II SA/Po 798/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-22
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydane na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. we wznowionym postępowaniu, jest zgodne z prawem, jeśli istnieje prawdopodobieństwo uchylenia pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Instytucja wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie również do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli została wydana przed wejściem w życie nowelizacji z 2021 r. Wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania, a nie jej udowodnienie. Organy administracji prawidłowo oceniły, że w sprawie istniało prawdopodobieństwo uchylenia pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co uzasadniało wstrzymanie jej wykonania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Ś. o wstrzymaniu wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 2017 r. Wójt wznowił postępowanie z urzędu, a następnie uchylił pierwotną decyzję. Po uchyleniu decyzji Wójta przez SKO, Wójt ponownie wstrzymał wykonanie pierwotnej decyzji. SKO utrzymało to postanowienie w mocy, uznając, że istnieje prawdopodobieństwo uchylenia pierwotnej decyzji w wyniku wznowionego postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 152 k.p.a., kwestionując możliwość wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy w drugiej instancji na skutek wniesienia zażalenia przez J. B. (dalej również: inwestor; skarżący; strona), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy Ś. (dalej również: Wójt; organ I instancji) z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Postanowienia te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Wójt Gminy Ś., po rozpatrzeniu wniosku J. B., decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach określił warunki realizacji inwestycji (pkt 2) i zarazem stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na "eksploatacji odkrywkowej Pola B, C oraz D złoża kruszywa naturalnego P. , realizowanego na działkach [...], [...], [...], [...], [...], położonych na gruntach miejscowości P." (pkt 1). Decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. Wójt wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 [aktualnie: Dz.U. z 2021 r., oz. 735] ze zm.) - dalej: k.p.a. Organ uznał, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, które istniały w momencie wydawania decyzji ostatecznej z 2017 r., jednakże były nieznane organowi w dniu jej wydania.
Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...] (następnie sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r.) uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r., odmówił określenia warunków środowiskowych dla planowanej inwestycji w zakresie wydobycia na polu B i D oraz określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji w zakresie wydobycia na polu C. Decyzja Wójta z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...] została następnie uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w takiej sytuacji dysponentem wznowionego postępowania był Wójt Gminy Ś. i zasadnie wydał w dniu [...] maja 2021 r. postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...]
Ponownie prowadząc wznowione postępowanie, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., z urzędu wstrzymał wykonanie decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...]
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł inwestor J. B., zarzucając przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 152 k.p.a., poprzez niezasadne wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], wydanym na podstanie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2021 r. znak [...]
Kolegium uznało, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Motywując swoje stanowisko w tym zakresie, organ II instancji podkreślił, że w obrocie prawnym, pomimo wniesienia od niej sprzeciwów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, nadal pozostaje ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lutego 2020r. znak [...], wydaną w wyniku wznowienia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (sprostowaną następnie postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2020 r.). Sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził wobec powyższego, że dysponentem postępowania jest aktualnie Wójt Gminy Ś., który był uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji we wznowionym postępowaniu.
W dalszej części rozważań Kolegium zwróciło uwagę na następujące okoliczności:
- wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na skutek sygnalizacji Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w L. (MPWiK w L.), z której wynika, że w kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawarto niezgodne ze stanem rzeczywistym informacje co do głębokości czerpania wody z ujęcia zlokalizowanego w najbliższej odległości od miejsca planowanego wyrobiska; w kwestionowanej decyzji jest mowa, że po zaprzestaniu korzystania ze złoża powstanie wyrobisko poeksploatacyjne częściowo zawodnione, co zdaniem MPWiK w L. stanowić będzie zagrożenie dla zasobów wodnych przedsiębiorstwa, tym bardziej, że układ hydrozohips wskazuje kierunek przepływu wód gruntowych z rejonu planowanego wyrobiska w stronę ujęcia wody;
- w toku wznowionego z urzędu postępowania wpłynął również wniosek W. J. N., który wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i 145 § 1 pkt 5 k.p.a.(nowe dowody i okoliczności); w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. J. N. (uznany przez Kolegium za stronę postępowania) wskazał, że nie mamy do czynienia z rozbudową istniejącego złoża P. , jak wskazano w kwestionowanej decyzji, gdyż eksploatacja tego złoża została już zakończona, natomiast pola B, C, D nie przylegają bezpośrednio do dawnego pola A i dodatkowo w ewidencji gruntów nie istnieje oznaczenie kopaliny, co ma na celu obejście przepisów rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia 15 czerwca 2005 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej Przybyszewo-Strzyżewice, powiat leszczyński, województwo wielkopolskie (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z 2005 r. nr 104, poz. 2867 ze zm.),
- ponadto z § 4 ust. 1 pkt 11 przywołanego rozporządzenia wynika, że na terenie ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania nowych miejsc wydobywania kopalin (nie dotyczy rozbudowy złoża "P. ");
- w toku wznowionego postępowania wpłynął również wniosek MPWiK w L. o wznowienie postępowania ze względu na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., ze wskazaniem, że złoże kruszywa P. znajduje się na terenie strefy ochrony pośredniej ujęcia wodnego P.-S., jak również w obrębie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych [...] a z uwagi na brak warstw izolujących poziom wodonośny od powierzchni terenu i głębokość występowania poziomu wodonośnego w przedziale od 2,5 m p.p.t. stopień zagrożenia antropogenicznego dla wspomnianego zbiornika przedsiębiorstwo ocenia jako bardzo wysoki i wysoki.
Kolegium podniosło, że sprawa dotyczy w dużej mierze wiadomości specjalnych, jednakże organy obydwu instancji mają prawo (i wręcz obowiązek) dokonania oceny przedstawionych dowodów – w tym tych "specjalistycznych" – i wskazania faktów uznanych za udowodnione. Organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku przeprowadzania takiej oceny doszedł do wniosku, iż istnieje realna, rzeczywista możliwość wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia, położonego w obrębie [...], który stanowi główne źródło zaopatrzenia w wodę miasta L., na środowisko ujęcia wody. Wobec tego, zdaniem Kolegium, zaistniała przesłanka wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i zarazem nie upłynął termin określony w art. 146 § 1 k.p.a., a ponadto w toku wznowionego postępowania został przedłożony raport, zaś środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ w P.), który w wydanym postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r. sformułował szczegółowe warunki realizacji przedsięwzięcia.
W takich warunkach Kolegium stwierdziło, że prawdopodobieństwo, iż w niniejszej, wznowionej sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej jest znikome, natomiast prawdopodobieństwo jej uchylenia skład orzekający ocenił jako znaczne. Organ odwoławczy podniósł, że do zastosowania art. 152 k.p.a. wystarcza wystąpienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż kwestia ta nie wymaga udowodnienia.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ II instancji podniósł, że decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] r. została wprawdzie zaskarżona sprzeciwami, jednak zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 [aktualnie: Dz.U. z 2022 r., poz. 329] ze zm.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto Kolegium powołało się na prezentowane w orzecznictwie poglądy dotyczące możliwości wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przyjmując szerokie pojmowanie wykonalności, a zatem wszelkie skutki decyzji administracyjnej w sferze prawnej, nie tylko w sferze interesu prawnego strony, ale także w sferze obiektywnego porządku prawnego. Organ zauważył również, że w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania przepis art. 28 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 784) - dalej: ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...); ustawa zmieniająca z dnia 30 marca 2021 r., gdyż nie zachodzi żadna z wymienionych tam sytuacji. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że ani organ I instancji, ani Kolegium nie stosuje w niniejszej sprawie, wprowadzonych przywołaną ustawą nowelizującą, przepisów art. 85e i 85f ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm.) - dalej: u.u.i.ś, gdyż pierwszy z nich dotyczy rozpatrywania odwołania od decyzji środowiskowej i możliwości wstrzymania nadanego tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, natomiast drugi - postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też organ II instancji nie uznał zasadności zarzutu naruszenia art. 28 ustawy zmieniającej z dnia [...] marca 2021 r. w zw. z art. 2 Konstytucji ani też zarzutu naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Zarazem organ stwierdził, że wprowadzone do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) przepisy art. 80e i art. 80f niewątpliwie mają wpływ na wybór prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych wąskiego albo szerokiego ujęcia wykonalności decyzji. Zdaniem Kolegium orzecznictwo dotyczące wąskiego ujęcia wykonalności decyzji, zgodnie z którym, decyzja o środowiskowych uwarunkowania nie jest decyzją nadającą się do wykonania, nie ma racji bytu w sytuacji, gdy sam ustawodawca w przywołanych przepisach uznał taką decyzję za nadającą się do wykonania, wskazując jednocześnie, że możliwe jest w określonych okolicznościach wstrzymanie jej wykonania. Organ zaznaczył, że nie są to przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, jednak niewątpliwie determinują one kierunek interpretacji, wobec czego przyjął szerokie ujęcie wykonalności i uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją, której wykonanie może być wstrzymane. Końcowo Kolegium stwierdziło, że ponieważ w niniejszej sprawie istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a wstrzymanie szeroko rozumianego wykonania tego rodzaju decyzji jest dopuszczalne, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W skardze na postanowienie Kolegium J. B., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, zarzucił naruszenie:
1. art. 152 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w realiach niniejszej sprawy, w sytuacji gdy przepis ten (a także instytucja wstrzymania wykonania decyzji) nie znajduje zastosowania do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 2017 r. w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym;
2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz art. 28 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, poprzez zmianę utrwalonej praktyki stosowania prawa (sprowadzającej się do braku możliwości wstrzymania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), a także naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) i zastosowanie zasady "bezpośredniego działania prawa nowego" do sytuacji procesowej powstałej w 2017 r. i przerzucenie konsekwencji zmiany przepisów na uczestnika postępowania, w sposób niekorzystny dla tego uczestnika;
3. art. 6-8, art. 77, art. 80 § 1, art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 152 § 1 k.p.a., poprzez niezasadne uznanie, że w niniejszej sprawie okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sytuacji, gdy organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie m.in.:
a) specjalistycznych kwestii hydrogeologicznych (głębokości studni zaopatrujących SUW S., głębokości czerpania wody z poszczególnych studni, potencjalnego wpływu przedsięwzięcia na ujęcie wody),
b) oceny rzekomego rzeczywistego zagrożenia przedsięwzięcia dla wód (brak uwzględnienia przez organ wyników badań piezometrycznych prowadzonych przez MPWiK w L., brak uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości, brak uwzględnienia stanowiska Gminy Ś. w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygn. akt IV SA/Po [...],
c) pozytywnego uzgodnienia RDOŚ w P. z dnia [...] lipca 2019 r., które nie zakazuje realizacji przedsięwzięcia i nie wskazuje na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, które to okoliczności są przesądzające, jeżeli chodzi o prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
a także braku zasięgnięcia opinii biegłego, pomimo że w sprawie były wymagane wiadomości specjalne, a zamiast tego oparto rozstrzygnięcie na twierdzeniach i prywatnych opiniach stron postępowania, które posiadają w sprawie określony interes i w związku z tym nie powinny być uwzględniane. Ponadto dokonano niezgodnej z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego oceny zebranego materiału dowodowego, co sprowadzało się m.in. do oparcia rozstrzygnięcia na twierdzeniach i opiniach prywatnych jednej ze stron postępowania.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął i umotywował te zarzuty, koncentrując się na dowodzeniu, że brak jest prawnych możliwości wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowanych, oraz że w sprawie nie zaistniała podstawa do stwierdzania, iż zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Przy tak sformułowanych i umotywowanych zarzutach, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy Ś.. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz "rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie, a także wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Kolegium wyjaśniło w pierwszej kolejności, że przedmiotowa sprawa pozostaje w związku ze sprawami sądowoadministracyjnymi o sygn. akt II SA/Po [...] i II SA/Po [...]. Kolegium podkreśliło, że sprzeciw J. B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] nie został jeszcze rozpatrzony. Wobec tego w obrocie prawnym nadal pozostaje ostateczna decyzja, którą została uchylona w całości zaskarżona decyzja Wójta Gminy Ś. z dnia [...] lutego 2020 r znak [...] (następnie sprostowana postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2020 r.), a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że w takiej sytuacji dysponentem wznowionego postępowania był Wójt Gminy Ś. i zasadnie wydał w dniu [...] maja 2021 r. postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...]
Odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium stwierdziło w pierwszej kolejności, że wbrew twierdzeniom strony, orzecznictwo w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej nie było jednolite, jakkolwiek przeważało stanowisko, że decyzja taka nie podlega wykonaniu, przy czym organ wskazał przykładowe orzeczenia dotyczące szerokiego ujęcia wykonalności decyzji, wskazujące na to, że mogą zaistnieć przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W następnej kolejności organ zauważył, że art. 152 k.p.a. obowiązywał tak w dacie wydania decyzji, co do której wznowiono postępowanie, jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia; sama instytucja wznowienia dotyczy postępowań przeszłych, zakończonych decyzją ostateczną w pewnym odstępie czasowym, jednakże w przeciwieństwie do postępowania w sprawie nieważności decyzji – w sprawie wznowionej stosuje się przepisy aktualne. Kolegium podniosło, że nie stosowało w niniejszej sprawie art. 28 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), gdyż nie jest adresatem tej normy. Zarazem podniosło, że norma ta stanowiła, w powiązaniu z art. 86f u.u.i.ś., wskazówkę interpretacyjną dotyczącą wstrzymania wykonalności decyzji środowiskowej. Kolegium stwierdziło, że nielogiczne i sprzeczne z zasadą racjonalności ustawodawcy byłoby przyjęcie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją, której wykonanie może zostać wstrzymane w sytuacji, gdy sam taką możliwość dopuścił w art. 86f u.u.i.ś., do którego odwołuje się art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 30 marca 2021 r. Organ II instancji podkreślił zarazem, że nie stosował żadnego przepisu z mocą wsteczną.
Odpowiadając na trzeci z zarzutów, organ odwoławczy stwierdził, że w istocie odnosi się on do wydanej w sprawie decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] r., która została zaskarżona w drodze sprzeciwu. Kolegium zwróciło uwagę na to, że "w toku wznowionego postępowania został przedłożony raport, co w istocie oznacza, że nie może w sprawie niniejszej dojść do wydania decyzji odpowiadającej w swej treści decyzji dotychczasowej, tj. nie może dojść do wydania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko".
Przy takiej argumentacji Kolegium stwierdziło, że ocena, iż okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, jest prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po uprzednim połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt II SA/Po [...] i II SA/Po [...] oraz rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu J. B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], wyrokiem z dnia [...] lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: p.p.s.a. Sąd był władny z urzędu rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, nawet gdyby strony postępowania nie wniosły o rozpoznanie sprawy w takim trybie na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W następnej kolejności warto podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości działania organów w sprawie, w której organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. Przepis ten pozwala na wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu objętym wnioskiem o jego wznowienie.
Z treści art. 152 § 1 k.p.a. wynika, że podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu, które zostało objęte wznowieniem. Zatem chodzi tu o sytuację, w której organ na podstawie akt sprawy jest wstępnie przekonany o zasadności uchylenia decyzji. Oceniając zastosowanie niniejszego przepisu należy mieć na względzie przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Został określony w art. 149 § 2 k.p.a., z którego wynika, że przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 lub czy występuje przesłanka z art. 145a k.p.a. oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 17, Warszawa 2021, art. 152). Tak określony przedmiot determinuje sposoby zakończenia wznowionego postępowania. Mianowicie, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. W przypadku zaś braku podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zatem należy stwierdzić, że organ administracji oceniając, czy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w pierwszej kolejności musi ustalić, czy zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo, że postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Ustalenie zaistnienia tych okoliczności otwiera dopiero drogę do oceny prawdopodobieństwa wskazującego na inne merytoryczne rozstrzygnięcie istoty sprawy niż w decyzji ostatecznej (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1296/08, dostępny w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, organ przed wydaniem postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji musi dysponować określonymi informacjami uzasadniającymi podjęcie takiego działania. Przy tym art. 152 § 1 k.p.a. określa tylko jedną przesłankę, tj. prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania należy jednak zawsze do organu administracyjnego. Wymaga to szacowania przez organ możliwości wystąpienia skutku w postaci uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ powinien zatem ocenić, czy istnieje ryzyko związane z uchyleniem decyzji w wyniku wznowienia postępowania (por. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1326/13 i 9 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2456/16, dostępne jw.). Co oczywiste, sfomułowanie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" nie nakłada na organ obowiązku udowodnienia, że decyzja zostanie uchylona, jednakże nie oznacza to przyjęcia przez organ dowolności w zakresie oceny możliwości uchylenia decyzji. Chodzi o prawdopodobieństwo, co nie jest równe przesądzeniu, że w żadnym razie decyzja nie zostanie uchylona (por. wyroki NSA z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt II GSK 1052/21 i 6 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 630/17, dostępne jw.).
Podsumowując tę część rozważań, należy stwierdzić, że w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 152 k.p.a. obowiązkiem organu administracji jest dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego, przy czym dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie samego prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na jego stopień (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 2895/18, dostępny jw.). Zaistnienie stanu prawdopodobieństwa w uchyleniu ostatecznej decyzji nie wymaga udowodnienia, że dotychczasowa decyzja na pewno zostanie uchylona. Kwestia zaistnienia przesłanek dla uchylenia decyzji nie podlega udowodnieniu, lecz konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że prawdopodobnie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Uchylenie ostatecznej decyzji następuje w trybie postępowania wznowieniowego, po ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, za wyjątkiem przypadku objętego regulacją art. 146 k.p.a. Tym samym na etapie rozstrzygania na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji niedopuszczalne i przedwczesne jest czynienie ustaleń co do sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 664/16 i 20 października 2017 r. sygn. akt II OSK 308/16, dostępne jw.).
Zdaniem tutejszego Sądu organy administracji słusznie uznały, że w sprawie zachodzi dostateczne uprawdopodobnienie uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej dla inwestycji polegającej na "eksploatacji odkrywkowej Pola B, C oraz D złoża kruszywa naturalnego P. , realizowanego na działkach [...], [...], [...], [...], [...], położonych na gruntach miejscowości P.". Wprawdzie samo stwierdzenie ziszczenia się przesłanki wznowieniowej z 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie uprawdopodabniało jeszcze uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, jednakże organy przedstawiły na poparcie zasadności zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. odpowiednie argumenty. Domniemanie ujawnienia nowych okoliczności, które będą miały wpływ na treść decyzji został odpowiednio rozważony.
Z miejsca też należało odrzucić wszystkie te zarzuty skargi, które w istocie sprowadzały się do wytknięcia organowi, że nie rozstrzygnął kwestii istnienia podstaw do wznowienia postępowania. Nie znajduje usprawiedliwionych podstaw oczekiwanie, by organ administracji na etapie postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dokonywał ustaleń stanu faktycznego i rozstrzygał kwestie istnienia podstaw do wznowienia postępowania, a do tego zmierzają zarzuty skargi podnoszące brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie m.in.: a) specjalistycznych kwestii hydrogeologicznych; b) oceny zagrożenia przedsięwzięcia dla wód (brak uwzględnienia przez organ wyników badań piezometrycznych prowadzonych przez MPWiK w L., przeznaczenia nieruchomości w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, brak uwzględnienia stanowiska Gminy Ś. w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygn. akt IV SA/Po [...]); c) pozytywnego uzgodnienia RDOŚ w P. z dnia [...] lipca 2019 r., które nie zakazuje realizacji przedsięwzięcia. Poza tym trzeba podkreślić, że to nie RDOŚ rozstrzyga o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania oraz o dopuszczalności zastosowania art. 152 k.p.a., lecz organ prowadzący wznowione postępowanie. Uzgodnienie RDOŚ w P. będzie miało znaczenie na etapie merytorycznego rozstrzygania sprawy w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym bardziej niezasadne były oczekiwania skarżącego, by organ przed wydaniem werdyktu w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji zasięgnął opinii biegłego. Nawet jeżeli w sprawie wymagane były (są) wiadomości specjalne, to kwestie te będą wyjaśniane we wznowionym postępowaniu. Organ był zobowiązany do oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu i ten wymóg został zachowany. W tym zakresie był uprawniony do wzięcia pod uwagę "twierdzeń i opinii prywatnych" stron postępowania, odnoszących się do ujawnionej przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jak już wspomniano, do zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. wystarczy tylko wskazanie na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Organ administracji publicznej nie bada stopnia prawdopodobieństwa, jak również na tym etapie postępowania nie musi opierać się na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach, które będzie badał na etapie, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Określenie "prawdopodobieństwa", o jakim stanowi przepis art. 152 § 1 k.p.a., powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz omówieniu względów dla jakich, zdaniem organu, możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021, art. 152 i powołane tam orzecznictwo, w tym wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 881/08).
Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że całkowicie zgadza się z Kolegium co do tego, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 152 k.p.a., znajduje zastosowanie do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Również do takiej, która został wydana przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), tj. [...] maja 2021 r. (parz: art. 29 ustawy zmieniającej). W konsekwencji Sąd nie uznał zasadności zarzutu naruszenia art. 152 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Skarżący argumentował, że przepis ten (a także instytucja wstrzymania wykonania decyzji) nie znajduje zastosowania do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej w 2017 r. Stanowisko takie jest błędne.
Motywując taki wniosek, po pierwsze należy odnotować, że w orzecznictwie i doktrynie istnieje spór co do aktów, które nadają się do wykonania, a zatem co do takich, w stosunku do których można wstrzymać ich wykonanie. W tym zakresie zasadniczo ukształtowały się dwie grupy poglądów. Według pierwszej – można powiedzieć: tradycyjnej – zdolność aktu do wykonania utożsamiana jest z możliwością podjęcia określonych, dodatkowych czynności wykonawczych przez adresata aktu lub organ egzekucyjny. Z kolei drugi nurt wiąże wykonalność ze sferą zdolności do wywołania skutków prawnych, a więc z ich mocą prawną czy też prawną skutecznością. W tym też względzie tutejszy Sąd opowiada się za drugim kierunkiem, a zatem za szerokim rozumieniem pojęcia wykonalności. Należy w tym względzie mieć na uwadze, że potrzeba wstrzymania wykonania decyzji, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, zachodzi nie tylko wtedy, gdy należy przerwać jej wykonywanie, ale także wtedy, gdy zachodzi konieczność wstrzymania jej skutków prawnych (jakie wywołuje ta decyzja, pozostając w obrocie prawnym). Tylko takie rozumienie przepisu art. 152 k.p.a. pozwala bowiem osiągnąć jego cel, jakim jest – w razie spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do wstrzymania – zapobieżenie skutkom, jakie w porządku prawnym może wywołać wadliwa decyzja, co do której istnieje prawdopodobieństwo wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania (patrz wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2599/15, dostępny jw.). Wobec tego cechę wykonalności należy przypisywać także takim aktom, które nie wymagają podjęcia specjalnych czynności wykonawczych, bo ich skutki prawne wyzwalane są samoistnie. W tym ostatnim przypadku w zakres pojęcia "wykonalność" wchodzi, prócz wykonywania w tradycyjnym, powszechnie aprobowanym przez doktrynę ujęciu, także moc wiążąca (obowiązująca) aktu administracyjnego (patrz: W. Chróścielewski, Z. Kmieciak [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2019, art. 152 – i powołane tam stanowisko doktryny oraz orzecznictwa, w tym wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt II OSK [...], LEX nr 2409660). Tego rodzaju szersze rozumienie wykonalności na gruncie art. 152 k.p.a. (w jego treści nie wskazano rodzaju decyzji, której wykonanie może podlegać wstrzymaniu) pozwala na najpełniejsze zastosowanie omawianej instytucji. Należy uwzględni te poglądy, zgodnie z którymi skutki następcze mogą wywoływać nie tylko decyzje zobowiązujące, których wykonanie polega na dobrowolnej lub przymusowej realizacji objętych nimi świadczeń, ale także innego typu decyzje, o ile posiadają one moc kształtowania stosunków społecznych w inny sposób niż wynikający z podjęcia na ich podstawie czynności wykonawczych. Dopiero brak funkcji kształtującej, tzn. brak możliwości orzeczenia o sytuacji prawnej adresata, wyklucza możliwość przypisania aktowi cechy wykonalności (patrz: M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 152 – i powołane tam stanowisko doktryny oraz orzecznictwa).
Po drugie, skoro już przed wspomnianą nowelizacją z dnia [...] marca 2021 r. ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w orzecznictwie przyjmowano za dopuszczalne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności (nieostatecznej) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2169/11, 18 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 1066/15, 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 2563/17 i 22 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2598/18 – dostępne jw.), to tym bardziej też należy dopuścić możliwość wstrzymania we wznowionym postępowaniu takich decyzji, jak decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, czy decyzja o warunkach zabudowy. Co do zasady, tego rodzaju decyzje podejmowane w procesie inwestycyjnym (budowlanym) umożliwiają bowiem ubieganie się o uzyskanie dalszych decyzji zezwalających na realizację inwestycji.
Po trzecie, tezę taką wzmacnia nowelizacja ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), która miała miejsce w 2021 r. Ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w art. 1 pkt 3 wprowadziła do zmienianej ustawy m.in. przepisy art. 86e i art. 86f. Pierwszy z nich dotyczy możliwości wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organ rozpatrujący odwołanie od takiej decyzji. Drugi z kolei w ust. 1 przewiduje, że do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Wprowadzenie tych przepisów do obowiązującego porządku prawnego jedynie potwierdza już wcześniej prezentowane w orzecznictwie i literaturze przedmiotu stanowisko co od możliwości wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Posiłkowe odwołanie się do tej nowelizacji i treści nowych przepisów, przy wykładni art. 152 k.p.a., nie ma nic wspólnego z podniesionym w skardze zarzutem naruszenia art. 6 w zw. z art. 8 i art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz art. 28 ustawy zmieniającej z dnia [...] marca 2021 r. W sprawie nie miało miejsca naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) i zastosowanie zasady "bezpośredniego działania prawa nowego" do sytuacji procesowej powstałej w 2017 r. Tego rodzaju zasadę, która nie ma przy tym bezwzględnego charakteru, wyprowadza się na gruncie prawa administracyjnego z przepisów art. 6 k.p.a., jak i przede wszystkim art. 2 i art. 7 Konstytucji. W niniejszej sprawie, dotyczącej rozstrzygnięcia procesowego wydanego na podstawie art. 152 k.p.a., nie miało miejsca orzekanie przez Kolegium w warunkach, o których mowa w art. 86e u.u.i.ś. Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organ rozpatrujący odwołanie od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym bardziej Kolegium, ani też organ I instancji nie zastosowały w przedmiotowym postępowaniu przepisu art. 86f u.u.i.ś., którego adresatem jest sąd administracyjny. Organy administracyjne nie naruszyły zakazu stosowania przepisów obecnie obowiązujących do zdarzeń z okresu, w którym przepisy te nie obowiązywały.
W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji zarówno w fazie wszczęcia postępowania, równocześnie z postanowieniem o wszczęciu postępowania, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego (patrz: wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2393/11, dostępny jw.). Konsekwentnie też, argumentacja na rzecz wstrzymania wykonania decyzji powinna odnosić się do przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a., a nie okoliczności właściwych dla postępowania zwykłego. Wznowienie postępowania to tryb nadzwyczajny i tylko szczególne przyczyny mogą prowadzić do uchylenia decyzji w tym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt II GSK 674/19, dostępny jw.).
W niniejszej sprawie, już po wznowieniu postępowania, zostało przez organ właściwy do wznowienia postępowania stwierdzone zaistnienie prawdopodobieństwa uchylenia ostatecznej decyzji we wznowionym postępowaniu. Nastąpiło to w graniach przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż organ odwoławczy wskazał na oszacowane ryzyko uchylenia ostatecznej decyzji i zarazem uznał, że prawdopodobieństwo, iż we wznowionej sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej jest znikome. Organ przyjął prawdopodobieństwo uchylenia decyzji pierwotnej, ze względu na zaistnienie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowienia. Uczynił to przy jednoczesnym stwierdzeniu, że nie upłynął termin określony w art. 146 § 1 k.p.a. Ponadto wskazał na okoliczności dowodowe i procesowe, mające miejsce w toku wznowionego postępowania (w tym na przedłożenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienie przez RDOŚ w P., który w postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r. sformułował szczegółowe warunki realizacji przedsięwzięcia).
Sąd w pełni podziela ocenę Kolegium w zakresie zasadności wstrzymania wykonania decyzji we wznowionym postępowaniu, tj. wystąpienia przesłanki z art. 152 § 1 k.p.a. w przedstawionym stanie faktycznym, w którym organ prawdopodobieństwo uchylenia decyzji pierwotnej ocenił jako znaczne. W tym zakresie organ II instancji zasadnie zwrócił uwagę na to, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ I instancji, decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...], uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. i odmówił określenia warunków środowiskowych dla planowanej inwestycji w zakresie wydobycia na polu B i D oraz określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji w zakresie wydobycia na polu C. Decyzja Wójta została wprawdzie następnie uchylona w całości przez Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jednak z tego wynika zarazem, że organ I instancji jako "dysponent wznowionego postępowania" zasadnie wydał w dniu [...] maja 2021 r. postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. Dodać należy, że organ odwoławczy nie zakwestionował zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przeciwnie, wskazał na okoliczności dotyczące niekorzystnego oddziaływania inwestycji na środowisko (otoczenie), nieznane organowi I instancji przy rozstrzyganiu sprawy decyzją pierwotną, co też uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenie decyzji pierwotnej we wznowionym postępowaniu. W decyzji tej Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta z dnia [...] lutego 2020 r. "nie odpowiada prawu przez wzgląd choćby na samą sentencję", gdyż bez uzyskania zgody inwestora organ I instancji ograniczył pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach tylko do części inwestycji. W gruncie rzeczy, istnienie decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. w czasie rozstrzygania przez organ I instancji o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej tym bardziej wskazywało na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji pierwotnej we wznowionym postępowaniu.
Takich wniosków nie przekreśla następczo wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnego (art. 151a § 3 w zw. z art. 168 § 1 p.p.s.a.) wyroku z dnia [...] lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...], w sprawie ze sprzeciwu J. B. od powyżej decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], uchylającego tę decyzję. Zakres orzekania wyznaczony przez art. 134 § 1 w zw. z art. 64e p.p.s.a. nie obejmował oceny merytorycznej (materialnoprawnej) kwestionowanej decyzji. Sąd w wyroku tym stwierdził brak podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a., tj. możliwości wydania decyzji kasacyjnej i wskazał na obowiązek rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji. Zarazem Sąd zauważył, że w kontrolowanej sprawie organ II instancji posiada wszystkie niezbędne elementy do merytorycznego jej rozpoznania, włącznie z tym, aby zwrócić się do skarżącego z pytaniem, czy wyraża zgodę na modyfikację swojego wniosku, którym ograniczy swoją inwestycję tylko do pola C. Sam fakt wydania, jak i treść uzasadnienia przedmiotowego wyroku, nie mają wpływu na ocenę, czy we wznowionym postępowaniu występuje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji pierwotnej – i oceny tej w żadnej mierze nie zmienia.
Podsumowując powyższe, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie Kolegium odpowiada obowiązującemu prawu. Akt ten został wydany z poszanowaniem reguł procedury administracyjnej. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do przypisania organowi naruszenia w szczególności, powołanych w skardze, przepisów art. 152 § 1 k.p.a. oraz art. art. 6-8, art. 80 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 152 § 1 k.p.a. i art. 2 Konstytucji. Również uzasadnienie postanowienia spełniało wymogi art. 124 § 1 i 2 k.p.a., odnosząc się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym do zarzutów zażalenia. Zdaniem tutejszego Sądu, Kolegium było w pełni uprawnione do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji z dnia [...] maja 2021 r., wydanego w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach we wznowionym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło