawie, a więc co spowodowało konieczność prowadzenia postępowania naprawczego, to okoliczności, które nie były podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie których uprzednio zrealizowano daną inwestycję, nie są przedmiotem postępowania naprawczego (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2740/15), a zatem przyjęcie w projekcie budowlanym zamiennym rozwiązań uprzednio zatwierdzonych nie narusza art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącego podstawę prowadzonego postępowania. Przypomnieć bowiem trzeba, na co już powyżej zwrócono przedstawiając stanowisko Sądu pierwszej instancji, że istotą postępowania naprawczego prowadzonego w tym trybie jest bowiem legalizacja istotnych odstępstw od zatwierdzonego wcześniej projektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2534/15; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 922/16; wyrok NSA z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2222/15; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1251/15), a nie korygowanie czy zmienianie rozwiązań w uprzednio zatwierdzonym decyzją ostateczną projekcie budowlanym, od których odstępstw nie stwierdzono (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 174/19).
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 2 pkt 5 uchwały nr XXVIII/60/2005 Rady Gminy Z. z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Z. nr 05 w granicach administracyjnych miejscowości B., dalej także: "Plan", poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo uznały, że budowa muru oporowego na działce nr A/2 w B. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Najpierw skonstatować trzeba, że mimo wskazania jako formy naruszenia błędnej wykładni, w rzeczywistości w skardze kasacyjnej zakwestionowano zastosowanie § 13 ust. 2 pkt 5 uchwały nr XXVIII/60/2005 Rady Gminy Z. z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Z. nr 05 w granicach administracyjnych miejscowości B.. Organy nadzoru budowlanego i Sąd pierwszej instancji przyjęły przecież, że stosownie do § 13 ust. 2 pkt 5 Planu, wykluczona została dopuszczalność realizacji ogrodzeń w formie litych murów oraz innych elementów budowlanych, niż ażurowe. Sąd odnotował nadto wskazany w omawianej normie § 13 ust. 2 pkt 5 Planu cel tego zakazu, tj. zapewnienie równowagi i łączności ekologicznej pomiędzy poszczególnymi obszarami, ochrona wartości krajobrazowych, kulturowych i przestrzennych.
W skardze kasacyjnej nie wykazano aby zaskarżony wyrok był dotknięty uchybieniem w postaci błędnej wykładni § 13 ust. 2 pkt 5 Planu. Należy także podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co do prawidłowego zastosowania przez organy nadzoru budowlanego tego przepisu, a w konsekwencji bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 2 pkt 5 Planu.
Opierając się na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, Sąd stwierdził bowiem, że sporna konstrukcja nie stanowi "ogrodzenia będącego litym murem". Na spornym murze oporowym, pełniącym funkcję zabezpieczającą przed osuwaniem się mas ziemi, umieszczona została lekka konstrukcja ogrodzenia, która nie stanowi litego muru.
W tej sytuacji w grę może wchodzić zakaz wynikający z tej części § 13 ust. 2 pkt 5 Planu, która wyklucza realizację innych, nie ażurowych elementów budowlanych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie została spełniona konieczna przesłanka wykluczenia realizacji takiego innego elementu budowlanego. WSA uznał, w ślad za organami, że brak jest podstaw do przyjęcia, że będąca przedmiotem ocen konstrukcja mogła powodować "brak równowagi i łączności ekologicznej miedzy poszczególnymi obszarami planu lub też aby doprowadzała do naruszenia wartości kulturowych, przestrzennych, czy krajobrazowych".
Z rozwiązaniem polegającym na wykonaniu muru oporowego związane jest podwyższenie przez inwestora terenu budowy. Przed szczegółowym odniesieniem się od zarzutu w przedmiocie zgodności podwyższenia terenu z Planem, warto zauważyć, tak jak Sąd pierwszej instancji, że mur oporowy od strony granicy północnej i zachodniej został zaaprobowany przez projektanta jako element poprawy warunków terenowych wokół obiektu.
Podobnie jak w przypadku poprzedniego zarzutu, od razu można powiedzieć, że nie został skonkretyzowany zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 2 pkt 9 lit. k Planu - poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowanej prawidłowo uznały, że niwelacja terenu działki nr A/2 w B. w sposób powodujący podniesienie terenu inwestycji o 1,6 m jest zgodna z miejscowy planem zagospodarowania przestrzennego.
Również w tym przypadku opis naruszenia wskazuje na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, z tym, że dotyczy normy § 13 ust. 2 pkt 9 lit. k Planu. Sąd przytoczył zasadnicze unormowanie § 13 ust. 2 pkt 9 lit. k, odnoszące się do niwelacji terenu działki, według którego, maksymalne nasypy i wykopy przewidziano do 1,0 m. Sąd odnotował następnie, ze w myśl dalszej części § 13 ust. 2 pk9 lit. k, możliwe jest prowadzenie niwelacji o większych parametrach w przypadku prac ziemnych umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie obiektu. Przytoczył także dalsze zastrzeżenie, według którego, prowadzenie niwelacji nie może powodować zmian terenowych na działkach sąsiednich oraz prowadzić do katastrofy budowlanej.
Aprobując rozwiązanie przyjęte w projekcie budowlanym zamiennym, Sąd pierwszej instancji podał powody, dla których należy przyjąć, że rozwiązanie w zakresie niwelacji terenu nie narusza przepisu § 13 ust. 2 pkt 9 lit. K Planu. Przypomniał stanowisko organu drugiej instancji, zgodnie z którym, podniesienie terenu inwestycji ponad 1 m, do poziomu 1,6 m, było konieczne dla zapewnienia dojazdu do budynku (bramy garażowej). W projekcie budowlanym stwierdzono, że z uwagi na duże gabaryty obiektu, zachowanie minimalnego wykopu 1 m od części północnej nie jest możliwe, postulowano jego zwiększenie. Wskazano, że duże nachylenie podłużne działki uniemożliwia odpowiednie funkcjonowanie budynku. Jak już wyżej zasygnalizowano, rozwiązanie to zostało przez projektanta zaproponowane w powiązaniu z zastosowaniem od granicy północnej i zachodniej muru oporowego. W ocenie Sądu, z akt sprawy nie wynika aby przyjęte rozwiązanie w zakresie niwelacji terenu mogło prowadzić do katastrofy budowlanej lub do zmian terenowych na działkach sąsiednich. Sąd dodał, że oceniane rozwiązanie odnosi się wyłącznie do działki nr A/2 i w granicach tej działki się zamyka. W konsekwencji, zdaniem Sądu, dopuszczalne Planem odstępstwo od reguły jednometrowej niwelacji terenu inwestycji było dowolne lecz znajdowało uzasadnienie w okolicznościach sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie podważył argumentacji Sądu o zgodności niwelacji terenu z Planem. Wnoszący kasację ma rację twierdząc, że budynek należałoby zaprojektować tak, aby niwelacja odpowiadała zasadniczemu unormowaniu § 13 ust. 2 pkt 9 lit. k Planu. W sytuacji jednak postępowania naprawczego rolą organów nadzoru budowlanego była ocena rozwiązania umożliwiającego użytkowanie zrealizowanego obiektu, a jednocześnie zgodnego z Planem. W tej sytuacji faktyczno-prawnej, za wiarygodne należało uznać stanowisko projektanta i organów (przedstawione szczegółowo powyżej), według którego, niwelacja polegająca na wykonaniu nasypu odpowiada wszystkim przesłankom hipotezy § 13 ust. 2 pkt 9 lit. k Planu, w części normującej możliwość prowadzenia niwelacji o większych parametrach.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 2 pkt 9 lit. j Planu - poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo uznały, że kolorystyka budynku wybudowanego na działce nr A/2 w B. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wnoszący kasację nie wskazał błędu w wykładni przywołanej normy Planu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ odwoławczy i Sąd pierwszej instancji wadliwie zrozumiały treść § 13 ust. 2 pkt 9 lit. j Planu. Spór dotyczy natomiast tego, czy zastosowana w projekcie kolorystyka elewacji jest zharmonizowana z kolorystyką dachu i czy nie kontrastuje z tłem krajobrazowym.
Jest to zagadnienie zastosowania prawa materialnego. Odniesienie się do tak rozumianego zarzutu poprzedzić należy przypomnieniem, że nie można w skardze kasacyjnej stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania prawa materialnego, gdy z jej uzasadnienia wynika, iż wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego (por. m. in. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 568/04, ONSA i wsa 2005/4/67). Uzasadniając analizowany zarzut, wnoszący kasację najpierw przypomniał ustalenie Planu, według którego, kolor elewacji ma być zharmonizowany z dachem i nie kontrastować z tłem krajobrazowym. W następnym zdaniu stwierdził zaś, że zastosowanie w bardzo szerokim zakresie koloru czerwonego na tle szarości tworzy wyrazisty kontrast i właśnie w tym celu takie zestawienie kolorów zostało zaprojektowane.
Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z przytoczonego przez MWINB zapisu zatwierdzonego projektu budowlanego, w projekcie przewidziano dach w kolorze grafitowym, natomiast co do elewacji przewidziano: "tynk szary: popielaty, srebrny, grafitowy z elementami koloru czerwonego". Jak ustalił MWINB, dominującym kolorem wykonanego obiektu jest kolor grafitowy. Pasy barwy czerwonej na elewacji obiektu mają charakter uzupełniający, w związku z powyższym nie kontrastują z tłem krajobrazowym.
Zarówno zarzut wnoszącego kasację, jak i opis organu co do zakresu koloru czerwonego na elewacji mają charakter niedookreślony. Jest jednak pomiędzy tymi zwrotami wyraźna różnica. Skoro wnoszący kasację nie podważył ustalenia faktycznego o uzupełniającym charakterze koloru czerwonego, a swoje twierdzenie o naruszeniu § 13 ust. 2 pkt 9 lit. j Planu oparł na tezie, według której, kolor czerwony zastosowano w bardzo szerokim zakresie, to tak postawiony zarzut materialny nie jest skuteczny.
Zakres badania drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1). Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie uchylenia przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ust. 2 komentowanego przepisu, który uprawniał (nie zobowiązywał) organ do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.
Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do Prawa budowlanego wprowadzono natomiast zasadę, zgodnie z którą, odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu – sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego) – patrz: Anna Ostrowska [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 7 do art. 35).
Przepis art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego jest w postępowaniu o pozwolenie na budowę realizowany przede wszystkim poprzez badanie, czy do projektu budowlanego zostało dołączone oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W ramach tego badania nie można wykluczyć sytuacji, w której organ administracji, na którym spoczywa obowiązek określony wart. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c, dostrzeże oczywiste naruszenie przepisów techniczno-budowlanych.
W niniejszej sprawie jednak takiego naruszenia, w zakresie izolacyjności cieplnej przegród budowlanych, w postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono. Przede wszystkim bowiem o zgodności z prawem kontestowanego rozwiązania świadczy to, że izolacyjność cieplna nie była przedmiotem odstępstw od uprzednio zatwierdzonego projektu budowlanego. Taki jest kontekst wypowiedzi Sądu pierwszej instancji, według którego, kwestia przyjętych rozwiązań projektowych, w tym dotyczących izolacyjności cieplnej przegród budowlanych, wykracza poza zakres powołanego przepisu (tj. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego) i nie jest przedmiotem ocen w postępowaniu naprawczym.
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z tabelą zawartą w pkt. 1.1. załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego - poprzez błędne przyjęcie, że kontrolowanie spełnienia wymogów z zakresu izolacyjności cieplnej przegród budowlanych leży poza zakresem kognicji organów administracji architektonicznobudowlanej.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo oceniły, że dokonanie niwelacji terenu działki nr A/2 w B. i wyłożenie znacznej części jej powierzchni geowłókniną w połączeniu z wykonaniem trzech studni chłonnych w części zachodniej działki A/2 nie doprowadzi do kierowania spływu wód opadowych na działki sąsiednie.
Za przyjęte rozwiązanie w tym zakresie odpowiada projektant, zaś stosowne oświadczenie, co w świetle akt sprawy jest oczywiste, zostało dołączone do projektu budowlanego zamiennego. Niezależnie od tego, zapewnienie prawidłowego odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych budynku mieszkalnego do gruntu przez trzy studnie chłonne zostało przewidziane w opinii wykonanej przez mgr J. G. (nr upr. geol. [...]) oraz mgr inż. A. Ż. Nadto, organ odwoławczy, opisał właściwości geowłókniny, a także przypomniał, że pracownicy PINB sprawdzili właściwości geowłókniny okazanej przez inwestora w trakcie oględzin w dniu 17 maja 2017 r. Folia z geowłókniny została wówczas położona w miejscu rozebranej kostki w części południowej i zachodniej działki nr A/2 w B. Okazało się, że woda przepływa przez nią.
Za uchybienie należy uznać brak w projekcie budowlanym zamiennym informacji o obszarze oddziaływania obiektu.
Sąd pierwszej instancji stwierdził jednak, że obszar oddziaływania inwestycji nie zmienił się w związku ze stwierdzonymi odstępstwami. W trakcie analizy poszczególnych spornych kwestii związanych z odstępstwami ustalono, że mur oporowy i zmiana ukształtowanie terenu inwestycji, a także sposób odprowadzania wód opadowych, nie oddziałują na zakres uprawnień skarżącego. Stwierdzone uchybienie nie miało zatem wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło