I OSK 1209/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1502/21 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 3 sierpnia 2021 r., nr 1/2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń I. oddala skargę kasacyjną, II. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od [...] i [...] na rzecz Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1502/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 3 sierpnia 2021 r., nr 1/2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor Generalny Lasów Państwowych na skutek odwołań Koła Łowieckiego "[...] " w Brodnicy od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 7 czerwca 2021 r., nr 31/2021 i nr 32/2021, którymi odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Golub-Dobrzyń z dnia 4 marca 2021 r., nr 1/2021 i nr 2/2021 – w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych (dalej: Dyrektor Generalny, organ odwoławczy lub organ) stwierdził nieważność: 1. decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 7 czerwca 2021 r., nr 31/2021; 2. decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 7 czerwca 2021 r., nr 32/2021; 3. decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Golub-Dobrzyń z dnia 4 marca 2021 r., nr 1/2021; 4. decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Golub-Dobrzyń z dnia 4 marca 2021 r., nr 2/2021; 5. postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 1 lutego 2021 r., nr 1/2021; 6. postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 1 lutego 2021 r., nr 2/2021; 7. decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica z dnia 10 lutego 2020 r., nr 3/2020, w części w jakiej zobowiązywała ona Koło Łowieckie "[...] " w Brodnicy do wypłaty odszkodowania; 8. decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica z dnia 10 lutego 2020 r., nr 4/2020, w części w jakiej zobowiązywała ona Koło Łowieckie "[...] " w Brodnicy do wypłaty odszkodowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wadą nieważności dotknięta jest cała seria rozstrzygnięć, a sytuacja ta jest następstwem faktu, że już dwa postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 1 lutego 2021 r. nr 1/2021 i nr 2/2021 – wydane zostały bez podstawy prawnej. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu wydając postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzjami Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica, zarówno w sposób rażący naruszył art. 46e ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. poz. 1683 ze zm., dalej Prawo łowieckie, ustawa), jak i działał bez podstawy prawnej, bowiem brak było takiego przepisu, który pozwalałby mu na wydanie przedmiotowych rozstrzygnięć. Okoliczność ta powodowała konieczność stwierdzenia nieważności przedmiotowych postanowień, a w konsekwencji także kolejnych rozstrzygnięć wydanych w toku wadliwie wznowionego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli [...] i [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu brak jest dowodów na wydanie przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica decyzji z 10 listopada 2020 r. o ustaleniu dla skarżących odszkodowań za szkody łowieckie na skutek przestępstwa. Postępowania w sprawie tych odszkodowań toczyły się na ich wniosek (a więc z ich udziałem) i choć mogło w ich trakcie dojść do pewnych uchybień, to nie noszą one cech rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza że same decyzje zostały im doręczone. Nie było więc podstaw do wznowienia tych postępowań, a w konsekwencji do wydania dalszych decyzji (z 4 marca 2021 r. i z 7 czerwca 2021 r.). Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiedli [...] i [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania ponieważ uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. naruszenie art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 151 ppsa, art. 141 §4 ppsa, art. 133 §1 ppsa w zw. z art. 10 §1 kpa w zw. z art. 6 kpa, art. 8 §1 kpa, art. 9 kpa, art. 7 Konstytucji RP i art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1995 r. prawo łowieckie w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa poprzez błędne oddalenie skargi na skutek pozbawienia skarżących czynnego udziału w postępowaniu przed Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych pomimo obowiązku organów zapewniania stronom czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie ponieważ skarżącym nie zostały doręczone odwołania wnioskodawców od dwóch decyzji Dyrektora Regionalnego Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 7.06.2021 r., a także nie został skarżącym wyznaczony termin na zapoznanie się z aktami sprawy i do zajęcia stanowiska w sprawie. Skarżący nie mieli w ogóle możliwości zajęcia merytorycznego stanowiska przed wydaniem zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał zgromadzony w aktach sprawy - generalnie całe postępowanie przed Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych odbyło się bez udziału skarżących! Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik postępowania skoro na str. 11 w ostatnim akapicie uzasadnienia skarżonego wyroku Sąd I instancji dokonał merytorycznej oceny wniosku skarżących o wznowienie dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica wskazując, że miało nie być podstaw do ich wznowienia. Umożliwienie skarżącym udziału w postępowaniu przed Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych pozwoliłoby skarżącym wykazać brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Golub - Dobrzyń z dnia 4.03.2021 r. i Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu z dnia 7.06.2021 r. i zasadność złożonych wniosków o wznowienie dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica. Pozbawienie skarżących udziału w postępowaniu nie było działaniem opartym o przepisy prawa i naruszyło po raz kolejny zasadę zaufania obywateli do organów państwowych a bagatelizowanie tego obowiązku zarówno przez organy jak i przez Sąd I instancji stanowi de facto wyrażenie zgody na kontynuowanie tego rodzaju postępowania (a nawet i na zwiększanie rozmiaru nieprawidłowości) przez podmioty szacujące szkody łowieckie, z czym skarżący borykają się od lat, co ma finalnie wpływ na wysokość ustalanego odszkodowania za szkody łowieckie skoro brak udziału skarżących w części postępowania prowadzi zawsze do zaniżania odszkodowania na skutek przyjmowania przez Koło i przez Nadleśniczego niższej ceny skupu uszkodzonej uprawy i w dodatku tylko w kwocie netto zamiast brutto, bez uwzględnienia dodatku do ceny skupu kukurydzy o wilgotności poniżej 30%, także na skutek pomniejszania odszkodowania o wydumane rzekomo nieponiesione koszty zbioru, transportu i magazynowania bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie oraz o inne elementy niewymienione w ogóle w przepisach prawa łowieckiego!!! 2. naruszenie art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 151 ppsa i art. 141 §4 ppsa oraz art. 46e ust. 4 prawa łowieckiego i art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa na skutek sprzeczności uzasadnienia skarżonego wyroku, co powoduje brak możliwości jego kontroli kasacyjnej ponieważ Sąd I instancji wskazuje z jednej strony, że Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w sposób prawidłowy stwierdził nieważność decyzji z dnia 4.03.2021 r. i z dnia 7.06.2021 r. z racji wydania ich bez podstawy prawnej na skutek braku możliwości zastosowania instytucji wznowienia postępowania do decyzji Nadleśniczego w przedmiocie szkód łowieckich a z drugiej strony nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, że nadzwyczajne środki zaskarżenia nie przysługują od decyzji Nadleśniczego ustalającej wysokość odszkodowania za szkody łowieckie ponieważ nie przysługują od takiej decyzji zwykłe środki odwoławcze (str. 7 akapit nr 2 i str. 11 akapit nr 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) i finalnie w ostatnim akapicie na str. 11 odniósł się w sposób lakoniczny do wskazanych przez skarżących przesłanek wznowienia dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica stwierdzając brak podstaw do wznowienia tych postępowań i wydania dalszych decyzji na skutek złożonych przez skarżących wniosków o wznowienie postępowań. Sprzeczność treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku miała istotny wpływ na jego treść ponieważ de facto nie wiadomo, czy Sąd I instancji w sposób prawidłowy oddalił skargę zamiast ją uwzględnić skoro możliwe jest wznowienie postępowania przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica w przedmiocie szkód łowieckich na mocy art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa. 3. z ostrożności naruszenie art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 151 ppsa i art. 141 §4 ppsa oraz art. 46e ust. 4 prawa łowieckiego i art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że postępowanie przed Nadleśniczym w przedmiocie szkód łowieckich nie może być wznowione na mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego w sytuacji kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w części postępowania przed Nadleśniczym, a zwłaszcza tej istotnej części, która miała wpływ na ustalenie wysokości odszkodowania za szkody łowieckie na zaniżonym poziomie. Sąd I instancji wskazuje bowiem z jednej strony, że Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w sposób prawidłowy stwierdził nieważność decyzji z dnia 4.03.2021 r. i z dnia 7.06.2021 r. z racji wydania ich bez podstawy prawnej na skutek braku możliwości zastosowania instytucji wznowienia postępowania do decyzji Nadleśniczego w przedmiocie szkód łowieckich a z drugiej strony nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, że nadzwyczajne środki zaskarżenia nie przysługują od decyzji Nadleśniczego ustalającej wysokość odszkodowania za szkody łowieckie ponieważ nie przysługują od takiej decyzji zwykłe środki odwoławcze (str. 7 akapit nr 2 i str. 11 akapit nr 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) i finalnie w ostatnim akapicie na str. 11 odniósł się w sposób lakoniczny do wskazanych przez skarżących przesłanek wznowienia dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica stwierdzając brak podstaw do wznowienia tych postępowań i wydania dalszych decyzji na skutek złożonych przez skarżących wniosków o wznowienie postępowań. Sprzeczność treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku miała istotny wpływ na jego treść ponieważ de facto nie wiadomo, czy Sąd I instancji w sposób prawidłowy oddalił skargę zamiast ją uwzględnić skoro możliwe jest wznowienie postępowania przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica w przedmiocie szkód łowieckich na mocy art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. 4. naruszenie art.174 pkt 2 ppsa w zw. w art. 151 ppsa, art. 141 § 4 ppsa i art. 133 §1 ppsa na skutek błędnego przyjęcia, że niniejsze postępowanie dotyczy sprawy I C 989/19, w której zapadł wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w Brodnicy. Sprawa IC 989/19 dotyczy odszkodowania za szkody łowieckie, które wystąpiły w 2019 r. a niniejsze postępowanie dotyczy szkód łowieckich, które wystąpiły w 2020 r. Błędnie ustalony stan faktyczny sprawy miał istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, skoro Sąd I instancji wskazał, że okoliczność ustalenia odszkodowania przez sąd powszechny ma znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy (str. 11 akapit nr 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). 5. naruszenie art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 151 ppsa, art. 141 §4 ppsa, art. 133 §1 ppsa w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa w zw. z art. 10 §1 kpa, art. 6 kpa, art. 8 §1 kpa, art. 9 kpa i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 46e ust. 4 prawa łowieckiego, art. 49 a ust. 1 i art. 46e ust. 1 prawa łowieckiego poprzez brak rozpoznania istoty sprawy, tj. brak oceny zgłoszonych przez skarżących podstaw do wznowienia dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica i błędne stwierdzenie, że pozbawienie skarżących możliwości udziału w istotnej części postępowania nie było rażące skoro decyzje zostały doręczone, a ustalenie wysokości odszkodowania nie nastąpiło na skutek przestępstwa (uzasadnienie podanych przez skarżących przesłanek wznowienia postępowania zajęło sądowi 7 i pół linijki tekstu poprzez lakoniczne stwierdzenie, że nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania) skoro przesłanką wznowienia postępowania nie jest stwierdzenie wydania decyzji na skutek przestępstwa, a m. in. sytuacja kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (też w części postępowania z czym mamy do czynienia w sprawie), Sąd I instancji nie jest w ogóle organem uprawnionym do ustalania czy dany czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa, Sąd I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego pod kątem ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa a jeżeli tak to jakiego, Sąd nie wskazał na jakiej podstawie ustalił, że nie doszło do wydania dwóch decyzji Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica na skutek przestępstwa, a przede wszystkim Sąd błędnie przyjął, że pozbawienie skarżących możliwości uczestnictwa w ustaleniu części danych protokołu z szacowania ostatecznego szkody łowieckiej przy sporządzaniu protokołu z ostatecznego szacowania szkód łowieckich nie stanowi podstawy do wznowienia dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica skoro dane te miały bezpośredni wpływ na ustalenie odszkodowania za szkody łowieckie. Wskazane wyżej uchybienie, w tym lakoniczne uzasadnienie, nie daje możliwości dokonania kontroli kasacyjnej, a zatem wskazane wyżej uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tym bardziej, że wszystkie zarzuty skarżących pod adresem sposobu szacowania ostatecznego szkód łowieckich przez Koło Łowieckie “[...]" Brodnica i Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica (które dotyczą szacowania także innych szkód łowieckich - Koło Łowieckie i Nadleśniczy powielają te same błędy) zostały uwzględnione co do wcześniejszych szkód łowieckich przez Sąd Rejonowy w Brodnicy w wyroku z dnia 7.12.2021 r., I C 989/19. Pozbawienie skarżących udziału w postępowaniu nie było działaniem opartym o przepisy prawa i naruszyło po raz kolejny zasadę zaufania obywateli do organów państwowych a bagatelizowanie tego obowiązku zarówno przez organ jak i przez Sąd I instancji stanowi de facto wyrażenie zgody na kontynuowanie tego rodzaju postępowania (a nawet i na zwiększanie rozmiaru nieprawidłowości) przez organy, z czym skarżący borykają się od lat, co ma finalnie wpływ na wysokość ustalanego odszkodowania za szkody łowieckie skoro brak udziału skarżących w części postępowania prowadzi zawsze do zaniżania odszkodowania na skutek przyjmowania przez Koło i przez Nadleśniczego niższej ceny skupu uszkodzonej uprawy i w dodatku tylko w kwocie netto zamiast brutto, a także na skutek pomniejszania odszkodowania o wydumane rzekomo nieponiesione koszty zbioru, transportu i magazynowania bez dokonania jakichkolwiek ustaleń oraz o inne elementy nie wymienione w ogóle w przepisach prawa łowieckiego i bez uwzględniania dodatku do ceny skupu kukurydzy o wilgotności poniżej 30%!!! II. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie poprzez: 1. naruszenie art. 174 pkt 1 ppsa w zw. z art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego i art. 46e ust. 1 i ust. 4 prawa łowieckiego, art. 10 §1 kpa w zw. z art. 6 kpa, art. 8 §1 kpa, art. 9 kpa, art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa: - poprzez błędną wykładnię a następnie niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, że Dyrektor Generalny Lasów Państwowych prawidłowo stwierdził, że przepis art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego ma zastosowanie jedynie do czasu wydania przez właściwego nadleśniczego decyzji na skutek odwołania złożonego od odszkodowania za szkody łowieckie ustalonego przez właściwe koło łowieckie pomimo faktu, że przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia, pomimo faktu, że nie ogranicza zastosowania tego przepisu w powyższym zakresie także art. 46e ust. 4 prawa łowieckiego, pomimo faktu, że przepis art. 49a ust. 1 prawa łowieckiego nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania przed właściwym nadleśniczym w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie w zakresie w jakim nie przewidziano regulacji w przepisach prawa łowieckiego - przepisy prawa łowieckiego nie, regulują wznowienia postępowania przed nadleśniczym, a także pomimo faktu, że Sąd I instancji w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku na str. 7 (akapit nr 2) i str. 11 (akapit nr 3) wskazał, że możliwe jest stosowanie nadzwyczajnych środków zaskarżenia od decyzji wydanych przez Nadleśniczego w przedmiocie szkód łowieckich. - poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów co spowodowało brak dokonania merytorycznych ustaleń, że istniały powody do wznowienia dwóch postępowań przed Nadleśniczym Nadleśnictwa Brodnica na skutek pozbawienia skarżących przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica wbrew ich woli i wiedzy prawa do udziału w istotnej części dwóch postępowań prowadzonych na skutek złożonych dwóch odwołań przez skarżących od ustalonych dwóch odszkodowań za szkody łowieckie przez Koło Łowieckie “[...]" Brodnica w Grzmięcy w ramach, których wydane zostały dwie decyzje z dnia 10.11.2020 r. o nr 3/2020 i 4/2020 ustalające wysokość dwóch odszkodowań z tytułu tych dwóch szkód łowieckich dane, w ustalaniu których zostali wyeliminowani skarżący posłużyły do ustalenia wysokości odszkodowania wyliczonego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brdonica (dane te były podstawione do wzoru, za pomocą którego wylicza się odszkodowania), co spowodowało ustalenie odszkodowania za szkody łowieckie na zaniżonym poziomie na skutek przyjęcia niższej ceny skupu uszkodzonej uprawy i w dodatku tylko w kwocie netto zamiast brutto, bez uwzględnienia dodatku do ceny skupu kukurydzy o wilgotności poniżej 30%, a także pomniejszania odszkodowania o wydumane, rzekomo nieponiesione koszty zbioru, transportu i magazynowania, bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie oraz pomniejszenia odszkodowania o inne elementy niewymienione w ogóle w przepisach prawa łowieckiego. 2. naruszenie art. 174 pkt 1 ppsa w zw. z art. 141 §4 ppsa, art. 133 §1 ppsa i art. 46e ust. 1 prawa łowieckiego poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne ustalenie, że w sprawie, której dotyczy zaskarżony wyrok, został wydany wyrok Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 7.12.2021 r., I C 989/19, podczas gdy wyrok ten dotyczy szkód łowieckich, które były szacowane rok wcześniej - w 2019 r. a nie w 2020 r. Niemniej wyrok ten potwierdza zasadność wszystkich zarzutów zgłaszanych przez skarżących w zakresie szacowania szkód łowieckich, tj. jego zaniżania na skutek przyjmowania przez Koło Łowieckie “[...]" Brodnica i Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica niższej ceny skupu uszkodzonej uprawy i w dodatku tylko w kwocie netto zamiast brutto, bez uwzględnienia dodatku do ceny skupu kukurydzy o wilgotności poniżej 30% (w przypadku gdy uszkodzona została przez dzikie zwierzęta uprawa kukurydzy), a także pomniejszania odszkodowania o wydumane, rzekomo nieponiesione koszty zbioru, transportu i magazynowania bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie oraz pomniejszenia odszkodowania o inne elementy niewymienione w ogóle w przepisach prawa łowieckiego. 3. naruszenie art. 174 pkt 1 ppsa w zw. z art. 141 §4 ppsa, art. 133 §1 ppsa i art. 46e ust. 1 prawa łowieckiego poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne ustalenie prawidłowości odszkodowania za szkody łowieckie ustalonego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica w dwóch decyzjach, których dotyczyły wnioski skarżących o wznowienie dwóch postępowań, co potwierdził w analogicznej sprawie Sąd Rejonowy w Brodnicy w wyroku z dnia 7.12.2021 r., I C 989/19, tj, że Nadleśniczy Nadleśnictwa Brodnica jak i Koło Łowieckie "[...]" Brodnica notorycznie zaniżają odszkodowanie za szkody łowieckie na skutek przyjmowania niższej ceny skupu uszkodzonej uprawy i w dodatku tylko w kwocie netto zamiast brutto, bez uwzględnienia dodatku do ceny skupu kukurydzy o wilgotności poniżej 30% (w przypadku gdy uszkodzona została przez dzikie zwierzęta uprawa kukurydzy), a także pomniejszania odszkodowania o wydumane, rzekomo nieponiesione koszty zbioru, transportu i magazynowania bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie oraz pomniejszenia odszkodowania o inne elementy niewymienione w ogóle w przepisach prawa łowieckiego. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Państwowych i nieuwzględnienie dwóch odwołań Koła Łowieckiego “[...]" Brodnica z dnia 23.06.2021 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 7.12.2021 r., IC 989/19 wraz z uzasadnieniem i potwierdzeniem doręczenia na okoliczność prawidłowości stanowiska skarżących co do konieczności ustalania odszkodowania za szkody łowieckie w oparciu o cenę skupu brutto uszkodzonej uprawy oraz z uwzględnieniem dopłat za wilgotność kukurydzy poniżej 30% (w przypadku gdy uszkodzona została przez dzikie zwierzęta kukurydza), konieczności rzetelnego ustalenia czy doszło do zaoszczędzenia kosztów zbioru, transportu i magazynowania a jeżeli tak to w jakiej konkretnej wysokości, braku możliwości pomniejszania wysokości odszkodowania za szkody łowieckie o inne wartości, a także na okoliczność rodzaju nieprawidłowości w ustalaniu odszkodowania za szkody łowieckie przez Koło Łowieckie “[...]" Brodnica i Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica, - zgłoszenia z dnia 8.04.2022 r. szkód łowieckich i protokołu z oględzin z dnia 15.04.2022 r. części szkód łowieckich, które wystąpiły w 2022 r. na okoliczność występowania w gospodarstwie rolnym moich mocodawców każdego roku od 10 lat dalszych szkód łowieckich o coraz to większym rozmiarze i coraz to większej częstotliwości. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Generalny Lasów Państwowych dochodząc jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (środka zaskarżania), bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej (środka odwoławczego). W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się oraz z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek zaskarżania stwierdzić należy, iż nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw. Przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669). Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada w pełni omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. na gruncie zrealizowanego nieważnościowego postepowania administracyjnego. Jak już wyżej podkreślano, w świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie uzasadniając przy tym konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych poszczególnych norm (przepisów), jest nieprawidłowe. W realiach niniejszej sprawy wszystkie sformułowane zarzuty ewidentnie naruszają ten wymóg właściwy dla skargi kasacyjnej na gruncie p.p.s.a. Realizowana niniejszym sądowoadministracyjna kontrola instancyjna dotyczy nieważnościwego postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych decyzji administracyjnej w dniu 3 sierpnia 2021 r. nr 1/2021 (dalej Dyrektor Generalny, organ odwoławczy, decyzja Dyrektora Generalnego), którą to decyzję Dyrektora Generalnego Sąd wojewódzki uznał za prawidłową. Sąd I instancji przyjął zwłaszcza, że właściwe w okolicznościach sprawy regulacje prawne (porządek prawny), w tym Prawo łowieckie nie zawierają koniecznych podstaw prawnych do przeprowadzenia postepowania w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w myśl art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (nadzwyczajnego postępowania administracyjnego), a zwłaszcza w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa – w stosunku do wydanych w dniu 10 listopada 2020 r. dwóch decyzji administracyjnych na podstawie art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica. Tym samym w związku z sformułowanymi zrzutami kasacyjnymi pierwszoplanową kwestią sporną w rozpoznawanej niniejszym przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie jest ustalenie, czy prawidłowe jest w/w stanowisko zaskarżonego wyroku. Przechodząc do rozpoznania zarzutów kasacyjnych podkreślić należy za orzecznictwem, że w myśl art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego wysokość odszkodowania za szkodę w uprawach wyrządzoną przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny ustala w szczególności decyzją nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1142/23 i przywoływane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak poszkodowany jak i dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji określającej obowiązek zapłaty i wysokość odszkodowania, mogą, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody (art. 46e ust. 2 Prawa łowieckiego). Jak wskazano w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20, skoro doręczenie decyzji rozstrzygającej w sprawie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez zwierzęta łowne wiąże się dla stron tego postępowania z otwarciem drogi sądowej przed sądem powszechnym, to – mimo braku normy prawnej, która by wyraźnie wyłączyła w tych sprawach sądowoadministracyjną kontrolę decyzji – sądy administracyjne przyjmują, że jest ona niedopuszczalna (zob. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2021 r. sygn. akt I OSK 133/21, z 7 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1497/22 i z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2254/22). Przyjmuje się w nich, że kwestię zaskarżenia decyzji wydanej na podstawie art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego w sposób kompletny reguluje art. 46e ust. 4 tej ustawy. Wskazuje się, że ustawodawca zdecydował, że ustalenie odszkodowania w trybie art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego podlega ocenie sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), lecz właściwy w tym zakresie jest sąd powszechny. Podkreśla się, że wprawdzie akt wydany na mocy art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego jest decyzją, to jednak jej skutki można zwalczać przed sądem powszechnym. Ustawodawca nie wprowadził dwutorowości postępowania sądowego, lecz określił jedną drogę, którą podjąć może podmiot "niezadowolony z decyzji". Tą drogą jest wniesienie powództwa do sądu powszechnego (por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I ACa 701/19, Lex 3118836). Orzecznictwo podaje ponadto, że do przeciwnych rezultatów nie prowadzą regulacje konstytucyjne. Ustrojodawca nie przesądził, że sprawy związane z ustaleniem odszkodowania za szkody łowieckie mają podlegać kognicji sądów administracyjnych. Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowany przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne określa ustawa (art. 184 Konstytucji RP), czyli p.p.s.a., p.u.s.a., a także ustawy szczegółowe, w tym Prawo łowieckie. Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177 Konstytucji RP). Przepis art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego przesądza, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1142/23) Z treści ww. przepisów wynika więc, że postępowanie w sprawie szacowania wysokości odszkodowania jest tzw. postępowaniem hybrydowym, łączącym w sobie elementy procedury cywilnej oraz administracyjnej. Przyjmując taki model postępowania, ustawodawca wskazał więc w art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego, że przepisy kpa znajdują zastosowanie do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego. Postępowanie przy rozstrzyganiu przez nadleśniczego sporów o wysokość odszkodowania, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym, kończy się wydaniem decyzji. Zgodnie z art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego, nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji. Decyzje nadleśniczego są jedną z postaci decyzji administracyjnych o jakich stanowi kpa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24; uchwała SN z 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP). Jak trafnie uwypukla przywoływany wyżej judykat (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24), a skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela – co istotne w związku z zarzutami środka odwoławczego – badając dopuszczalność stosowania trybów nadzwyczajnych z kpa wobec decyzji nadleśniczego, należy uwzględnić normę wynikającą z art. 49a ust. 1 tej ustawy. Zakłada ona odpowiednie stosowanie przepisów kpa w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Istotne jest, że ustawodawca wprost zaakcentował, że "w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie" stosuje się przepisy kpa, co oznacza, że jeżeli w ustawie Prawo łowieckie konkretna kwestia nie jest uregulowana precyzyjnie, wtedy należy stosować przepisy kpa. Nie ulega również wątpliwości, że Prawo łowieckie reguluje kwestię wynagradzania wyrządzonych szkód (art. 46.), wypłaty odszkodowania za wyrządzoną szkodę (art. 46c), trybu wniesienia odwołania do nadleśniczego (art. 46d), czy ustalenia wysokości odszkodowania przez nadleśniczego (art. 46e). W jej art. 46e ust. 4 wskazano natomiast, o czym była mowa w powyższych rozważaniach, że właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Jak słusznie podkreśla postanowienie NSA z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1497/22, nie ulega zatem wątpliwości, że przepis ten "doprecyzowuje" i przesądza o drodze jaką powinna obrać strona w przypadku – niezadowolenia – z decyzji wydanej przez organ w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania w związku z powstałymi szkodami wyrządzonymi przez zwierzynę. Tym samym przyjąć należy, że odesłanie z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego ma zatem charakter wyłącznie procesowy. Bowiem z woli ustawodawcy tylko "do postępowania" administracyjnego zwykłego (postępowania głównego) przed nadleśniczym stosuje się – odpowiednio – przepisy kpa. Normodawca ogranicza zarazem to odpowiednie stosowanie kpa tylko do określonego przedmiotu, tj. postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania w myśl art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego. Tymczasem tzw. tryby nadzwyczajne (nadzwyczajne postępowania administracyjne), to właściwie odrębne sprawy administracyjne i to zarówno pod względem materialnoprawnym jak i procesowym (odrębny przedmiot postępowania). Nie wydaje się zatem właściwe wywodzenie, z zawartego w art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego odesłania procesowego, twierdzeń o dopuszczalności otwierania postępowań w sprawach odrębnych pod względem materialnym, jak i procesowym od sprawy ustalenia wysokości odszkodowania za szkody łowieckie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 219/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl; uchwała pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt III AZP 8/83, publ. OSNCP 1985, nr 10, poz. 143, s. 1–12); por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 427–449). Prawna procedura ustalania odszkodowania za szkody łowieckie jest złożona, a wydanie decyzji administracyjnej przez nadleśniczego jest przesłanką warunkującą dopuszczalność uruchomienia właściwego postępowania przed sądem powszechnym. Z treści art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego – w opozycji do stanowiska zawartego w środku odwoławczym – wynika zatem, że poza wskazaniem wyłącznie odpowiedniego stosowania przepisów kpa, ograniczanego zarazem tylko do zwykłego (głównego) postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, brak jest podstaw do stosowania wszystkich przepisów kpa, w tym regulujących postępowania administracyjne w trybach nadzwyczajnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24; por. Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Redakcja naukowa M. Wierzbowski, R. Stankiewicz, Warszawa 2022, s. 265–283). Rozważając przy tym, czy strony sporu o odszkodowanie za szkodę łowiecką w razie dostrzeżenia, że decyzja administracyjna nadleśniczego jest obarczona wadą wznowieniową, o której mowa w szczególności w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, mogą poszukiwać ochrony prawnej przed sądami powszechnymi, należy wskazać, że w doktrynie i orzecznictwie co do zasady zgodnie podnosi się, że w postępowaniu przed sądem powszechnym będą rozpoznawane wszystkie kwestie, a strony postępowania będą miały zapewnioną pełną ochronę swoich praw na drodze cywilnej (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia: 6 lipca 2021 r. sygn. akt III CZP 48/20; 20 września 2023 r. sygn. akt III CZP 73/22). Podkreślić należy, że strona skarżącą kasacyjnie – co istotne – została pouczona w wydanych w dniu 10 listopada 2020 r. dwóch decyzjach administracyjnych przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica o uprawnieniach wynikających z art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego. Z powyższego wynika, że decyzja nadleśniczego ustalająca odszkodowanie za szkody łowieckie nie może być przedmiotem wznowienia postępowania administracyjnego, przemawiają takie względy, jak specyfika spraw o szkody łowieckie, konieczność szybkiego procedowania, kompletność regulacji zawartej w art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego (droga sądowa), zastrzeżenie odpowiedniego stosowania kpa do spraw nieuregulowanych w ustawie jedynie do momentu wydania decyzji administracyjnej przez nadleśniczego oraz brak możliwości przedłużenia terminu ustawowego do wniesienia powództwa do sądu i brak możliwości rozpoznawania przez sąd powszechny sprawy objętej powagą rzeczy osądzonej. Dopuszczenie zaś możliwości wznowienia decyzji administracyjnej nadleśniczego i w rezultacie przeprowadzenia nowego postępowania i wydania nowej decyzji, w wyniku której np. konieczne byłoby ustalenie ponownie odszkodowania, spowoduje – w sytuacji wcześniejszego wniesienia powództwa do sądu powszechnego i uzyskania wyroku sądu powszechnego – że w obrocie prawnym mogłyby pozostawać wyrok sądu powszechnego i decyzja administracyjna nadleśniczego odmiennie określające wysokość odszkodowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 1769/24). W związku z zarzutami kasacyjnymi dotyczącymi kwestionowania treści uzasadnienia wyroku należy wskazać, że stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z: 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 968/21, 17 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 113/11, z 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 i I OSK 345/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 882–883; B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 669–675). Przenosząc powyższe w realia sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczącej szkód zaistniałych w 2020 r. – mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w zakresie zwłaszcza możliwości stosowania postępowań nadzwyczajnych /wznowienia postępowania administracyjnego, etc.) w stosunku do decyzji administracyjnej wydanej przez nadleśniczego w przedmiocie odszkodowania czy znaczenia dla sprawy wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 7 grudnia 2021r., sygn. akt I C 989/19 – zasadnie przyjął Sąd wojewódzki, że nie było podstaw do wznowienia tych postępowań na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a zwłaszcza w konsekwencji do wydania dalszych decyzji z dnia 4 marca 2021 r. i z dnia 7 czerwca 2021 r. Dlatego uprawnione było stwierdzenie wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przez Dyrektora Generalnego w decyzji nadzorczej z dnia 3 sierpnia 2021 r. Tym samym wszystkie zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd wojewódzki art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z przywoływanymi wyżej normami (przepisami) prawa (p.p.s.a., k.p.a., Prawa łowieckiego, Konstytucji RP itd.) należy uznać za niezasadne. Przechodząc do rozpoznania zarzutów środka odwoławczego, dotyczących naruszenia zasady czynnego udziału skarżących kasacyjne w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem w dniu 3 sierpnia 2021 r. kwestionowanej decyzji nadzorczej przez Dyrektora Generalnego (norm /przepisów/ p.p.s.a. i pozostałych w zw. z art. 10 § 1 kpa), w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie poglądu przedstawionego w skardze kasacyjnej stanowiłoby przejaw nadmiernego formalizmu procesowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie bowiem decyzji przez organ odwoławczy pomimo pozbawienia strony udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji, nie powoduje naruszenia w/w zasady postępowania administracyjnego, o ile zakres okoliczności faktycznych konieczny do wyjaśnienia z punktu widzenia zagwarantowania aktywnego udziału strony w postępowaniu, nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a sprawa została dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta przez organy obydwu instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt I OSK 310/22 i przywoływane tam orzecznictwo i piśmiennictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach realizowanej niniejszym przez Sąd odwoławczy kontroli zaskarżonego wyroku, w przedmiotowej sprawie stwierdzano nieważność wskazanych w sentencji (rozstrzygnięciu) ostatecznej decyzji Dyrektora Generalnego z dnia 3 sierpnia 2021 r. rozstrzygnięć administracyjnych (6 decyzji, 2 postanowień), bowiem, co ustalono wyżej, brak było podstaw prawnych do wydania tych rozstrzygnięć administracyjnych w zakresie określonym w decyzji Dyrektora Generalnego. Tym samym, przedstawienie przez skarżących stanowiska w przedmiotowej sprawie przed organem odwoławczym nie mogłoby wpłynąć na treść (rozstrzygnięcie) decyzji Dyrektora Generalnego. Po stwierdzeniu zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ odwoławczy był zobligowany wydać decyzję w brzmieniu z dnia 3 sierpnia 2021 r., bez względu na argumenty (wnioski) jakie podnieśliby w tej sprawie skarżący kasacyjnie, jak słusznie przyjął Sąd I instancji. Należy odnieść się do sformułowanego w środku odwoławczym nieusprawiedliwionego zarzutu naruszenia przez zaskarżony wyrok art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z innymi wskazywanymi wyżej przepisami p.p.s.a., k.p.a., Prawa łowieckiego, Konstytucji RP itd. Wyjaśnić trzeba, że uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją przywołanej powyżej regulacji uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA: z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13, z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13, z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13, z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13 oraz z dnia 27 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 474/21 i I OSK 604/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu I instancji – mimo wskazanego wyżej częściowo błędnego uzasadnienia – wynika dlaczego, w ocenie składu orzekającego, decyzja organu jest prawidłowa. Okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zatem takie stanowisko Sądu nie mogło być skutecznie zwalczane przez podniesienie zarzutu naruszenia powyższego przepisu. Odniesienia wymagały jeszcze wnioski dowodowe z dokumentów: wyrok Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 7.12.2021 r., sygn. akt IC 989/19, wyrok Sadu Okręgowego w Toruniu z dnia 5.07.2022 r. sygn. akt VIII Ca 248/22 wraz z uzasadnieniami przedstawione przez stronę skarżącą kasacyjnie. Przypomnieć należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dopuszczalność prowadzenia postępowania dowodowego ma charakter wyjątkowy i ograniczona jest jedynie do przypadków, gdy jest to – jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. – niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w ww. normie (przepisie), jest zatem wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego rozpoznawanej przez sąd sprawy (zob. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 393–403). W okolicznościach niniejszej sprawy – nieważnościowego postępowania administracyjnego – wniosek nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.) gdyż dotyczył zasad (metodologii) ustalania odszkodowania za szkody łowieckie. Dlatego wniosek o przeprowadzenie dowodów nie mógł być uwzględniony. Ponadto zauważyć należy, że w aktach sprawy nie znajduje się dokument wskazujący na popełnienie przestępstwa w związku z przedmiotowymi odszkodowaniami. Dlatego zasadnie przyjął zaskarżony wyrok, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest dowodów na wydanie przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Brodnica decyzji z dnia 10 listopada 2020 r. o ustaleniu dla skarżącym kasacyjnie odszkodowań za szkody łowieckie na skutek przestępstwa. Nietrafnie również podniesiono zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z przywoływanymi wyżej normami prawa. Zgodnie z tym przepisem: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Natomiast ma rację strona skarżąca kasacyjnie, że Sąd umieścił w uzasadnieniu wskazywane wyżej częściowo błędne treści, co nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe ustalenia – w opozycji do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej – uformowanych nie w pełni do wymogów sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.), należy stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia norm p.p.s.a. w związku z powoływanymi przez stronę skarżącą konkretnymi (normami) przepisami prawa. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie dotyczącej prawidłowo zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 3 sierpnia 2021 r., nr 1/2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń. Sąd I instancji zasadnie bowiem podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a wszystkie przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane i zastosowane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 I OSK 712/23 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, Sąd wojewódzki zasadnie zastosował art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.