I GSK 1021/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-12
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Piotr Pietrasz, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zgodnie z kryteriami prawa Unii Europejskiej, może otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli jego zobowiązania przekraczają wartość majątku?Ratio decidendi
Pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zdefiniowanej zgodnie z prawem Unii Europejskiej jako przedsiębiorstwo podlegające zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności (gdzie zobowiązania przekraczają wartość majątku), nie może otrzymać dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Kryteria te są określone w rozporządzeniu nr 800/2008 i Wytycznych wspólnotowych, a ocena sytuacji finansowej powinna opierać się na danych bilansowych z daty złożenia wniosku.Stan faktyczny
Spółka złożyła wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od września do listopada 2014 r. Organy administracji odmówiły wypłaty dofinansowania, uznając spółkę za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, ponieważ jej zobowiązania przekroczyły wartość aktywów, co skutkowało ujemnym kapitałem własnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując zastosowane przepisy prawa UE i polskiego prawa upadłościowego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Piotr Przybysz (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F Sp. j. w Z od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3276/15 w sprawie ze skargi F Sp. j. w Z na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [..] czerwca 2015 r. nr [..] w przedmiocie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od F Sp. j. w Z na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016r., sygn. akt V SA/Wa 3276/15, oddalił skargę F Spółki jawnej w Z na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z dnia [...] marca 2015r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił skarżącej spółce wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące wrzesień, październik i listopad 2014r. z powodu stwierdzenia na podstawie dokumentów przedłożonych przez skarżącą spółkę, że strona znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, co w myśl art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) – dalej: "ustawa o rehabilitacji" – uniemożliwia udzielenie pomocy ze środków Funduszu. Organ wskazał, że zobowiązania skarżącej spółki przewyższały wartość jej aktywów, a co się z tym wiąże, kapitał własny przyjął wartość ujemną.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wynika to z treści art. 48a ust. 3 ustawy o rehabilitacji.
Z kolei kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, należy szukać w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) – Dz. Urz.WE L 214 z 9 sierpnia 2008, str. 3, – dalej: "rozporządzenie nr 800/2008") oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE. C z 2004r. Nr 244, poz. 2 ze zm.) – dalej "Wytyczne wspólnotowe".
Dalej podniesiono, że z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że skarżąca jest średnim przedsiębiorstwem. Wobec powyższego, przy ocenie jej sytuacji finansowej zastosowanie będzie miała definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu nr 800/2008.
Zgodnie z art. 1 ust. 7 ww. rozporządzenia za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo spełniające następujące warunki:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub
b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad potowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub
c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 233) – dalej: "p.u.n.", dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto zgodnie z ust. 2 ww. artykułu dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Powołując się na złożone przez stronę dokumenty organ odwoławczy stwierdził, że w dacie składania wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące wrzesień, październik i listopad 2014r. spółka była "przedsiębiorstwem zagrożonym" - zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 7 lit. c rozporządzenia nr 808/2008. Z tego względu organ I instancji nie mógł wypłacić stronie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
Minister zaznaczył, że oceniając sytuację ekonomiczną strony organ I instancji uwzględnił aktywa ogółem, czyli aktywa trwałe oraz obrotowe razem. Podkreślił też, że ujemny kapitał własny oraz wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia (stosunku zobowiązań ogółem do majątku - aktywów ogółem) wskazują na to, iż strona spełnia przesłankę określoną w art. 1 ust. 7 lit. c ww. rozporządzenia nr 808/2008 i tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za ww. okres nie może zostać udzielona.
Następnie odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przeprowadzenie dowodów z wycen nieruchomości i ruchomości oraz planów amortyzacji na okoliczność ustalenia rzeczywistej wartości majątku organ odwoławczy wskazał, iż sytuacja ekonomiczna strony musi być potwierdzona dokumentem sporządzonym zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Poza tym organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena, czy pomiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji przez uznanie, że przepisami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi pomocy publicznej są art. 1 ust. 7 rozporządzenia nr 800/2008 oraz Wytyczne wspólnotowe, a także art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 800/2008 przez uznanie, że przedłuża on moc obowiązującą tego rozporządzenia do 31 grudnia 2014r., a ponadto błędną wykładnię art. 11 ust. 2 p.u.n. w związku z pkt 10 lit. c Wytycznych wspólnotowych przez utożsamienie wartości majątku przedsiębiorcy z wartością bilansową netto aktywów, jak również naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a., przez uchylenie się od wskazania, dlaczego organ odwoławczy odmówił mocy dowodowej dokumentom dołączonym do odwołania.
Oddalając skargę spółki na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały w sprawie art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Zawarte w tym przepisie odesłanie do przepisów prawa Unii Europejskiej, w stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie, należy uznać za odesłanie do przepisów rozporządzenia nr 800/2008. Nowe regulacje prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz UE L. 2014.187.1) – dalej "rozporządzenie nr 651/2014", które wprowadziło zasadnicze zmiany dotyczące udzielania pomocy publicznej i sposobu ustalania, czy dane przedsiębiorstwo jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu tych przepisów, zaczęło obowiązywać w Polsce dopiero od dnia 1 stycznia 2015r. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 800/2008 przedłużonego rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1224/2013 z dnia 29 listopada 2013r. zmieniającym rozporządzenie nr 800/2008, wraz z końcem okresu obowiązywania niniejszego rozporządzenia wszystkie programy pomocy wyłączone na mocy niniejszego rozporządzenia pozostawały wyłączone przez 6-miesięczny okres dostosowawczy, z wyjątkiem programów pomocy regionalnej, tj. do dnia 31 grudnia 2014r. W związku z powyższym rozporządzenie nr 651/2014 nie miało zastosowania w przedmiotowej sprawie dotyczącej wniosków Wn-D za miesiące wrzesień, październik i listopad 2014r. Z uwagi na wprowadzenie ww. okresu dostosowawczego – do końca 2014r., zastosowanie do programu pomocy, o który ubiegała się skarżąca spółka, znajdowały przepisy rozporządzenia nr 800/2008, w tym art. 1 ust. 7 lit. c.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w przypadku skarżącej spółki wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 1 ust. 7 lit. c rozporządzenia nr 800/2008, to jest spółka zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 p.u.n., dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 ww. ustawy dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku.
Zdaniem Sądu I instancji z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ w sposób wystarczający przeanalizował sytuację finansową skarżącej spółki pod kątem wystąpienia jej niewypłacalności. Wskazał bowiem powołując się na dokumenty przedstawione przez stronę, że zobowiązania i rezerwy na zobowiązania na dzień 30 września 2014r. wynosiły 3.792 151,63 zł i przewyższyły wartość aktywów ogółem Spółki wynoszących 2.832.176,86 zł, tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 959.674,77 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania na dzień 31 października 2014r. wynosiły 3.789.452,93 zł i przewyższyły wartość aktywów ogółem Spółki wynoszących 3.144.288,82 zł, tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 645 164,11 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania na dzień 30 listopada 2014r. wynosiły 3.729.898,96 zł i przewyższyły wartość aktywów ogółem Spółki wynoszących 3.315.006,89 zł, tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 414.892,07 zł. Dodał też, że z załączonego do akt sprawy bilansu wynika, że wskaźnik ogólnego zadłużenia strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniósł na koniec września 2014 - 1,3, na koniec października 2014 - 1,2, na koniec listopada 2014 - 1,1, podczas gdy za normę wartości ww. wskaźnika uważa się przedział od 0,57 - 0,67. Tym samym nie ulegało wątpliwości, że strona spełnia przesłankę określoną w art. 1 ust. 7 lit. c ww. rozporządzenia nr 800/2008, a więc pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za okres wskazany we wnioskach nie może zostać udzielona.
Sąd I instancji odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej niewzięcia pod uwagę dokumentów dołączonych do odwołania wskazał, że przy ustalaniu, czy wnioskodawca nie podlega wykluczeniu od udzielenia pomocy publicznej, należy zbadać sytuację ekonomiczną na datę składania wniosku o dofinansowanie. Decydujący jest więc stan faktyczny z daty złożenia wniosku. Wprawdzie dopiero w dacie wydania decyzji organ dokonuje oceny wniosku, a w szczególności, czy w dacie jego złożenia zostały spełnione wymogi dla ubiegania się o wspomnianą pomoc za konkretny miesiąc, jednak zawsze dla takiej oceny miarodajny jest stan faktyczny z daty złożenia wniosku, nie zaś w dacie późniejszej, np. wydania decyzji przez organ.
Zdaniem Sądu I instancji z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące wrzesień-listopad 2014r. wobec skarżącej spółki miała zastosowanie procedura niewypłacalności przewidziana w art. 1 ust. 7 lit. c rozporządzenia nr 800/2008. Wskazano również, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312, z późn.zm.), wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości. To właśnie te, a nie inne dokumenty stanowią podstawę rozpoznania wniosku o wypłatę dofinansowania. I to na ich podstawie organ ocenia, czy wnioskodawca nie jest "przedsiębiorstwem zagrożonym" w rozumieniu art. 1 ust. 7 lit. c rozporządzenia nr 800/2008 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n. Z tego względu organ nie mógł uwzględnić dołączonego do odwołania, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego nieruchomości i ruchomości skarżącej, jak i planów amortyzacji należących do niej środków trwałych. W ocenie Sądu I instancji organ należycie uzasadnił przyczyny, dla których nie uwzględnił tych dokumentów w postępowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła F Spółka jawna w Z, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 44 ust. 3 i art. 45 rozporządzenia nr 800/2008 przez uznanie, że przepisem prawa Unii Europejskiej dotyczącym pomocy publicznej jest art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia 800/2008, a ponadto błędną wykładnię art. 11 ust. 2 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosków w sprawie niniejszej w związku z art. 1 ust. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia 800/2008 i pkt 10 lit. c) Wytycznych wspólnotowych oraz art. 2 pkt 18 lit. b) lub c) rozporządzenia 651/2014 przez utożsamienie wartości majątku przedsiębiorcy z wartością bilansową netto aktywów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z art. 45 rozporządzenia nr 800/2008 wynika wprost, że miało ono moc obowiązującą tylko do 30 czerwca 2014r. Żadnego wpływu na przedłużenie jego obowiązywania przez dalsze 6 miesięcy nie miał art. 44 ust. 3 tego rozporządzenia. Dotyczy on dalszego wyłączenia przez ten okres tych programów pomocy, które na mocy art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 800/2008 korzystają z wyłączenia, czyli zwolnienia z obowiązku notyfikacji/zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 (dawniej art. 88 ust. 3) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. 2004r., nr 90, poz.864, z późn. zm. - dalej "Traktat"). Rozporządzenie było wydane w na podstawie art. 89 (obecnie 109) Traktatu w celu w szczególności zwolnienia z procedury przewidzianej w art. 88 ust. 3 Traktatu, czyli notyfikowania. Programami pomocowymi są zaś, w myśl legalnej definicji zamieszczonej w art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 800/2008, akty prawne, na podstawie których udzielana jest pomoc indywidualna lub niezwiązana z konkretnym projektem na czas nieokreślony i/lub o nieokreślonej wysokości. Istotę art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 800/2008 wyjaśnia motyw (67) rozporządzenia nr 800/2008, wedle którego jego celem jest umożliwienie państwom członkowskim dostosowania się w ciągu 6 miesięcy do braku lub nowych warunków, bez konieczności natychmiastowego, w dniu następnym po utracie mocy obowiązującej rozporządzenia nr 800/2008, notyfikowania (zawiadamiania) Komisji o istniejących programach pomocy dotychczas korzystających ze zwolnienia z obowiązku notyfikacji Komisji. Innymi słowy, zdaniem skarżącej przepis ten dopuszczał istnienie w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2014r. takich aktów prawnych prawa krajowego odnoszących się do pomocy publicznej, które w myśl nowych przepisów obowiązujących od 1 lipca 2014r. nie muszą być zgłoszone Komisji. Należy też do nich pomoc udzielana na rekompensatę kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników niepełnosprawnych, która korzysta ze zwolnienia/wyłączenia od obowiązku notyfikacji (art. 42 rozporządzenia 800/2008). Nie ma to jednak nic wspólnego z przedłużeniem obowiązywania samego rozporządzenia 800/2008, w tym jego art. 7 ust. 1 lit.c), a więc i definicji przedsiębiorstwa zagrożonego tam zawartego. Wyłączenie, o jakim mowa w przepisie art. 44 ust. 3 rozporządzenia 800/2008 nie ma nic wspólnego z wyłączeniem, którego dotyczy motyw (15) preambuły. W konsekwencji rozporządzenie nr 800/2008 nie było składnikiem prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, które mogłoby posłużyć jako miernik stanu zagrożenia przedsiębiorstwa skarżącej spółki.
Nie można też zastosować przy interpretacji art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji postanowień zawartych w Wytycznych wspólnotowych, ponieważ nie można uznać Wytycznych za wiążący akt prawa Unii Europejskiej – zostały one przyjęte przez Komisję w formie komunikatu. Nie mogą one być uznane za składnik prawa Unii Europejskiej z mocy przepisów prawa krajowego, dlatego przy wykładni art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji nie należy brać pod uwagę Wytycznych wspólnotowych.
Skarżąca spółka podniosła, że wykładnia art. 11 ust. 2 p.u.n. dokonana przez sąd I instancji jest wadliwa, ponieważ przez zobowiązania w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć realnie zaciągnięte zobowiązania, nie mogą być zaś nimi rozliczenia międzyokresowe, jako że są to tylko prawdopodobne, a nie realnie istniejące zobowiązania. Ponadto przez majątek dłużnika nie należy rozumieć wartości aktywów ujawnionej w bilansie, jak to uczynił Sąd I instancji, ale wartość długów i mienia (tak J. Petraniuk "Upadłość i jej podstawy w prawie upadłościowym i naprawczym", Przegląd Prawa Handlowego 2003/12, s.17). Krytycznie do traktowania majątku w rozumieniu art. 11 ust. 2 p.u.n. jako wyłącznie aktywów w ujęciu bilansowym odnosi się także orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2009r., I SA/Bd 301/2009, wyraźnie podkreślono fakt zmienności wartości pasywów i aktywów w czasie oraz stwierdzono, że treść bilansu nie może w pełni odzwierciedlać wszystkich składników majątku przedsiębiorcy składających się na pojęcie majątku sensu largo. Przykładowo, kapitały własne i zysk są umieszczane w bilansie po stronie pasywów, a nie aktywów. Biorąc pod uwagę powyższe, artykułu 11 ust. 2 p.u.n. nie można interpretować, opierając się wyłącznie na bilansie, który jedynie porządkuje majątek przedsiębiorcy według źródeł jego finansowania.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej przywołano również fragment uzasadnienia projektu ustawy - Prawo restrukturyzacyjne (Sejm RP VII kadencji Nr druku: 2824), w którym proponując zmianę Prawa upadłościowego napisano, że: "Jednocześnie utrzymano ustawową przesłankę zadłużeniową jako dodatkowe kryterium niewypłacalności dłużnika. Przesłanka ta ma znaczenie pomocnicze wobec przesłanki płynnościowej. Co do zasady, nie jest korzystne dla podmiotu oraz jego otoczenia gospodarczego długotrwałe utrzymywanie się stanu, w którym suma zobowiązań przewyższa łączną wartość zbywczą majątku dłużnika. Uznano przy tym, że okres dwudziestoczteromiesięczny jest okresem adekwatnym. Jeżeli w czasie 2 pełnych lat majątek dłużnika ma mniejszą wartość niż jego zobowiązania, to oznacza to, że powinien on być poddany rygorom ustawy upadłościowej.
Trzeba przy tym pamiętać, że wartość majątku nie powinna być oceniana na podstawie wartości bilansowej, lecz na podstawie wartości rzeczywistej (zbywczej) przy założeniu kontynuacji prowadzenia działalności. Dla wierzycieli istotne jest to, że ewentualne zbycie składników majątkowych wystarczy na zaspokojenie wszystkich zobowiązań dłużnika. Konieczne jest przy tym wprowadzenie okoliczności, które łagodzą nadmierny rygoryzm oceny niewypłacalności dłużnika zgodnie z kryterium zadłużeniowym."
Konkludując, Sąd I instancji błędnie, zdaniem skarżącej spółki, zinterpretował treść art. 11 ust. 2 p.u.n. uznając, że wartością majątku skarżącej jest wartość bilansowa, a nie rynkowa. Bez znaczenia dla procesu wykładni art. 11 ust. 2 p.u.n. jest nawet przywołanie przez WSA przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. nr 53, poz. 312, z późn. zm.), jako że nie wynika z niego, aby celem dołączenia sprawozdań finansowych za 3 lata było ustalenie wartości majątku Skarżącego w rozumieniu art. 11 ust. 2 p.u.n.
Na zakończenie stwierdzono, że przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni przepisu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z postanowieniami Wytycznych wspólnotowych i rozporządzenia 651/2014 nie są związane wprost z zaskarżonym wyrokiem, jako że WSA nie poddał ich swojej analizie, jednakże Skarżąca przedstawia je w związku z treścią art. 184 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącej spółki na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej w ogóle nie podniesiono zarzutów naruszenia prawa procesowego. Sformułowano zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie ich nieprawidłowej wykładni. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika natomiast, że skarżąca spółka zarzuca nie tylko błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, ale również błędne zastosowanie lub niezastosowanie przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że skarżąca spółka w dacie składania wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych była "przedsiębiorstwem zagrożonym".
Wobec powyższego wyjaśnienia wymaga, że niedopuszczalne jest zastępowanie naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018r., sygn. akt I FSK 771/16, zgodnie z którym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 1171/12, - publikowany na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze powoływane orzeczenia). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013r., sygn. akt I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010r., sygn. akt II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012r., sygn. akt I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011r., sygn. akt I FSK 2071/09, z dnia 1 marca 2017r., sygn. akt II FSK 3217/16).
Brak w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania skutkuje tym, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwość kontroli dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. Skoro więc strona skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia prawa procesowego, to dla dokonania oceny trafności zarzutu prawa materialnego miarodajne są ustalenia faktyczne tkwiące u podstaw wydania zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007r., sygn. akt II FSK 531/06). W świetle powyższego podkreślić należy, że z przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika, że skarżąca spółka w dacie składania wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych spełniała kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej. Zatem w ocenie Sądu I instancji były podstawy do uznania, że pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres wskazany we wnioskach nie może zostać udzielona.
Skoro skarżąca w skardze kasacyjnej nie podważyła okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, że okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji taka argumentacja nie może doprowadzić do uznania zarzutów naruszenia prawa materialnego za zasadne.
W skardze kasacyjnej sformułowano dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. Po pierwsze, skarżąca spółka wywodzi, że błędna jest wykładnia art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji polegająca na uznaniu, że przepisami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi pomocy publicznej są art. 1 ust. 7 rozporządzenia nr 800/2008 oraz Wytyczne wspólnotowe, jak również że błędny jest pogląd, że art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 800/2008 przedłuża moc obowiązującą tego rozporządzenia do 31 grudnia 2014r.
Po drugie, skarżąca spółka wywodzi, że Sąd I instancji zaakceptował dokonaną przez organy błędną wykładnię art. 11 ust. 2 p.u.n. w związku z pkt 10 lit. c Wytycznych wspólnotowych przez utożsamienie wartości majątku przedsiębiorcy z wartością bilansową netto aktywów.
Formułując powyższe zarzuty skarżąca spółka kwestionuje sposób rekonstrukcji normy prawa materialnego zawartej w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, który został przyjęty przez organy i zaakceptowany przez Sąd I instancji.
Odnosząc się do powyższych zarzutów przypomnieć należy w pierwszej kolejności, że stosownie do treści art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosków w rozpoznawanej dacie), pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Jak wynika z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków PFRON stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008, a dofinansowanie to powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. Do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc stosować kryteria określone w tym rozporządzeniu.
Rozporządzenie nr 800/2008 zostało uchylone rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu (Dz.U. 2014, L 187 s. 1), dalej: rozporządzenie nr 651/2014. Jakkolwiek rozporządzenie nr 800/2008 przestało obowiązywać z dniem 30 czerwca 2014r., to nie oznacza to, że jego postanowienia nie mogły być stosowane po tej dacie. Mianowicie z mocy art. 44 ust. 3 rozporządzenia nr 800/2008 wraz z końcem okresu obowiązywania niniejszego rozporządzenia wszystkie programy pomocy wyłączone na mocy niniejszego rozporządzenia pozostają wyłączone przez 6-miesięczny okres dostosowawczy, z wyjątkiem programów pomocy regionalnej. Artykuł 3 tego rozporządzenia, zatytułowany "Warunki wyłączenia", stanowił w ust. 1: "Programy pomocy spełniające wszystkie warunki przewidziane w rozdziale I oraz w odpowiednich przepisach rozdziału II niniejszego rozporządzenia są zgodne ze wspólnym rynkiem [wewnętrznym] w rozumieniu art. [107 ust. 3 TFUE] i wyłączone z wymogu zgłoszenia, o którym mowa w art. [108 ust. 3 TFUE], o ile każda pomoc indywidualna [w zakresie, w jakim wszelka indywidualna] przyznana w ramach takiego programu spełnia wszystkie warunki niniejszego rozporządzenia, a program zawiera wyraźne odesłanie do niniejszego rozporządzenia przez zamieszczenie jego tytułu i danych dotyczących publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej".
Powyższe oznacza, że przez okres 6 miesięcy od końca okresu obowiązywania rozporządzenia nr 800/2008 przepisy tego rozporządzenia nadal mogły być stosowane, to jest – nadal mogła być udzielana pomoc indywidualna na podstawie programów pomocy wyłączonych na mocy niniejszego rozporządzenia z obowiązku notyfikacji.
Przywołać w tym miejscu należy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 21 lipca 2016r. w sprawie C-493/14, Dilly’s Wellnesshotel GmbH, przeciwko Finanzamt Linz, w którym stwierdzono, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 800/2008 należy interpretować w ten sposób, że brak w programie pomocy, takim jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, wyraźnego odesłania do tego rozporządzenia w formie zacytowania jego tytułu i odesłania do publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, stoi na przeszkodzie temu, aby ten program pomocy był uznany za spełniający na podstawie art. 25 ust. 1 tego rozporządzenia warunki zwolnienia z obowiązku zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 TFUE (§ 52). Wyraźne odesłanie do rozporządzenia 800/2008 zawarte w danym środku pomocy pozwala beneficjentom oraz ich konkurentom na zrozumienie powodów, dla których środek ten może zostać wdrożony, mimo że nie został zgłoszony Komisji ani dozwolony przez tę instytucję. Takie odesłanie pozwala nie tylko Komisji na sprawowanie kontroli, ale także na poinformowanie zainteresowanych stron o planowanych środkach pomocy, tak aby mogły skorzystać ewentualnie z przysługujących im uprawnień procesowych (§ 50). TSUE stwierdził w konkluzji, że warunek, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 800/2008, zgodnie z którym program pomocy w celu zwolnienia z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, musi zawierać wyraźne odesłanie do tego rozporządzenia, nie stanowi zwyczajnej formalności, lecz ma bezwzględny charakter, z tym skutkiem, że jego niedochowanie stoi na przeszkodzie przyznaniu wyłączenia spod tego obowiązku na podstawie tego rozporządzenia.
Z rozważań TSUE zawartych w powyższym wyroku wynika zatem, że udzielanie indywidualnej pomocy na podstawie programów pomocy wyłączonych z mocy rozporządzenia nr 800/2008 było możliwe przez okres 6 miesięcy od końca okresu obowiązywania rozporządzenia nr 800/2008, o ile program pomocy, czyli w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ustawa o rehabilitacji, odwoływał się do tego rozporządzenia, natomiast nie było możliwe stosowanie przepisów rozporządzenia nr 651/2014 tak długo, jak długo program pomocy, czyli ustawa o rehabilitacji, nie zawierał odwołania do tego rozporządzenia.
Skoro stosowna zmiana art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015r., to nie można wywodzić, tak jak to czyni skarżąca spółka, że stosowanie przepisów rozporządzenia nr 651/2014 było dopuszczalne przed tą datą. Równocześnie nie można wywodzić, że nie było dopuszczalne stosowanie przed tą datą przepisów rozporządzenia nr 800/2008.
Należy w tym miejscu podkreślić, że skutkiem wprowadzenia wzmiankowanego okresu przejściowego 6 miesięcy od końca okresu obowiązywania rozporządzenia nr 800/2008 jest możność udzielania pomocy indywidualnej w ramach takich programów pomocy, które pod rządami tego rozporządzenia zostały wyłączone z obowiązku notyfikacji.
Wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną, która co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały jednak uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy, do których zastosowanie mają regulacje ujęte w rozporządzeniu 800/2008.
Stosownie do art. 1 ust. 6 lit. c rozporządzenia nr 800/2008 niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw. Natomiast, jak stanowi ust. 7 lit. c art. 1 cyt. rozporządzenia, za zagrożone uważa się przedsiębiorstwo bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.
Skarżąca spółka w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała na odesłanie w "odnośniku/przypisie" do ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o rehabilitacji (Dz.U. Nr 237 poz. 1652, dalej: ustawa zmieniająca), stanowiącym, że "Kryteria te są określone w pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 01.10.2004 , str. 2)". Zauważyć więc należy, że ustawą zmieniającą dodano do ustawy o rehabilitacji art. 48a w tym jego ust. 3 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosków przez skarżącą (art.1 pkt 22 ustawy zmieniającej). W dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej środki Funduszy przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą stanowiły pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008. Rozporządzenie to nie zawierało definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji (za wyjątkiem art. 1 pkt 7 odnoszącego się jedynie do MŚP i do ściśle określonej sytuacji), z tego też względu przy ustaleniu tej przesłanki odwoływano się do kryteriów określonych w Wytycznych wspólnotowych. W motywie 15 rozporządzenia nr 800/2008 stwierdzono wprost, że pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia.
Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki Wytyczne wspólnotowe należy uznać za element prawa Unii Europejskiej. Wywody skarżącej w tej mierze są oparte na założeniach nieadekwatnych w stosunku do prawa unijnego. Mianowicie w prawie Unii Europejskiej utrwalona praktyka stosowania przepisów ma znaczenie prawne. Zgodnie z art. 10 ust. 2 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej (dostępny pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/pl/resources/code.faces#/page/19) urzędnik uwzględnia uzasadnione i słuszne oczekiwania jednostek, które wynikają z działań podejmowanych w przeszłości przez daną instytucję. Wytyczne wspólnotowe stanowią zaś deklarację przyjęcia przez Komisję Europejską określonej praktyki w dziedzinie pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Jako takie Wytyczne wspólnotowe tworzą uzasadnione oczekiwania jednostek. Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań jednostki stanowi zaś zasadę ogólną prawa unijnego (zob. wyroki TSUE: z dnia 5 maja 1981r. w sprawie 112/80, Dürbeckprzeciwko Hauptzollamt Frankfurt am Main-Flughafen, ECR 1981, s. 1095, pkt 48; z dnia 24 marca 2011r. w sprawie C-369/09 P, ISD Polska i in. przeciwko Komisji, Zb. Orz. 2011, s. I-2011, pkt 122; a także z dnia 26 czerwca 2012r. w sprawie C-335/09 P, Polska przeciwko Komisji, pkt 180).
Polskie organy administracji stosując prawo unijne stają się zobligowane do przestrzegania zasad stosowania prawa unijnego przyjętych w prawie unijnym. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to nakaz uznania Wytycznych wspólnotowych za prawo Unii Europejskiej.
Odnosząc się na koniec do zarzutu naruszenia prawa materialnego polegającego, zdaniem skarżącej kasacyjnie, na błędnej wykładni art. 11 ust. 2 p.u.n., Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z wykładnią tego przepisu dokonaną przez Sąd I instancji. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą spółkę wniosków o udzielenie pomocy stanowił, że dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Na tle tego przepisu pojawiły się wątpliwości co do tego, na podstawie jakich danych należy obliczać stan nadmiernego zadłużenia. Wskazuje się z jednej strony, że stan nadmiernego zadłużenia powinien być obliczany na podstawie danych bilansowych. Metoda ta jest właściwym punktem odniesienia z uwagi na łatwość w uzyskaniu danych do oceny tej przesłanki. Z drugiej strony podniesiono, że metoda bilansowa nie zawsze jest miarodajna i może być podważana w drodze argumentów, które będą albo wskazywały na nieujęty w bilansie majątek, albo na różnice pomiędzy wartością zbywczą i bilansową w przypadku elementów ujętych w tym dokumencie. Wywodzono, że tym samym dopuszczalne jest dowodzenie ponad lub przeciwko domniemaniu ustalonego w powołanej normie na podstawie innych metod wyceny, w tym zwłaszcza wyceny według wartości rynkowej, likwidacyjnej.
Zajmując stanowisko w powyższej kwestii należy zwrócić uwagę na zakres dokumentów, jakie winny być złożone wraz z wnioskiem o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Tak więc zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312, z późn.zm.), wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości. Niewątpliwie redakcja tego przepisu wskazuje na otwarty katalog informacji, które obejmują wykazanie sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, niemniej jednak przepis ten wprowadza także obowiązek przedłożenia sprawozdania finansowego, o którym w nim mowa. Treść tego przepisu jednoznacznie zatem sugeruje, że w sprawach udzielania pomocy podstawowym źródłem informacji dla oceny relacji między wartością majątku dłużnika a jego zobowiązaniami ma być bilans, a więc podstawowe sprawozdanie (zestawienie), w którym wykazuje się stan zasobów przedsiębiorstwa (aktywów) i źródeł ich pochodzenia (pasywów) na określony dzień.
Przywołane w skardze kasacyjnej orzecznictwo oraz poglądy doktryny nie dotyczą spraw, w których chodzi o udzielenie pomocy, ale spraw z zakresu odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki. W sprawach tych ustawodawca nie określił, tak jak w przypadku udzielania pomocy, dowodów, na podstawie których ma być ustalana sytuacja finansowa spółki, zatem przywołane przez skarżącą spółkę orzecznictwo i poglądy doktryny nie mogą być uznane za relewantne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów za nieusprawiedliwione i z tego względu na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w kwocie 480 zł, stanowiących wynagrodzenie pełnomocnika organu, niebiorącego udziału w postępowaniu przed I instancją, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło