II OSK 811/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-11
Skład orzekający: Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nieprawidłowego stanu technicznego budynku, zainicjowana wnioskiem strony, który organ potraktował jako skargę w trybie przepisów o skargach i wnioskach, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku, który organ prawidłowo zakwalifikował jako skargę w trybie przepisów o skargach i wnioskach (Dział VIII K.p.a.), nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Postępowanie skargowe nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym, a jego wynik nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach stron. W związku z tym, sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny bezczynności organu w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku i wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrole, ale nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania i poinformował o tym skarżących. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. WSA odrzucił skargę, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż pismo skarżących było skargą w trybie przepisów o skargach i wnioskach. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Oddalono wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K., M.S. i A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 160/21 o odrzuceniu skargi A.K., M. S. i A.S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki w przedmiocie nieprawidłowego stanu technicznego budynku postanawia: 1) oddalić skargę kasacyjną; 2) oddalić wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym postanowieniem z 4 listopada 2021 r., sygn. II SAB/Kr 160/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A.K., M.S. i A.S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie nieprawidłowego stanu technicznego budynku.
Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd I instancji wskazał, że pismem z [...] czerwca 2021 r. ww. skarżący wnieśli do Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie załatwienia ich wniosku z [...] stycznia 2021 r. o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w K.. Skarżący wnieśli o zobowiązanie tego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy niezwłocznie, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa podejmując jedynie pozorowane działania, wymierzenie grzywny, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż na skutek pisma skarżących z [...] stycznia 2021 r. podjął stosowne działania przeprowadzając w dniach [...] lutego 2021r. oraz [...] kwietnia 2021 r. kontrole oraz zapoznając się z protokołem z okresowej kontroli budynku z grudnia 2020r. Przeprowadzone czynności nie dały podstaw do wszczęcia postępowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Sprawa została załatwiona przez stwierdzenie braku podstaw do wszczęcia postępowania, o czym organ powiadomił skarżących pismem z [...] maja 2021r.
Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy w wyniku czynności kontrolnych organ nadzoru budowlanego nie stwierdzi naruszeń Prawa budowlanego, a czynności te zostały przez niego podjęte wskutek skargi obywatela, powinien w tym względzie stosować art. 227 działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarga, o której mowa w tym przepisie nie jest tożsama ze skargą przewidzianą w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego. Strona niezadowolona ze sposobu załatwienia jej sprawy może złożyć skargę do organu właściwego (organu wyższego stopnia), a postępowanie prowadzone w tym trybie nie kończy się wydaniem aktu zaskarżalnego do sądu administracyjnego.
W odniesieniu do powyższego Sąd I instancji stwierdził, że w jego ocenie pismo skarżących z [...] stycznia 2021 r. miało charakter interwencyjny (skargowy), stanowiąc dla organu nadzoru budowlanego z jednej strony skargę obywatela na niezgodną z prawem realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego, zaś z drugiej strony – skargę na zaniechanie organu w wykonywaniu nałożonego na niego w art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązku kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego i podjęcia czynności kontrolnych (sprawdzających), zmierzających do zbadania zasadności skargi, które to czynności nie stanowią jednak o prowadzeniu jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Organ nadzoru budowlanego czynności kontrolne realizuje w interesie publicznym, stąd też podjęcie tych czynności z własnej inicjatywy bądź wskutek pisemnej skargi obywatela nie może wskazywać na prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie to jest wszczynane w jednostkowej sprawie dopiero wówczas, gdy wymaga ona indywidualnej konkretyzacji normy prawa materialnego w formie kwalifikowanego aktu administracyjnego adresowanego do oznaczonej osoby (osób).
W tych warunkach Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy, m.in., aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego. Tego rodzaju sytuacja, zdaniem WSA w Krakowie, miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem sądy administracyjne nie posiadają kognicji do oceny sposobu załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, jak też sposobu procedowania organu, w tym również bezczynności czy niedziałania organów w zakresie załatwienia takiej skargi. Z tego względu Sąd uznał, że sprawa objęta skargą A.K., M.S. i A. S. na bezczynność PINB w Krakowie nie mieści się w ustalonym przepisami zakresie kontroli sądowoadministracyjnej, co doprowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od opisanego postanowienia o odrzuceniu skargi wywiedli A.K., M.S. i A.S., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na działanie organu nadzoru budowlanego w reakcji na żądanie przeprowadzenia czynności kontrolnych, które zdaniem Sądu I instancji nie mieści się w granicach kognicji sądów administracyjnych, podczas gdy czynności kontrole mające za przedmiot weryfikację dowodów przedstawionych przez skarżących powinny podlegać kontroli sądowoadministracyjnej w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.,
b) art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez brak realizacji kontroli legalności działania administracji publicznej i niezastosowanie środka określonego w ustawie, tj. orzeczenia wyrokiem w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a., iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności nie weryfikując i nie odnosząc się w ramach czynności kontrolnych do dowodów przedstawionych przez skarżących;
2) naruszenie prawa materialnego: art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię skutkującą pozbawieniem skarżących prawa do zaskarżenia sposobu przeprowadzenia czynności kontrolnych zainicjowanych wnioskiem skarżących oraz ich wyniku, pomimo, iż przedmiotem skargi było działanie organu nadzoru budowlanego, który zignorował informacje i dowody pochodzące od strony, wobec czego - pomimo obowiązku wynikającego z kompetencji organu nadzoru budowlanego - nie zweryfikował on w ramach czynności kontrolnych na żądanie skarżących istnienia podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, w sytuacji, gdy skarżący przedstawili dowód w postaci opinii rzeczoznawcy budowlanego świadczący o ponadnormatywnym zawilgoceniu stropu nad należącym do nich lokalem usługowym, a organ poprzestał na weryfikacji tego czy istnieją dostrzegalne gołym okiem świeże zacieki ww. elementu budynku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępownia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 181 § 2 p.p.s.a., rozpoznając skargę kasacyjną od postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wydaje postanowienie. Orzeczenie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest przyjęta przez Sąd I instancji ocena o niedopuszczalności skargi skarżących z 16 czerwca 2021 r. wniesionej na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki w sprawie rozpatrzenia ich wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych skarżący nie podważyli stanowiska Sądu I instancji, który przyjął, że sprawa objęta skargą nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powyższą ocenę Sądu I instancji skarżący kasacyjnie kwestionują w pierwszym rzędzie poprzez zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisu art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (gdyż, jak się wydaje, nieistniejący w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. został przez nich omyłkowo przywołany). Porządkująco zatem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza na wstępie, że formułując powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej pominął, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie była skarga na akt lub czynność organu administracji, lecz skarga na bezczynność organu, w związku z czym prawidłowo skonstruowana podstawa kasacyjna powinna obejmować także zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdyż niewątpliwie nie chodziło w tym przypadku o samoistne zastosowanie art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., który dotyczy przedmiotowo innych skarg podlegających kognicji sądu administracyjnego. Powyższe uchybienie nie stoi jednak na przeszkodzie do rozpoznania skargi kasacyjnej, gdyż nie budzi wątpliwości intencja skarżących dotycząca zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność.
W związku z tym przypomnieć wypada, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zaskarżeniu podlega bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przypadek ten obejmuje zaś inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Merytoryczną ocenę podstaw kasacyjnych obejmujących zasadniczo zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzedzić musi wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że uzasadnione one zostały w skardze kasacyjnej twierdzeniem, że "w sprawie tej PINB, pomimo wykazania obiektywnych okoliczności świadczących o nieodpowiednim stanie technicznym budynku, nie wszczął postępowania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane" oraz że "działania organu nadzoru sprowadzały się do tego, że organ nie wszczął z urzędu postępowania". Przypomnieć w związku z tym również należy, że wniosek skarżących z [...] stycznia 2021 r., w odniesieniu do którego skarżący złożyli następnie skargę na bezczynność, obejmował następujące sformułowane przez skarżących żądania: 1) wszczęcia przez organ postępowania z urzędu, 2) dopuszczenia przedstawionych przez wnioskodawców dowodów oraz dokonania oględzin oraz 3) wydania decyzji administracyjnej w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznaje także przypomnieć, że we wniosku z [...] stycznia 2021 r. skarżący podkreślili, iż stanowi on "wyraźny wniosek o wszczęcie postępowania (zawierający informacje uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu)". Intencję powyższą, kierującą skarżącymi przy wniesieniu pisma z [...] stycznia 2021 r., skarżący potwierdzili w skardze do Sądu I instancji, a także – jak wskazano powyżej – w skardze kasacyjnej. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia kwalifikacji prawnej i dopuszczalności złożonej następnie przez nich skargi na bezczynność organu, tj. bezczynności wynikającej, jak wskazali skarżący, z nierozpatrzenia żądania zawartego we wniosku z [...] stycznia 2021r. Powstaje bowiem w związku z tym pytanie o relewantne zachowanie organu na skutek takiego wniosku i o to, czy to zachowania (lub jego brak) stanowić może przedmiot skutecznej skargi do sądu administracyjnego, o czym rozstrzygnąć należy przez pryzmat wskazanego w podstawach kasacyjnych przepisu kompetencyjnego wynikającego z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W odniesieniu do powyższego wskazać trzeba, że aczkolwiek zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, to przepis ten nie jest normą prawną samoistną do określenia zasady skargowości lub oficjalności. O tym bowiem, czy w danym rodzaju postępowania obowiązuje zasada skargowości czy zasada oficjalności przesądzają przepisy prawa materialnego. Zgodnie zaś z zasadą wyrażoną w art. 72a ustawy Prawo budowlane, postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy wszczynane jest z urzędu. Brzmienie art. 72a Prawa budowlanego nakazuje przyjąć, że skoro postępowanie zmierzające do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 ww. ustawy może zostać wszczęte przez organ wyłącznie z urzędu (a nie na wniosek strony), to ewentualny wniosek o uruchomienie tego postępowania należy potraktować w kategoriach sygnału, który właściwy organ ma obowiązek zweryfikować pod kątem wystąpienia lub nie przesłanek prowadzenia tego postępowania. W konsekwencji, wniosek o wszczęcie takiego postępowania z urzędu nigdy nie będzie mógł stanowić "żądania wszczęcia postępowania", o którym mowa w art. 61 k.p.a. W takiej sytuacji zaś (a więc w odniesieniu do postępowań wszczynanych z urzędu), organ nie będzie wydawał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. Postanowienie takie organ de facto wydałby sam dla siebie, skoro jest jedynym właściwym podmiotem do zainicjowania postępowania i – po przeprowadzeniu czynności kontrolnych – uznał, że brak jest podstaw do jego wszczęcia. Jeżeli przepis prawa przyznaje organowi kompetencję do wszczęcia danego rodzaju postępowań wyłącznie z urzędu, to żaden podmiot nie może egzekwować od tego organu zainicjowania takiego postępowania. Stanowisko to, przyjęte m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 530/21 (postanowienie z 20 maja 2021 r.) Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w pełni podziela zauważając, że również w doktrynie przyjmuje się, że jeżeli przepisy prawa materialnego dają wyłącznie podstawę do podjęcia postępowania z urzędu, a w zakresie tym nie powstaje związek z prawem (obowiązkiem) jednostki, to nie może ona skutecznie domagać się wszczęcia postępowania. Ma bowiem wyłącznie interes faktyczny, co daje jej podstawę do złożenia skargi powszechnej w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 13, s. 309). W związku z tym Sąd I instancji zasadnie uznał, że pismo skarżących z 21 stycznia 2021 r. uznać należy za skargę w rozumieniu art. 227 K.p.a.
W odniesieniu do tego ustalenia wskazać następnie trzeba, że normowane przepisami Działu VIII k.p.a. postępowanie w zakresie skarg i wniosków nie stanowi postępowania jurysdykcyjnego, które zmierza do wydania aktu o charakterze władczym. Za ugruntowany w aktualnym orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że czynności podejmowane przez organy w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (postanowienia NSA: z 9 listopada 2021 r. III OSK 6749/21; z 22 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 3300/19; z 19 grudnia 2017 r. sygn. II OSK 3207/17; z 27 listopada 2015 r. sygn. I OSK 3045/15; z 8 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 1827/14). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 20 listopada 2013 r. sygn. II OSK 2783/13; z 18 listopada 2013 r. sygn. I OSK 2621/13, oraz z 24 lipca 2013 r. sygn. I OSK 960/13). Postępowanie skargowe normowane przepisami Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy działań organów administracji publicznej i jest oparte na konstytucyjnym prawie do inicjowania takiego postępowania przez każdy zainteresowany podmiot. Tym niemniej, okoliczności te nie uzasadniają utożsamiania postępowania skargowego z administracyjnym postępowaniem jurysdykcyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., które jest sformalizowane, dwuinstancyjne i ramach którego organ decyduje o prawach i obowiązkach stron, tym samym określając sytuację prawną adresata normy prawnej zewnętrznego wobec tegoż organu. Przedstawione wyżej cechy postępowania skargowego z Działu VIII k.p.a., które sprawiają, że we właściwości sądów administracyjnych nie mieści się rozpatrywanie skarg na kończącą to postępowanie czynność materialno-techniczną właściwego organu (zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy), przesądzają także o niemożności zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organu w rozpoznaniu takiej skargi. Dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) jest pochodną dopuszczalności skargi na decyzję, postanowienie albo inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.) – zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2021 r. sygn. III OSK 3265/21 oraz z 3 listopada 2021 r. sygn. III OSK 6523/21. Konsekwencją niedopuszczalności zaskarżenia odpowiedzi organu na tzw. skargę powszechną jest niedopuszczalność skargi na bezczynność organu w powyższym zakresie (por. postanowienie NSA z 9 listopada 2021 r. III OSK 6749/21). W konsekwencji, zaniechanie podjęcia takich czynności nie stanowi też bezczynności organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie doprowadzili do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że wniosek z [...] stycznia 2021 r. podlegał rozpoznaniu w trybie skargowym, w związku z czym zaskarżone postanowienie odrzucające skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznać należało za prawidłowe.
W odniesieniu do argumentacji skarżących kasacyjnie, w świetle których "czynności kontrole mające za przedmiot weryfikację dowodów przedstawionych przez skarżących powinny podlegać kontroli sądowoadministracyjnej w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego, o które wnosili wnioskodawcy, poza jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym.
Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, gdyż postępowania uproszczone dotyczące petycji, skarg i wniosków nie konstytuują "sprawy" w rozumieniu art. 2 Konstytucji, nie rozstrzyga się bowiem w nich o prawach i obowiązkach wnioskodawcy. Samodzielność prawa do sądu i jego procesowy charakter nie oznaczają, że funkcjonuje ono w oderwaniu od prawa materialnego. Artykuł 45 Konstytucji nie stwarza uprawnień, jeżeli nie przyznaje ich prawo materialne, lecz zakłada ich istnienie (wyrok TK z 18 lipca 2011 r. SK 10/10).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu, zgodnie ze złożonym wnioskiem w tym przedmiocie, gdyż organ nie poniósł żadnych kosztów sądowych związanych z postępowaniem kasacyjnym. Z uwagi na to, że nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, lecz pracownika niepowołującego się na wykonywanie zawodu adwokata lub radcy prawnego, nie ma podstaw do zasądzenia został przez nich kosztów zastępstwa procesowego za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło