II OSK 3066/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-28

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Siegień, sędzia NSA Robert Sawuła, sędzia NSA Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na montażu dodatkowych anten i zwiększeniu mocy istniejących anten na stacji bazowej telefonii komórkowej, stanowiącej całość techniczno-użytkową, kwalifikują się jako rozbudowa obiektu budowlanego wymagająca pozwolenia na budowę, a w przypadku ich wykonania bez pozwolenia, czy organ nadzoru budowlanego może wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do właściciela obiektu?
Ratio decidendi
Montaż dodatkowych anten oraz zwiększenie mocy istniejących anten na stacji bazowej telefonii komórkowej, która stanowi całość techniczno-użytkową, jest rozbudową obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę. W przypadku zakończenia takich robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, organ nadzoru budowlanego ma prawo wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do właściciela obiektu.
Stan faktyczny
Spółka O. z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie MWINB w Krakowie. Postanowieniem tym utrzymano w mocy decyzję PINB w Wadowicach o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z samowolną rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując kwalifikację prac jako rozbudowy, błędne określenie adresata postanowienia oraz niezastosowanie przepisów o zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 500/24 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2024 r., znak WOB.7722.215.2023.JKUT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 11 czerwca 2024 r., II SA/Kr 500/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił skargę O. sp. z o.o. w Warszawie (Spółka) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z 31 stycznia 2024 r., znak WOB.7722.215.2023.JKUT, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wadowicach (PINB) postanowieniem nr 215/2023 z 3 lipca 2023 r. znak: PINB.7355.2.2023.1, wstrzymał właścicielowi obiektu – Spółce, prowadzenie robót budowlanych związanych z samowolną rozbudową istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] (obręb [...], gm. [...]) oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację rozbudowanej części obiektu, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. 2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Kr 500/24 kolejno wskazano, że po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na to postanowienie przez Spółkę, MWINB, powołanym na wstępie postanowieniem z 31 stycznia 2024 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. 2.3. Sąd pierwszej instancji przywołał, że w swym postanowieniu MWINB wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie PINB uczynił zrealizowaną bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...]. W oparciu o poczynione ustalenia faktyczne, organ I instancji doszedł do przekonania, że ww. inwestycja stanowi samowolę budowlaną o znamionach określonych w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023, poz. 682 ze zm., uPb). MWINB ustalił, że krąg stron postępowania zdefiniowany w realiach niniejszej sprawy przez PINB, pozostaje tożsamy w postępowaniu zażaleniowym. 2.4. Dalej w wyroku ustalono, że w ocenie MWINB organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie miała miejsce rozbudowa stacji bazowej telefonii komórkowej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor: [...] sp. z o.o. z/s w W. (Spółka [...]) 12 sierpnia 2020 r. uzyskał decyzję nr 151/2020 znak: PINB.7353.82.2020.A, którą PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie w/w stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z instalacją elektroenergetyczną, w skład której wchodzą: stalowa wieża kratowa, zespół anten (9 anten sektorowych: 3 szt. typu HWADU4518R7 o mocy 1699 W każda, skierowane w azymutach 0" 120°, 230"; 6 szt. typu HW A704516R0 o mocy 710 W każda, skierowane w azymutach 0°, 120°, 230°; 1 antena radioliniowa typu VHLP2-23 skierowana w azymucie 322° urządzenia sterujące u podnóża wieży, ogrodzenie; zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości [...]. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB stwierdzono, że na stalowej wieży kratowej, poniżej zespołu anten objętych ww. pozwoleniem na użytkowanie, zamontowano 9 stalowych stelaży w zespole po 3 sztuki zamontowane jeden obok drugiego na każdym słupie podporowym, do których przytwierdzono 6 anten sektorowych, zlokalizowanych w zespole po dwie, oraz jedną antenę radioliniową poniżej ww. anten sektorowych, z kolei u podnóża wieży zlokalizowano urządzenia sterujące i ogrodzenie. Ponadto z dokumentacji przekazanej przez Wydział Środowiska Starostwa Powiatowego w Wadowicach wynika, że dla tej stacji bazowej dokonano zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne dokonane przez Spółkę [...] w dniu 10 kwietnia 2020 r. oraz informacji o zmianie danych w instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne przedłożone przez Spółkę [...] w dniu 18 września 2022 r. 2.5. W wyroku ustalono, że analizując powyższe MWIB stwierdził, że po przyjęciu do użytkowania przedmiotowej stacji bazowej dokonano zmiany mocy doprowadzanej do istniejących anten, a także zamontowano dodatkowe konstrukcje wsporcze wraz z zespołem anten oraz urządzeniami sterującymi u podnóża wieży. Zwiększenie mocy pojedynczych anten oraz zainstalowanie zespołu nowych anten na istniejącej budowli w postaci wieży z urządzeniami doprowadziło do zmiany parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego, co należy zakwalifikować jako rozbudowę obiektu budowlanego. Stanowisko takie szeroko prezentowane jest w orzeczeniach sądów administracyjnych, które organ II instancji przytoczył. MWINB zauważył również, że dodatkowe elementy na obiekcie budowlanym (wieży) zwiększyły jego ciężar, a więc organ musi mieć również pewność, iż rozbudowa masztu nie naruszy wytrzymałości konstrukcji, jako całości i nie będzie stanowiła zagrożenia dla ludzi, zatem zasadnym jest traktowanie tego rodzaju inwestycji jako rozbudowy obejmującej elementy dotychczasowe oraz dodawane/usuwane w późniejszym terminie. Przedmiotowe roboty budowlane stanowiły rozbudowę stacji bazowej, która to inwestycja wymagała uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę. 2.6. W związku z powyższym, MWINB uznał, że realizując sporne roboty budowlane inwestorzy (Spółka [...] i T. sp. z o.o. z/s w W. – Spółka T.) działali w warunkach samowoli budowlanej, pociągającej za sobą określone sankcje prawno-administracyjne, wynikające z przepisów określonych w art. 48 uPb. Wobec powyższego organ I instancji przyjął prawidłowy tryb postępowania określony w art. 48 ust. 2 i 3 uPb. 2.7. Dalej wyjaśniono kwestię adresata postanowienia wydanego na podstawie art. 48 uPb. Adresatem nakazu wstrzymania robót budowlanych związanych z samowolną rozbudową istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej organ I instancji uczynił właściciela obiektu, za którego uznał Spółkę. Zdaniem organu wojewódzkiego PINB słusznie uznał, że zobowiązanym do wykonania obowiązków wynikających ze skarżonego postanowienia winien być właściciel obiektu budowlanego. W ocenie MWINB organ I instancji słusznie przyjął, że właścicielem obiektu (o którym mowa w art. 52 ust. 1 uPb) jest Spółka. 3.1. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że opisane wyżej postanowienie MWINB zaskarżyła Spółka, która zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775 ze zm.; K.p.a.) poprzez zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie wstrzymania właścicielowi obiektu prowadzenia robót budowlanych, podczas gdy nie wykazano zaistnienia przesłanek takiego rozstrzygnięcia, a Spółka nie prowadziła i nie prowadzi żadnych robót budowlanych dotyczących należącej do niej wieży zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...], tym bardziej, iż postanowienie organu I instancji naruszają przepisy prawa procesowego i materialnego; 2) art. 7, 8, 77 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 11 K.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia przez organ I instancji, co i dlaczego w przedmiotowym postępowaniu stanowi obiekt budowlany, co organy obydwu instancji rozumieją pod pojęciem stacji bazowej telefonii komórkowej w świetle przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i co się na nią składa, ile odrębnych instalacji radiokomunikacyjnych znajduje się na istniejącej wieży, w jaki sposób zmiana parametrów anten sektorowych i radioliniowej wpływa na zmianę charakterystycznych parametrów np. wolno stojącej wieży antenowej, brak wyjaśnienia, dlaczego zdaniem organu I instancji zmiana mocy doprowadzanej do anten stanowi rozbudowę obiektu budowalnego i dlaczego jego zdaniem stanowi to w ogóle przedmiot reglamentacji uPb, a także czy wystarczające jest stwierdzenie jakiejkolwiek zmiany w obiekcie budowlanym, aby stwierdzić, że doszło do jego rozbudowy; 3) art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organy obydwu instancji i dowolne ustalenie, że zmiana parametrów pracy anten przez Spółkę [...] oraz instalacja urządzeń przez Spółkę T. na istniejącym obiekcie budowlanym wymagały uzyskania pozwolenia na budowę; 4) art. 61 § 1 i 4 w zw. z art. 33 § 1 i 3 K.p.a. z uwagi na wszczęcie przez PINB w tym samym dniu przedmiotowego postępowania i wydanie postanowienia, a następnie doręczenie ich Spółce łącznie, podczas gdy najpierw organ winien wszcząć postępowanie, zawiadomić o tym strony, a dopiero po tych czynnościach winien wydać to postanowienie, jak również doręczenie go skarżącej zamiast wyznaczonemu przez niej pełnomocnikowi, co MWINB uznał za prawidłowe; 5) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 oraz 8 K.p.a. poprzez niedziałanie przez organ I instancji w granicach prawa i w formach wskazanych przez prawo, tj. uznanie, że zrealizowane przez podmioty będące właścicielami instalacji radiokomunikacyjnych czynności lub roboty budowlane wymagały dla swej realizacji uzyskania pozwolenia na budowę, co spowodowało prowadzenie niniejszego postępowania w taki sposób, iż nie pogłębiało to zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. 3.2. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 6) art. 52 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 uPb poprzez skierowanie postanowienia o wstrzymaniu robót do Skarżącej w sytuacji, gdy nie wykonywała ona żadnych prac, ani robót budowlanych w obrębie należącej do niej wieży, a wszelkie czynności były wykonywane przez właścicieli instalacji radiokomunikacyjnych, tj. Spółkę [...] oraz Spółkę T. jako podmioty wyłącznie uprawnione w tym zakresie w odniesieniu do swoich instalacji; 7) art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy przeprowadzone roboty nie doprowadziły do samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego w postaci wieży wolnostojącej, co wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę, a także z ostrożności nieprawidłowe zastosowanie dyspozycji art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb do działalności polegającej na zmianie mocy doprowadzanej do anten, czyli nie mającej charakteru robót budowlanych, a tym samym bardziej rozbudowy; 8) art. 3 pkt 6 w zw. z art. 28 uPb poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy inwestycja zrealizowana przez Spółkę T. oraz czynności wykonane przez Spółkę [...] nie stanowiły rozbudowy obiektu budowlanego, a roboty budowlane, których dotyczy postępowanie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem na podstawie art. 29 ust. 4 pkt 3a uPb objęte były zwolnieniem od obowiązku uzyskania tej decyzji; 9) art. 29 ust. 4 pkt 3a uPb poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że instalowanie urządzeń, o których mowa w tym przepisie dotyczy wyłącznie urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 uPb, a w konsekwencji niezastosowanie go w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane przez Spółkę T. polegały na instalowaniu urządzeń, w tym instalacji radiokomunikacyjnej wraz z osprzętem i urządzeniem zasilającym, na istniejącym obiekcie budowlanym, które nie wymagają do swej realizacji uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. 3.3. Na podstawie tych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. 3.4. Dalej w wyroku II SA/Kr 500/24 przywołano, że w odpowiedzi na skargę strona przeciwna (MWINB) wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że kwestia określenia adresata postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych została szczegółowo omówiona w zaskarżonym postanowieniu, a jeszcze bardziej wnikliwie została oceniona PINB. Sąd te stanowisko organów obu instancji całkowicie podzielił. 4.3. Sąd wojewódzki zaakceptował jako własny kierunek orzecznictwa, który przyjmuje, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą, na którą składają się poza urządzeniami technicznymi, konstrukcja wsporcza wraz z całym oprzyrządowaniem pozwalającym na jej funkcjonowanie, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, wymagającą pozwolenia na budowę. Tym samym zainstalowanie nowych, dodatkowych anten na istniejącej wieży z funkcjonującą już wcześniej stacją bazową telefonii komórkowej uznaje się za rozbudowę budowli w postaci stacji bazowej, co wymaga pozwolenia na budowę. 4.4. Sąd pierwszej instancji podzielił także stanowisko organów, że przedmiotowe roboty budowlane stanowiły rozbudowę stacji bazowej – wieży stalowej wraz z zainstalowanym zespołem anten oraz infrastrukturą naziemną, która to inwestycja wymagała uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę. W tej sytuacji inwestorzy (Spółki: [...] i T.) działali w warunkach samowoli budowlanej, pociągającej za sobą określone sankcje prawno-administracyjne, wynikające z przepisów określonych w art. 48 uPb. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości. 5.2. W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa) zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływy na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 Ppsa poprzez zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB naruszały przepisy obowiązującego prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w II instancji, którego dotyczyła kontrola sądu wojewódzkiego, a także w poprzedzającym go postępowaniu w I instancji, wystąpiło szereg naruszeń przepisów postępowania, m. in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 33 § 1 i 3 w zw. z art. 61 § 1 i 4, art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024, poz. 572 ze zm., K.p.a.), w tym brak wyjaśnienia, co organy rozumieją pod pojęciem obiektu budowlanego, stacji bazowej telefonii komórkowej, brak ustalenia ile instalacji radiokomunikacyjnych znajduje się na wieży, a także brak prawidłowego doręczania pism pełnomocnikowi Spółki, czy wszczęcie postępowania i w tym samym dniu wydanie zaskarżonego postanowienia oraz ich łączne doręczenie; 3) art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, dlaczego zakres wykonanych prac przez dwóch różnych operatorów telefonii komórkowej należy zakwalifikować jako rozbudowę obiektu, na którym były wykonywane, dlaczego zmiana mocy doprowadzanej do anten ma stanowić rozbudowę obiektu budowalnego, z jakiej przyczyny adresatem zaskarżonego postanowienia ma być Spółka, a nie operatorzy telefonii komórkowej, którzy wykonywali te prace, oraz lakoniczne, bez szczegółowego wyjaśnienia odniesienie się do zarzutów Spółki; 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267 ze zm., Pusa) w zw. z art. 3 § 1 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. nieprawidłowe spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organy nadzoru budowlanego obu instancji, WSA w Krakowie oddalił skargę Spółki. 5.3. W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 Ppsa – zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: 5) art. 52 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 uPb poprzez skierowanie postanowienia o wstrzymaniu robót do Spółki, która nie wykonywała wskazanych robót budowlanych w obrębie należącej do niej wieży, gdyż wszelkie prace były wykonywane przez właścicieli instalacji radiokomunikacyjnych, tj. Spółki [...] oraz T., jako podmioty wyłącznie uprawnione w tym zakresie w odniesieniu do swoich instalacji; 6) art. 29 ust. 4 pkt 3a uPb poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przez sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane przez Spółkę T. na tej lokalizacji ograniczyły się do zainstalowania urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, których wysokość nie przekroczyła 3 metrów, a więc były zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowlę oraz dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania; 7) art. 3 pkt 6 w zw. z art. 28 uPb poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy inwestycja zrealizowana przez Spółkę T. oraz czynności wykonane przez Spółkę [...] nie stanowiły rozbudowy obiektu budowlanego, a roboty, których dotyczy postępowanie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót, przy czym czynności wykonywane przez Spółkę [...] w ogóle nie podlegały reglamentacji uPb; 8) art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy przeprowadzone roboty nie doprowadziły do samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego w postaci wieży wolnostojącej, co wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę, a także z ostrożności nieprawidłowe zastosowanie do czynności polegających na zmianie mocy doprowadzanej do anten, czyli nie mającej charakteru robót budowlanych, a tym bardziej rozbudowy obiektu budowlanego. 5.4. Wobec powyższych podstaw kasacyjnych skarżąca kasacyjnie Spółka wnosiła o: rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 5.5. Zdaniem skarżącej kasacyjnie zaskarżone postanowienie nie powinno być kierowane do niej, ale do poszczególnych inwestorów, którzy mają tytuły prawne do wieży Spółki. Spółka stoi na stanowisku, że mająca miejsce w niniejszej sprawie instalacja przez Spółkę T. urządzeń w postaci instalacji radiokomunikacyjnej o wysokości nie przekraczającej 3 metrów na istniejącej wieży, nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót budowlanych. Znajdowała ona bowiem oparcie w treści normy art. 29 ust. 4 pkt 3a uPb, oraz w zakresie ogrodzenia w treści art. 29 ust. 2 pkt 20 uPb, zgodnie z którymi nie podlega zgłoszeniu instalacja urządzeń, których wysokość nie przekracza 3 metrów oraz ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,2 m, a takiego zakresu spraw dotyczyły roboty wykonane przez Spółkę T.. 5.6. W odpowiedzi Stowarzyszenia [...] na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Zdaniem Stowarzyszenia wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne. W sprawie niewątpliwie skarżąca specjalnie dzieli inwestycję na części mówiąc, że wieża jest czymś zupełnie odrębnym od anten i one się nie łączą w żaden sposób. Tymczasem takie stanowisko jest wprost sprzeczne z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, w których wydaje się pozwolenia nie dla samych anten, czy też jakichś instalacji, ale dla stacji bazowej telefonii komórkowej jako całości – czyli wieży, anten, modułów radiowych, konstrukcji stalowych itd. 5.7. W piśmie procesowym z 27 maja 2025r. Stowarzyszenie podtrzymało wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej, dodatkowo przywołując szereg judykatów, mających wzmacniać stanowisko argumentacyjnej Stowarzyszenia. 5.7. Na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. Prezes Stowarzyszenia [...] podtrzymał wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej, oddalono wniosek Stowarzyszenia [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa). 6.2. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, który określają oznaczone przypadki, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny. Sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się odpowiednio – naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, albo – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa, wskazującego na niektóre z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie, skoro w tej sprawie skargę na tego rodzaju akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie przywołanych przepisów Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy prawa materialnego, którym uchybił zaskarżony organ w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji, względnie powinna wskazać naruszenie konkretnych przepisów postępowania, które naruszył skarżony organ. W dalszej kolejności winna przekonać, że uchybienia przepisów postępowania przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie. Podobne uwagi odnieść należy do zarzutu naruszenia art. 151 Ppsa, z którego wynika jedynie, że gdy sąd nie uwzględnia skargi w całości lub w części, to ją oddala odpowiednio w całości lub w części. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 Ppsa mają charakter wynikowy, wskazują na oznaczone rozstrzygnięcia podejmowane przez sąd administracyjny, ale są konsekwencją ocen odnośnie innych norm prawa. 6.3. Podobne uwagi należy odnieść do zarzutu dot. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., gdyż są to również tzw. przepisy wynikowe, traktujące o tym, jakie rozstrzygnięcie podejmuje organ odwoławczy, gdy oddala zażalenie. Ich naruszenie może być rezultatem naruszenia innych – konkretnych – przepisów prawa materialnego lub procesowego, a zatem nie mogą być one samoistną podstawą skargi kasacyjnej. 6.4. Chybione są powiązane z w/w przepisami zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 33 § 1 i 3 w zw. z art. 61 § 1 i 4 , art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia co organy rozumieją pod pojęciem obiektu budowlanego, stacji bazowej telefonii komórkowej, brak ustalenia ile instalacji radiokomunikacyjnych znajduje się na wieży, a także brak prawidłowego doręczania pism tj. pełnomocnikowi Spółki czy wszczęcie postępowania i w tym samym dniu wydanie zaskarżonego postanowienia oraz ich łączne doręczenie. W zaskarżonym wyroku wystarczająco bowiem odniesiono się do wszystkich tych kwestii i żadnej z nich nie pominięto. PINB oraz MWINB w swoich postanowieniach precyzyjnie wskazały, do jakich robót budowlanych doszło w niniejszej sprawie. Ponadto MWINB wskazał w postanowieniu, że maszt stanowi całość techniczno-użytkową wraz z antenami i stanowią one jako całość obiekt budowlany. Następnie wskazano, że jest to stacja bazowa telefonii komórkowej. Autor skargi kasacyjnej, na co też słusznie zwróciło Stowarzyszenie w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, na s. 4 wniesionej skargi kasacyjnej wprost przytoczył fragmenty z postanowienia MWINB, gdzie padają te stwierdzenia. Organy nadzoru budowlanego szczegółowo ustaliły stan faktyczny, co przytoczył również WSA w Krakowie. Ustalono, że doszło do zwiększenia mocy promieniowania anten oraz montażu dodatkowych anten, stelaży i innych urządzeń. Wskazano, że wskutek tego zmieniły się charakterystyczne parametry obiektu budowlanego, jakim jest stacja bazowa. Ponadto wskazano, że zmieniło się wskutek tego obciążenie obiektu budowlanego – wieży – ciężarem (montaż wielu dodatkowych anten i konstrukcji). Powołano się na wiele wyroków sądów administracyjnych. Skonstatowano, że doszło do rozbudowy obiektu budowlanego. Na s. 5 wyroku sąd pierwszej instancji obszernie przytoczył problematykę związaną z kwestią pełnomocnika Spółki. Nie sposób więc uznać, że w zaskarżonym wyroku pominięto tę kwestię, nawet przy przyjęciu odmiennego poglądu – nie można podzielić zarzutów skargi w tym zakresie. Skarżąca Spółka wniosła bowiem skutecznie zażalenie na postanowienie PINB i zażalenie to zostało rozpatrzone przez organ II instancji; Jak zaś wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych "w orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano w tym kontekście konieczność rozróżnienia skutków materialnoprawnych i procesowych doręczenia decyzji (postanowienia). Wskazywano, że doręczenie decyzji (postanowienia) stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika w sytuacji, gdy nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając - mimo to - wniesienie odwołania przez pełnomocnika, aczkolwiek jest naruszeniem procedury, to jednak nie stanowi wady kwalifikowanej, jak również nie można go uznać za uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2009 r., II GSK 600/08, podobne stanowisko wyrażone zostało także w wyrokach NSA: z 19 lutego 2008 r., I FSK 282/07; z 27 lipca 2010 r., I GSK 826/09; z 15 kwietnia 2014 r., II FSK 825/12; z 16 lutego 2016 r., II FSK 3597/13 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Ponadto zarówno organy, jak i sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku, precyzyjnie ustaliły, że na wieży znajdują się dwie infrastruktury aktywne: Spółki [...] oraz Spółki T. (s. 10-11 wyroku). 6.5. Nie jest skuteczny zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, z którego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 Ppsa może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być skuteczny wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Powołany przepis można naruszyć w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jeżeli uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, którymi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na jego kontrolę kasacyjną, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Zaskarżony wyrok został zaopatrzony w uzasadnienie, które zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 141 § 4 Ppsa elementy, z jego treści wystarczająco jednoznacznie wynika, z jakich przyczyn sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, co umożliwia jego kontrolę instancyjną. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej sąd wojewódzki odniósł się do wszystkich zarzutów skargi. W szczególności szczegółowo przytoczono stan faktyczny, opisano, jakie roboty budowlane zaszły w niniejszej sprawie, uargumentowano, dlaczego stanowią one rozbudowę stacji bazowej. Sąd wojewódzki w tym zakresie przywołał szczegółowo stanowisko PINB oraz MWINB na wstępie wyroku. Następnie na s. 10-11 wyroku sam rozwinął stan faktyczny i go przeanalizował. Nie był więc w żaden sposób bezkrytyczny wobec ustaleń organów I i II instancji. Ponadto na s. 12-17 wyroku rozwiano wątpliwości Spółki co do kwalifikacji poczynionych robót budowlanych, jako "instalowanie" w rozumieniu art. 29 ust. 4 pkt 3a uPb. Sąd w tym zakresie odwołał się do stanu faktycznego oraz powołał się na kilka wyroków sądów administracyjnych. Co zaś tyczy się kwestii związanej z błędnym określeniem adresata postanowienia sąd pierwszej instancji całkowicie podzielił stanowisko organów w tym zakresie, mając na uwadze treść art. 52 ust. 1 uPb oraz fakt, że roboty budowlane przy przedmiotowej rozbudowie zostały zakończone. Trafnie przeto uznano, że zobowiązanym do wykonania obowiązków wynikających ze skarżonego postanowienia winien być właściciel obiektu budowlanego. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 141 § 4 Ppsa nie nakłada na sąd obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów. Nawet brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowiłby sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. 6.6. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie całkowicie nieuzasadnione jest zarzucanie sądowi I instancji naruszenia art. 1 § 1 i 2 Pusa. Naruszenie art. 1 § 1 Pusa może mieć miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tych przepisach. Należy zaznaczyć, że przepisy art. 1 § 1 i 2 Pusa nie są przepisami procesowymi, lecz ustrojowymi, określającymi podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd może naruszyć art. 1 § 2 Pusa tylko wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli, przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. 6.7. Powiązany z w/w przepisami ustrojowymi art. 3 § 1 Ppsa także nie mógł być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z w/w przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez powiązania z innymi przepisami procesowymi. Przepis ten ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą co do reguły stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem: do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W orzecznictwie NSA wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 § 1 Ppsa wskazuje cele działania sądów administracyjnych, oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 tej ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087). Naruszenie art. 3 § 1 Ppsa ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu. Zaskarżonym wyrokiem sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć art. 3 § 1 Ppsa, ponieważ rozpoznał sprawę należącą do jego kognicji. 6.8. Zasadnie także organy nadzoru budowlanego skierowały postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych do skarżącej zgodnie z dyspozycją art. 52 ust. 1 uPb. Zwrócić uwagę w tym miejscu przede wszystkim należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy uPb w brzmieniu wynikającym z nowelizacji prawa budowlanego, wprowadzonej ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471), która to nowelizacja weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 52 ust. 1 uPb w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia "obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego." Podkreślić należy, że z powyższego przepisu wprost wynika, że w sytuacji zakończenia robót budowlanych (a taka sytuacja miała miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy), ustawodawca nie przewidział nałożenia obowiązków na inwestora. W niniejszej sprawie zostało przesądzone w decyzji Starosty Wadowickiego, że anteny oraz wieża stanowią jeden obiekt budowlany - stację bazową. Ta decyzja nie została uchylona i na podstawie tej decyzji inwestor zrealizował inwestycję. Tymczasem – jak słusznie zauważa Stowarzyszenie w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną – Spółka próbuje dzielić inwestycję na mniejsze części, aby uniknąć wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. I tak, Spółka [...] sprzedała wieżę O. Sp. z o.o., a następnie zwiększyła moce promieniowania istniejących anten. Nie demontowała nowych anten. Odrębny podmiot, Spółka T. zaś zamontowała swoje własne anteny i szereg innych elementów na wieży. Wszystkie one stanowią stację bazową telefonii komórkowej. To, że w ten sposób próbuje się obchodzić przepisy prawa, nie może być podstawą do kwestionowania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie roboty budowlane zostały zakończone. Nakaz wstrzymania rozbudowy przedmiotowej stacji musiał więc obejmować właściciela obiektu budowlanego. Zasadnie uznano zatem Spółkę jako adresata nakazu, co PINB oraz MWINB, a także WSA w Krakowie szeroko uzasadnili (s. 4 i 11 zaskarżonego wyroku). Zatem stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sąd wojewódzki dokonał prawidłowej wykładni art. 52 ust. 1 uPb w zw. z art. 48 ust. 1 tej ustawy przyjmując, że nakaz rozbiórki może zostać skierowany właściciela spornego obiektu objętego postanowieniem o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. 6.9. Nie znajdują uzasadnienia także kolejne zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 4 pkt 3a uPb poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie oraz art. 3 pkt 6 w zw. z art. 28 uPb poprzez ich zastosowanie. Wskazać należy, że zakwalifikowanie robót jako instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb (w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.), jak i w brzmieniu po nowelizacji – art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a uPb, może nastąpić tylko wówczas, gdy ich umiejscowienie na obiektach budowlanych nie stanowi rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tych obiektów (por. wyroki NSA z: 12 października 2016 r., II OSK 3341/14; 16 lutego 2017 r., II OSK 1424/15; 22 lutego 2017 r., II OSK 1494/15 - CBOSA). Przepis ten, wyłączający obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, ma zastosowanie jedynie do tego rodzaju robót budowlanych, które polegają na instalowaniu, a więc prostym montowaniu (zakładaniu, umieszczaniu) określonych urządzeń (np. radiokomunikacyjnych) na istniejących legalnie obiektach budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyrokach NSA z 6 lipca 2022 r., II OSK 1967/19 (LEX nr 3406880) oraz 4 marca 2025 r., II OSK 1799/22 (LEX nr 3840737), że zakresem przedmiotowym powyższego przepisu nie są objęte złożone roboty budowlane obejmujące nie tylko instalowanie nowych urządzeń, lecz także zwiększające moc już istniejących, na skutek których dojdzie do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych stacji. Tego rodzaju kumulacja prac budowlanych wykracza poza warunki zwolnienia wynikającego z art. 29 uPb. Ustawodawca w ww. przepisach posłużył się terminem "instalowanie". Należy więc uznać, że instalowanie jest innym rodzajem robót budowlanych, niż rozbudowa, przebudowa, czy remont. Definiowane jest jako montowanie urządzeń technicznych, a synonimy tego słowa to "montować, podłączać, zamontowywać, zakładać". Pojęcie instalowanie odnosi się do wykonywania robót budowlanych polegających na umocowaniu (połączeniu, złączeniu) jakiegoś elementu do istniejącej już konstrukcji nośnej. Wyraz "instalowanie" użyty w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a) uPb oznacza zatem wykonywanie prostych prac odnoszących się np. do poszczególnych elementów stacji bazowej, jej pojedynczych urządzeń lub konstrukcji, a nie do budowy takiej stacji jako całego zamierzenia budowlanego. W tym miejscu warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2023 r., II OSK 2786/21, w którym wskazano, że użyte w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a), b), c) oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a, b i d uPb pojęcie "instalowanie" stanowi roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik dla owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Natomiast zamierzenie budowlane polegające na zwiększeniu mocy istniejących anten i zamontowaniu nowych, dodatkowych anten na istniejącej i funkcjonującej już wcześniej stacji bazowej telefonii komórkowej – obejmuje szerszy zakres robót niż tylko instalacja i może wiązać się już z budową (rozbudową) obiektu budowlanego (budowli), a więc z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 3 uPb, ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m. in. wolnostojące maszty antenowe, a z takim obiektem mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Z powyższego wynika, że jedynie instalacje wolnostojące stanowią budowlę, w przeciwieństwie do masztów i anten stacji bazowych zainstalowanych na istniejących obiektach budowlanych. Konstrukcja składająca się z masztu antenowego wraz z urządzeniami nadawczymi i osprzętem, stanowi całość techniczno-użytkową, a więc obiekt budowlany i zarazem budowlę. Nie jest to jednak typowy obiekt budowlany, który należy oceniać tak, jak np. budynek, gdyż istota jego działania polega głównie na wytwarzaniu i emitowaniu fal elektromagnetycznych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualne pozostaje zatem ukształtowane w orzecznictwie stanowisko, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 3 uPb), a tym samym stanowi obiekt budowlany wymagający zgodnie z art. 28 ust. 1 uPb pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z: 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14; 15 lutego 2017 r., II OSK 596/17; 20 stycznia 2017 r., II OSK 1148/15; 12 kwietnia 2018 r., II OSK 1389/16 czy 4 marca 2025 r., II OSK 1799/22 - CBOSA). Wobec powyższego art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a) uPb (podobnie jak wcześniej art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb) nie ma zastosowania do robót budowlanych stanowiących budowę (rozbudowę, przebudowę) stacji bazowej telefonii komórkowej. Podkreślenia wymaga, że generalną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 uPb jest, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 29-31 uPb, których nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Skoro ustawodawca nie wymienił wyraźnie w przepisach art. 29 uPb wykonywania robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, to ich realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z: 19 stycznia 2023 r., II OSK 2620/21 i 18 września 2024 r., II OSK 1607/24, CBOSA). Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 6 uPb budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Wobec powyższego, z uwagi na zakres przedmiotowej inwestycji polegający na zwiększeniu mocy doprowadzanej do istniejących anten, a także zamontowaniu dodatkowych konstrukcji wsporczych wraz z zespołem anten oraz urządzeniami sterującymi u podnóża istniejącej wieży, należało ją zaliczyć do kategorii budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 uPb, co też zasadnie uczyniły organy orzekające w sprawie i co zaaprobował sąd I instancji stwierdzając, że montaż dodatkowych anten sektorowych powoduje zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącej stacji, m. in. przez zwiększenie emisji pola elektromagnetycznego lub chociażby przez zwiększenie obciążenia samego masztu. Skoro zaś, w sytuacji, w której posadowienie (budowa) samej stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z zainstalowaniem na niej anten wymaga pozwolenia na budowę, to dodatkowe zainstalowanie kolejnych anten sektorowych sieci komórkowej, wraz z osprzętem, stanowi w takiej sytuacji przebudowę lub rozbudowę pierwotnej budowli. Roboty budowlane wykonane przy realizacji przedmiotowej stacji bazowej należy zatem zakwalifikować jako budowę – rozbudowę obiektu budowlanego. Doposażenie stacji bazowej w dodatkowe anteny zwłaszcza sektorowe to działania wpływające na zmianę parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego. W związku z powyższym zakres robót budowlanych wykonanych na wieży należącej do skarżącej kasacyjnie wykracza poza zakres prac objętych regulacją przepisu art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a) uPb, jako niewymagających pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w wyniku umieszczenia na wieży kolejnych anten doszło do rozbudowy obiektu budowlanego, jako stanowiącego całość techniczno-użytkową, z uwagi na przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwość wykorzystania obiektu jako całości. 6.10. Jak trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 marca 2025 r., II OSK 1799/22 (LEX nr 3840737), przepis art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a) uPb wprowadza wyjątek od zasady prowadzenia robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę. Wyjątek ten nie powinien być interpretowany rozszerzająco. W świetle dotychczasowego orzecznictwa przyjmuje się, że art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a) uPb może mieć zastosowanie do modernizacji istniejących już konstrukcji urządzeń radiokomunikacyjnych, jeżeli na przykład ma dojść do wykonania robót budowlanych polegających na demontażu części anten zainstalowanych na wieży antenowej i montażu anten nowych o podobnych mocach – w ramach prac konserwacyjnych, naprawczych bądź innowacyjnych, czy też w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń na obiektach budowlanych, a nie budowy czy przebudowy takiego zamierzenia budowlanego, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej (tak też w wyroku NSA z 21 maja 2024 r., II OSK 539/23, LEX nr 3757591). W tej sprawie istotne jest jednak to, że zrealizowane prace obiektywnie dotyczyły stacji bazowej telefonii komórkowej wybudowanej na podstawie pozwolenia na budowę, a doposażenie stacji o nowe anteny sektorowe zmieniło jej parametry użytkowe i techniczne. W niniejszej sprawie trafnie zatem uznano, że przedmiotowa inwestycja (zamontowanie dodatkowych anten na maszcie telefonii komórkowej – stacji bazowej) stanowi całość użytkowo-techniczną i jako taka jest budowlą, a roboty budowlane związane z jej realizacją podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Zrealizowane roboty budowlane – w warunkach niniejszej sprawy – nie podpadają pod wymieniony w powyższym przepisie wyjątek od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym, nie sposób zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a) uPb oraz art. 3 pkt 6 uPb w zw. z art. 28 tej ustawy. 6.11. Jako chybiony tym samym uznać również należy zarzut kasacyjny naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie poczynione wyżej rozważania, trafnie uznano w niniejszej sprawie, że przedmiotowa inwestycja stanowi całość użytkowo-techniczną i jako taka jest budowlą, a roboty budowlane związane z jej realizacją podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie z kolei do art. 48 ust. 5 uPb postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał za zasadne zastosowanie przez organy procedury przewidzianej w art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb w zw. z art. 48 ust. 5 uPb. 7. Z tych też względów, skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło