VII SA/Wa 758/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-31
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej na prefabrykowanej podstawie, która nie jest trwale związana z gruntem w sposób wymagający robót budowlanych, stanowi "instalację" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, czy też "budowę" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej, która ze względu na swoją wielkość, konstrukcję i masę wymaga stabilnego posadowienia dla zapewnienia bezpieczeństwa, stanowi "budowę" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a nie "instalację" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. Taka budowa wymaga pozwolenia na budowę, a organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo wnieść sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania takich robót.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Prezydenta W. wobec zgłoszenia zamiaru wykonania tablicy reklamowej. Organ I instancji uznał, że montaż tablicy reklamowej typu ML o wymiarach 9m2, posadowionej na prefabrykowanej podstawie, stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenie. Spółka skarżąca twierdziła, że jest to instalacja, która nie wymaga pozwolenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania tablicy reklamowej. skargę oddala
Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm ), po rozpatrzeniu wniosku firmy S. [...] Sp z o.o. z dnia 25.11.2009r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na demontażu tablicy reklamowej typu bilbord o wymiarach 5,04 x 2,38 m (12m2) oraz instalacji małoformatowej tablicy reklamowej typu ML - w części dotyczącej montażu małoformatowej tablicy reklamowej typu ML o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 2,44 x 3,44m (9m2) przy ul B. [...] w W., na działce nr ew. [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 25 11.2009r. wpłynęło zgłoszenie firmy S. [...] Sp. z o o., w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających m.in. na montażu wolnostojącej tablicy reklamowej typu ML o wymiarach 3,4m x 2,4m posadowionej na podstawie z elementu prefabrykowanego z donicą i siedziskiem.
Analiza złożonych dokumentów, w tym projektu budowlanego powtarzalnego małoformatowej tablicy reklamowej 3,4m x 2,4m wolnostojącej na podstawie z elementu prefabrykowanego z donicą i siedziskiem, nietrwale związanego z gruntem adaptowanego dla przedmiotowej lokalizacji wykazała, iż zgłoszenie dotyczy robót budowlanych polegających na wykonaniu żelbetowej podstawy blokowej, słupa utwierdzonego w prefabrykowanej podstawie, na którym przewidziano zamocowanie konstrukcji wsporczej tablicy oraz na zainstalowaniu tablicy reklamowej o wymiarach 3,44 x 2,44 m i elementów osprzętu oświetleniowego. Wysokość budowli - ok. 6 m od poziomu terenu.
W ocenie organu obiekt będący przedmiotem zgłoszenia, należało zaliczyć do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z zasadą określoną art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzedzonej uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy.
Przedmiotem zgłoszenia jest bowiem budowa konstrukcji nośnej tablicy reklamowej, składającej się z kilku elementów stanowiących całość techniczno-użytkową, mogącą funkcjonować samodzielnie, tj. fundamentu, trzonu nośnego, konstrukcji wsporczej tablicy. Do wzniesionej konstrukcji zainstalowana zostanie tablica reklamowa.
Projektowane urządzenie reklamowe jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Ustawodawca wśród przykładowych obiektów będących budowlami wymienił wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe oraz fundamenty pod urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe są, w rozumieniu Prawa budowlanego, budowlami, a taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane). Prawo budowlane definiuje budowę jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Organ na poparcie takiego twierdzenia, powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.01.2006r. sygn. VII SA/Wa 1083/05 sąd wskazał, iż "skoro budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a obok istnieje pojęcie instalacji wymienionych urządzeń, które nie mieści się w zakresie pojęcia budowa, oznacza to, że instalacją urządzenia reklamowego na gruncie będzie realizacja takiego obiektu, który nie jest wykonywany w określonym miejscu. Tylko ta okoliczność różnicuje bowiem pojęcie budowy i instalacji".
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. II OSK 931/2005 stwierdził, że "budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę".
Natomiast z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25.05.2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06 wynika, iż do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Sposób połączenia z gruntem, technika, czy technologia z tym związana, nie mogą świadczyć o tym, czy jest to w rozumieniu ustawy trwałe, czy też nie trwałe połączenie z gruntem, bowiem zgodnie z tą logiką, można by osadzić na gruncie i niewielki dom jednorodzinny, czy też inny obiekt, ale nie świadczyłoby to o charakterze tego obiektu.
O tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (wyrok NSA z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05. niepubl »dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję ).
Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. II OSK 1069/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2008 r. , sygn. II OSK 1826/06 wynika również, że uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wymaga każda zmiana sposobu zagospodarowania terenu, nawet taka, która nie wymaga pozwolenia na budowę, chyba że jest to zmiana o charakterze jednorazowym, tymczasowym, trwająca do 1 roku.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. [...] Sp. z o o. twierdząc, iż urządzenie reklamowe nie jest obiektem budowlanym o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego (budowlą) z uwagi na fakt, iż nie jest trwale związane z gruntem z uwagi na brak technicznego powiązania.
Odwołująca na poparcie swojej tezy powołała się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 931/05 (LEX nr : 266955) wskazujący, iż "(...) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych (z wyjątkiem reklam określonych w przepisie), zarówno na istniejących obiektach budowlanych, jak też instalowanych jako samodzielne obiekty (...) Można zatem zainstalować, (dokonać montażu) tablicy reklamowej na gruncie, ale bez trwałego jej związania z gruntem. Bez znaczenia przy tym jest wielkość wolno stojącej, posadowionej na gruncie konstrukcji, Tego rodzaju roboty budowlane, w świetle art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, nie wymagają pozwolenia na budowę".
Jednocześnie odwołująca zaznaczyła, iż przepisy prawa budowlanego nie stanowią, iż o trwałości związania z gruntem decyduje cecha trwałości posadowienia wynikająca z wielkości lub wagi urządzenia reklamowego.
Poza tym odwołująca się Spółka twierdziła, iż przepis art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego nie precyzuje, czy o tym że obiekty są trwale bądź nietrwale połączone z gruntem decydują rozmiary czy gabaryty obiektu, zaś przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane odnosi się do wszystkich urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych jak i instalowanych na gruncie.
W odwołaniu zaznaczono, iż wykonanie zamierzonego urządzenia reklamowego, montaż jak i transport na miejsce nie stanowi skomplikowanego zadania budowlanego w związku z czym nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę a także, iż urządzenie reklamowe posiadać będzie przestawną podstawę nie zaś fundament o którym wspomniano w zaskarżonej decyzji.
Odwołująca zarzuciła ponadto organowi I instancji brak wyjaśnienia kwestii czy w przedmiotowej sprawie wystąpiła instalacja czy budowa, a także, iż kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania S. [...] sp. z o.o. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...].12.2009 r., wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na demontażu tablicy reklamowej typu billboard o wymiarach 5,04 x 2,38 m (12 m2) oraz instalacji małoformatowej tablicy reklamowej typu ML o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 2,44 x 3,44 m (9m2) w części dotyczącej montażu małoformatowej tablicy reklamowej typu ML - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca w art. 29-31 Prawa budowlanego przewidział wyjątki od tej zasady. Zostały one enumeratywnie określone. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie zawsze oznacza rezygnację z jakiejkolwiek regulacji administracyjno-prawnej. Budowa części obiektów oraz wykonywanie części robót wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno- budowlanej ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót objętych zgłoszeniem.
Wniesienie sprzeciwu oznacza brak zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej.
Z akt sprawy wynikało, iż pełnomocnik inwestora dokonał w dniu 25.11.2009 r. na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgłoszenia robót budowlanych polegających na : demontażu standardowego nośnika typu billboard o wymiarach 5,04 x 2,38 m (12 m2), ustawieniu podstawy , instalacji małoformatowej tablicy reklamowej typu ML o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 2,44 2 x 3,44 m (9 m ).
W zgłoszeniu wskazano, iż instalacja odbywała się będzie za pomocą dźwigu samojezdnego, zaś planowane urządzenie składa się z dwóch odrębnych części ekranu i słupa. Wszystkie zaś elementy montowane będą za pomocą śrub.
Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy zgromadzonego materiału dowodowego jak i z opisu technicznego do projektu budowlanego powtarzalnego małoformatowej tablicy reklamowej "ML" wolnostojącej na podstawie z elementu prefabrykowanego z donicą i siedziskiem, nietrwale związanego z gruntem przy ul. B. [...] w W., wynikało, iż wymiary zewnętrzne tablicy z ramami ozdobnymi wynoszą 3,756 x 2.782 m. Tablica zostanie ustawiona na przestawnej, nietrwale związanej z gruntem prefabrykowanej, żelbetonowej podstawie z donicą i siedziskiem a także, iż została zaprojektowana jako dwustronna, zamocowana na słupie o wysokości 2,5 m. Całkowita wysokość górnej krawędzi tablic ponad otaczający teren wynosi 5,8 m.
Dołączony projekt budowlany był projektem powtarzalnym, który został zaadoptowany do konkretnej lokalizacji objętej zgłoszeniem.
W ocenie organu projektowana inwestycja, w części polegającej na budowie małoformatowej tablicy reklamowej, wolnostojącej na podstawie z elementu prefabrykowanego z donicą i siedziskiem, ze względu na swoją wielkość oraz konstrukcję świadczy o tym, że jest wolnostojącym trwale z gruntem związanym urządzeniem reklamowym, a więc budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Jak wynika z projektu budowlanego, przedmiotowe urządzenie reklamowe jest montowane z elementów i zawiera prefabrykowany fundament. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny i jego wykonanie nie wpływa na trwałość związania z gruntem. Fakt montowania urządzenia na miejscu nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż dotyczy technologii wykonania obiektu. Żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany i że może być w każdej chwili rozebrany.
O tym, czy obiekt (urządzenie reklamowe) jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie czy też posadowiono na gruncie, ani technika w jakiej został wykonany, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa.
Objęte zgłoszeniem przedsięwzięcie jest konstrukcją na tyle trwałą i związaną z gruntem, że uniemożliwia to jego przesunięcie w inne miejsce, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Jego posadowienie na gruncie jest zatem stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych.
W skład robót budowlanych wskazanych w zgłoszeniu z dnia 25.11.2009 r. wchodzi montaż prefabrykowanej podstawy, montaż konstrukcji stalowej tablicy oraz podłączenie elektroenergetyczne tablicy. Z informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia będącej częścią projektu budowlanego planowanej inwestycji wynika, iż maksymalny ciężar podnoszonych stalowych elementów przed całkowitym scaleniem nie przekracza 12 kN, zaś maksymalny ciężar prefabrykowanej podstawy wynosi 51,0 kN.
Natomiast gabaryty podstawy, jak wskazano w opisie do projektu wynosiły: długość 2,40 m szerokość 1,60 m i wysokość 0,8 m. Instalację zaś tablicy reklamowej inwestor planował przeprowadzić za pomocą dźwigu samojezdnego.
Ustawienie przedmiotowego nośnika reklamowego stanowi roboty budowlane (budowę) w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Rozmiar i charakter prac przewidzianych w projekcie technicznym dla ustawienia przedmiotowej konstrukcji oraz okoliczność, że na skutek tych prac powstaje nowy (od podstaw) w określonym miejscu obiekt budowlany uzasadnia uznanie, iż jest to budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagająca pozwolenia na budowę.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do budowli będących wolnostojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 25.05.2007r., sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 20.06.2008 r., sygn. akt II OSK 680/07).
Zdaniem organu odwoławczego zamiarem inwestora jest trwałe powiązanie z gruntem projektowanej konstrukcji. Taka inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
W przedmiotowej sprawie, nie można mówić o instalowaniu urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, skoro chodzi o budowę samodzielnej konstrukcji - budowli na własnym, chociaż prefabrykowanym fundamencie.
Powyższy przepis stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i uprzedzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlonych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Powyższe stanowisko zostało również potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009r., sygn. akt: II OSK 735/08.
Zdaniem sądu nie ulega wątpliwości, iż roboty budowlane związane z wykonaniem tego typu urządzenia reklamowego to budowa, a więc wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny najistotniejsze jest, aby konstrukcja wraz z fundamentem była na tyle trwała, ażeby uniemożliwić jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009r. wskazał, że odnośnie wykładni przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 25 maja 2007r., sygn. akt: II OSK 754/06 i z dnia 10 marca 2008r., sygn. akt. II OSK 186/07. NSA zaznaczył "iż w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolite i utrwalone, a w związku z tym brak jest podstaw do kierowania zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów".
S. [...] Sp. z o.o. w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu wskazała, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dywagacje nie mają podstawy w przepisach prawa. Żaden przepis nie łączy wielkości urządzenia reklamowego z uznaniem, że jest ono trwale związane z gruntem, jak i nie łączy stabilności posadowienia (które to pojęcie w ogóle nie występuje na gruncie prawa) z faktem trwałego związania z gruntem.
Natomiast jeżeli masa całkowita obiektu i jego rozmiary powodują, że dany obiekt może nie być posadowiony na tyle stabilnie, że istnieje możliwość jego przesunięcia lub zniszczenia przez czynniki atmosferyczne, to z uwagi na bezpieczeństwo konieczne jest trwałe związanie takiego obiektu z gruntem. Jeżeli jednak obiekt taki z uwagi na swoją masę nie powoduje zagrożenia, że zostanie przesunięty lub zniszczony pod wpływem czynników atmosferycznych, to trwałe związanie z gruntem jako rozwiązanie techniczne nie jest konieczne.
Przedmiotem zgłoszenia było wykonanie prac polegających na demontażu jednego urządzenia reklamowego i instalacji w jego miejsce drugiego urządzenia reklamowego składającego się z trzech odrębnych części - ekranu, słupa i podstawy. Podstawa urządzenia reklamowego - określana przez organ jako fundament jest częścią składową urządzenia reklamowego, a zatem urządzenie reklamowe nie jest posadowione na fundamencie.
W art. 29 i 31 Prawa budowlanego, ustawodawca w sposób jednoznaczny określił jakich robót budowlanych nie wymaga uzyskanie pozwolenia na budowę. W art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, ustawodawca postanowił: pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: (...) instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
W przepisie tym instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, stanowi wykonywanie robót budowlanych. Ustawodawca w art. 3 pkt 7 ww. ustawy definiującym pojęcie robót budowlanych nie wymienia "instalowania", ale nie może budzić wątpliwości, że instalowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, jest wykonywaniem robót budowlanych.
W ocenie skarżącego ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też zgłoszenie zależało od określenia charakteru robót budowlanych koniecznych do wykonania, tzn. czy jest to budowa czy też instalacja.
Betonowa podstawa urządzenia reklamowego, ustawiana jest na przygotowanej do tego utwardzonej powierzchni. Projektant dopuszcza, aby powierzchnia ta była przygotowana i utwardzona w różny sposób. Przedmiotem zgłoszenia nie było przygotowanie terenu do ustawienia reklamy, a jedynie instalacja urządzenia reklamowego.
Przepisy prawa budowlanego nie definiują pojęcia instalacji, a definicja budowy, też nie daje jednoznacznej odpowiedzi czym wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie różni się od wykonywania robót budowlanych polegających na instalacji.
Zdaniem skarżącego, budowa jest procesem polegającym na prowadzeniu robót budowlanych mającym na celu wybudowanie obiektu budowlanego - w tym budowli - urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Natomiast instalacja jest procesem polegającym na prowadzeniu robót budowlanych mających na celu powstanie urządzenia reklamowego nie będącego budowlą, a więc urządzenia nie związanego w sposób trwały z gruntem.
Zestawienie tych dwóch rodzajów robót koniecznych do wykonania wskazuje na to, że w odniesieniu do urządzeń reklamowych różnica polega na tym, że w procesie budowy muszą być wykonane roboty budowlane polegające na doprowadzeniu do trwałego związania urządzenia reklamowego z gruntem. Natomiast przy instalacji nie występują roboty budowlanych mający na celu trwałe zwiedzanie urządzenia reklamowego z gruntem. Budowa urządzenia reklamowego polega na wykonaniu robót budowlanych, których część z tych robót ma na celu trwałe połączenie urządzenia reklamowego z gruntem, na zespoleniu urządzenia reklamowego z gruntem, aby stanowiły jedną całość.
Dlatego nie jest prawdziwy i zgodny z prawem pogląd organu, że o stałym związaniu z gruntem nie decyduje metoda oraz sposób związania z gruntem, ale obciążeniowe działanie stopy fundamentowej. Obciążeniowe działanie stopy fundamentowej wynika z działania na tą stopę siły grawitacji, a przepisy stanowią, że trwałe związanie z gruntem, ma powstawać w wyniku wykonania robót budowlanych (gdyż to różni budowę od instalacji). Działanie siły grawitacji nie jest wykonaniem robót budowlanych.
Zgodnie z ustawą związanie z gruntem ma mieć charakter trwały, a siła grawitacji takiego charakteru nie ma.
Treść art. 28 Prawa budowlanego oraz art. 29 Prawa budowlanego wskazują, że istnieje różnica w zakresie i charakterze robót budowlanych prowadzonych przy budowie i przy instalacji. Te same czynności nie mogą być kwalifikowane raz tak, raz inaczej, tylko z uwagi na miejsce ustawienia urządzenia reklamowego (obiekt budowlany lub grunt), gdyż przepisy prawa nie formułują takiego rozróżnienia. Co oznacza, że nie waga urządzenia reklamowego decyduje o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, ale zakres i charakter wykonanych robót budowlanych - mających na celu doprowadzenie do trwałego związania z gruntem.
Przepisy Prawa budowlanego nie pozwalają na przyjęcie wykładni zastosowanej przez organy administracji, a wynikającej z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływanych w decyzjach organów.
Organy w przedmiotowej sprawie posiłkowały się orzecznictwem sądów administracyjny, tak jakby orzeczenia te stanowiły samodzielne źródło prawa, natomiast nie stosowały przepisów zgodnie z ich treścią.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skargi należy uznać, iż nie są one zasadne.
W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie, nie można mówić o instalowaniu urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm ).
Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, iż przesunięciu lub przewróceniu przedmiotowego obiektu budowlanego nie zapobiega tylko masa urządzenia (oraz siła grawitacji), ale właściwie wykonany i związany z podłożem prefabrykowany fundament dostosowany do konstrukcji tego obiektu.
Należy zatem przyjąć, że przedmiotowy nośnik reklamowy, jako trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
O tym czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie prezentował pogląd, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma wyłączne zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (wyroki NSA z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08 , z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1963/08 i z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1234/09 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanych wyżej wyrokach.
Jego prawidłowość, wbrew twierdzeniom strony skarżącej potwierdza definicja "tymczasowego obiektu budowlanego" zawarta w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przez który należy rozumieć obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, nawet jeżeli jest trwale związany z gruntem, a także obiekty niepołączone trwale z gruntem, jak np. kioski uliczne, barakowozy obiekty kontenerowe. Obiekty te nie są trwale związane z gruntem i takiego związania ze względu na bezpieczeństwo ich użytkowania nie wymagają. Przepisy Prawa budowlanego nie dają zatem żadnych podstaw do wzajemnego przeciwstawiania (jak proponuje się w skardze) określenia "trwałego posadowienia" obiektu i "trwałego związania z gruntem" takiego obiektu.
Istota problemu w rozpatrywanej sprawie polega na przesądzeniu czy wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego w określonym miejscu na gruncie posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.
Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego.
Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Opis projektowanego nośnika reklamowego wskazuje, że wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament (choćby prefabrykowany), konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w danym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Dlatego prawidłowa była kwalifikacja zamiaru budowlanego inwestora, zgodnie z którą wykonanie przedmiotowego urządzenia reklamowego było wykonaniem obiektu budowlanego (budowli) w określonym miejscu, a tym samym budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę.
Zasadnie zatem organ orzekł, że niezbędne jest uzyskanie pozwolenia budowlanego, a to z kolei zadecydowało o konieczności wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających montażu małoformatowej tablicy reklamowej typu ML.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło