I SA/Gl 764/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-11-27
Skład orzekający: Bożena Pindel, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki ustawowe zasądzone wyrokiem sądowym za zwłokę w wypłacie zadośćuczynienia podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, mimo że samo zadośćuczynienie jest zwolnione z tego podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odsetki ustawowe za zwłokę w wypłacie zadośćuczynienia nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli samo zadośćuczynienie jest zwolnione na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odsetki te stanowią odrębne świadczenie, będące skutkiem niewykonania zobowiązania, a nie naprawieniem szkody sensu stricto. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje dla nich automatycznego zwolnienia, a zwolnienia dotyczące odsetek są ściśle określone w innych przepisach tej ustawy.Stan faktyczny
Skarżący D. P. dochodził odszkodowania za wypadek przy pracy, w wyniku którego przyznano mu zadośćuczynienie wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną, uznając odsetki za podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skarżący zaskarżył tę interpretację, argumentując, że odsetki powinny korzystać z tego samego zwolnienia co zadośćuczynienie. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi D. P. na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
W dniu 19 marca 2018 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków otrzymania odsetek ustawowych od zadośćuczynienia.
We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:
W dniu [...] r. D. P. (dalej: wnioskodawca, skarżący) uległ wypadkowi w wyniku [...] podczas pracy w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w M. W stanie krytycznym z licznymi obrażeniami ciała ([...]), ciężkim [...] oraz [...] trafił do szpitala w S. Po wielomiesięcznej hospitalizacji wnioskodawca wystąpił do sądu z pozwem przeciwko "B" o zadośćuczynienie, w związku z opisanym wypadkiem przy pracy i doznaną krzywdą oraz nieodwracalnym uszczerbkiem na zdrowiu. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Apelacyjny w K. przyznał wnioskodawcy kwotę [...] zł tytułem zadośćuczynienia oraz należne odsetki za zwłokę.
Wnioskodawca w związku z przedstawionym stanem faktycznym zadał organowi interpretującemu następujące pytanie:
Czy odsetki ustawowe zasądzone wyrokiem sądowym za zwłokę w wypłacie zadośćuczynienia od "B" S.A. podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Zdaniem wnioskodawcy odsetki ustawowe otrzymane za zwłokę w wypłacie zadośćuczynienia są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych. Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawca powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12, w którym Sąd stwierdził, że odsetki należy przypisać do takiego samego źródła przychodów co należność główna, a co za tym idzie podlegają opodatkowaniu w ten sam sposób. Podkreślił, że odsetki stanowią konsekwencje zdarzenia prawnego, jakim jest wypłacenie odszkodowania. Mają więc charakter niesamoistny, nie mogą istnieć w oderwaniu od kwoty głównej, a ich istnienie podlega tej samej ocenie, co istnienie roszczenia głównego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 333/12). Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1509, dalej: u.p.d.o.f.) odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub w tej ugodzie są wolne od podatku dochodowego.
W dniu [...] r. organ interpretacyjny wydał interpretację indywidualną nr [...], w której uznał stanowisko wnioskodawcy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych odnośnie skutków otrzymania odsetek ustawowych od zadośćuczynienia za nieprawidłowe.
Na wstępie swoich rozważań organ interpretacyjny omówił przepisy art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.
Następnie organ interpretacyjny wskazał, że użyte w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w tym przepisie.
Zdaniem organu interpretacyjnego ustawodawca sformułował bowiem tak wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Nie jest bowiem możliwym, aby przewidzieć każdy rodzaj przychodu, który wystąpi. Tym samym z faktu, że ustawodawca nie wymienił wprost odsetek jako źródła przychodu nie można wywodzić wniosku, że odsetki nie podlegają opodatkowaniu. Gdyby tak było, to niektóre rodzaje odsetek nie zostałyby wymienione w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. jako zwolnione z opodatkowania. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Organ interpretacyjny stwierdził, że w świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
1. otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2. dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Następnie organ interpretacyjny omówił przepisy art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025, dalej: K.c.) regulujące kwestię odsetek oraz wskazał, że zgodnie z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1360, dalej: K.p.c.) do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma więc zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenie główne.
Dalej organ interpretacyjny wyjaśnił, że odsetki są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Dlatego też nie można utożsamiać odsetek ze świadczeniem odszkodowawczym, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1629/06; z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 588/08; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1997 r., sygn. akt IICKN118/97, OSP 1998, Nr 1, poz. 3, z glosą A. Szpunara; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 6/10; w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/GI 145/13; w Warszawie: z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2626/14 i z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2675/14; w Łodzi: z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1234/14 oraz z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 596/16; w Krakowie z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1502/15; w Gliwicach z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/GI 1161/16; uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16).
Ponadto organ interpretacyjny wskazał, że wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy wyraźnie o tym stanowi (konkretnie odnosi się do odsetek). I tak ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f., pkt 52, pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a i pkt 130b.
Odnosząc się do powołanych przez wnioskodawcę wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego organ interpretacyjny wskazał, że dotyczą one konkretnej, indywidualnej sprawy podatnika podjętej w określonym stanie faktycznym i wiążą tylko w tej sprawie.
W skardze na wydaną indywidualną interpretację, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 21 ust 1 pkt 3b oraz art. 10 ust 1 pkt 9 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że odsetki od zadośćuczynienia zasądzonego przez sąd powszechny i przekazane skarżącemu przez dłużnika podlegają opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów winna prowadzić do wniosku, że odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów, co należność główną, a zatem podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego wywodził, że organ interpretacyjny powołał się przede wszystkim na stanowisko zawarte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16. Z treści tej uchwały dotyczącej odsetek od nieterminowej zapłaty ceny za zbyte akcje wynika, że świadczenie główne oraz odsetki za opóźnienie w jego zapłacie winny być rozliczane oddzielnie a odsetki zaliczane do przychodów z innych źródeł na podstawie art. 10 ust 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Jednakże powołana uchwała odnosi się do diametralnie różnego stanu faktycznego i prawnego i dotyczy transakcji kupna-sprzedaży akcji i nie może stanowić prejudykatu dla niniejszej sprawy.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego istota zagadnienia sprowadza się do tego, czy odsetki ustawowe za zwłokę w zapłacie przez dłużnika zasądzonego zadośćuczynienia winny być traktowane na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tak samo jak należność główna tj. sama kwota zadośćuczynienia podlegająca ustawowemu zwolnieniu z podatku dochodowego. Według niego odsetki od zadośćuczynienia powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego podobnie jak samo zadośćuczynienie.
Na poparcie swojego stanowiska autor skargi odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 380/16.
Ponadto pełnomocnik stwierdził, że nie może budzić wątpliwości, że odsetki mogą być dochodzone oddzielnie jednak w stanie niniejszej sprawy były dochodzone w pozwie łącznie z roszczeniem głównym.
Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie, czy zasądzone odsetki, wypłacone skarżącemu w związku z nieterminową wypłatą zadośćuczynienia korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Na wstępie rozważań należy odwołać się do treści przepisów, które mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z kolei w świetle ust. 2 ww. przepisu, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
W myśl art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.- inne źródła.
Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym do 17 maja 2018 r.) za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Natomiast zgodnie z treścią 20 ust. 1 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym od 18 maja 2018 r.) za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Jak dowodzi użycie sformułowania "w szczególności", definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., mieszczące się w ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.
W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 K.c. zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania nie są wliczane do wartości odszkodowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 K.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Odsetki są związane z kwotą długu głównego, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania takiego długu. Wierzyciel może żądać odsetek dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań. Zwolnienie z opodatkowania należności głównej nie oznacza więc, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek od ww. świadczeń - zwalnia od opodatkowania jedynie odszkodowania i zadośćuczynienia, tj. świadczenia polegające na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego. Tak więc, pomimo pewnego związku odsetek z długiem głównym, ze względu na fakt różnego źródła ich powstania, są one należnością odrębną od odszkodowania, zadośćuczynienia i nie są odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem sensu stricto, wymienionym w art. 21 u.p.d.o.f.
Z tych też względów nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, że skoro odsetki stanowią konsekwencje zdarzenia, jakim jest wypłacenie zadośćuczynienia i mają charakter niesamoistny to powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego tak samo jak wypłacone mu zadośćuczynienie.
Jak trafnie zauważył organ interpretacyjny, ustawodawca w katalogu zwolnień przedmiotowych z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyodrębnił odsetki, czyniąc je przedmiotem regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b ww. ustawy. Zatem w sytuacji, gdy celem ustawodawcy byłoby zwolnienie z opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowania, wyraźnie wymieniłby je w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. Z uwagi na to, że tak się nie stało stwierdzić należy, że odsetki inne niż wskazane precyzyjnie w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. nie korzystają automatycznie ze zwolnienia z opodatkowania przewidzianego dla należności głównej, w związku z którą zostały wypłacone.
Ustawodawca nie pomija zatem odsetek w swoich uregulowaniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w jego ocenie zasługują na szczególną ochronę. Tym samym, skoro ustawodawca w ramach art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. wyraźnie określa przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne od podatku, to wynika z tego, że tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego. Inaczej rzecz ujmując wynik, w tym przypadku wnioskowania a contrario wskazuje, że odsetki które nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu.
Powyższe stanowisko potwierdza również uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16 (wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu zostały opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W tezie uchwały stwierdzono, że: "Odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny zostać zaliczone do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". W uzasadnieniu uchwały zauważono, że Kodeks cywilny nie formułuje legalnej definicji odsetek. Ustawodawca poświęcił im cztery przepisy: art. 359, art. 360, art. 481 i art. 482 K.c. Odsetki za opóźnienie należą się wierzycielowi w każdym wypadku nieterminowego spełnienia świadczenia. Dla powstania roszczenia o odsetki nie ma w związku z tym znaczenia przyczyna niezachowania terminu przez dłużnika. Wprawdzie roszczenie o odsetki jest głęboko zakorzenione w zdarzeniu prawnym, z którego wynika obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego, to samo roszczenie odsetkowe tylko pośrednio wynika z czynności prawnej lub innego źródła konstytuującego zobowiązanie (bez nich nie mogłoby powstać opóźnienie), ale równocześnie jego bezpośrednią podstawę stanowi przepis ustawy (art. 481 § 1 K.c).
Sąd zauważa, że zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy. Stanowią one bowiem odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności oraz równości opodatkowania. Z tego względu także stosowanie przywilejów podatkowych nie może być dokonywane w drodze wykładni rozszerzającej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt II FPS 2/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2780/15 i powołane w nim orzecznictwo).
Skoro odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem, to nie mieszczą się w zakresie zwolnienia podatkowego.
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego: art. 21 ust 1 pkt 3b oraz art. 10 ust 1 pkt 9 u.p.d.o.f.
Ponadto Sąd wskazuje, że w spornej kwestii ukształtowała się już jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, którą Sąd orzekający w pełni podziela, że odsetki od zasądzonych zadośćuczynień czy tez odszkodowań nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z art. 21 ust 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Dla przykładu należy wskazać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 2930/17; z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1133/16; z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 17/18; z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1966/16; z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2902/16.
Z kolei odnosząc się powoływanego przez stronę skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12 Sąd zauważa, że w istocie zapadł on w zupełnie innym stanie faktycznym i prawnym. Ponadto wyrok ten został wydany przed podjęciem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16.
Natomiast Sąd orzekający stoi na stanowisku, że skoro ustawodawca w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. wyraźnie określił przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne od podatku, to tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego. Zaś przyjęcie odmiennego poglądu, byłoby przejawem zastosowania wykładni rozszerzającej niedopuszczalnej w prawie podatkowym.
Z tych samych względów Sąd nie podziela także stanowiska zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca
2016 r., sygn. akt I SA/Gd 380/16, na które powołał się pełnomocnik skarżącego.
Organ interpretacyjny dokonał zatem prawidłowej wykładni prawa, która ponadto znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło